T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... arasında ... Mah. ... St. 1 Karapınar/Konya adresinde bulunan inşaat yapısında meydana gelebilecek rizikolar için inşaat bütün riskler sigortası imzalandığını, söz konusu sigorta kapsamında bulunan inşaat alanında 18.04.2022 tarihinde sabah başlayan şiddetli rüzgâr'fırtına sonucunda inşaat ve çatı işlerinin de devam ettiği esnada inşa edilen ve sigorta kapsamında bulunan yapıda hasar meydana geldiğini, söz konusu riziko tarihi olan 18.04.2022 tarihinde müvekkil şirketçe, Sigorta şirketine derhal ihbar edildiğini, müvekkil şirketçe söz konusu rizikoya ilişkin fotoğraflar ve tüm belgeler davalı ... şirketine sunulduğunu, Sigorta şirketince yapılan eksper incelemesi sonucunda talebimiz; söz konusu hasar miktarında belirtilen hasar m2 sinin gerçek olduğu ve bununla ilgili herhangi bir ihtilaf olmadığı; ancak hasar gören panellerle ilgili olarak birim fiyat olarak riziko tarihi olan 18/04/2022 tarihi değil; sözleşme tarihi olan 2021 yılı rayiç bedelin baz alındığı, ayrıca sigorta şirketince riziko ile ilgili olarak hatalı ve poliçeye aykırı olarak yüzde 31,25 tenzilat uygulanarak 61,455,462 TL zararın tespit edildiği, söz konusu fırtına klozu için de 109,886,25 TL(7.500*14,6515) altında olan hasarların muaf olduğu bahanesiyle müvekkil şirketin zararı sigorta şirketince karşılanmamış, talebi reddedilmiş ve müvekkili şirketin mağdur olduğunu, Sigorta şirketince yapılan riziko hesaplaması ve tenzilat uygulamasının yanlış ve hakkaniyete aykırı olduğunu, riziko tarihinden önce alınan panellere ilişkin faturada; Paneller, ... Ticaret A.Ş. ... Sanayi Böl. ... yolu No:... Sarıçam/Adana da faaliyet gösteren firmadan, M2 BİRİM FİYATI: 257,4128 TL'den 04.04.2022 tarih ... fatura numarasıyla alındığını, riziko gerçekleştikten sonra aynı malzeme için verilen talep formunda m2 birim fiyatının 301,74 olduğu ve toplamda sadece paneller için işçilik hariç 237,668 (ikiyüz otuz yedi bin altı yüz altmış sekiz Türk Lirası ) TL bedel istendiğini, ayrıca meydana gelen rizikoda sadece panellerin zarar görmediğini, ana taşıyıcı olan demir makasın da zarar gördüğünü, Sigorta şirketince yapılan riziko değerlendirilmesinde bu hususa yer verilmediğini, Sigorta şirketince söz konusu sözleşme hükümleri ve genel hükümlere göre bedel hesaplaması yapılırken hasara uğrayan sigortalı inşaatın riziko tarihinden hemen önceki haline getirilmesi ve Mevcut hesaplamanın buna göre yapılması gerekirken 2021 yılı rayiç bedel üzerinden hesap yapılması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu çatı işleri sözleşme akdedildiğinde değil riziko tarihi olan 04/04/2022 tarihinde yapılmaya başlandığını, riziko tarihinin de 18/04/2022 tarihi olduğunu, malzemenin alındığı tarih ise faturadan da görüleceği üzere 04/04/2022 tarihi olduğunu, ayrıca inşaatta herhangi bir bedel artışı da yaşanmadığını, sözleşmenin yekününde hangi kaleme ne kadar bedel üzerinden sigorta yapıldığının yazılmadığını, söz konusu riziko bedeli de toplam bedelin altında olduğunu, hesaplamanın yeni inşaatın eski hale getirileceği tarihteki bedeli üzerinden yapılması gerektiğini, söz konusu sigorta şirketince yapılan eksper incelemesinde, hesaplamasında enkaz kaldırma bedeli ve yeniden inşa bedeli hesaplanmadığını, bu yüzden hesaplamanın hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirketin riziko tarihi itibariyle; 787,66 m2 panelin 2022 rayiç bedeli olan m2 400 ti ve işçilik ücreti, bunun yanı sıra hasara uğrayan makasın bedeli ve enkaz kaldırma ve yeniden inşa bedeli olmak üzere toplamda sigorta şirketince hesaplanan tutarın çok üstünde olacağının aşikar olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik hasar bedeli olarak 1.000( bin ti ), enkaz kaldırma bedeli olarak 100 ti, yeniden inşa bedeli olarak da 100 TL olmak üzere toplam 1200 TL nin 18/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, sigorta sözleşmesi her iki tarafa borç yükleyen ve sürekli bir borç ilişkisi doğuran sözleşme niteliğindedir. Bu niteliği itibariyle, sigorta ettiren sigorta himayesine ancak bazı yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle sahip olabilir. Sigorta ettirenin işbu sigorta sözleşmesinden doğan yükümlülükleri bulunmaktadır. Buna göre sigortalı, sözleşme yapılırken doğru bilgi verme, sigorta sözleşmesi süresi içinde rizikoyu ağırlaştırnama ve ağırlaşan rizikoyu bildirme, rizikonun gerçekleşmesinden sonra bilgi ve araştırma yapılmasına izin verme ve riziko gerçekleştikten sonra zararı azaltma ve kurtarma yükümlülükleri altındadır. Davacının talebine ilişkin müvekkili şirket tarafından 583766-0 sayılı hasar dosyası açıldığını, hasara ilişkin bağımsız eksper raporu alındığını, alınan raporda 18.04.2022 