T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ciro yolu ile intikal edilen çekler müvekkili yedinde bulunduğu sırada çalındığı veya kaybolduğu şeklinde zayi olduğu, iş bu sebepten ötürü tahsilatı mümkün olmamakla birlikte iş bu durumda müvekkilin mağduriyetine neden olduğu, çekler müvekkilinin rızası dışında elinden çıkmış olduğu tedbir talebi ile Konya . Asliye Ticaret mahkemesinin ... Esas sayılı dosya kapsamında çek zayi davası açılmış olup iş bu dava derdesttir iş bu dava kapsamında kaybolan çeklerin davalı nezdinde olduğu tespit edilmiş olup davalıya yönelik çek yapraklarının iadesi için iş bu davanın açılma zarureti hâsıl olduğu, müvekkilin rızası dışında zilyetliğinden çıkan ve mevcut durumda davalı zilyetliğinde bulunan çeklerin istirdadına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin herhangi bir ilgisinin olmadığı ve kötü niyetli 3. Kişiler tarafından piyasaya sürülmüş olan dava konusu çeklerin istirdatlarına ve hür türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 19.07.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının müvekkiliyle ilgisinin olamadığını, müvekkili açısından davanın reddi gerektiğini, Şöyle ki; davacının davaya konu ettiği çekler müvekkili şirketin uhdesinde olmadığını, ciro silsilesinden de gö ceği üzere dava konusu çekler müvekkili şirkete ... tarafından verildiği, müvekkili şirket ... ile ticaret yaptığını ve ticaretinin karşılığında o ticaretin borçlusu ... tarafından dava konusu çekler müvekkili şirkete verildiği, çeklerin vade tarihinde bankaya sunulduğunu, çek bedellerinin karşılığı olmadığından bu durumun ...'e bildirildiği, ... tarafından da müvekkil şirkete olan borç ödendiği ve dava konusu çekler ...'e teslim edildiği, yani dava konusu çekler müvekkil şirkette bulunmadığından Davanın müvekkiline yönetilmesi mümkün olmadığını, davacı taraf müvekkil şirketi ile kendisinin herhangi bir ticaretinin olmadığını ve hatta çeklerdeki imzanın dahi kendisine ait olmadığını, ancak yukarıda belirtmiş olduğu üzere müvekkilinin zaten iyi niyetli 3 kişi durumunda olduğunu, dava konusu olan çeklerin müvekkilinde bulunmadığından, konusu istirdat olan bir davanın müvekkiline yönetilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin çekleri ... alınmış olduğunu, çekler karşılıksız çıkınca ödemesini almak için tekrar ...'e teslim edildiğini, davanın bu nedenle müvekkili açısından reddi gerektiğini, yukarıda açıklamış olduğu üzere müvekkili şirket çekleri ...'den aldığından ve sonrasında yine ona teslim ettiğinden, davanın ...'e ihbarı gerektiğini, davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 6102 Sayılı TTK'nın 792. Maddesine dayalı çek istirdadı davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise; dava konusu çeklerin hamili olan davalının çeki kötüniyetle iktisap edip etmediği veya iktisapta ağır bir kusuru olup olmadığı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1) DAVA KONUSU ÇEKLERİN İNCELENMESİNDE;
(a) Muhatap bankası ... Bankası A.Ş olan ... seri numaralı çekin keşidecisinin dava dışı .... Tic. Ltd. Şti, lehdarı ve 1. Cirantasının davacı .... Tic. Ltd. Şti, 2. Cirantasının ... San. Ltd. Şti, 3. Cirantasının ..., 4. Cirantasının ... ve son hamilinin ise davalı ... Tic A.Ş olduğu, çekin keşide tarihinin 14/09/2021, keşide yerinin Ilgın ve bedelinin 173.000,00 TL olduğu, şeklen yapılan incelemede çeklerin 6102 Sayılı TTK'nın 780 ve devamı maddeleri gereğince kambiyo vasfına haiz olduğu anlaşılmıştır.
(b) Muhatap bankası ... Bankası A.Ş olan ... seri numaralı çekin keşidecisinin dava dışı .... Tic. Ltd. Şti, lehdarı ve 1. Cirantasının davacı .... Tic. Ltd. Şti, 2. Cirantasının ... San. Ltd. Şti, 3. Cirantasının ..., 4. Cirantasının ... ve son hamilinin ise davalı ... Tic A.Ş olduğu, çekin keşide tarihinin 21/08/2021, keşide yerinin Ilgın ve bedelinin 165.000,00 TL olduğu, şeklen yapılan incelemede çeklerin 6102 Sayılı TTK'nın 780 ve devamı maddeleri gereğince kambiyo vasfına haiz olduğu anlaşılmıştır.
