T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN (ANA DAVA)
DAVACILAR : 1-
2-
3-
4-
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ :
BİRLEŞEN KONYA . ATM ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR : 1-
2- ... -
3-...
4-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ :
BİRLEŞEN KONYA . ATM ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ :
BİRLEŞEN KONYA . ATM ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZIM TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan davaların yapılan açık yargılaması sonunda;
HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
Davacılar vekili ana dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 12/03/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile davalı şirket arasında 16/11/2018 tarihli, Karaman ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki inşaatın yapımı ile ilgili olarak adi yazılı şekilde inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilleri şirketlerin inşaatı yapmasına, buna karşılık yapılan yerden 37 adet daire, 1 adet dükkan ve 1.050.000,00TL nakit para alınmasına, bu paranın da yine sözleşme gereğince Ekim 2019 - Mart 2020 tarihleri arasında taksitler halinde ödenmesine karar verildiğini, müvekkili şirketin inşaat işini 30/01/2020 tarihi itibariyle bitirdiğini ve iskan ruhsatlarının alındığını, davalı işveren tarafa anahtar teslim alınmasının istendiğini ancak davalı işveren tarafından iskan ruhsatları alınmış işleri teslim almadığını, müvekkili tarafça anahtar teslimi için davalı tarafa noter ihtarı çekildiğini, sözleşme gereğine ödenmesi gereken taksitlerin davalı tarafça ödenmediğini, yine sözleşme gereğince müvekkile verilmesi gereken dairelerden 7 adet daire tapusununda müvekkile verilmediğini, müvekkili tarafın sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiğini ancak davalı tarafın sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri tam olarak yerine getirmediğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin tarafların ticari defter ve kayıtlarından da açıkça ortada olduğunu beyanla öncelikle davalı adına kayıtlı taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz konulmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla sözleşme gereğince ödenmeyen nakit alacakları olan 875.000,00TL'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, müvekkili devredilmeyen 7 adet bağımsız bölüm bedeli olan her bir bağımsız bölüm için 10.000,00'er TL olmak üzere 70.000,00TL avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen Konya . ATM ... esas sayılı dava dosyası yönünden vermiş olduğu 08/04/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı şirket ile davalı ... İnş. Emlak Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak aralarında akdedilen 16.11.2018 tarihli sözleşmeyle; Karaman İli ... İlçesi ... Mh. ... ada, ... parselde inşa edilecek taşınmazın yapım işini tedarikçi olarak üstlendiğini, iş bu sözleşmenin diğer davalılar ... İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... tarafından müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, sözleşme gereğince davalı şirketin yüklenici/tedarikçi olarak edimini yerine getirmediğini, işi süresinde bitirmediği ve iş teslimi yapılmadığı gibi yapılan işlerin de eksik, hatalı ve ayıplı olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan şartlara uygun malzemenin de kullanmadığını, 16.11.2018 tarihli Tedarikçi Sözleşmesi'nin 3. Maddesinde işin süresi belirtildiğini, davalı tarafça Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla aynı sözleşmeye dayalı olarak dava açıldığını, dava konusu ve tarafları aynı olan işbu davaların birleştirilmesine karar verilmesini, davalı şirketin ve davalı şahısların ekonomik sıkıntı yaşaması ve alacaklılarını zarara uğratamak amacıyla mal kaçırmaları ihtimalinde müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğacağından müvekkilinin alacaklarının teminatı olarak davalı şirket ve şahıslar hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 1.850.000,00TL işlerin gecikme tazminatının davalılardan avans faiziyle birlikte tahsiline,, 600.000,00TL eksik, hatalı ve ayıplı iş bedelinin davalılardan avans faiziyle birlikte tahsiline, 867.000,00TL işlerin zamanında bitirilmemesinden kaynaklı zararların davalılardan avans faiziyle birlikte tahsiline, 1.000.000,00TL cezai şartın davalılardan avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen Konya . ATM ... esas sayılı dava dosyası yönünden vermiş olduğu 13/05/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile davalı şirket arasında 16/11/2018 tarihli, Karaman ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki inşaatın yapımı ile ilgili olarak adi yazılı şekilde inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin ilgili hükümlerine göre sözleşmeye konu parsel üzerinde müvekkil şirket tarafından yapılacak buna karşın davalı şirkette sözleşmenin 9. ve 10.maddeleri uyarınca iş bedelin ödeyeceğini, sözleşmeye göre davacı şirketin ‘tedarikçi’, muhatap şirket ise ‘işveren’ olarak tanımlandığını, sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte tedarikçi sıfatına sahip müvekkili şirketin, inşaatın yapımına başladığını, fen ve sanat kurallarına, mimari projesine uygun; eksiksiz ve ayıpsız olarak inşaatı bitirdiğini ve 30.01.2020 tarihinde de iskan ruhsatını (yapı kullanma izin belgesini) aldığını, söz konusu projenin yapımı sırasında davalının hem arsayı geç teslim ettiğini hem de yapımı sırasında en az iki defa proje değişikliğine gittiğini, proje değişikliklerine ilişkin bilgi ve belgeler Karaman Belediyesi İmar İşleri Müdürlüğünde bulunduğunu, davanın konusunun sözleşme dışı/proje harici imalatların bedellerinin tahsili ve bağımsız bölümlerin cins değişikliklerinden (daire yerine dükkan yapılması) doğan zararların taraflarına ödenmesini, müvekkili tarafından 16.11.2018 tarihli adi yazılı kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre iş %100 oranında ifa edilip tamamlandığı gibi, belirtilen sözleşme dışı işler de yapıldığını, sözleşme dışı işler tamamen arsa sahibi olan davalının yarına olup, onun bağımsız bölümlerinin değerini artırdığını, bu duruma ilişkin noter ihtarı da çekildiğini ancak olumlu bir sonuç alınamadığını, sözleşme dışı işlerin bedeli de bugüne kadar davacı müvekkillere ödenmediğini, söz konusu inşaatta, yasal yetkili bulunan taraflarından başta mekanik tesisatında olmak üzere çok sayıda proje değişikliğine gidildiğini, müvekkilinin davaya konu iş ve imalatların sözleşme kapsamına, sözleşmenin eki proje, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ifa ettiği gibi, arsa sahibinin talebiyle ve onun yararına olacak şekilde, bu sözleşmede yer almayan birçok imalatı da davalıya düşecek bağımsız bölümlerde yapıldığını, bu anlamda davalıya düşecek bağımsız bölümlerde mekanik tesisatta, ısınma sisteminde çok sayıda imalatlar yapıldığını, sözleşme yapıldıktan sonra imar mevzuatı değişikliği nedeniyle proje değişikliği ile masrafları yapıldığını, sözleşme haricinde başta ısı ve mekanik olmak üzere proje değişikliklerinin masrafı, iskan ücretli ve harçları ödendiğini, Mekanik projenin değişmesiyle birlikte boru çapları değiştiğini büyüdüğünü, bunlara uygun olarak değişik aparatlar, kazan, pompalar takıldığını, her bağımsız bölüme (en az 27 m) fazladan yerden ısıtma borusu döşendiğini, D-2 adet asansör 6 kişilik yerine 8 kişilik yapıldığını, binanın dış cephesinde alüminyum doğrama yerine alüminyum giydirme yapıldığını, bütün kat holleri seramik yerine granit yapıldığını, mutfaklara takılan set üstleri daha pahalı ve lüks bir markadan takıldığını, bağımsız bölümlerde kısmı asma tavan yapılması gerekirken komple asma tavan yapıldığını, mekaniğin yalıtım/boyamasının yapıldığını, yangın tesisatının boyaması vs ekleri yapıldığını, bodrumlardaki tüm merdivenler ayrıca yapıldığını, bütün koridor boruları alçıpanla kaplanıp boyanması yapıldığını, sığınak bocası ve imalatı yapıldığını, doğalgaz projelendirme ücreti ödendiğini, bütün bağımsız bölümlerde 30-40 ayaklı lavabo takılması gerekirken hilton lavoba/dolabı takıldığını, alt üst boyasının yapıldığını, bütün bağımsız bölümlerde en az fazladan 3'er spot takıldığını, daire ve 1.kat girişlerinde davalı tarafın yanlış çevre düzenlemesi nedeniyle oluşan kırılma/bozulma nedeniyle fazladan ikinci kez imalat yapıldığını, dış cephe yeniden boyandığını, bütün bu işlerin malzeme ve işçilikleri ikinci kez yapıldığını, dükkanlarda ve bodrumlarda boş kalan rögarların komple saç plaka kapak yapıldığını, bağımsız bölümlerde sözleşme dahilinde alçı sıva işçiliği kendilerince yapılması gerekirken alçı-sıva-işçilik dahil komple taraflarınca yapıldığını, asma tavanların alçısı taraflarınca fazladan yapıldığını, kalıpların ve beton uygulamasının karşı tarafça yanlış/hatalı uygulanması nedeniyle taraflarınca yapıldığını, şap uygulamasının en az %30 oranında fazla malzeme/işçilik masraflar yapılmak zorunda kaldığını, çatı ve bacaların yapımı, sıva vs karşı tarafa ait iken çatı ve bacaların şapka/boya/sıva/kalıp/beton vs gibi tüm uygulamaları taraflarınca yapıldığını, bilirkişi tarafından