T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1
VEKİLLERİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA İHBAR OLUNAN :
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Sürücü ... sevk ve idaresindeki müvekkili davacıya ait ... plakalı kamyonet ile Taşkent-Konya yolu üzerinde, karşı taraf ... plakalı araç sürücüsü ... 'in şerit ihlali yapması neticesinde çarpıştıkların ve neticede maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ... numaralı 26/06/2021 tarihli poliçe kapsamında sigortalanmış olduğunu, maddi tazminat istemine ilişkin sigortaya yazılı olarak başvurulmuş cevap verilmemesi üzerine arabulucuya da başvurulmuş ise de sigorta şirketinin zararı karşılamayı kabul etmediğini, söz konusu kaza sebebiyle karşı tarafın kasko şirketi tarafından açılan Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... e Sayılı, dava dosyasında alınan Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafından tanzim edilen raporda davalı sürücü ...'in %80, müvekkile ait araç sürücüsünün ise %20 kusurlu olduğuna yönelik tespit yapıldığını, taraflarınca karşı tarafın tamamen kusurlu olup buna ilişkin anılan dosyada verilen kararın taraflarınca istinaf edilmiş ve neticesinin beklendiğini, dava konusu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağında kusur tespiti yapılmadığını, buna yönelik ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunulmuş ise de herhangi bir sonuç alınamamış neticede taraflarınca sunulan olay yeri fotoğrafları, fren izleri, tutanakta araçların bulunduğu konum vb hususları dikkate alınarak kusur tespiti yapıldığını, karşı taraf sürücüsünün, kaza anında uyuduğunu bizzat kendisinin söylediğini, müvekkile ait araç sürücüsü ... 'nin de kendi şeridine kontrolsüz şekilde giren sürücüyü uyandırmak için kornaya dahi bastığını, bu şekilde uyanan sürücü uyandığında tamamen ...'nin şeridinde olması sebebiyle çarpışma gerçekleştiğini, kazanın bu şekilde gerçekleştiğinin sunulacak fotoğraflarda yer alan fren izlerinden dahi açıkça anlaşıldığını, her ne kadar kaza tutanağında karşı taraf sürücüsü ... in kullandığı aracın 7 metrelik fren izi yolu ortalar vaziyette çizilmiş ise de bu tutanağı tutan polis memurları hakkında Hadim Cumhuriyet Başsavcılığı ... sor. dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, Hadim Kaymakamlığınca soruşturma izni verilmediğinden, bu karara itirazın ise Konya Bölge İdare Mahkemesi . Dava Dairesi ... e, ... k sayılı kararı ile reddedildiğinden gerekli soruşturma yürütülemediğini, ilgili dosyaların dosya arasına alınmasını ayrıca talep ettiklerini, kaza anında ... plakalı araç sürücüsünün tamamen müvekkili ... 'nin güzergahı olan Taşkent - Hadim istikametindeki şeridinde olmasına rağmen, 7 metrelik fren izleri yolu ortalar vaziyette çizildiğini, ancak olayın tutanakta anlatıldığı şekliyle gerçekleşmediğini, söz konusu tutanakta çarpışma noktası dahi belirlenmemiş olup, tamamıyla eksik ve yetersiz şekilde tutanak tanzim edildiğini, sürücü ...’nin , kendi şeridinde normal hızda seyir halinde olduğunu, ancak bir anda hızlı bir şekilde kendi şeridine giren araçtan kurtulmak adına direksiyonunu sert şekilde kırdığını, çarpışmayı önlemek adına diğer şeride geçmeye çalışmış ise de karşı taraf sürücüsü ..., sürüş hakimiyetini toparlayamadığından çarpışma kaçınılmaz hale geldiğini, yukarıda izah edilen gerekçeler ışığında müvekkile ait araç sürücüsü ...'nin kazada kusursuz olduğu, davalı karşı taraf sürücüsü ...'in olayda tam ve tek kusurlu yan olduğu sayın mahkemeniz araştırmasında da ortaya çıkacağını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun; 49. maddesi; “kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”, 51.maddesi; “hakim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.t azminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür.” 