tarihlerinde bölgede etkili olan şiddetli rüzgar neticesinde, söz konunu projeye ait prefabrik yapının poliüretan izolasyonlu çatı kaplama / sandviç panellerin şiddetli rüzgâr nedeniyle bağlantı yerlerinden söküldüğü/hasar gördüğü, montajı yapılmamış halde bulunan panellerin etrafa uçtuğu ve prefabrik makas betonlarında çatlamalar olduğu tespit edildiğini, yapılan incelemede tespit edilen hasar tutarının, poliçe şartlarında yer alan muafiyet bedelinin altında kaldığının belirlendiğini, bu nedenle davacının talebine ilişkin müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, ancak aksi kanaat halinde İnşaat Sigortası Genel Şartları'nda teminat kapsamında olmayan haller açıkça belirlendiğini, müvekkili şirketin 159785 sayılı İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında sorumlu olmayacağı hallerden birinin varlığı halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının talebi için dosya açıldığını, hasara ilişkin inceleme yapıldığını, ekspertiz tarafından yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; zarara ilişkin müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığının belirlendiğini, ancak mahkemenizin aksi kanaatte olması durumunda dosyada öncelikle hasarın teminat kapsamında olup olmadığını gösterir akabinde miktarı gösterir bilirkişi raporu alınması gerektiğini, zira teminatı aşan miktar için müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, tarafımızca yapılan ekspertiz değerlendirmesinde sigorta bedelinin sigorta değerinden yüksek olduğu için tespit edildiği için dava konusu olayda aşkın sigorta söz konusu olduğunu, talep konusu poliçede muafiyet klozuna yer verildiğini, buna göre söz konusu fırtına hasarına ilişkin poliçede doğal afetlerde meydana gelebilecek her bir hasar ve olayda hasarın 9610'u minimum 7.500,00 USD karşılığı TL tenzili muafiyet olarak uygulanması gerektiğini, yargılama kapsamında bilirkişi raporu alınması halinde bu hususun dikkate alınması gerektiğini, döviz kuru, hasar günkü T.C. Merkez Bankası Döviz Satış kuru üzerinden hesaplanacağını, müvekkili şirketin temerrüdü söz konusu olmadığını, ancak aksi kanaat durumunda ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 18/04/2022 tarihinde davacıya ait işyerinde meydana gelen fırtına dolayısıyla davacının uğradığını iddia ettiği hasar bedeli, enkaz kaldırma bedeli ve yeniden iş bedelinin davalı ile aralarında akdedilen "... numaralı "İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi" kapsamında kaldığı iddiasıyla açılan maddi tazminat davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise; 18/04/2022 tarihinde meydana gelen fırtına neticesinde davacıya ait işyerinde meydana gelen zarar miktarının ne olduğu, bu zararın taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi kapsamında teminat kapsamında yer alıp almadığı, muafiyet bedeli altında kalıp kalmadığı, muafiyet tenzili uygulanmasının koşullarının oluşup olmadığı, aşkın sigorta hali olup olmadığı, davacının maddi zararı var ise miktarının ne olduğu ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu görüldü.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1) AKTİF HUSUMET EHLİYETİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Dava konusu poliçenin incelenmesinde sigorta ettirenin davacı şirket olduğu, sigortalının ise dava dışı ... Sitesi Yapı Kooperatifi olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1454/1 maddesi uyarınca sigorta poliçesinden doğan hakların dava dışı ... Sitesi Yapı Kooperatifine ait olduğu LAKİN dosya içerisinde yer alan bila tarihli "Muvafakatnamede" sigortalı tarafından poliçeden doğan hakların davacıya devredildiğine muvafakat edildiği dolayısıyla davacının eldeki davada aktif husumet ehliyeti bulunduğuna kanaat edilmiştir.
(2) BİLİRKİŞİ RAPORLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:
(a) Sigorta Şirketinin 01/07/2022 Tarihli Eksper Raporunda özetle; Hasar tarihi itibariyle riziko adresinde 22,3 m/sn rüzgar hızı olduğu, Bofor Ölçeği Tablosuna göre 22,3 m/sn rüzgar hızının kuvvetli fırtına (9 Bofor) olduğu, hasarların yakın nedeni olarak Fırtına'nın kabul edildiği, gerçekleşen riziko ve hasarın oluş şekline ilişkin poliçede teminatın yer aldığı ve hasarın teminat kapsamında olduğu rapor edilmiştir. Sigorta şirketince yaptırılan 01/07/2022 Tarihli Eksper raporunda hasarın sebebinin fırtına ve hasarın teminat kapsamında olduğunun kabul edilmesi sebebiyle bu hususun ihtilaf konusu olmadığı anlaşılmış, buradan hareketle usul ekonomisi ilkesi gereğince T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 11/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere Meteoroloji Mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmasına Mahkememizce gerek görülmemiştir.