onaylı mimari projenin zemine tatbik edilmesiyle sözleşme harici olarak yapıldığı ortaya çıkan diğer iş ve imalatlara ilişkin kalemlerin yapıldığını, bu sayılan değişikliklerin malzeme/işçilik vs ile birlikte ek aparatları ile dahil olmak üzere yüz binlerce liralık fazla imalatlar yapıldığını, bu imalatların piyasa rayiç değerinin dava tarihi itibariyle taraflarınca önceden tam olarak bilinmesinin imkansız olması ve mahkeme/bilirkişi tarafından tespitinin yapılacak olması nedeniyle şimdilik ....000 TL üzerinden taleplerinin olduğunu, mevcut sözleşmeye göre taraflarına ‘Daire’ cins nitelikli bağımsız bölüm verilmesi gerekirken ‘Dükkan’ cins nitelikle bağımsız bölümler verildiğini, bağımsız bölümler arasındaki değer ve cins farkının bulunması ve üstelik bu durumun değiştirilmesinin fiilen ve fiziken mümkün bulunmadığını, bu cins değişikliğini karşı tarafın yaptığını, taleplerine konu inşaattaki daireler, dükkanlardan daha değerli bulunduğunu, dolayısıyla bu bağımsız bölümler arasında çok ciddi bir değer kayıplarının bulunduğunu, bu değer kaybının oluşmasında tamamen davalı tarafın kusurlu davranışları ile sorumluluğunun bulunduğunu, bu zararlarının taraflarına tazminat olarak ödenmesinin gerektiğini, daire ile dükkanlar arasındaki değer farkının ancak uzman bilirkişi ve mahkeme aracılığıyla tespiti mümkün olup öncesinden tam olarak taraflarınca bilinmesinin mümkün olmadığı için bu kalem alacaklarının da şimdilik ....000 TL üzerinden açtıklarını, taraflar arasında arabulucuya başvurulduğunu ancak bu arabuluculuktan olumlu bir sonuç alınamadığını, dava konusu sözleşmeden kaynaklı olarak nakit alacaklarının da ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine açmış oldukları alacak davasının halen Konya .ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında derdest olarak bulunduğunu, eldeki dosyanın önceden açılmış bulunması nedeniyle işbu dosya ile birleştirilmesi hususunun mahkememize bırakıldığını, somut olayın özelliğine göre davayı kazanma ihtimallerinin çok yüksek olduğunu bu sebeple davalı tarafın malvarlıklarını elden çıkarmaya çalışması hayatın olağan akışında görülen bir durum olduğunu, böyle bir durumda ciddi bir yekûn tutan alacağımızı tahsil edememe durumlarının ortaya çıkması nedeniyle ihtiyati haciz taleplerinin bulunduğunu, aleyhine ihtiyati haciz isteyen borçluların bu süreçte mal varlığını kaçırmaya yönelik iş ve işlemlerde bulunduklarına dair güçlü duyumlar bulunduğunu, mevcut tapu kayıtları üzerinde herhangi bir kayıt olmaksızın davalı üzerinde olduğu, bu bağımsız bölümlerin üçüncü kişiler üzerine devir edilmesi, ticari küpeli hayvanlar hakkında ölüm raporlarının alınması, banka hesaplarının boşaltılıp mevduat azaltılması yapılması vs. gibi hileli davranışlar içinde bulunulduğuna dair haberler alındığını, borçluların borcu ödememek için mal kaçırmakta ve muvazaalı işlem yapması halinde davamızın konusuz kalacağı aşikâr olduğu, gerek dava ve usul ekonomisi gerek somut vakıanın gelişimi, maddi kanıtların yoğunluğu, eldeki davanın kabul ile sonuçlanma olasılığının yüksek olması, davalı tarafın mal kaçırma ihtimalinin bulunması, davanın konusuz kalmaması, alacağın tahsil edilememe riskinin bulunması bunun da yeni dava ve sorumluluklara yol açacak olması vs. gibi ihtimaller dikkate alınarak davalı tarafın araç ve taşınmazları üzerinde alacaklarına yetecek oranda ihtiyati haciz kararı verilmesini bu nedenlerle tüm fazlaya ilişkin bedel ve harç artırımı ve ek dava açmaya yönelik haklarının saklı kalması kaydıyla; taraflar arasındaki yazılı iş sözleşmesinin bulunması, iskân belgesinin düzenlenmesiyle birlikte davacının üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğinin hukuken kabul edilebilir olması, davacı tarafça kesilen ve davalı tarafça itiraz edilmeyen faturalar, tapu kayıtlarının tümünün davalı taraf üzerinde her an devredebilir şekilde bulunması, davalının noter ihtarnamesine rağmen gereğinin yapılmaması, alacaklarının bulunmasına yönelik yaklaşık ispatın ve maddi kanıtların yoğun biçimde bulunması, dava konusu borç için kesin vadeli bir muacceliyetin oluşması, alacağın para alacağına ilişkin olmasına rağmen herhangi bir rehinle teminat altına alınmamış bulunması ve tahsil kabiliyetinin kalmaması için davalı adına kayıtlı bulunan menkul ve gayrimenkuller üzerinde alacağımıza yetecek oranda yargı teamüllerine uygun olarak İİK 277 vd. maddeleri gereğince mümkünse teminatsız olmadığı takdirde makul ve uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulü ile davacı müvekkili tarafından sözleşme dışı olarak yapılmış olan işler ve cins değişikliğinden kaynaklı zararların tazmini için şimdilik 10.000,00 TL alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faiziyle beraber davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen Konya . ATM ... esas sayılı dava dosyası yönünden vermiş olduğu 16/06/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı şirket arasında 16.11.2018 tarihli Karaman İli ... İlçesi ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki inşaatın yapımı ile ilgili olarak bir kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 9 ve 10. Maddesinin Ek-2 numaralı belge "Fiyat: İş Programı ve Ödeme Programı" başlıklı olup, bu ek belgeye göre; davalı taraf, yapılan işin karşılığında müvekkil şirkete bedel olarak aynı inşaattan 37 adet daire, 1 adet dükkân ve 1.050.000,00 TL nakit para ödeyeceği, sözleşmenin 8. maddesi uyarınca da nakit ödenmesi gereken 1.050.000,00 TL Ekim 2019 ile Nisan 2020 arasında 175.000,00 er TL taksitle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacı şirketin inşaatın yapımına başlamış,fen ve sanat kurallarına, mimari projesine uygun; eksiksiz ve ayıpsız olarak bitirmiş ve 30.01.2020 tarihinde de iskan ruhsatını aldığını, iskan ruhsatının alınmasından sonra müvekkil şirket, defalarca davalı şirketi arayarak anahtarları teslim almasını istediğini, ancak davalı tarafın bugüne kadar anahtarları teslim almadığını, davaya konu 16.11.2018 tarihli sözleşmenin 8. maddesine göre davalı tarafından ödenmesi gereken 1.050.000,00 TL'nin 10.2019,11.2019,12.2019,1.2020,2.2020, 3.2020 ve 4.2020 tarihlerinde 7 eşit taksitte ve 175.000,00'er TL şeklinde müvekkile ödeneceğini, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, daha öncesinden Ekim 2019-Mart 2020 tarihlerine ait ilk 6 adet taksit için alacak davası açıldığını, bu davanın şu an Konya .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında görüldüğünü, eldeki davanın konusunun sözleşmeye göre ödenmesi gereken Nisan 2020 dönemine ait 175.000,00 TL'lik alacağımızın tahsili istemine ilişkin olduğunu, davalı adına kayıtlı bulunan menkul ve gayrimenkuller üzerinde alacağa yetecek oranda İİK 277 vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesini, aralarındaki yoğun ve fiili irtibat nedeniyle eldeki dosyanın Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla tensiben birleştirilmesini, 175.000,00 TL alacağın 01.4.2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsilini, tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar vekili ana dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 17/06/2020 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın dava değerinin belirlenmediği ve harç eksikliği olduğu iddialarını kabul etmediklerini, dava değerinin mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesinden sonra tespit edildikten sonra ıslah edilerek eksik harcın tamamlanacağını, zamanaşımı defisine yönelik iddiaları da kabul etmediklerini, ... yıllık zamanaşımı süresinin henüz dolmadığını davanın süresi içinde açıldığını, müvekkilleri ... şirketi, ... ve ... yönünden husumet eksikliği itirazlarının da haksız olduğunu, bu müvekkilleri yönünden arabuluculuk dava şartının olmadığını, davalı tarafın ödemelere ilişkin bedelleri kabul etmediklerini, sözleşme gereğince ödenmesi gereken 1.050.000,00TL'den 875.000,00TL'nin halen ödenmediğini, 7 dairenin de tapusunun halen müvekkili şirkete devredilmediğini, ayrıca 200.000,00TL ödeme yapıldığı iddiasının da gerçek dışı olduğunu, müvekkili tarafa sözleşme gereğince alacaklarına istinaden böyle bir ödeme yapılmadığını, davalı tarafın bu ödemesini yazılı delille ispat etmek zorunda olduğunu, taraflar arasında birden fazla ticari ilişki olduğunu, müvekkili şirketin inşaat malzemesi satışı da yaptığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ticari defter ve kayıtların incelenmesiyle de ortaya çıkacağını, müvekkilce yapılan işin iskan ruhsatının alındığını dolayısıyla işin eksiksiz ve ayıplı olduğu iddialarının da kabul edilemez olduğunu, davalı taraf inşaat sahasını müvekkili tarafa geç teslim etmesi ve proje tadilatları nedeniyle işin teslim edilme süresinin etkilendiğini, faturalara ve faiz taleplerine yönelik itirazları da kabul etmediklerini beyanla önceki talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen Konya . ATM ... esas sayılı dava dosyası yönünden vermiş olduğu 01/07/2020 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; sözleşme gereğince işin süresi içinde ayıpsız olarak bitiremediğini, işin tesliminden sonra Ekim 2019 tarihi