T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ...plakalı ... marka Berlingo 2.0 Hdi Combi model araca, 16.02.2023 tarihinde ... Mah. ... Sk. Çekmeköy/İstanbul adresinde park halinde iken, davalı ...'a ait ... plaka sayılı aracın tam kusurlu şekilde çarpması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle davacı şirkete ait aracın büyük oranda hasar gördüğünü, kaza sonucunda davacı şirketin aracında meydana gelen maddi hasar nedeni ile aracı yaptırılmış ve yapılan işlemler toplamda 42.480,00 TL'yi bulduğunu, müvekkilinin aracında bir çok parça değişmek zorunda kaldığını, maddi hasara ilişkin olarak ... numara ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ne başvuruda bulunulduğunu ve ... nolu hasar dosyasının oluşturulduğunu, başvuruya ilişkin taraflarına geri dönüş olmaması nedeniyle arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığı gibi nedenlerle haklı davanın kabulü ile; araçta meydana gelen değer kaybı zararı karşılığı şimdilik 100,00TL’nin ve hasar bedeli karşılığı şimdilik 1.000,00TL’nin müştereken ve müteselsilen davalılardan haksız fiil tarihi olan 16.02.2023’den itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini, mahrumiyet bedeli karşılığı şimdilik 100,00 TL'nin sadece davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 16.02.2023'den itibaret yasal faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın mahkemeniz dosyasına sunduğu delil ve belgeleri taraflarına tebliğe çıkartmadığından, anılan tüm belgelere karşı cevap ve itiraz haklarımız saklı olduğunu, mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olacağından, yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetkili ve görevli Beykoz Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, kabul manasında olmamak üzere, davacının talepleri bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini,başvuran vekili tarafından fatura ibraz edilmediğinden ve araç onarımının yapılıp yapılmayacağı yahut kdv ödenip ödenmeyeceği belirsiz olduğundan kdv hariç hesaplama yapılması gerektiği gibi nedenlerle davanın reddi ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 16/02/2023 tarihinde davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç park halindeyken davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın çarpıp çarpmadığı, çarpmış ise çarpma neticesinde davacının aracında hasar bedeli zararının ,değer kaybının ve mahrumiyet bedeli zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarlarının ne kadar olduğu, tarafların kusur durumuna göre davacının davalılardan hasar tazminatı, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Türkiye Noterler Birliğine yazı yazılarak 16/02/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ...VE ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Davalı ... SİGORTA A.Ş.'ne, dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 05/09/2023 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evrakların istenmesine karar verilmiş ve bunlar dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizin 28/03/2024 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 21/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacıya ait ...plaka sayılı aracın park halinde olduğu, park eden sürücünün kural ihlalinin bulunmadığı, davalıya ait ... plaka sayılı aracın sürücüsünün ise 2918 Sayılı KTK'nun 52/b (Sürücüler; Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar) trafik kuralını ihlal ettiği, kusur durumu oran olarak istendiğinden dolayı park halindeki araca çarparak kaza yerini terk eden sürücünün %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ...plakalı aracın kaza tarihindeki hasar bedeli tutarının 83.202,22TL olduğu, değer kaybı bedelinin 40.000,00TL olduğu, mahrumiyet bedelinin ise 5.000,00TL olduğu kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Kazanın meydana geldiği tarih gözetildiğinde zamanaşımı defi yersizdir.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı ve araç işleteni olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporların olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile yapılan hesaplamalar ve arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 23/08/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın hususi araç olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı sigorta şirketine yüklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki;
Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
(a) Davacının 16/02/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle oluşan 80.000,00 TL (talepte bağlı kalınarak) hasar bedeli maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 23/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALI ...'DAN (Kaza tarihi olan 16/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının 16/02/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 40.000,00 TL değer kaybı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 23/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALI ...'DAN (Kaza tarihi olan 16/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(c) Davacının 16/02/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 5.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının DAVALI ...'DAN kaza tarihi olan 16/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.538,75-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL ve ıslah harcı olarak alınan 2.114,19-TL harç olmak üzere toplam 2.384,04-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.154,71-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (120.000,00/125.000,00) oranına isabet eden 5.908,52-TL'den diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'ın tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harç, 2.114,19-TL ıslah harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 899,00-TL posta ve tebligat gideri ve 38,40-TL vekalet suret harcı olmak üzere toplam 8.591,29-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı sigorta şirketinin (120.000,00/125.000,00) oranına göre hesaplanan 8.247,64-TL'den diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğuna, tamamından davalı ...'ın sorumlu olduğuna,)
5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, (Davalı sigorta şirketinin (120.000,00/125.000,00) oranına isabet eden 28.800,00-TL'den diğer davalı ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'ın tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davalı sigorta vekili tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan bölümün karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 29/05/2025
Katip Hakim