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi uyarınca, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. ” şeklinde olduğunu, mahkemenizce dosya üzerinde yapılacak araştırmada da görüleceği üzere, karşı taraf sürücüsü ... kaza sebebiyle tek kusurlu yan olduğu, yine yasal mevzuat gereği, “motorlu araçların zarar verdiği üçüncü kişiler ölüm, yaralanma, tedavi ve maddi hasar nedeniyle sigortacıdan poliçedeki tutarla sınırlı olarak maddi tazminat isteyebilecekleri” hükmüne istinaden davalı sigorta şirketinin de poliçe oranında müvekkilin uğramış olduğu maddi zararın karşılanmasını talep ettiklerini, iş bu sebeple yasal hükümler çerçevesinde müvekkilin uğramış olduğu tazminat miktarının belirlenerek davalılardan tahsilinin gerektiğini şöyle ki, söz konusu kaza sebebiyle 2 yıl boyunca müvekkile ait aracın kullanılamadığını, maddi olarak aracı yaptırma gücü olmadığından ancak Temmuz 2023 tarihinde aracı yaptırabilmiş ve aracın henüz trafiğe çıkabildiğini, kaza tarihinden tamirat tarihine kadar olan sürece ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak şimdilik 1.000,00 tl ikame araç bedelini talep ettiklerini, araçta meydana gelen hasar talebine rağmen sigorta şirketi tarafından karşılanmadığından, aracın müvekkil tarafından yaptırıldığını, toplamda tamirat bedelinin 67.530,00 TL tuttuğunu, Ankara Adli Tıp Kurulu Raporunda karşı taraf sürücüsüne %80 oranında kusur verildiğinden bu kusur oranını kabul etmemekle birlikte, mahkemenizce yeniden tespit yapılması akabinde ileride artırılmak üzere şimdilik 54.024,00 TL'nin bu bedelin fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınarak tarafımıza ödenmesini talep ettiklerini, kaza sebebiyle araçta değer kaybı oluştuğunu, değer kaybı tazminatı olarak 5.000,00 tl( ileride artırılmak üzere belirsiz alacak davasıdır. ) 'nin arabulucuya başvuru tarihi olan 06/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınarak taraflarına ödenmesini talep ettiklerini, yukarıda arz ve izah etmeye çalışıldığı üzere müvekkilin maruz kaldığı zararlar dolayısıyla kusurlu olan karşı taraf ve sigorta şirketinin sorumluluğu nispetinde müvekkilin zararlarını karşılamasını sağlamak amacıyla işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, yukarıda açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle; fazlaya dair hakları saklı kalmak ve ileride arttırılmak üzere şimdilik; müvekkilin uğramış olduğu 54.024,00 tl maddi tazminatın ( fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik) fatura tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kaza tarihinden tamirat tarihine kadar olan sürece ilişkin şimdilik 1.000,00 tl ikame araç bedelinin, bedelin tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün hale geldiğinde artırılmak üzere şimdilik, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, değer kaybı tazminatı olarak 5.000,00 tl'nin arabulucuya başvuru tarihi olan 06/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkiye ilişkin itirazları olduğunu, müvekkil şirketin genel müdürlük adresi Sarıyer/ İstanbul olduğunu, bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, sayın mahkeme'ce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi değil, asliye hukuk mahkemesi olduğunu, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın kısmi dava şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın delilleri taraflarına tebliğ etmediğini, dava konusu talebin muaccel olmadığını ,KTK 97. ve TTK m.1427 maddeleri uyarınca müvekkil sigorta şirketine başvuruda bulunurken birlikte verilmesi gereken belgelerin mevcut olduğunu, bu belgelerden birinin eksik olması halinde başvuru yapılmış olsa dahi geçersiz bir başvuru sayılacağını, nitekim davacı müvekkkil şirkete başvururken hasarlı araca ait fotoğraflar, vekilin ıban bilgisi, ehliyet ve ruhsat belgesinin fotokopisi başvurusuna eklememiş ve taraflarına iletmediğini, dolayısıyla kanuni bir zorunluluk olan sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun yerine getirilmediğini, somut olayda davacının müvekkil şirkete başvurusu bulunmaması sebebiyle işbu davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu taleplerin zaman aşımına uğradığını, davaya konu olan kazanın 09.08.2021 tarihinde gerçekleştiği iddia edilmekte olup huzurdaki dava ise 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra ikame edildiğini, görüldüğü üzere huzurdaki başvuru zamanaşımı süresi dolduktan sonra ikame edildiğinden, haksız başvuruya konu taleplerin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini arz ve talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi olan 26.06.2021 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, mevcut durumda AYM kararına göre hesaplanması istenen reel değer kaybının belirli bir kriter seti bulunmamakta, bilirkişilerin