itibariyle ödenmesi kararlaştırılan bedellerin işin eksik ve ayıplı olmasından dolayı muaccel hale gelmediğini, bu bedelin işin tesliminden sonra ödenmesinin kararlaştırılmasındaki amacın eksik işlerin yapılmasının teminatı olduğunu, davalı tarafın sözleşmenin geçersiz olduğu iddialarının hukuken bir karşılığının olmadığını, sözleşme geçersizliğinin ileri sürülebilmesi için TMK'nun 2/2 maddesi uyarınca bir hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi gerektiğini ancak tarafların edimini yerine getirdikten sonra taraflardan birinin sözleşmenin şeklen geçersiz olduğunu ileri süremeyeceğini, davalı tarafın inşaat alanının geç teslim alınması ve proje değişiklikleri nedeniyle işin geç teslim edilme durumunda kalındığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davalı taraf işlerin tam olarak yapmadığı için anahtar teslim alınamadığını, noter ihtarı ile bu durumun ihtar edildiğini, cezai şart ve gecikme tazminatlarının sözleşmede ayrı ayrı belirlendiğini bu nedenle her iki yaptırımında aynı anda talep edilmesinde hukuken bir engel olmadığını beyanla talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili ana dava, birleşen Konya . ATM'nin ... ve Konya 4. ATM'nin ... esas sayılı davaları yönünden mahkememize vermiş olduğu 10/02/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; alınan bilirkişi raporları doğrultusunda ve dosya kapmasında açmış oldukları davayı ıslah ettiklerini, Ana dava yönünden;
- 01.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte 175.000,00 TL,
-01.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte 175.000,00 TL,
-01.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte 175.000,00 TL,
-01.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte 175.000,00 TL,
-01.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte 175.000,00 TL ve
-Yedi adet bağımsız bölüm için toplamda 1.400.000,00 TL'nin (her bir bağımsız bölüm 200.000,00 TL'den baz alınmak suretiyle) avans faizle birlikte davalıdan tahsiline,
Birleşen Konya .ATM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden; 01.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte 175.000,00 TL,
Birleşen Konya .ATM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden; 25.700,00 TL fazla imalat bedelinin dava tarihi olan 13.05.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen Konya . ATM'nin ... esas sayılı dava dosyası yönünden mahkememize vermiş olduğu 12/02/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 50.000,00TL olarak talep etmiş oldukları gecikme zammına ilişkin taleplerini 1.640.000,00TL'ye; 50.000,00TL olarak talep etmiş oldukları eksik ve ayıplı imalat bedeline ilişkin taleplerini 885.000,00TL'ye; 50.000,00TL olarak talep etmiş oldukları inşaatın süresinde bitirilmemesi nedeniyle oluşan zarar ve kar kaybına ilişkin taleplerini 200.000,00TL'ye yükselttiklerini, cezai şart olarak talep etmiş oldukları 1.000.000,00TL'ye yönelik taleplerinin aynen devam ettiğini beyanla ıslah talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAPLAR:
Davalı vekili ana dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 30/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını öncelikle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, açılan davanın dava değerinin belirlenerek eksik harcın tamamlattırılması gerektiğini, davalılardan ... şirketi, ... ve ...'in davaya konu edilen sözleşmede müteselsil kefil sıfatlarının olduğunu ve bu davalıların iş bu davayı açmakta hukuki yararlarının olmadığını bu davalılar yönünden davanın husumet eksikliğinden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa sözleşme gereğince 30 adet daire, 1 adet dükkan devrinin yapıldığını ve 200.000,00TL nakit ödendiğini, tüm bu ödemelerin nakit karşılığının toplam bedelinin 2.307.000,00TL olduğunu, yapılan sözleşme gereğince işin 31/03/2019 tarihinde bitirileceğinin, 2019 yılı Ekim ayından itibarende işin eksiksiz ve ayıpsız teslimi şartıyla taahhüt edilen 1.050.000,00TL nakit bedelin taksitler halinde ödeneceğini ancak işlerin eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde süresi içinde teslim edilmemesi nedeniyle bu nakit bedelin muaccel hale gelmediğini, yine işin tam olarak teslim edilmemesi nedeniyle 7 adet dairenin davacı tarafa devredilemediğini, sözleşmede olmamasına rağmen davacı tarafın nakit sıkıntısı yaşadığını belirterek talebi üzerine müvekkili şirket tarafından 200.000,00TL nakit ödemesi yapıldığını, eksik ve ayıplı işlerle ilgili davacı tarafa noter aracılığıyla ihtar çekildiğini ancak davacı tarafın sözleşme gereğince yapması gereken işleri eksiksiz bir şekilde müvekkile teslim edemediğini, davacı tarafın tanık dinletme taleplerini kabul etmediklerini, davacı tarafın işe başlama aşamasında arsanın geç teslim edildiğine yönelik iddiaların da gerçek dışı olduğunu, davacı tarafın fazla yapıldığı iddia edilen işlerin de müvekkili şirketin talebi olmadığını davacı tarafın proje değişikliğine gitmesi nedeniyle fazla yapıldığı iddia edilen işlerin ortaya çıktığını bu durumunda davacı tarafın sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafın dayanmış olduğu fatura ve faturalardaki imzaları kabul etmediklerini, davacı tarafın işin sonunda teslim aşamasında toplam iş için tek bir fatura kesmesi gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ana dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 23/06/2020 tarihli ikinci cevap dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde bahsetmiş oldukları daire ve dükkan bedellerinin sözleşmede yazılı bedeller olduğunu, davacı tarafın bu bedelleri kabul etmediklerine yönelik beyanlarının kabul edilemez olduğunu, müvekkilce yapılan ödemeler ve tapu devirlerine ilişkin toplam bedellerin sözleşmede belirlenen bedeller olup bu bedelin 2.307.000,00TL olduğunu, davacı tarafın kesmiş olduğu fatura bedelinin ise 2.289.000,00TL olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin borcunun olmadığı gibi fazla ödeme yapmış olduğunun ortada olduğunu, müvekkilce 4 adet çekle yapılan 200.000,00TL'lik ödemeninde sözleşme kapmasında olmadığı iddialarına ilişkin davacı tarafın bu çek bedellerini sözleşme dışında ne için aldığını açıklamak durumunda olduğunu, taraflar arasında sözleşme dışında da ticari ilişki olduğu iddiasının da asılsız olduğunu bu durumun ticari defter ve kayıtların incelenmesiyle de ortaya çıkacağını, davacı tarafın sözleşme kapsamında kesmiş olduğu faturaları sözleşmeden ayırma gayreti içinde olduğunu, işin ayıplı ve eksik yapıldığının Karaman Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası ile yaptırmış oldukları tespit dosyasında alınan bilirkişi raporuyla da ortaya konulduğunu, davacı tarafın 1.050.000,00TL'lik ödemesinin işin eksik ve ayıplı olması nedeniyle muaccel hale dönüşmediğini beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen Konya . ATM'nin ... esas sayılı dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 23/06/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını öncelikle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, eksik ve ayıplı işlerle ilgili davacı tarafa noter aracılığıyla ihtar çekildiğini ancak davacı tarafın sözleşme gereğince yapması gereken işleri eksiksiz bir şekilde müvekkile teslim edemediğini, davacı tarafın işe başlama aşamasında arsanın geç teslim edildiğine yönelik iddiaların da gerçek dışı olduğunu, davacı tarafın fazla yapıldığı iddia edilen işlerin de müvekkili şirketin talebi olmadığını davacı tarafın proje değişikliğine gitmesi nedeniyle fazla yapıldığı iddia edilen işlerin ortaya çıktığını bu durumunda davacı tarafın sorumluluğunda olduğunu, sözleşme bedelinin 37 apart karşılığı olan 37*49.000,00=1.813.000,00TL, 1 dükkan 637.000,00TL ve 1.050.000,00TL karşılığı olmak üzere toplam 3.500.000,00TL olduğunu, davacı tarafın bedel karşılaştırılmadığına ilişkin beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, işlerin zamanında, eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edilemediğini, sözleşme dışı fazla imalatın da söz konusu olmadığını, davacı tarafın kendisine daire niteliğinde bağımsız bölümler verilmesi gerekirken dükkan niteliğinde bağımsız bölümler verildiği iddiasının da gerçek dışı olduğunu, verilecek bağımsız bölümlerinde sözleşmede açıkça yazılı olduğunu, davacı tarafın iddialarının asılsız olduğunu, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin de kötü niyetli oluğunu, müvekkili şirketin mal kaçırma gibi bir durumunun söz konusu olamayacağını, ayrıca davacı tarafın muaccel olmuş herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen Konya . ATM'nin ... esas sayılı dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 23/06/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını öncelikle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, sözleşme bedelinin 37 apart karşılığı olan 37*49.000,00=1.813.000,00TL, 1 dükkan 637.000,00TL ve 1.050.000,00TL karşılığı olmak üzere toplam 3.500.000,00TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa sözleşme gereğince 30 adet daire, 1 adet dükkan devrinin yapıldığını ve 200.000,00TL nakit ödendiğini, tüm bu ödemelerin