(2) MAHKEMEMİZİN ... ESAS-... KARAR SAYILI DOSYASINDA MUHATAP ... BANKASINA YAZILAN MÜZEKKEREYE VERİLEN 30/11/2021 TARİHLİ MÜZEKKERE CEVABININ VE EKİNDE YER ALAN ÇEK SURETLERİNİN İNCELENMESİNDE; 21/08/2021 Keşide tarihli, 165.000,00 TL bedelli ve ... Seri numaralı çekin davalı ... tarafından 23/08/2021 tarihinde takas yoluyla ibraz edildiği, yine 14/09/2021 Keşide Tarihli, 173.000,00 TL bedelli ve ... Seri Numaralı çekin davalı ... tarafından 14/09/2021 tarihinde takas yoluyla ibraz edildiği, ekte ibraz edilen çek suretlerinin incelenmesinde gerek ...'ın gerekse de ...'in çeklerde ciranta olarak görüldüğü anlaşılmıştır.
(3) BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: 20/09/2023 Tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde 21/08/2021 Keşide tarihli, 165.000,00 TL bedelli ve ... Seri numaralı çekin dava dışı ...'tan alındığı, 30/03/2021 tarihinde ticari defterlere kaydedildiği, 14/09/2021 Keşide Tarihli, 173.000,00 TL bedelli ve ... Seri Numaralı çekin dava dışı ...'tan alındığı, 30/03/2021 tarihinde ticari defterlere kaydedildiği, akabinde 14/09/2021 Keşide Tarihli, 173.000,00 TL bedelli ve ... Seri Numaralı çekin dava dışı ...'e iade edildiği, 21/08/2021 Keşide tarihli, 165.000,00 TL bedelli ve ... Seri numaralı çek ile ilgili bir iade bulunmadığı rapor edilmiştir. Lakin davalı tarafından ibraz edilen 02/09/2021 tarihli mahsup fişi nazara alındığında eldeki dava açılmadan önce dava konusu çeklerin davalının uhdesinde bulunmadığı, ticari ilişkilerine hasren karşılıksız çıkması üzerine dava dışı şahıslara iade edildiği anlaşılmıştır.
(4) DAVA KONUSU ÇEKLER DOLAYISIYLA YÜRÜTÜLMEKTE OLAN BİR CEZA SORUŞTURMASI YA DA KOVUŞTURMASI OLUP OLMADIĞI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davacı vekilinin Mahkememizin 09/07/2024 tarihli duruşmasında alınan beyanında dava konusu çekler yönüyle yürütülen herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma dosyası olmadığı ifade edilmiştir.
(5) PASİF HUSUMET DAVA ŞARTI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRME VE NETİCE: Davacı tarafından davanın çek iptali davasında(Mahkememizin ... Esas-... Karar Sayılı Dosyası) bankadan gelen ibraz bilgilerine istinaden açılması, dosya içerisinde yer alan Kök ve Ek Bilirkişi raporları ile dava konusu çeklerin dava tarihinden önce 02/09/2021 tarihli mahsup fişi ile dava dışı ... iade edildiği anlaşılmakla Mahkememizin 30/07/2024 tarihli ara kararı ile 4721 Sayılı TMK'nın 2. Maddesi ile 6100 Sayılı Kanunun 124/3-4 maddeleri gereğince davalıya husumet yöneltilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı Mahkememizce kabul edilerek davacıya dava dışı ... ve ... husumet yöneltmesi aksi halde davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddedileceğine dair muhtıra çıkarılarak 2 haftalık kesin süre verildiği lakin davacı tarafından kesin süre içerisinde kararın gereğinin yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmış olup dava tarihi itibariyle dava konusu çeklerin davalı uhdesinde olmadığı ve bu sebeple husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2-Dava açılırken alınan 5.772,20TL peşin harçtan, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcının mahsubu ile fazla alınan 5.344,60TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili yararına AAÜT'nin 7/2 maddesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 60,80TL vekalet harcı ve 500,00TL bilirkişi ücreti gideri toplam 560,80TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı.22/10/2024
Katip Hakim