görüşlerini oluştururken dikkate aldığı galeriler, ikinci el piyasa ve bu konuda uzman kişilerin sübjektif değerlendirmelerine tabi olmaktadır. dolayısıyla gerçekte değer kaybının tam olarak belirlenebilmesine yönelik objektif bir kriterlerin olmadığı ve belirlenemediği durumda tarafların haklarına halel getirecek, yüksek olabilecek iken düşük veya tersi durumlar oluşabilecektir. bununla birlikte genel şartlar kapsamında da gerçek değer kaybı hesaplanmakta olup, yeknesak bir kriter setine sahip olması özelliği, gerçek değer kaybının hesaplanması bakımından sübjektif değerlendirmelerden üstünlüğünün tartışmasız olduğunu, ve keza genel şartlara göre yapılan hesaplamanın, şeffaf, denetlenebilir ve ölçülebilir niteliğe sahip olduğunu, dolayısıyla başvuranın iddia ettiği genel şartların dikta edilmesi değil genel şartların geçerli olduğu görülerek yürürlükte olan mevzuatın uygulanması gerektiğini, açıklanan sebeplerle, genel şartlar gereğince hesaplama yapılmasını arz ve talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi hesaplamasının ZMMS genel şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılması gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında kaza sonrası araçta meydana gelen değer kaybı hesaplaması için, belirli ve açık bir formül öngörmüş olmakla sigorta şirketinden yapılacak olan taleplerin bu formüle uygun olması gerektiğini, kaza sonrası araçta meydana gelen değer kaybı hesaplamaları Trafik Sigortası Genel Şartları’nda düzenlenen usul ve esaslardan biri olan “değer kaybı hesaplaması formülüne” göre hesaplanması gerektiğini, bu formüle göre 165,000 km ve üstü olan araçlar değer kaybı kapsamına girmemekte ayrıca kaza sonrası araçta ve plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı ile ilgili yapılan onarımların değer kaybı kapsamına alınmadığını, alınacak bilirkişi raporunda kusur oranları ve değer kaybı bedellerinin belirlenmesinde yukarda izah ettiğimiz hususlara dikkat edilerek hesaplama yapılmasının zaruri olduğunu, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçede limitin 43,000.00 TL olduğunu, müvekkil şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, müvekkil şirketin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, sigortanın bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kadar riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp ödeme yapılması gerektiğini, müvekkil şirketin, sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, ancak kusurun gerçeğe en yakın şekilde tespit edilebilmesi bakımından hem Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nin hem De Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, bahse konu mercilerden oluşacak bir heyet tarafından ifade tutanakları, ceza dosyası, olay yeri görüntüleri, kaza görüntüleri, kazayı anlatan kroki, kazanın meydana geldiği bölge vb. belgeler incelenip birlikte değerlendirilerek kusur tespitinin yapılmasının hukuki bir zorunluluk olduğunu, müvekkil şirketin, karayolları trafik kanunu 91.maddesi uyarınca ve zorunlu mali mesuliyet sigortası uyarınca, sigortalının kusuru ile meydana gelen zararlarda zararı gidermekte sigortalısının kusuru oranında sorumluluğunun mevcut olduğunu, bu durum göz önünde bulundurulduğunda müvekkil şirketin fazla ödeme yapmaması bakımından yukarıda açıkladığımız şekilde kusur değerlendirilmesi yapılmadan talepte bulunulmasının hukuka ve hakkaniyete uygun düşmeyeceğini, işbu sebeple yetkili merci tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanmalı bu oranın da en az yüzde otuz olması gerektiğini, tebliğ edilen başvuru dilekçesinde her ne kadar tazminata iskonto uygulanmadan hükmedilmesi talep edilmişse de kesinlikle kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde en az yüzde otuz olmak üzere tedarik ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini, zira zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası genel şartlarının “b.2.tazminat ve giderlerin ödenmesi” başlıklı maddesinde yer verilen düzenleme doğrultusunda parça, tedarik, işçilik indirimi uygulanması gerektiğini, müvekkil şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre hasar onarım miktarına en az %30 iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkil şirketin KDV’den sorumluluğu bulunmadığını, baro pulu ve vekalet harcından müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını, bu giderlerin vekaleti sunan avukata ait olduğunu, yukarıda arz ve izah edildiği üzere davacı tarafın, müvekkil şirketin üzerine düşen tüm mali sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen işbu davayı ikame ederken kötü niyetli olduğunu, davacının amacının haksız kazanç sağlamak ve müvekkili zarara uğratmak olduğunu, müvekkil şirketin hukuki sorumluluğunu ifa ettiğini, bu kapsamda davanın reddedilmesini talep ettiklerini, yukarıda arz edilen nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; sayın mahkeme nezdinde açılmış olan davanın öncelikle görevsizlik itirazının kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazlarının kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, yine sayın mahkeme aksi kanaatte ise usule yönelik cevapları dikkate alınarak usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevapları dikkate alınarak esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde, müvekkilin karşı şeride geçerek davacıya ait ... plakalı araca çarptığı, tarafların kusur oranlarının tespiti için Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığı, Mahkemece müvekkilin %80, davacının %20 kusurlu olduğu yönünde karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olduğu, yaşanan kazada müvekkilin tam kusurlu olduğu, davacının iki yıl aracını kullanamadığı iddiasıyla ikame araç bedeli, hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı talebinde bulunduğunu, her ne kadar davacı tarafın yaşanan kazada müvekkilin tam kusurlu olduğunu iddia etmişse de bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, ... plakalı araç sürücüsü ...’nin seyir halinde iken müvekkilin aracını fark ettiği anda kendi şeridinde kalacak şekilde seyrine devam etmek yerine direksiyonu sola kırmış ve karşı şeride geçerek kazaya sebebiyet verdiğini, bu doğrultuda ... plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazada asli kusurlu olduğunu, müvekkile ait ... plakalı araç ... Sigorta A.Ş tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalanmış olup davacı tarafça talep edilen hasar bedeli ile değer kaybı tazminatı taleplerinde sorumluluğun diğer davalı ... Sigorta A.Ş'de olduğunu, her ne kadar davacı taraf araç ikame bedeli talep etmişse de aracının tamir olduğu süre boyunca başka bir araç kiraladığına dair dosyaya herhangi bir delil sunmadığını, bu doğrultuda davacı tarafın araç ikame bedeli talep edebilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın araç ikame bedeli alacağının bulunduğu iddiasını kabul etmemekle birlikte müvekkil, ... Sigorta A.Ş ile 07.06.2021 tarihinde bir yıl süre ile genişletilmiş kasko ... sigortası sözleşmesi akdetmiştir. Ekte yer alan poliçenin İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Klozu başlıklı maddesinde ... ... Sigorta Anonim Şirketi ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile müvekkile düşen hukuki sorumluluğun zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri üstünde kalan kısmının poliçede yazılı limitlere kadar temin edileceğini düzenlemiş olup poliçede belirlenen limit 250.000,00-TL olarak belirlendiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. Maddesi "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." hükmünü havi olduğunu, Müvekkilin dava konusu ikame araç bedelinden sorumluluğu bulunduğunu kabul etmemekle birlikte davanın kabulü halinde müvekkilin bu bedeli kasko ... sigortası sözleşmesi akdettiği ... ... Sigorta Anonim Şirketi'nden talep etme imkanının bulunduğunu, bu kapsamda eldeki davanın HMK m. 61 uyarınca dava dışı ... ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbarını talep ettiklerini, son olarak TBK m. 72'de tazminat isteminin zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağının düzenlendiğini, dava konusu kazanın 26.06.2021 tarihinde gerçekleştiğini, dava konusu edilen alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, açıklanan nedenlerle dava konusu kazada ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olması, dava konusu alacak kalemlerinin zamanaşımına uğramış olması ve müvekkilin ... plakalı aracını Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Genişletilmiş Kasko ... Sigortası ile sigortalamış olması nedeniyle eldeki davanın müvekkil yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle Sayın Mahkemece re'sen nazara alınacak hususlar çerçevesinde ; eldeki davanın HMK m. 61 uyarınca dava dışı ... ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbarını, davanın müvekkil yönünden reddi ile yargılama giderleri ve sair masrafların davacıya tahmilini ve müvekkil lehine vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 09/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacının uğradığını iddia ettiği hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli maddi zarının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise 09/08/2021 tarihinde meydana gelen kazada davalılara atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalılardan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu görüldü.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1) GÖREV DAVA ŞARTI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: 6102 Sayılı Kanunun 4/1-a ve 5/1 maddesi gereğince eldeki davanın sigorta hukukundan kaynaklanan mutlak ticari dava olduğu anlaşılmakla davalının görev dava şartı yönüyle yapmış olduğu itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
(2) YETKİ İLK İTİRAZI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: 6100 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi ve T.C. Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının 07/07/2021 Tarih ve 608 Sayılı Kararı nazara alındığında söz konusu davanın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının yetkili mahkeme hususunda seçimlik hakkı bulunduğu, kazanın Konya İli Hadim İlçesinde meydana geldiği, davada Mahkememizin görevli olması ve dava tarihi karşısında yukarıda zikredilen HSK kararı gereğince Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olduğu görülmekle Mahkememizin yetkili olduğu dolayısıyla davalı vekilinin yapmış olduğu yetki ilk itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
(3) ZAMANAŞIMI DEFİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Eldeki davada kaza tarihinin 09/08/2021 tarihi olduğu, dava tarihinin ise 08/08/2023 tarihi olduğu, davacının ikame araç bedeli maddi zararına ilişkin davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı da anlaşılmakla 2918 Sayılı Kanunun 109/1 maddesi nazara alınarak davalı vekilinin zamanaşımı defi yönüyle yapmış olduğu itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
(4)KUSUR AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 14/10/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı çerçevesinde adli trafik bilirkişisinden kusur raporu aldırılmıştır.
11/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Kanunun 56/1-a ve 84/g maddesinde yer alan kuralları ihlal etmesi sebebiyle %80 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün ise 2918 Sayılı Kanunun 52/1-b maddesinde yer alan kuralları ihlal etmesi sebebiyle %20 oranında tali kusurlu olduğu rapor edilmiştir.
11/04/2024 tarihli kusur raporunda yer alan tespitleri dosya içerisinde yer alan T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında aldırılan 22/12/2022 tarihli ATK raporundaki tespitlerle örtüşmesi ve dahi söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle davalı sigorta vekilinin yeniden kusur rapor aldırılması yönündeki itirazlarının reddine karar verilerek bu raporun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(5) HESAP RAPORU AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce dava konusu araca ilişkin olarak sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası ile Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak davaya konu kaza tarihinde, davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri dosyamız arasına kazandırılmış, akabinde yukarıda detayı verilen Yüksek Mahkeme ilamları çerçevesinde davacının var ise hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli maddi zararının hesaplanması hususunda Motorlu Araç Değer Kaybı, Motorlu Araç Sigortaları/Hasar Tespiti alanında uzman bilirkişiden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dosyamız içerisinde yer alan 17/04/2024 Tarihli Hesap raporu ile 24/08/2024 Tarihli Hesap Raporu arasında çelişki olması sebebiyle Mahkememizce çelişkinin giderilmesi için T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereğince İTÜ Heyetinden çelişkileri giderir mahiyette kati bilirkişi raporu aldırılmıştır.