nakit karşılığının toplam bedelinin 2.307.000,00TL olduğunu, davacı tarafın kesmiş olduğu fatura bedelinin ise 2.289.000,00TL olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin muaccel hale gelmiş bir borcunun olmadığının ortada olduğunu, yapılan sözleşme gereğince işin 31/03/2019 tarihinde bitirileceğinin, 2019 yılı Ekim ayından itibarende işin eksiksiz ve ayıpsız teslimi şartıyla taahhüt edilen 1.050.000,00TL nakit bedelin taksitler halinde ödeneceğini ancak işlerin eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde süresi içinde teslim edilmemesi nedeniyle bu nakit bedelin muaccel hale gelmediğini, yine işin tam olarak teslim edilmemesi nedeniyle 7 adet dairenin davacı tarafa devredilemediğini, sözleşmede olmamasına rağmen davacı tarafın nakit sıkıntısı yaşadığını belirterek talebi üzerine müvekkili şirket tarafından 200.000,00TL nakit ödemesi yapıldığını, eksik ve ayıplı işlerle ilgili davacı tarafa noter aracılığıyla ihtar çekildiğini ancak davacı tarafın sözleşme gereğince yapması gereken işleri eksiksiz bir şekilde müvekkile teslim edemediğini, müvekkilce 4 adet çekle yapılan 200.000,00TL'lik ödemeninde sözleşme kapmasında olmadığı iddialarına ilişkin davacı tarafın bu çek bedellerini sözleşme dışında ne için aldığını açıklamak durumunda olduğunu, işin ayıplı ve eksik yapıldığının Karaman Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası ile yaptırmış oldukları tespit dosyasında alınan bilirkişi raporuyla da ortaya konulduğunu, davacı tarafın 175.000,00TL alacak talebinin kabul edilemez olduğunu, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin de kötü niyetli oluğunu, müvekkili şirketin mal kaçırma gibi bir durumunun söz konusu olamayacağını, ayrıca davacı tarafın muaccel olmuş herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen Konya . ATM'nin ... esas sayılı dava yönünden mahkememize vermiş olduğu 29/06/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlıkta mağdur olan tarafın müvekkili olduğunu, davaya konu inşaatı bitirerek iskan ruhsatını alarak teslim ettiği halde ücretini ve tapularını alamadığını, sözleşme gereğince müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, davacı tarafın eksik ve ayıplı işlerin bedeli, gecikme zammı ve cezai şart tahsili için açmış olduğu iş bu davanın tümden reddedilmesi gerektiğini, iş sahasının müvekkili tarafa geç teslim edilmesi ve müvekkilinden kaynaklanmayan sebeplerle teslim süresinin uzadığını bu durumunda yerleşik Yargıtay içtihatları gereği teslim süresine eklenmesi gerektiğini, işin geç teslim edilmediğini, iskan ruhsatı alınmış olan dairelerin davacı tarafça teslim alınmadığını, sözleşme gereğince edimini yerine getirmeyen tarafın davacı taraf olduğunu, temerrüte düşen tarafın davacı taraf olduğunu, taraflar arasındaki 16/11/2018 tarihli sözleşmenin adi yazılı sözleşme olduğunu, ilgili kanunlar gereğince cezai şart ve gecikme tazminatı istenebilmesi için ortada hukuken geçerli bir sözleşme olması gerektiğini, geçersiz bir sözleşmenin ifasının istenemeyeceği gibi cezai şart ve gecikme tazminatı da istenemeyeceğini, davacı tarafın eksik ve ayıplı işler nedeniyle 600.000,00TL tazminat talep edildiği ancak bu talebinde hukuken geçerli olmadığını, işlerin tam ve eksiksiz olarak yapıldığını, bu talebinde reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin de kötü niyetli olup reddedilmesi gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/04/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile; mahkememiz ... esas sayılı dosyası ile birleştirme karar verildiği, dosyanın 08/04/2020 tarihinde mahkememiz dosyasına gönderildiği ve yargılamaya mahkememiz ... esas sayılı dosyası üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.
Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/06/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile, mahkememiz ... esas sayılı dosyası ile birleştirme karar verildiği, dosyanın 04/06/2020 tarihinde mahkememiz dosyasına gönderildiği ve yargılamaya mahkememiz ... esas sayılı dosyası üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.
Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/06/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararı ile, mahkememiz ... esas sayılı dosyası ile birleştirme karar verildiği, dosyanın 17/06/2020 tarihinde mahkememiz dosyasına gönderildiği ve yargılamaya mahkememiz ... esas sayılı dosyası üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Karaman Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş esas sayılı dosyası, Alanya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş esas sayılı dosyası, Karaman İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyası, Alanya İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, mahkememiz ... d.iş esas sayılı dosyası, Konya . Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesine ilişkin bilgi ve belgeler, Karaman Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden, Karaman Belediye Başkanlığından ve Karaman SGK İl Müdürlüğünden dava konusu sözleşmeye istinaden düzenlenen projelere ilişkin tüm bilgi ve belgeler celp edilmiş, muhasebe uzmanı bilirkişilerden tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosya kapsamında raporlar alınmış, Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat dosyası ve Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat dosyaları aracılığıyla, inşaat mühendisi, bir gayrimenkul değerleme uzmanı, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve bir fen mühendisi bilirkişi refakatinde mahallinde keşifler yapılarak bilirkişi heyetinden raporlar ve dosya kapsamında dosya üzerinden ek raporlar alınmış, mahkememizce ve Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla davacı ve davalı tanıkları dinlenilmiştir.
Ana dosya davacılarının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle muhasebe uzmanı bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 12/11/2020 tarihli raporda özetle;
"...Dosya içeriği ve vergi mükellefi olduğu tespit edilen davacılardan üçünün ticari defter kayıtları incelenerek yukarıda sunulan dökümler, tespitler ve açıklamalar doğrultusunda;
- Davacılardan ... Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ticari defter kayıtlarına göre; davalı şirkete 2019 yılında düzenlenmiş ve kayıtlı olan faturaların toplamının 2.289.385,77.-TL olduğu, buna karşılık her biri 50.000,00.-TL bedelli toplam bedelleri 200.000,00.-TL olan 4 adet çekin davalı şirketten alınmış olduğu şeklinde kayıtların olduğu, 2020 yılı ticari defterlerinde davalı şirket ile ilgili herhangi kaydın olmadığı, açık cari hesap şeklinde izlenmiş olan kayıtlar sonrasında 31.12.2019 ve dava tarihi olan 12.03.2020 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 2.089.385,77.-TL alacaklı olarak görünmekte olduğu,
-Davacı şirketin incelenen ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin muhasebe usul ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu, 2018 ve 2019 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de olduğu ve süresinde yaptırıldığı,
-Davacılardan ...'nun 2018 - 2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinde yapılan incelemelerde; davalı şirket ile alışverişi olduğu yönünde herhangi bir kaydın olmadığı,
-Davacının ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin muhasebe usul ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu, 2018 ve 2019 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de olduğu ve süresinde yaptırıldığı,
-Davacılardan ... İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 2018 - 2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinde yapılan incelemeterde; davalı şirket ile alışverişi olduğu yönünde herhangi bir kaydın olmadığı,
-Davacı şirketin incelenen ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, defterlerin muhasebe usul ve prensiplerine Uygun olarak tutulduğu, 2018 ve 2019 yılı yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de olduğu ve süresinde yaptırıldığı,
-Dördüncü davacı ...'in, davacılardan ... İnşaat Emlak Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin tek ortağı ve yöneticisi olup, münferiden gerçek kişi olarak mükellefiyetinin bulunmadığı... " kanaatleri bildirilmiştir.
Ana dosya davalısı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle muhasebe uzmanı bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 08/10/2020 tarihli raporda özetle;
"...Dosya münderecatındaki davacı şirkete ait alacak ve borçların ...-ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR hesabında muhasebefeştirildiği,
-15 adet toplam bedeli 2.289.385,67 tutarındaki faturaların ... nolu hesabın alacak hanesinde kayıtlı olduğu,
-Davacının talimat tutanakları ile devredilmesini talep ettiği apart daire bedellerinin devredilenlere kesilen satış faturaları ile belgelendiği ve ... nolu hesabın borç hanesine kaydedildiği,
-... ... ... nolu 3 adet çek bedeli 150.000.-TI.tutarın ilgili hesabın borç hanesine kaydedildiği,
-30.12.2019 tarihli 270.000.-T1. ve 30.12.2019 tarihli 157.000.-TI.tutarlarındaki tediye makbuzlarının borç hanesinde yer aldığı..." kanaatleri bildirilmiştir.
