T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA
TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 20.01.2023 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici (ve buna bağlı ... yarı römork ) aracın davacıya ait ... çekici ( ve buna bağlı ... yarı römork ) plaka sayılı araca çarpması sonucu trafik kazası meydan geldiğini, kaza tespit tutanağında görüleceği üzere davalı araç sürücüsü ... kusurlu olduğunu ve davacının kazada kusurunun bulunmadığını, davacının ... ( ve buna bağlı ... yarı römork ) plaka sayılı aracı ticari amaç ile kullandığını, nakliye işini yaptığını, iş bu kaza sebebiyle , davacının aracının tamir süresi boyunca kullanamadığını ve ticari kaybı olduğu gibi nedenlerle 45.000 TL belirsiz alacak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya ait ... çekici plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasını, 3.000 TL belirsiz alacak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... çekici plaka sayılı araçta meydana gelen Tamir süresince aracın kullanılamaması nedeni ile mahrum kalınan kazanç kaybının davalı sigorta şirketi dışında ki diğer davalıdan alınmasını, 2.000 TL belirsiz alacak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya ait ... çekici plaka sayılı araçta meydana gelen tamir süresince aracın kullanılamaması nedeni ikame araç bedel zararının davalı sigorta şirketi dışında ki diğer davalıdan alınmasını, sigorta şirketi yönünden başvuru tebliğ tarihinden itibaren ve diğer davalı yönünden kaza tarihi 20.01.2023 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek avans faizi ve muhakeme masrafları ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.
Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin adı geçen sigorta poliçesinden kaynaklanan sorumluluğu, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, maddi zararlarda araç başına azami 120.000.-TL. ile sınırlı olduğunu, davalı şirket tarafından 10/03/2023 tarihinde anlaşmalı servise 36.960,55 TL hasar bedeli ödediğini, davalı şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğini, davalı şirketin temerrüde düşmediği gibi nedenlerle, dava konusu olaya ilişkin açıklamaları içeren dilekçenin kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasında görülmekte olan davanın ve uyuşmazlığın; 20/01/2023 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın davacı ...'e ait ... çekici plaka sayılı araca çarpmasından sebep davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise değere kaybının ne kadar olacağı, davacının uğradığı değer kaybı zararını davalılardan isteyip isteyemeyeceği, dava konusu kaza sebebiyle davacının aracının tamir süresince kullanılmamasından kaynaklı mahrum kalınan kazanç kaybı olup olmadığı, kazanç kaybı olmuş ise miktarının ne kadar olacağı, davacının bu miktarı davalı sigorta dışındaki davalılardan isteyip isteyemeyeceği ve davacının yaşanılan kaza neden ile ikame araç bedeli zararının olup olmadığı, var ise miktarının ne kadar olacağı davacının davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan bunun tahsilini isteyip isteyemeyeceği hususlarında olduğu görülmüştür.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Türkiye Noterler Birliğine yazı yazılarak 20/01/20223 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... plaka sayılı çekici (ve buna bağlı ... yarı römork) ve ... çekici ( ve buna bağlı ... yarı römork) plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sici kayıtları istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... SİGORTA A.Ş.'ne ve ... SİGORTA A.Ş.'ne dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 08/06/2023 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Dosya Adli Trafik bilirkişisi ile Motorlu Araç Değer Kaybı, Motorlu Araç Sigortaları/hasar Tespiti alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek hasar ve değer kaybına ilişkin rapor sunulmasına karar verilmiştir.
Kusur yönünden yapılan incelemede; sunulan 03.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı Çekici ve buna bağlı ... plakalı Yarı Römork Sürücüsü ...'in bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun asli kurallardan kod no: 84/g denk gelen (Şeride tecavüz etme), Madde-56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına riayet etmemek) ve Madde-52/1-a (Aracın hızını dönemeçlere girerken, dönemeçli yollarda ilerlerken, azaltmamak.) Kurallarını ihlalden Asli kusurlu olup %100 (yüzdeyüz) oranında KUSURLU olduğu; ... plakalı çekici ve buna bağlı ... Plakalı Yarı Römork sürücüsü ... in ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığı belirtilmiştir.
Hasar ve zarar yönünden yapılan incelemede; sunulan 03.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda;... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı tutarı miktarının 100.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 45.000,00 TL olduğu kanaatini bildirir rapor sunmuş oldukları görülmüştür.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçeleri sunulmuşsa da; bilirkişi heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle, bilirkişi raporuna karşı itirazların reddi ile bilirkişi raporunun ilgili kısmını hükme esas almak gerekmiştir.
Davacı vekilince dava değeri artırım dilekçesi sunularak dava değeri bilirkişi heyet raporunda belirlenen değerlere artırılmıştır. Dava değeri artırım dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davalılar vekilleri ıslah dilekçesine ilişkin itirazların sunmuşlardır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay . HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Dosyamıza sunulan 07.05.2024 tarihli "ibraname ve sulh anlaşması" başlıklı belge ile; araç mahrumiyet bedeli dışında kalan tüm maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak anlaşıldığı, bu konuda ibra ve feragat vaki olduğundan araç mahrumiyet bedeli dışındaki dava ve talepler konusuz kalmış olup, bunlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olması nazara alınarak avans faizine hükmedilmesi gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Konusu kalmadığından Davacının değer kaybı davası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacının mahrumiyet bedeline ilişkin davasının ıslah dilekçesi doğrultusunda KABULÜ İLE, 45.000,00 TL mahrumiyet zararının kaza tarihi olan 20/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.200,00TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.073,95TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 853,88TL harç ile yargılama sırasında alınan 1.750,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.603,88 TL'nin mahsubu ile bakiye 470,07TL harcın davalı ...'ten alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90TL başvuru harcı, 853,88TL peşin harç, 1.750,00TL ıslah harcı, 25,60TL vekalet harcı, 380,25TL posta-tebligat gideri ve 3.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.598,63TL yargılama giderinden; davalı sigorta ile davacı arasında tanzim edilen 07/05/2024 tarihli İbraname ve Sulh Anlaşması başlıklı Sulh Protokolü ile tahsil edilen 2.600,00TL mahsup edildiğinde kalan 3.998,63TL yargılama giderinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... tarafından yapılan masrafların kendi üzerine bırakılmasına,
7-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, dava değeri yönüyle kabul ve reddedilen miktarlar ile, 6100 Sayılı Kanunun 341/2-4 maddesi ve 6763 Sayılı Kanunun 44. Maddesiyle eklenen Ek Madde 1 uyarınca her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranı nazara alınarak, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi.12/12/2024
Katip Hakim