11/03/2025 Tarihli İTÜ Öğretim Görevlilerinden Teşekkül Ettirilen Bilirkişi Heyet Raporunda özetle; Kaza tarihinde değişmesi gereken parçalar, işçilik ve KDV olmak üzere aracın tamirinin ekonomik olduğu, tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları nazara alındığında davacının onarım bedeli maddi zararının 10.332,08 TL olduğu, değer kaybı maddi zararının 1.600,00 TL olduğu ve talep edebileceği ikame araç bedeli maddi zararının ise 4.720,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
11/03/2025 Tarihli İTÜ Öğretim Görevlilerinden Teşekkül Ettirilen Bilirkişi Heyet Raporunun dosya içerisinde yer alan raporlar arasındaki çelişkiyi gidermesi, T.C. Konya Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 27/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. Konya Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 21/02/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 10/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 29/09/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak Sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası, Türkiye Reasürans Şirketler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin müzekkere cevapları, kazanın oluş şekli, çarpma noktaları, dava konusu aracın modeli, markası, özellikleri, kaza sebebiyle yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, kaza neticesinde araçta meydana gelen hasar miktarı ve Yüksek Mahkeme içtihatları gereğince araçta meydana gelecek değer kaybının kaza tarihi itibariyle hesaplanmak durumunda olunması, aracın 1991 model olması, daha öncesinde 2 adet kazaya karışması, kaza tarihinde 650.406 KM'de olması da nazara alındığında söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle taraf vekillerinin yeniden rapor aldırılması yönündeki itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verilerek bu raporun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(6) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 09/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracının zarar gördüğü, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Kanunun 56/1-a ve 84/g maddesinde yer alan kuralları ihlal etmesi sebebiyle %80 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün ise 2918 Sayılı Kanunun 52/1-b maddesinde yer alan kuralları ihlal etmesi sebebiyle %20 oranında tali kusurlu olduğu, 11/03/2025 Tarihli İTÜ Öğretim Görevlilerinden Teşekkül Ettirilen Bilirkişi Heyet Raporunda tespit edildiği üzere kaza tarihinde değişmesi gereken parçalar, işçilik ve KDV olmak üzere aracın tamirinin ekonomik olduğu, tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları nazara alındığında davacının onarım bedeli maddi zararının 10.332,08 TL olduğu, değer kaybı maddi zararının 1.600,00 TL olduğu ve talep edebileceği ikame araç bedeli maddi zararının ise 4.720,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının dava dilekçesindeki ve bedel artırım dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınarak davasının bu tutarlar üzerinden kısmen kabulüne, ikame araç bedeli hususunda yansıma zarar olması sebebiyle sigorta poliçesinin teminatı kapsamında kalmadığından bu kalem yönüyle sigorta şirketine yöneltilen davanın reddine karar verilmiştir.
(7) DAVA ŞARTI ARABULUCULUK MAHKEMEMİZİN GÖRÜŞ DEĞİŞİKLİĞİ YÖNÜYLE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Her ne kadar Mahkememizce daha önce eldeki davanın mutlak ticari dava olması ve dava açılmadan önce sigorta şirketine arabuluculuk başvurusunda bulunmanın ve süreci tamamlamanın dava şartı olduğundan bahisle Zorunlu Arabuluculuk Ücreti masrafı sigorta şirketlerine yükletilmekte ise de (Emsal T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 03/10/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 09/09/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında "Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde ifade edildiği üzere eldeki davada alternatif uyuşmazlık çözüm yolu öngörüldüğünden arabuluculuğun zorunlu dava şartı olmadığı anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek yapılan arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
(8) FAİZ TÜRÜ VE BAŞLANGIÇ TARİHİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:
(a) Faiz Türü Açısından Yapılan Değerlendirmede: Her ne kadar davacı tarafından avans faizi talep edilmiş ise de kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ruhsat bilgilerinin incelenmesinde hususi mahiyette kullanıldığı anlaşılmakla T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 01/12/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak hükmolunan tazminatlara yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
(b) Faiz Başlangıç Tarihi Açısından Yapılan Değerlendirmede: T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında "2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir." ifade edildiği üzere sigorta şirketine yapılan başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda zararın karşılanmaması halinde sigorta şirketi yönüyle faizin başlayacağı, somut olayımızda davacı tarafından dava öncesinde sigorta şirketine yapılan başvurusunun tarihi 06/01/2023 tarihidir. LAKİN davacı tarafından dava dilekçesinde;