İnşaat mühendisi, gayrimenkul değerleme uzmanı, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve fen bilirkişisi heyetince mahkememize sunulan 21/05/2023 tarihli kök raporda özetle;
"...Taraflar arasında eser sözleşmesi imzalandığı, bun göre “Karaman İli, ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada, ... parsel nolu taşınmaz üzerinde yapılacak olan, belediye tarafından onaylı ilgili bütün projeler uyarınca sözleşme eki EK-İ deki listede belirtilen işlerin, sözleşme ve sözleşmeye ek teşkil eden şartname ve projelerde tarif edilen şekilde noksansız olarak yapımı ve iskânının alınması işi” olarak belirlendiği,
Sözleşme kapsamının “Karaman ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselin üzerinde A, B ve C blok olmak üzere 3 adet blok yapıldığı, arsanın kuzey tarafında bulunan A blokta 102 adet bağımsız bölüm, arsanın güney tarafında bulunan B blokta 12 adet bağımsız bölüm, her iki blok arasında kalan ve taşınmazın doğu tarafında bulunan C blokta trafo binası olduğu, trafo binası hariç olmak üzere diğer işlerin ince işlerinin sözleşme kapsamı içinde olduğu,
1-)Keşif anında dava konusu taşınmazlarda ikamet edildiği, bağımsız bölümlerden davacı ve davalı vekillerinin de muvafakatı ile örnek bir daireye girilerek inceleme yapıldığı, ortak alanların gezilerek incelendiği, ortak alanlarda açılmayan kapıların çilingir yardımıyla açılarak incelendiği,
2-)Keşif anındaki incelemelerimiz ile Karaman Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş. Sayılı delil tespiti bilirkişi tespit raporu delil niteliğinde olduğundan, bu tespit raporu dikkate alınarak raporumuzda değerlendirmelerin yapıldığı,
3-)Dava konusu inşaat taahhüt işinin taraflara arasında imzalanan sözleşme Tarihi:16.11.2018 Yapı Kullanım İzin Belgesi Tarihi: 30.01.2020 olduğu, bu tarihler dikkate alındığında taahhüt konusu işlerin yapılı lin ağırlıklı olarak 2019 yılı olduğu,
4-)Mahkeme ara kararı gereğince; Yüklenici firmanın yaptığı tüm işler varsa eksik ve ayıpları ile birlikte ayrı ayrı belirlenerek yapılan işlerin miktarlarının ve bedellerinin yapıldıkları tarih itibariyle yapılan hesaplamalar sonucunda:
2019 YILI YAPIM YILI İTİBARİYLE
Eksik imalat ve ayıplı inşaat imalat bedelleri toplamı =547.835,59TL,
Eksik imalat ve ayıplı elektrik tesisatı bedelleri toplamı = 8.576,82 TL
Eksik imalat ve ayıplı makine tesisatı bedelleri toplamı = 49.509.00 TL
Toplam 605.921,41 TL
olarak tespit edilmiştir.
Davalı/birleşen dosya davacı yüklenicinin inşaat imalat işleri ve elektrik tesisat işlerinden sözleşme harici fazladan yaptığı imalatın bulunmadığı, makine tesisat işlerinden 23.130,00 TL fazla imalatının bulunduğu, buna göre;
Davacı/birleşen dosya davalı işverenin 605.921,41 TL-23.130,00 TL=582.791,41TL alacağının bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
...-)Dosya muhteviyatındaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin sadece ince işleri kapsadığı, yapı sınıfına göre kaba inşaatın ?» 43, ince işlerin 96 57 si oranına tekabül ettiği, bu durumda kaba inşaatın dikkate alınmayarak ince işlerin *6 100 olduğu kabulüyle yapılan hesaplamalar sonucunda 2019 yapım yılı itibariyle yüklenicinin yapmış olduğu imalatların eksik ve ayıplı imalatlarda dolayı %88,58 oranı olduğu,
Dava konusu taşınmazlara 30.01.2020 tarihinde yapı kullanım olduğu, rapor içeriğinde tespit edilen eksik ve ayıplı imalatların yapı kullanım engel teşkil etmediği, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
6-)İlk tespit raporu ve 2. bilirkişi raporlarında eksik ve ayıplı imalatlar keşif ve dava tarihi itibariyle indirmeler yapılmış olup;
Mahkemenin eksik ve ayıplı imalatların 30.01.2020 iskan (teslim) tarihi ve 12.03.2020 dava tarihi itibariyle değerlendirilmesi yönünde kanaatin hasıl olması durumunda; aralarında fazla bir zaman aralığı olmadığından değerlendirme bedellerinin değişmeyeceği, buna göre;
2020 YILI TESLİM-DAVA TARİHİ İTİBARİYLE
Eksik imalat ve ayıplı inşaat imalat bedelleri toplamı =603.445,52 TL
Eksik imalat ve ayıplı elektrik tesisatı bedelleri toplamı = 9.529,80 TL
Eksik imalat ve ayıplı makine tesisatı bedelleri toplamı = 55.010,00 TL
Toplam =667.985,32TL
Olarak tespit edilmiştir.
Davalı/birleşen dosya davacı yüklenicinin inşaat imalat işleri ve elektrik tesisatı işlerinden sözleşme harici fazladan yaptığı imalatın bulunmadığı, makine tesisat işlerinden 25.700,00 TL fazla imalatının bulunduğu, buna göre;
Davacı/birleşen dosya davalı işverenin 667.985.322 TL-25.700,00 TL=-642.285,32 TL alacağının bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
7-)Dava konusu bağımsız bölümlerin 12.03.2020 dava tarihinde;
A bloktaki her bir 14-1 taşınmazın değerinin; 118.000,00 TL olduğu,
A bloktaki 141 taşınmazların değerinin toplamda; 12.036.000.00 TL olduğu,
B bloktaki her bir dükkan taşınmazın değerinin; 536.000.00 TL olduğu,
B bloktaki dükkan taşınmazların değerinin toplamda; 6.432.000,00 TL olduğu,
A+B bloktaki taşınmazların hepsinin değerinin toplamda; 18.468.000,00 TL olduğu..." kanaatleri bildirilmiştir.
İnşaat mühendisi, gayrimenkul değerleme uzmanı, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve fen bilirkişisi heyetince mahkememize sunulan 05/12/2024 tarihli ek raporda özetle;
"...1-)Dava konusu A Blok İnşaatı için 18.10.2017 tarih, ... no ile İnşaat Yapı Ruhsatı alındığı, 30.01.2020 tarih ... no ile Yapı Kullanma İzin Belgesi düzenlendiği, iddiaya esas tadilata ilişkin tadilat başvurusu ve tadilat projesinin bulunmadığı,
2-)Dava konusu B Blok İnşaatı için 16.10.2017 tarih, ... no ile İnşaat Yapı Ruhsatı alındığı, 30.01.2020 tarih ... no ile Yapı Kullanma İzin Belgesi düzenlendiği, iddiaya esas tadilata ilişkin tadilat başvurusu ve tadilat projesinin bulunmadığı,
3-)Dava konusu edilmeyen C Blok için 19.10.2017 tarih, ... ikamet harici 32,00 m2 İnşaat Yapı Ruhsatı alındığı, 16.01.2020 tarihinde tadilat başvurusunda bulunulduğu, 03.05.2021 tarih, ... no ile Yapı Kullanım İzin Belgesi düzenlendiği görülmüştür
4-)Dava konusu edilen A ve B bloklar için tadilat başvurusu ve tadilat projeleri olduğuna dair belediye müzekkere cevabı ekinde gönderilen CD de yer almadığı, C Blok için tadilat başvurusu ve tadilat projesi bulunduğu, dava konusu edilmeyen C Blok İnşaatın sözleşme bitim tarihinden sonra tadilata sokulduğu, Proje ve ruhsatların ... Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunda olduğu ve Yapı Kullanma izin Belgelerinde imzasının bulunduğu.
...-)üksek yargı kararlarında da belirtildiği üzere işin teslim tarihinin Yapı Kullanma İzin Belgesi Tarihi olduğu, bu tarih dikkate alındığında dava konusu A ve Blok İnşaatlarında 328 günlük bir gecikme olduğu ve sözleşmeye göre gecikme tazminatı 328GünX5.000,00TL=1.640.000,00 TL olarak hesaplanmıştır..." kanaatleri bildirilmiştir.
İnşaat mühendisi, gayrimenkul değerleme uzmanı, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve fen bilirkişisi heyetince mahkememize sunulan 13/05/2025 tarihli ek raporda özetle;
"...Dosya muhteviyatındaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin sadece ince işleri kapsadığı, yapı sınıfına göre kaba inşaatın %43, ince işlerin %57 si oranına tekabül etmektedir.
A Blok yapı sınıfı TlI-B 2019 yapım yılındaki birim maliyeti: 1.210,00 TL/m2
A Blok toplam inşaat alanı: 4.526,28 m2
A Blok ince işler yapı maliyeti: 4.526,28 m2x 1.210,00 TL/m2x 0,57=3.121.775,32TL
B Blok yapı sınıfı I-A 2019 yapım yılındaki birim maliyeti: 980,00 TL/m2
B Blok toplam inşaat alanı: 3.908,97 m2
B Blok ince işler yapı maliyeti: 3.908,97 m2x980,00 TL/m2x0,57=2.183.550,64 TL
A Blok ince işler yapı maliyeti: 3.121.775,32 TL B Blok ince işler yapı maliyeti:2.183.5S0,64 TL
İnce işler yapım toplamı: ....305.325,96 TL olarak tespit edilmiştir.
Eksik imalat ve ayıplı inşaat imalat bedelleri toplamı = 547.835,59 TL
Eksik imalat ve ayıplı elektrik tesisatı bedelleri toplamı = 8.576,82 TL
Eksik imalat ve ayıplı makine tesisatı bedelleri toplamı = 49.509,00TL
Toplam = 605.921,41 TL
Olarak tespit edilmiştir.
2019 Yüklenici firmanın yaptığı tüm işlerin iş yapma yüzdesinin 2019 yapım yılı itibariyle; (605.921,41 TL/....305.325,96 TL )-1,00=%88,58 olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
16.11.2018 tarihli Tedarikçi Sözleşmesi'nin 3. Maddesinde işin süresi belirtilmiştir.
