T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davacının 30.11.2018 tarihinde ... plaka sayılı aracına davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nden ... komple yağ filtresi aldığını, söz konusu yedek parçanın ... Otomotiv'de çalışan ... tarafından 30.11.2018 tarihinde davacının aracına takıldığını ancak yedek parçanın imalat hatalı olduğundan araçta motor arızasına sebep olduğunu ve tamiratın gerektirdiğini ve 5.000,00 TL tutarında tamirat masrafı yapıldığını, Afyonkarahisar . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu, belirtilen dosyadan alınan 10.12.2018 tarihli bilirkişi raporu ile araca imalat hatalı olan yedek parça yağ filtresi takıldığında aracın 3-4 saniye içerisinde stop ettiğini, sağlam ve aynı niteliklerde farklı bir marka yedek parça yağ filtresi takıldığında ise aracın çalışır durumda olduğunun tespit edildiğini, yine yapılan inceleme neticesinde tespite konu ... markalı ürünün arızalı (imalat hatalı) olduğunu, arızalı olan parçanın araca takılması ve görevini ifa edememesinden dolayı araç motorunda hasara sebep olduğu belirtildiğini, imalat hatalı üretilen yedek parçanın davacıya ait araçta meydana getirdiği arıza ve aracı kullanamaması nedeni ile davacıyı zarara uğrattığını tamirat nedeni ile 15 gün boyunca serviste kaldığını davacının aracını kullanamadığı gibi nedenlerle davanın kabulü ile; ayıplı mal satımı nedeni ile ... plakalı araçta oluşan hasarın tamirat bedelinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 750,00 TL’nin hasar tarihi olan 30.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davacının ... plakalı aracı kullanamamasından kaynaklanan zararı tespit edilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 250,00 TL’nin hasar tarihi olan 30.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının davalıdan almış olduğu malın ayıplı olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte şayet parçada bir ayıp var ise daavlıya herhangi bir ayıp ihbarının yapılmadığını, ayıp ihbarının kanunun düzenlediği şekilde ve sürelerde yapılması gerektiğini, davacının bu şekilde dava ikame etmesinin yerinde olmadığını, müvekkilinin parçayı satış tarihinin 30/11/2018 olduğunu, davacının Afyonkarahisar . Asliye Hukuk mahkemesinde görülen davada parçanın 30/12/2018 tarihinde araca takıldığını beyan ettiğini, aşamalarda tarih ile ilgili herhangi bir yanlışlıktan bahsedilmediğini, bilirkişiden tespit istemi ise Afyonkarahisar Asliye Hukuk Mahkemesinden 06/12/2018 tarihinde istendiğini, bilirkişi raporunun 10/12/2018 tarihinde sunulduğunu, bu haliyle henüz araca takılmamış bir parçanın araca zarar vermiş olmasından söz edildiğini, bu taleplerin hukuken korunmasının mümkün olmadığını, tamiri yaptığı söylenen 3. şahsın fatura tarihinin de 30/12/2018 olduğunu, hal böyle iken davacı şimdi parçanın 30/11/2018 tarihinde takıldığından bahsettiğini, davacının tarih konusunda bir karar veremediğini, kendisi ile açıkça çeliştiğini, ayıplı olduğu iddia edilen parçanın araçta takılı iken aracın 3-4 saniye çalışıp stop ettiğinin tespit edilmiş ise ve parça değiştirildikten sonra aracın çalışır duruma gelmiş ise araçta 5.000,00 TL'lik bir hasarın nasıl meydana geldiğini anlamanın mümkün olmadığını, bu anlatıma göre davacının parçadaki kusuru fark ettiğini ve yeni bir pompa ile değiştirdiğinde aracın çalışmaya devam ettiğini, ayrıca bilirkişi raporunda; parçadaki sorunun neden kaynaklandığını tespiti için mahkeme huzurunda parçanın söküldüğünü, parça içinde deformasyon olmadığını, parçanın içinden herhangi kırık bir parçanın çıkmadığının tespit edildiğini, bilirkişinin raporuna bu hususu da eklediğini, bilirkişi raporuna göre parçada herhangi bir tıkanıklığın olmadığı da açık olduğunu, davayı ve iddiaları kabul etmemekle birlikte talep edilen zararın tutarının fahiş olduğunu, net ve somut olarak arıza, arızanın kaynağı ve neden olduğu zararın ortaya konulması gerektiğini, tespit dosyasının davalının yokluğunda yapıldığını, tek taraflı beyan ve iddialar üzerinden hazırlandığını, parça ile sonuç arasında illiyet bağı kuramadan, yoruma dayalı olarak düzenlendiğini, hükme esas alınmasının mümkün olmadığı gibi nedenlerle öncelikle davanın ... Tic. Ltd. Şti. firmasına ihbar edilmesini, neticede haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı yanca 30/11/2018 tarihinde ... plakalı araç için davalıdan alınan yağ filtresi nedeni ile araçta arıza meydana geldiği iddiasından kaynaklı araç tamir bedeli ile aracın kullanılamaması nedeni ile maddi tazminat talebinden ibaret olduğu görülmüştür.