(*) Onarım bedeli maddi zararı için fatura tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren talep edilmesi sebebiyle talebiyle bağlı kalınarak bu tarihten,
(*) Değer kaybı maddi zararı için arabulucuya başvuru tarihi olan 06/01/2023 tarihinden itibaren istenmiş ise de T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 21/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı emsal alınarak son tutanak tarihi olan 22/02/2023 tarihinden itibaren,
(*) İkame araç bedeli maddi zararı için ise dava tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren hükmolunan tazminatlara yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
28/04/2022 tarihinde sigorta şirketine tebliğ edildiği, tebliğ tarihi itibariyle sigorta şirketinin 11/05/2022 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla hükmolunan tazminatlara bu tarihten itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(a) Davacının 09/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 10.332,08 TL hasar bedeli maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş. (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ...) teminat limitleri ile sınırlı olmak (Araç Başına Maddi Teminat Limiti: 43.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALI ...'DEN(08/08/2023 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
(b) Davacının 09/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 1.600,00 TL değer kaybı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş. (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ...) teminat limitleri ile sınırlı olmak (Araç Başına Maddi Teminat Limiti: 43.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 22/02/2023 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALI ...'DEN(22/02/2023 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
(c) Davacının 09/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 1.000,00 TL ikame araç bedeli maddi zararının DAVALI ...'DEN 08/08/2023 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda) işleyecek yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(ç) Davacının ikame araç bedeli yönüyle SİGORTA ŞİRKETİNE KARŞI AÇMIŞ OLDUĞU davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 883,39TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 1.025,06TL peşin harç ve 63,53TL tamamlama harcı toplamı 1.088,59TL'den mahsubu ile fazla alınan 205,20TL 'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Yargılama giderinden ayrı olarak davacının peşinen karşıladığı 269,85TL başvuru harcı ve 883,39TL peşin harç olmak üzere toplam 1.153,24TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (11.932,08/12.932,08) oranında 1.064,06TL'sinden diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalının tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı tarafından karşılanan 1.202,00TL posta ve tebligat gideri, 13.200,00TL bilirkişi gideri, 38,40TL vekalet suret harcı gideri olmak üzere toplam 14.440,40TL yargılama giderinin davanın haklılık oranına göre hesaplanan (12.932,08/63.744,00 oranında) 2.929,60TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (11.932,08/12.932,08 oranında) 2.703,06TL'sinden diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalının tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından sarfedilen 60,80TL vekalet suret harcı , 11.250,00TL bilirkişi ücreti gideri yargılama giderinden davanın haklılık oranına (50.811,92/63.744,00) göre hesaplanan 9.016,12TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ne verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... tarafından sarfedilen 38,40TL vekalet suret harcı gideri yargılama giderinden davanın haklılık oranına (50.811,92/63.744,00) göre hesaplanan 30,60TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 12.932,08TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, (... Sigorta A.Ş'nin (11.932,08/12.932,08 oranında) 11.932,08TL den diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalının hepsinden sorumlu olmasına)
9-Davalılar vekilleri yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 12.932,08TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
10-Davalı sigorta vekili yönünden ikame araç bedeli davası nedeniyle AAÜT'ye göre hesaplanan 1.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigortaya verilmesine,
11-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
12-Eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olması karşısında T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/02/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 6100 Sayılı Kanunun 321/2. Maddesinde yer alan amir kanun hükmü gereğince gerekçeli kararın yazımı sonrasında TALEBE GEREK OLMAKSIZIN var ise dosya içerisinde yer alan masraftan karşılanmak suretiyle TEBLİĞE ÇIKARILMASINA,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde 04/06/2025 Tarih ve 7550 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6100 Sayılı Kanunun Ek-1 Maddesinin 3. Fıkrasına eklenen amir kanun hükmü gereğince DAVA TARİHİ İTİBARİYLE tayin olunan parasal sınırlar nazara alınarak T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı.18/07/2025
Katip Hakim