MADDE 3 : "İşin süresi ; İş bu sözleşmenin imzalandığı tarihte yer teslimi yapılarak tedarikçi'nin süresi başlamış olur. İşveren'in yaptıracağı inşaatın teslim süresine göre iş programının yapıldığı göz önünde bulundurularak Tedarikçi'ye verilecek süre kesinlikle uzatılmayacaktır. İş programı Tedarikçi'ye verilecek ve bu program uygulanacaktır. Kötü hava koşullarından dolayı, işveren tarafından belirlenen çalışılamayan günler işin süresine ilave edilecektir. İş programı EK-2 görülebilir. " şeklindeki düzenlemeye göre işin işin başlangıç tarihi sözleşmenin imzalandığı 16.11.2018 olup, işin teslim / bitiş süresi Ek-2'deki iş programında belirlenmiştir. İş programında ise toplam 16 haftalık bir süre belirlenmiştir. Bu durumda işin teslim tarihi 08.03.2019 olmaktadır.”denilmiştir.
Sözleşmenin 4. Maddesinde İşin gecikmesi hali düzenlenmiş olup;
4.1 Tedarikçi, kendisine yapılan yer teslim tarihinde işe başlamadığı veya işi müddetinde sözleşme hüküm ve şartlarına uygun olarak tamamlamadığı takdirde İşveren'in bu yüzden maruz kaldığı veya kalacağı bilcümle zararlarını tazmin zorundadır.
4.2 Tedarikçi işe zamanında başlamaz veya başladıktan sonra işi terk ederse iş bu sözleşmenin diğer hükümleri mahfuz kalmak şartıyla İşveren tarafından Tedarikçiye yazılı ihtar yapılır ve ihtar tarihinden itibaren 20 gün zarfında Tedarikçi sözleşme hükümlerine uygun olarak işe başlamaz ise hiçbir vecibe ve mükellefiyete tabi olmaksızın İşveren dilerse işi Tedarikçi'nin nam ve hesabına ya kendisi ifa eder veya üçüncü bir şahsa ifa ettirebilir . Bu durumda doğabilecek her türlü zarar ziyan ve fiyat farklarını tamamı Tedarikçi'ye ait olup; 0 gecikme nedeniyle belirlenen cezai şartı ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. Gecikme cezai şartı şöyledir: 1 Temmuz 2019 tarihine kadar her ne sebeple olursa olsun işler bitmez ise 1 Temmuz 2019 tarihi de dahil olmak üzere günlük 5000 TL (beşbintürklirası) aylık kira bedeliödenecektir.”denilmiştir.
Sözleşme tarihi :16.11.2018
İşin bitim tarihi :08.03.2019
Aradaki süre : 08.03.2019-16.11.2018=112 gün=16 haftadır.
A Ve B Blok için Yapı Kullanma İzin Belgesi tarihi 30.01.2020 tarihidir.
Tespit edilen fiziki gerçekleşme oranı: %88,58 dir
Fiziki gerçekleşmeye göre kullanılan süre. 112 gün x 0.8858 =99 Gün
Sözleşmeye göre eksik işlerin tamamlanması için gereken süre(1-0,8858) x 112 gün=13 Gün dür.
Ancak yapılacak eksik işlerin ve ayıplı imalatların tamamlanması Sürenin 60 Gün olacağı..." kanaatleri bildirilmiştir.
İnşaat mühendisi, gayrimenkul değerleme uzmanı, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve fen bilirkişisi heyetince mahkememize sunulan 03/07/2025 tarihli ek raporda özetle; "...Dava konusu olan Karaman ili Kırbağ Mahallesi ... Ada ... parselde bulunan ... Bal Üretim Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan taşınmazda
1-)İşin yapım yılı 2019 yılı itibariyle eksik ve ayıplı imalatlar bedeller toplamının 823.672,41 TL olduğu,
2-)Yüklenici firmanın yaptığı tüm işlerin iş yapma yüzdesinin 2019 yapım yılı itibariyle; (823.672,441 TL / ....305.325,96 TL )-1,00 =%84,47 olduğu,
3-)Kök raporda sözleşme harici yapılan fazla imalat bedelinin sehven hesaplandığı, sözleşme harici yapılan fazla imalat bulunmadığı,
4-)Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin hukuki açıdan fiilen sona erdiği tarihten itibaren;
Taraflar arasında sözleşmeye dayalı iş proğramı düzenlenmemiş olup, elektrik ve mekanik tesisat işleri inşaat işleri ile birlikte 112 günlük sürede tamamlanması gerektiği, bu nedenle inşaat elektrik ve mekanik tesisat işleri eksik ve ayıplı imalatların yapım süresi birlikte değerlendirilmesi gerekmekte olup;
Eksik ve ayıplı imalatlar için makul süre hesabı;
Eksik ve ayıplı imalat yapacak firmalardan teklif alma için araştırma süresi: 7 Gün
Ayıplı imalatların sökülme süresi : 10Gün
Ayıplı İmalatların yapılma süresi : 30Gün
Eksik imalatların yapılma süresi : 17 Gün Toplam : 64 Gün
olduğu..." kanaatleri bildirilmiştir.
DAVALARIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE:
Kök dava ve birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye ücret alacağının işverenden tahsili;
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası, sözleşme harici yapılan fazla imalatlardan doğan alacağın işverenden tahsili,
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası ise, eksik ve ayıplı ifa sebebiyle gecikme tazminatı, cezai şart vb alacakların yükleniciden tazmini davasıdır.
Davacı-birleşen dosya davalısı ... İnş. Emlak Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (davadan sonra ünvan değişikliği ile;... Geliştirme İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi) ile davalı-birleşen dosya davalısı ... Tarım İnşaat Bal Üretim Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında 16.11.2018 tarihli inşaat yapım sözleşmesi imzalandığı, iş bu sözleşmenin davacı ... şirketi yararına kök dava dosyasının diğer davacıları ... İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... tarafından da müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı, sözleşme hükümleri ile; Karaman İli ... İlçesi ... Mh. ... ada, ... parselde inşa edilecek konut ve işyeri amaçlı kullanılacak binaların yapım işinin, inşa edilecek yerden 37 adet daire, 1 adet dükkan ve 1.050.000,00TL nakit para karışılığında davacı ... şirketi tarafından anahtar teslim olarak üstlenildiği, sözleşme ekinde belirtilen 16 haftalık iş programı çerçevesinde dairelerin kısım kısım davacı şirkete teslim edileceğinin ve ayrıca sözleşmede belirtilen nakit para ihtiyat kesintisine tabi kılınarak, işin tamamlanmasından sonra olursa eksik ve ayıplı ifaların giderimine göre Ekim 2019 - Mart 2020 tarihleri arasında aylık 175.000TL'lik taksitler halinde (toplamda 6 taksit) ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmede yapım işinin en geç Temmuz 2019 tarihinde tamamlanarak teslim edilmesi gerektiğinin, bunun aksi bir durum olur ise günlük ....000TL gecikme cezası, 1.000.000TL cezai şart ve ayrıca gecikmeden doğan diğer zararların davacı yüklenici şirketten tazmin edileceğinin de hüküm altına alındığı, davacı yüklenici tarafından yapılan işlerin karşılığı olmak üzere sözleşmede belirtilen 30 adet daire ile 1 adet dükkanın davacı yükleniciye devredildiği, geri kalan 7 adet daire ile birlikte 1.050.000TL nakit paranın dava tarihleri itibariyle davacıya verilmediği, sözü edilen bu hususlar hakkında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava tarafları arasında; dava konusu sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan ana dosya davacıları ... İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ...'nun davalı işsahibi şirketten alacak talebinde bulunma hak ve yetkisine sahip olup olmadıkları ve bu anlamda aktif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, dava konusu inşaat işinin taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokoller ile ilim ve fen kurallarına uygun olarak yapılarak işsahibine teslim edilip edilmediği, eksik, ayıplı veya gecikmiş ifa durumunun bulunup bulunmadığı, varsa gecikmenin hangi tarafın kusur veya ihmalinden kaynaklandığı, eksik veya ayıplı ifa var ise bunların giderimi için gereken masrafların ve makul sürenin ve ayrıca işsahibinin hak ettiği gecikme cezası, cezai şart ve benzeri zararlardan doğan alacağının ne olduğu, varsa ayıbın türünün (gizli ya da açık) ne olduğu, ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, yüklenicinin fazla imalatının bulunup bulunmadığı, varsa tahsili gereken fazla imalat bedelinin ne olduğu, alacağın dava veya ıslah tarihi itibariyle zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, işsahibi tarafından yükleniciye teslim edilen her biri 50.000,00.TL bedelli olmak üzere toplam bedeli 200.000,00.-TL olan 4 adet çekin dava konusu işin karşılığı mı yoksa başka bir alım satım ilişkisi karşılığı mı davacı yükleniciye teslim edildiği, bu çeklerin dava konusu işin ödemesi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, hususları ihtilaflıdır.
Taraflar arasında anlaşmanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1). Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır. Ayıp ihbarı yapılması vakıasından lehine sonuç çıkaracak olan iş sahibi olduğundan ayıp ihbarı yapıldığını HMK 190 ve TMK 6. madde gereğince iş sahibi ispatlamalıdır. Eksik işler yönünden ise ihbar yapılmasına gerek olmayıp, zamanaşımı süresi içerisinde eksikler yönünden istemde bulunulması mümkündür.
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içersinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.