Türkiye Noterler Birliğine, Ayfonkarahisar . Asliye Hukuk Mahkemesine, Afyonkarahisar Ticaret Sicili Müdürlüğüne, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve Afyonkarahisar Defterdarlığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 26/05/2022 tarihli duruşma zaptının 5 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 28/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Araç Tamir ve Onarım Bedeli: Davacı araç sahibi ... adına, ... Otomotiv - ... tarafından revizyon işlemi ve aracın öncesinde motor yatak sarmasına neden olan arızanın bulunması ve arızanın giderilerek motorun çalışır ve faal hale getirilmesi için işçilik bedeli olarak, 30/12/2018 tarih, ... seri nolu, 5.000,00 TL olarak kesilen faturanın, %80' inin davaya konu aracının revizyon işlemi ve aracın öncesinde motor yatak sarmasına neden olan arızanın bulunması ve arızanın giderilerek motorun çalışır ve faal hale getirilmesi için işçilik bedeli olarak, 5.000,00 TL x 0,80 = 4.000,00 Tl (dört Bin Türk Lirası)' nın davacı araç sahibi ...' ın karşılaması gerektiği, %20' sinin (2/15) ise ... komple yağ filtresi ' nin arızalı (imalat hatalı) çıkması üzerine, motorda sebep olduğu arızanın giderilmesi için yapılan ilave işçilik bedeli olarak, 5.000,00 TL x 0,20 = 1.000,00 tl (bin türk lirası)' nın davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından karşılanması gerektiği, Araç Mahrumiyet Bedeli: Davaya konu aracın benzerinin kiralama bedelinin, ilave tamiratın yapıldığı 3 günlük süre zarfında 28-30/11/2018 tarihi itibariyle, takriben günlük 200,00 TL/gün araç kiralama bedeli tespit edildiği, buna göre Araç Mahrumiyet Bedeli olarak, 600,00 tl (altı yüz türk lirası)' nın davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından karşılanması gerektiği, Arızalı (imalat hatalı) olan, ... - ... KOMPLE YAĞ FİLTRESİ' nin fatura bedeli olan 343,22 tl (üç yüz kırk üç türk lirası, yirmi iki kuruş)' nın, davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından, Davacı araç sahibi ...' a iade edilmesi gerektiği, davaya konu olaydan dolayı, davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından, 1.000,00 tl + 600,00 tl + 343,22 tl = 1.943,22 tl (bin dokuz yüz kırk üç türk lirası, yirmi iki kuruş)' un dava tarihi itibariyle, davacı araç sahibi ...' a ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Dosyanın bilirkişiye tekrardan tevdine karar verilmiş olup ek rapor sunulmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 29/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapor ile herhangi bir değişiklik olmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Dosyanın bilirkişiye tekrardan tevdine karar verilmiş olup 2.ek rapor sunulmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 20/02/2025 tarihli bilirkişi 2.ek raporunda özetle; kök rapor ile herhangi bir değişiklik olmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava, ayıplı mal satışı nedeniyle araç tamir ve onarım bedeli ile araç mahrumiyet zararının tazminine ilişkindir.
Davacı taraf, davalıdan aldığı yağ filtresinin imalat hatalı olduğunu ve bu nedenle aracında zarar oluştuğunu iddia etmiştir.
Bilindiği gibi 6098 sayılı TBK’nın 227. maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme ve imkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik haklarından birini kullanabilir. Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesinde tacirler arası ayıp ihbar süreleri düzenlenmiş olup, yine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2. maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Öğretide ayıp satılanda, vaad edilen niteliklerin bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, ... E.- ... K. Sayılı kararı).
Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinde alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır.
Tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme ve alınan bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere; araçtaki temel sorunun araç motorunun kullanıma dayalı olarak ekonomik ömrünü tamamlamış olmasından dolayı motor revizyon işlemine tabi tutulmasından kaynaklandığı, revizyon işlemi bittikten sonra dava konusu yağ filtresinin araca takıldığı, bu malın imalat hatalı olduğunun değişik iş dosyası ile de sabit olduğu, ancak arızanın ilave bir parça gerektirmeden sadece yağ filtresinin değişimi ve motorda yapılan ilave işçilik ile giderildiği, yapılan işçiliğin ve tamirde geçen sürenin büyük bir bölümünün davacının aracının motor revizyonu için yapılan işçilikler olduğunun anlaşıldığı, Davacı araç sahibi ... adına, ... Otomotiv - ... tarafından revizyon işlemi ve aracın öncesinde motor yatak sarmasına neden olan arızanın bulunması ve arızanın giderilerek motorun çalışır ve faal hale getirilmesi için işçilik bedeli olarak, 30/12/2018 tarih, ... seri nolu, 5.000,00 TL olarak kesilen faturanın, %80' inin davaya konu aracının revizyon işlemi ve aracın öncesinde motor yatak sarmasına neden olan arızanın bulunması ve arızanın giderilerek motorun çalışır ve faal hale getirilmesi için işçilik bedeli olarak, 5.000,00 TL x 0,80 = 4.000,00 TL (dört Bin Türk Lirası)' nın davacı araç sahibi ...' ın karşılaması gerektiği, %20' sinin (2/15) ise ... komple yağ filtresi ' nin arızalı (imalat hatalı) çıkması üzerine, motorda sebep olduğu arızanın giderilmesi için yapılan ilave işçilik bedeli olarak, 5.000,00 TL x 0,20 = 1.000,00 TL (bin Türk lirası)' nın davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından karşılanması gerektiği, Araç Mahrumiyet Bedeli: Davaya konu aracın benzerinin kiralama bedelinin, ilave tamiratın yapıldığı 3 günlük süre zarfında 28-30/11/2018 tarihi itibariyle, takriben günlük 200,00 TL/gün araç kiralama bedeli tespit edildiği, buna göre Araç Mahrumiyet Bedeli olarak, 600,00 TL (altı yüz Türk lirası)' nın davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından karşılanması gerektiği, Arızalı (imalat hatalı) olan, ... - ... KOMPLE YAĞ FİLTRESİ' nin fatura bedeli olan 343,22 TL (üç yüz kırk üç Türk lirası, yirmi iki kuruş)' nın, davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından, Davacı araç sahibi ...' a iade edilmesi gerektiği, davaya konu olaydan dolayı, davalı şirket ... TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından, 1.000,00 TL + 600,00 TL + 343,22 TL = 1.943,22 TL (bin dokuz yüz kırk üç Türk lirası, yirmi iki kuruş)' un davacı araç sahibi ...' a ödenmesi gerektiği değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulü ile;
-1.343,22 TL tamirat bedelinin 750 TL'sının 30/11/2018 tarihinden, bakiye 593,22 TL'sının ıslah tarihi olan 02/06/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-600,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 250 TL'sının 30/11/2018 tarihinden, bakiye 350 TL'sının ıslah tarihi olan 02/06/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 59,30-TL peşin harcın ve 20,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 536,10-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 59,30-TL başvurma harcı, 59,30-TL peşin harç, 20,00-TL ıslah harcı, 635,85-TL posta ve tebligat gideri, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri ve 8,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 3.782,95-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 1.943,22-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; tarafların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 10/07/2025
Katip ... Hakim ...