(b) Mahkememizce aldırılan 12/03/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle; Mahkememizce Makine Mühendisi, İnşaat Mühendisi ve Kadastro Bilirkişisi refaketinde hasarın meydana geldiği mahalde keşif icrasına karar verilmiş ve akabinde 18/04/2022 tarihinde meydana gelen fırtına neticesinde davacıya ait işyerinde meydana gelen zarar miktarının ne olduğu hususunda rapor aldırılmıştır. 12/03/2024 Tarihli bilirkişi raporunda riziko tarihi itibariyle hasar bedelinin 148.466,23 TL olduğu rapor edilmiş, söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(c) Mahkememizce Sigorta Hukuku Alanında Uzman Bilirkişiden aldırılan 17/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Davaya konu inşaatta, 18/04/2024 tarihinde meydana gelen doğal afet rüzgâr nedeniyle Çatı Paneli İnşaat Malzemeleri hasara uğradığı, hasara uğrayan inşaat malzemelerinin davaya konu Sigorta Poliçesinin teminatına dâhil olduğu, davacı şirketin meydana gelen hasarı önlemesinin mümkün olmadığı, gerekli tüm tedbirleri aldığı meydana gelen hasarın şiddetli rüzgârdan (doğal afet) kaynaklandığı, meydana gelen rüzgarın şiddetinin 22,3 m/sn (9 bofor) olduğu, poliçe özel şartlarına göre 17,1 mt/sn hız ve (7 Bofor) miktarını aşan rüzgârlar teminat kapsamına alındığı, poliçenin 2. Sayfasındaki muafiyetler başlıklı kısımda; “ Doğal afetlerde, …olayda hasarın %10'u minimum 7.500 USD karşılığı TL tenzili muafiyet uygulanacaktır.” Hükmü gereği meydana gelen hasarın 7.500 USD karşılığı muafiyet olarak indirilmesi gerektiği, hasar tarihindeki T.C. Merkez Bankası USD satış kuru nazara alındığında muafiyet bedelinin 109.886,25 TL olduğu, hasar miktarı 148.466,23 TL'den muafiyet bedeli mahsup edildiğinde zararın 38.579,98 TL olduğu rapor edilmiştir. Söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(3) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ait ve sigorta sözleşmesi ile teminat altına alınan inşaatta 18/04/2024 tarihinde meydana gelen doğal afet rüzgâr nedeniyle Çatı Paneli İnşaat Malzemelerinin hasara uğradığı, hasara uğrayan inşaat malzemelerinin davaya konu Sigorta Poliçesinin teminatına dâhil olduğu, davacı şirketin meydana gelen hasarı önlemesinin mümkün olmadığı, gerekli tüm tedbirleri aldığı meydana gelen hasarın şiddetli rüzgârdan (doğal afet) kaynaklandığı, meydana gelen rüzgarın şiddetinin 22,3 m/sn (9 bofor) olduğu, poliçe özel şartlarına göre 17,1 mt/sn hız ve (7 Bofor) miktarını aşan rüzgârlar teminat kapsamına alındığı, poliçenin 2. Sayfasındaki muafiyetler başlıklı kısımda; “ Doğal afetlerde, …olayda hasarın %10'u minimum 7.500 USD karşılığı TL tenzili muafiyet uygulanacaktır.” Hükmü gereği meydana gelen hasarın 7.500 USD karşılığı muafiyet olarak indirilmesi gerektiği, hasar tarihindeki T.C. Merkez Bankası USD satış kuru nazara alındığında muafiyet bedelinin 109.886,25 TL olduğu, hasar miktarı 148.466,23 TL'den muafiyet bedeli mahsup edildiğinde zararın 38.579,98 TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davacının davasının kabulüne karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
Davacının 18/04/2022 tarihinde meydana gelen fırtına sebebiyle uğradığı 38.579,98 TL maddi zararının DAVALI ...Ş'DEN (Fırtına tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ... ) teminat limitleri ile sınırlı olmak (İnşaat İşleri Limiti: 49.912.500,00 TL) temerrüt tarihi olan 02/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.635,40TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 179,90TL peşin harç ve yargılama sırasında alınan 479,00TL ıslah harcı toplamı olan 658,90TL harcın mahsubu ile bakiye 1.976,50TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 179,90TL başvuru harcı, 179,90TL peşin harç, 479,00TL tamamlama harcı, 25,60TL vekalet suret harcı, 1.108,00TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00TL bilirkişi gideri, 3.030,30TL keşif harcı olmak üzere toplam 12.003,60TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı.22/10/2024
Katip ... Hakim ...