Eksik iş ise sözleşme ve eklerine göre yapılması gerektiği halde yapılmayan (noksan bırakılan) işleri ifade eder. Eksik işler bedelinin istenebilmesi için teslim sırasında ihtirazi kayıt konulmasına ya da ihtar çekilmesine gerek bulunmamaktadır. Eksik işler yönünden TBK’nın 474 ve 477. maddesindeki hükümler uygulanmaz. Yargıtay . Hukuk Dairesinin yerleşik içtihat ve uygulamalarında, iş bedelinin tamamının yüklenici tarafından taşerona veya iş sahibince yükleniciye ödenmesi halinde eksik ve kusurların giderim bedeli hüküm altına alınabilir ise de iş bedelinin ödenmemiş olması halinde eksik ve kusurların giderim bedeli değil, varsa fazla ödenen bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiği, bu nedenle eksik ve kusurlar gözetilerek yapılan işin fiziki oranı belirlenip iş bedeline uygulanarak mukayese edilmesi sonucu eksik veya fazla ödemenin belirlenmesi gerektiği; sözleşme dışı ve fazla işler yönünden ise iş yapılmış ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda TBK’nun 529. maddesine göre vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği kabul edilmektedir.
Ana dosya davacıları ... İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... dava konusu sözleşmeyi davacı yüklenici ... şirketi yanında ve onun yararına müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan konumundadır. Davacı yüklenici şirketin üstlendiği yapım işine kefil olmaktan başka sıfatları bulunmayan adı geçen davacıların, davalı işsahibi şirketten alacak talebinde bulunma hak ve yetkisine sahip olmadıkları, alacak talep etme hakkının sadece diğer davacı yüklenici şirkette olduğu kanaatine varılarak açtıkları davaların aktif husumet eksikliğinden reddinin gerektiği anlaşılmıştır.
Yüklenici ve işsahibi şirketlerin her ikisi de tacir olduğundan ve uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren ticari işten kaynaklı olduğundan HMK'nun 222.maddesi uyarınca dava taraflarının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak alınan raporlar dosyaya kazandırılmıştır. Davacı ve davalı tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapan muhasebe uzmanı bilirkişi anılan raporunda, her iki tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, ancak dönem sonu cari hesap bakiyelerinde yukarıda detayına yer verildiği üzere birbirinin zıttı sonuçların bulunduğu görülmüştür.
Dava taraflarının iddia ve savunmaları, dilekçe ekinde sundukları deliller ile dosyaya celp olunan yazı cevapları, dinlenen tanık beyanları, mahalde keşfen yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen ve yargısal içtihatlara ve dosya içeriğine uygun olduğundan dosyadaki diğer raporlara nazaran üstünlük tanınarak hükme esas alınan 03/07/2025 havale tarihli bilirkişi ek raporu, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Kök dava ve birleşen davalar eser sözleşmesinden kaynaklı olduğundan, iş bu davaların yüklenicinin ücret alacağı bakımından işin teslimi veya işten el çekilerek sözleşmenin sonlandırıldığı tarihinden itibaren ... yıllık, ayıptan dolayı uğranılan zararların tazmini için 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, ana dosya davalısı-birleşen dosya davacısı tarafından yüklenici davacının ıslah talebine yönelik olarak yasal süresinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu, her ne kadar ıslah dilekçesi bedel arttırım dilekçesi olarak nitelendirilmiş ise de dava dilekçesi içeriği gözetildiğinde yüklenici tarafından açılan kök davanın kısmi dava niteliğinde olduğu, kaldı ki yerleşik Yargıtay uygulaması gereği eser sözleşmesinden kaynaklı yüklenicinin ücret alacağı davalarının belirsiz alacak davası olarak açılmasının usulen mümkün olmadığı, dava tarafları arasında işin teslimine ilişkin yazılı bir belge bulunmadığı, ancak sözleşmede iş programı 16 hafta olarak belirlenmekle birlikte işin en geç Temmuz 2019 tarihinde teslim edilmesi gerektiği yönünde hüküm bulunduğu, kök dava ve birleşen davaların, dava tarihleri itibariyle zamanaşımı süreleri dolmadığından buna yönelen defiler yerinde değil ise de Temmuz 2019 tarihinden itibaren- pandemi sebebiyle duran 13/03/2020-15/06/2020 tarihleri arasındaki 95 gün, zorunlu arabuluculuk süreci sebebiyle duran 05/02/2020-05/03/2020 tarihleri arasındaki 29 gün hesaba katılmadığında dahi- kök davadaki ıslah tarihi olan 10/02/2025 tarihinde zamanaşımının gerçekleştiği, bu itibarla kök davadaki ıslah taleplerinin zamanaşımından reddinin gerektiği kanaatine varılmıştır.
03/07/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda tespit edildiği üzere, dava konusu işte; inşaat işleri yönünden 547.835,59TL, elektrik işleri yönünden 8.576,82TL, mekanik tesisat işleri yönünden 263.480TL, rögar kapakları eksiklikleri yönünden 3.780,00TL olmak üzere işin yapım yılı olan 2019 yılı itibariyle toplamda 823.672,41 TL değerinde eksik ve ayıplı imalat bulunduğu, dava konusu işin %84,47 oranında tamamlandığı, yapılan işte fazladan yapılmış bir imalat bulunmadığı, bu bakımdan fazla imalat bedeli talep edilen birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasının reddinin gerektiği anlaşılmıştır. Mahallinde yapılan keşif, dinlenen tanık beyanları ve bilirkişi heyeti raporu bir bütün olarak ele alındığında dava konusu işteki ayıp ve eksikliklerinin bir kısmının gizli, bir kısmının ise açık ayıp niteliğinde olduğu, dinlenen tanık beyanları ve taraflar arasındaki yazışma ve noter ihtarnamesi içeriklerinden anlaşıldığı üzere işsahibi davalının ayıp ihbar külfetini süresinde ve usulünce yerine getirdiği görülmüştür.
Dava konusu sözleşmede 1.050.000TL tutarında bir ihtiyat kesintisi yapıldığından ve bu kesintinin eksik ve ayıpların giderimi için yapıldığı sözleşmede açıkça belirtildiğinden - işin tamamlanma oranı da gözetildiğinde - davacı yükleniciye teslim edilenler dışında kalan 7 adet dairenin bedelinin davalı iş sahibinden tahsilinin gerektiği, eksik ve ayıplı ifa giderim bedelinin hak edilen daire bedellerinden ziyade ihtiyat kesintisi olarak belirtilen nakit alacaktan düşülmesinin sözleşme hükümlerine daha uygun olacağı vicdani kanısına varılmıştır. Dairelerin bedellerine ilişkin olarak sözleşmede bir hüküm bulunmadığı, bu bakımdan işin en geç teslim edilmesi gereken tarih olarak belirtilen Temmuz 2019 tarihindeki rayiç değerler üzerinden işsahibinden daire bedellerinin talep edilebileceği anlaşılmıştır. Kök dava için düzenlenen dava dilekçesinde her bir daire için 10.000TL olmak üzere daire bedeli olarak 70.000TL talep edildiği, dava dilekçesindeki 70.000TL lik talep yönünden davacısının davasında haklı olduğu, zira dava tarihi itibariyle zamanaşımı sorunun bulunmadığı, ancak rayiç daire bedelleri daha yüksek ise de yukarıda açıklandığı üzere kısmi dava olarak açılan iş bu davada 10/02/2025 ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı dolduğundan ve davalının süresinde yaptığı bir def'isi bulunduğundan, ıslahla talep edilen daire bedellerine ilişkin talebin reddinin gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
Her ne kadar her biri 50.000TL bedelli olmak üzere toplam bedeli 200.000TL olan 4 adet çekin de dava konusu işin karşılığı olarak davacı yükleniciye teslim edildiği işsahibi tarafından ileri sürülmüş ise de, taraflar arasındaki sözleşmede ödemelerin nakit olarak yapılacağının kararlaştırılmış olması, her iki dava tarafının incelenen ticari defterlerine göre taraflar arasında açık hesap ilişkisinin bulunması ve bu ilişki kapsamında düzenlenen muhtelif fatura kayıtlarının bulunması ve çeklerin dava konusu iş karşılığında verildiğine dair yazılı bir belge sunulmaması karşısında söz konusu çeklerin ödeme olarak kabulü mümkün görülmemiştir.
Kök dava ve birleşen davadaki nakit alacağa ilişkin talep değerlendirilirken 823.672,41 TL'lik ayıp giderim bedelinin düşümünden sonra geri kalan (1.050.000 - 823.672,41) 226.327,59 TL nakit alacak için bir talepte bulunulabileceği kanaatine varıldığından; birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı davasında son taksit ödemesi olan 175.000 TL de dava edildiğinden anılan birleşen davadaki 175.000 TL ile bu miktarın düşümünden sonra (226.327,59-175.000) 51.327,59TL için kök davadaki talebin kabulünün gerektiği anlaşılmıştır. Her ne kadar kök davada her ay 175.000 TLden ... taksit olarak toplamda (175.000x ...) 875.000 TL talepte bulunulmuş ise de eksik ve ayıplı ifa durumu ve birleşen ... Esas Sayılı davadaki son taksit talebi göz önünde bulundurularak kök davadaki nakit alacak talebi, az önce açıklandığı şekliyle sadece 51.327,59 TL için yerinde görülmüştür.
Detayı 03/07/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda açıklandığı üzere, yüklenici davacı tarafından eksik ve ayıplı bırakılan işlerin tamamlanması için gereken makul sürenin 64 gün olduğu, dava konusu sözleşmede gecikilen her gün için ....000TL gecikme cezası öngörüldüğünden (64 x ....000) 320.000TL gecikme cezasının yükleniciden tahsil edilerek işsahibine verilmesinin gerektiği anlaşılmakla, birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasındaki gecikme cezası alacağının 320.000TL için kabulü gerekmiştir.
Söz konusu 64 günlük gecikme sebebiyle işsahibinin ön ödemeli daire sattığı müşterilerine ödemiş olduğu kira kaybı zararlarının da yükleniciden tahsili gerektiğinden, birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dava dosyasına sunulan sözleşme içerikleri ve banka dekontları dikkate alınarak; davacı işsahibinin 27 adet müşterisine aylık 600TL'den ödediği 64 günlük kira kaybı zararından davalı yüklenicinin sorumlu olması gerektiği, buna göre; 60 günlük (2 aylık) kira kaybı zararının 1.200TL, artı 4 günlük kira kaybı zararının ise (4/30 x 600) 80TL, davacı iş sahibinin 64 gün için bir adet daire alıcısına ödediği kira kaybı zararının 1.280TLolduğu, iş sahibinin gecikme sebebiyle 27 adet daire için müşterilerine ödediği kira kaybı zararının ise (27 x 1.280) 34.560TL olduğu ve zararın davalı yükleniciden tazmininin gerektiği, gecikme sebebiyle istenilen diğer zarar kalemleri yönünden yüklenicinin bir sorumluluğu bulunmadığından bu konudaki fazlaya ilişkin istemin ise reddinin gerektiği kanaatine varılmıştır.
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dava dosyasında davacı işsahibi tarafından her ne kadar eksik ve ayıplı imalatların giderimi için gerekli masrafların da davalı yükleniciden tahsili istenilmiş ise de; sözleşmede belirtilen 1.050.000TL ihtiyat kesintisinden eksik ve ayıplı imalatların giderimi için gerekli 823.672,41 TL düşülmek suretiyle kök davada ve birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı davasında talep edilen yüklenici alacağı belirlendiğinden, bunun üzerine ayrıca bir de işsahibi davacı lehine eksik ve ayıplı imalat bedeline hükmedilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dava dosyasında davacı işsahibi tarafından sözleşmede belirtilen cezai şarta yönelik olarak da talepte bulunulmuş ise de; dava konusu işin %84,47 oranında tamamlanması, sözleşmede ayrıca gecikilen her bir gün için ....000TL gecikme cezasına yer verilmesi, sözleşmedeki cezai şartın, akdin muayyen zaman ve kararlaştırılan yerde icra edilmemesi halinde ödenmek üzere kararlaştırılması nedeniyle ifaya ekli ceza niteliğinde olması ve tamamlanan kısmın ihtirazı kayıt konulmaksızın (ön koşul ileri sürülmeksizin) ya da cezai şartı isteme hakkı saklı tutulmaksızın kabul edilmiş olması hususları dikkate alınarak davacı işsahibinin cezai şart talebi yerinde görülmemiştir.
Yukarıda izah olunan nedenlerle, Anayasa'nın 9. Maddesi ile 6100 Sayılı HMK'nun 297. Maddesi gereğince Yüce Türk Milleti adına, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-)MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI ANA DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a)1-)Davacı ... ... Ltd. Şti'nin dava konusu sözleşmedeki nakit alacağa yönelik talebinin KISMEN KABULÜ İLE; 51.327,59 TL'nin dava tarihi olan 12/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-)Davacılar ..., ... ve ... ... Ltd Şti'nin dava konusu sözleşmedeki nakit alacağa yönelik taleplerinin AKTİF HUSUMET EKSİKLİĞİNDEN AYRI AYRI REDDİNE,
b)1-)Davacı ... ... Ltd. Şti'nin dava konusu sözleşmedeki daire bedellerine yönelik talebinin KISMEN KABULÜ İLE, 70.000 TL'nin dava tarihi olan 12/03/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine, ıslah yolu ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin zamanaşımı nedeniyle reddine,
2-)Davacılar ..., ... ve ... ... Ltd Şti'nin dava konusu sözleşmedeki daire bedellerine yönelik yönelik taleplerinin AKTİF HUSUMET EKSİKLİĞİNDEN AYRI AYRI REDDİNE,
c)Hazine tarafından karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk giderinin haklılık oranına göre (121.327,59/2.275.000,00 oranında) 1.249,60TL'sinin davacı ... ... Ltd. Şti.'den, 70,40TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
d)Dava açılırken alınan 16.138,24TL peşin harç ve yargılama sırasında alınan 23.352,90TL tamamlama harcı toplamı olan 39.491,14TL harçtan Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen nakit alacak davası yönünden alınması gereken 3.506,19TL ve kabul edilen daire bedeli davası yönünden alınması gereken 4.781,70TL olmak üzere toplam alınması gereken 8.287,89TL karar ve ilam harcının mahsubu ile fazla alınan 31.203,25TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı ... ... Ltd. Şti.'ne iadesine,
e)Davacı ... ... Ltd. Şti. Tarafından yapılan 54,40TL başvuru harcı ve 8.287,89TL karar ilam harcı toplamı olan 8.342,29TL harcın davalıdan alınarak davacı ... ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,
f)Davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından yapılan 23,40TL vekalet suret harcı, 1.846,80TL keşif harçları, 3.092,80TL bilirkişi ücretleri ve 597,20TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplam ....560,20TL yargılama giderinden haklılık oranına göre hesaplanan (121.327,59/2.275.000,00 oranında) 296,53TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı ... ... Ltd. Şti.'ne verilmesine, kalan kısmın davacı ... ... Ltd. Şti. üzerine bırakılmasına,
g)Davalı tarafından yapılan 7,80TL vekalet suret harcı, 14.643,00TL bilirkişi ücretleri ve 305,80TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplam 14.956,60TL yargılama giderinden haklılık oranına göre hesaplanan (2.153.672,41/2.275.000,00 oranında) 14.158,95TL'sinin davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerine bırakılmasına,
h)Davacı ... ... Ltd. Şti.'nin kabul edilen alacak talebi yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalı ... Tarım İnşaat Bal Üretim Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı ... ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,
ı) Alacak talebinin reddedilen bölümü yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 296.903,97 TL vekalet ücretinin davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davalıya verilmesine,
j)Davacılar ..., ... ve ... ... Ltd Şti'nin reddedilen alacak talebi yönünden AAÜT''nin 7/2 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin (ret sebebinin aynı olması nedeniyle tek vekalet ücreti) davacılar ..., ... ve ... ... Ltd Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine,
k)Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
B-) BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a)Davacının gecikme tazminatı alacağına yönelik talebinin KISMEN KABULÜ İLE, 320.000 TL'nin; 50.000 TL'lik kısmı için 09/03/2020 tarihinden, geri kalan 270.000 TL'lik kısmı için ıslah tarihi olan 12/02/2025 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu talep açısından fazlaya ilişkin istemin reddine,
b)Davacının eksik ve hatalı imalatların giderimine yönelik alacak talebinin reddine,
c)Davacının işin süresinde bitirilememesinden kaynaklanan alacak talebinin KISMEN KABULÜ İLE, 34.560 TL'nin; 09/03/2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu talep açısından fazlaya ilişkin istemin reddine,
d)Davacının cezai şart alacağına yönelik talebinin reddine,
e)Dava açılırken alınan 19.639,13TL peşin harç ve yargılama sırasında alınan 43.975,00TL tamamlama harcı toplamı olan 63.614,13TL harçtan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 24.219,99TL karar ve ilam harcının mahsubu ile fazla alınan 39.394,14TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
f)Davacı tarafından yapılan 54,40TL başvuru harcı ve 24.219,99TL karar ilam harcı toplamı olan 24.274,39TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
g)Davacı tarafından yapılan 7,80TL vekalet suret harcı, 1.053,00TL posta-tebligat gideri ve 3.341,80TL Karaman Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş esas sayılı dosyasında yapılan masraflar (25,00TL başvuru harcı, 89,60TL peşin harç, 7,80TL vekalet suret harcı, 384,90TL keşif harcı, 2.690,00TL bilirkişi ücretleri, 120,00TL keşif araç ücreti ve 24,50TL posta-tebligat gideri) olmak üzere toplam 4.402,60TL yargılama giderinden haklılık oranına göre hesaplanan (354.560,00/3.725.000,00 oranında) 419,06TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerine bırakılmasına,
h)Davacının gecikme tazminatı ve işin süresinde bitirilememesinden kaynaklı alacaklara yönelik talebinin kabul edilen bölümü (320.000+34560=354.560) yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 56.729,60 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
ı)AAÜT'nin 13/3. maddesindeki; " Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. " hükmü ve eldeki davada sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan maddi zararların giderilmesinin talep edilmesi dikkate alınarak (Emsal Konya BAM ....HD ... E. ... K.) 56.729,60 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
C-) BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-)Davacının fazla imalatlara yönelik talebinin REDDİNE ,
a)Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 170,78TL harcın mahsubu ile bakiye 444,62TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b)Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
d)AAÜT'ye göre hesaplanan 25.700,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
e)Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
D-) BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-)Davacı ... ... Ltd Şti'nin dava konusu sözleşmedeki nakit alacağa yönelik talebinin KABULÜ İLE; 175.000 TL'nin dava tarihi olan 12/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
a)Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 11.954,25TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 2.988,57TL harcın mahsubu ile bakiye 8.965,68TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b)Davacı tarafından yapılan 54,40TL başvuru harcı, 2.988,57TL peşin harç, 7,80TL vekalet suret harcı, 120,90TL posta-tebligat gideri ve 129,10TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 3.300,77TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
c)Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
d)AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e)Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/07/2025
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır