T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; 15/10/2021 tarihinde sürücü ...'ın idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile seyir halindeyken ... plakalı motosiklet sürücüsü müvekkili ...'a çarpması neticesinde meydana gelen kazada müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, bu olayın gerçekleşirken sürücü ...'ın ehliyetsiz olarak araç kullandığı için Trafik Kazasında bilirkişi raporunda asli kusurlu olarak belirlendiğini, olay sonrası hastaneye kaldırılan müvekkilinin hastanede tedavi gördüğünü, bu uzun ve acı dolu tedavi sürecinde 28/02/2022 tarihinde düzenlenmiş adli tıp raporunda sağ femur parçalı kırığı, her iki patellada parçalı kırık, sağ süperiör ramus pubis kırığı, sağ fibula proksimal karığına neden olan yaralanmasının hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkileyek nitelikte olduğunun saptandığını, Konya Şehir Hastanesinin 08/04/2022 tarihli Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu raporunda %8 oranında kalıcı maluliyet tespiti yapıldığını, müvekkilinin kaza sonucunda birçok ameliyat geçirdiğini, müvekkiline uygulanan tüm tedaviler, konulan teşhisler ve ameliyat raporları ekte sunduklarını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi raporu ile maddi tazminatlar tespit edildikten sonra artırılmak kaydıyla, şimdilik 100,00 TL geçici tam iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL tedavi masrafları, 100,00 TL bakıcı giderleri ve 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 400,00 TL maddi tazminatının 15/10/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkiline verilmesine, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihi olan 15/10/2021 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacı müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Müvekkil şirket gönderilen dava dilekçesi ekinde olması gereken belgeler yer almamaktadır. Davanın esasın ve usule ilişkin itirazlarımızın sunulabilmesi için tüm delillerin tarafımıza ibrazı gerektiğini, taraflarına tebliğ edilen evraklar arasında maluliyet oranını gösterir adli rapor bulunmadığını, davacının maluliyet oranına Adli Tıp Kurumu marifetiyle şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla tazminat tutarı hesaplanırken TRH-2010 tablosuna göre hesaplama yapılarak %1.65 teknik faiz uygulanması gerektiğini, dava tarihinden önce yürürlüğe giren işbu kanun ve Genel Şartlar uyarınca TRH %1,65 iskonto oranı üzerinden hesaplama yapılmasını bu anlamda progresif rant yönteminin hukuka aykırı olduğunu belirttiğini, her halükarda TRH 2010 hayat tablosu ve %1,65 teknik faize göre hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, davacının güncel SGK hizmet dökümünün dosyaya sunulmasına ve geçici iş göremezlik süresi boyunca maaş almaya devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi gideri tazminatı trafik poliçesi teminatı kapsamında olmadığından davacının taleplerinin reddi gerektiğini, her halükarda başvuran tarafından tedavi giderlerinin faturalandırılmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu yönündeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, tazminata hükmedilmesi halinde, uyuşmazlığa konu kazada başvuranın müterafik kusuru bulunması nedeniyle tazminattan indirim yapılmasını talep ettiklerini, soruşturma ve kovuşturma dosyasının celp edilerek dosyaya kazandırılmasını talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle davaya cevap verilebilmesi için HMK 121 gereği delillerin tarafımıza tebliğini, itirazlarının saklı kaydıyla taraflarına tebliğ edilen davacının maluliyeti gösterir adli rapor bulunmadığından, maluliyet oranının kesin ve net olarak tespit edilebilmesi adına dosyanın ATK’ya gönderilmesini, itirazları baki kalmak kaydıyla her durumda TRH 2010 Tablosu’na göre %1,65 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılmasını, davacının SGK’dan geçici iş göremezlik ödemesi alıp almadığının kesin ve net olarak tespit edilmesi, ödeme alınması durumunda mükerrer ödemeye mahal vermemek için davacının taleplerinin reddine, her halükarda geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri tazminatına ilişkin taleplerin teminat dışı olması nedeniyle reddine, sorumluluğa esas kusur oranlarının tespit edilebilmesi adına dosyanın ATK’ya gönderilmesine, davacının müterafik kusuru bulunduğundan olası tazminat tutarından %20 müterafik kusur indirimi yapılmasına, soruşturma dosyasının dosyaya kazandırılmasına, muaccel bir alacağın doğmadığı dikkate alınarak müvekkil şirketin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 15.10.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının maliki olduğu ve aynı zamanda sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile davalı sigortanın ZMMS ile sigortalısı olan davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması nedeni ile davacının maddi zarara (sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri ) ve manevi zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarının ne kadar olduğu ve tarafların kusur durumuna göre davacının davalılardan maddi ve manevi zararlarını isteyip isteyemeyeceği hususlarına yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Konya ... Soruşturma sayılı dosyası Uyap üzerinden celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Türkiye Noterler Birliğine yazı yazılarak 15/10/2021 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları istenilmiş, araca ilişkin kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre davacının muayene ve tedavi gördüğü Konya Numune Hastanesi Başhekimliğin'den, Konya Şehir Hastanesi Başhekimliğinden, Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği'nden davacıya ait hasta takip dosyasının, hasta tabela kâğıtlarının, röntgenlerin, filmlerin, grafilerin, yaralanan ve/veya ölenin yaptığı ödemelere ilişkin belgelerin ve diğer tüm hastane evrakları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Meram İlçe Emniyet Müdürlüğünden davacıya ve davalı ...'a ait hazırlanan sosyal ekonomik durum araştırma tutanağı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 29/09/2023 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış, SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacıya herhangi bir gelir veya yardım bağlanıp bağlanmadığı araştırılmış, davacının ekonomik ve sosyal durumu kolluk birimleri vasıtası ile araştırılmış, davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak poliçe ve bu poliçe kapsamında müracaat ve ödeme olup olmadığı sorulmuş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına alınmıştır.
Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 30/05/2023 tarihli maluliyet raporundan özetle; Davacının 30/03/2013 tarih 28603 Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık kurulu raporları hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranının %12 olduğu ve kalıcı olduğu, 20/02/2019 tarih ve 306692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranının %12 olduğu ve kalıcı olduğu, 03/08/2013 tarih 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre %14 olduğu, kişinin toplam kalıcı engel oranının Ballthazard Formülüne göre %26 olduğu, kişinin yaşına (E cetveline )göre sürekli iş göremezlik oranının %28 oranında olduğu, kişinin toplam kalıcı engel oranının Balthazard Formülüne göre %26 olduğu, mevcut arızanın iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında kişinin herhangi bir gelir getirecek işte çalışmayacağı, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu sürenin 4 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, kişide dosya kapsamında fatura edilmiş sgk tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığını, ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilmeyen masrafların olacağını, yaralanmanın ağırlık ölüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 9.000,00 TL olarak değerlendirildiği, bakıcı giderleri kapsamında harcamaların 16.307,10 TL olarak değerlendirildiği rapor edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisinin 02/04/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Bu nedenle Trafik kazası ile ilgili ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 53/1-b. “Sola Dönüş Kurallarına Riyaet Etmemek”maddesini ve bu maddeye karşılık gelen yine aynı kanunun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin (f) bendinde belirtilen “ Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma" kuralını ihlal ettiği ... plakalı Motosiklet sürücüsü ...'ın söz konusu trafik kazasında diğer kusurlardan olan K.T.K’nun 52/1-a (Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak,) maddesindeki kuralı ihlal ettiği rapor edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan aktüer bilirkişisinin 12/01/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Mahkemece PMF 1931 Bakiye Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde 26.853,66 TL geçici iş göremezlik, 12.337,31 bakıcı gideri ve 6.750,00 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 45.940,97 TL tedavi gideri zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu miktar tedavi zararının, kaza tarihinde geçerli klozu teminat limiti dahilinde kaldığı, yine 1.366.146,97 TL sürekli/kalıcı işgöremezlik zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu miktar sürekli iş göremezlik zararının ise 430.000,00 TL'sinin kaza tarihinde geçerli sakatlık klozu teminat limitinde kaldığı, Mahkemece TRH 210 Bakiye Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplama itibar edilmesi halinde 26.853,66 TL geçici iş göremezlik, 12.337,31 TL bakıcı gideri ve 6.750,00 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 45.940,00 TL tedavi gideri zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu miktar tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli tedavi klozu teminat limiti dahilinde kaldığı, yine 704.657,83 sürekli/kalıcı işgöremezlik zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu miktar sürekli işgöremezlik zararının ise 430.000,00 TL'sinin kaza tarihinde geçerli sakatlık klozu teminat limitinde kaldığı rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 12/03/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesinden özetle: - 100-TL olarak açmış oldukları geçici iş göremezlik tazminatını HMK 107 gereği 26.853,66-TL'ye yükselttiklerini, 100-TL olarak açmış oldukları bakıcı gideri tazminatı HMK 107 gereği 12.337,31-TL' ye yükselttiklerini, 100-TL olarak açmış oldukları tedavi gideri tazminatını HMK 107 gereği 6.750,00-TL' ye yükselttiklerini, iş bu 3 adet tazminat kalemi kaza tarihinde geçerli tedavi klozu teminat limiti dahilinde kalmakta olup kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsiline karar verilmesi talep ettiklerini, 100-TL olarak açmış olduğumuz sürekli iş göremezlik tazminatı HMK 107 gereği Yerleşik yargıtay içtihatları uyarınca TRH 2010 Bakiye Yaşam Tablosuna Göre Yapılan Hesaplama Doğrultusunda 704.657,83-TL' ye yükselttiklerini, iş bu tazminat kalemi'nin 430.000-TL ' si kaza tarihinde geçerli sakatlık kloz teminat limitinde kaldığını, iş bu 430.000-TL' nin kaza tarihinde geçerli tedavi klozu teminat limiti dahilinde kalmakta olup kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsiline karar verilmesini, kalan 274.657,83-TL ' nin ise kaza tarihinde geçerli tedavi klozu teminat limiti dahilinde kalmamasından ötürü kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, dava dilekçelerinde belirttikleri 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihi olan 15/10/2021 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden ıslah harcı yatırılmış, davalı tarafa dava değer artırım dilekçesi tebliğ edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar sebebi ile açılan tazminat istemine ilişkindir.
Zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin konusu, karayolunda motorlu taşıt işletenin, motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve/veya eşya zararını tazmin yükümlülüğünü teminat altına almaktır. Başka bir ifadeyle sigorta şirketinin bu sözleşme ile yüklendiği borç, işletenin motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere zarar vermesi hâlinde doğacak tazminat borcunu sigorta teminat limiti dâhilinde ödeme borcudur.
Kusur durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.
Somut olayda mahkememizce aldırılan kusura ilişkin bilirkişi raporunun oluşa uygun olup gerekçeli ve denetlenebilir olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kazada % 75 kusurlu olduğuna kanaat getirilmiştir.
Maluliyet durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Her ne kadar Mahkememizce, Mahkememizin yargı çevresinde bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereğince Aktüerya hesabı PMF 1931 Yaşam Tablosu ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri nazara alınarak hüküm tesis edilmekte ise de T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 01/09/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamının T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 08/01/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 22/04/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamıyla "Kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümleri gereğince maluliyet değerlendirmesi yapılması ve muhtemel yaşam süresinin TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplanması" gerektiği gerekçesiyle bozulduğu ve yine T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/05/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın "Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; sürekli iş göremezlik oranının tespitinde kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına; tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasına" şeklinde uyuşmazlığın giderildiği anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek Yargıtay'ın kabulü çerçevesinde değerlendirme yapılmaya başlanmıştır.
Somut olayda, Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 30/05/2023 tarihli maluliyet raporundan özetle; Davacının 20/02/2019 tarih ve 306692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranının %12 olduğu ve kalıcı olduğu, mevcut arızanın iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında kişinin herhangi bir gelir getirecek işte çalışmayacağı, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu sürenin 4 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, kişide dosya kapsamında fatura edilmiş sgk tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığını, ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilmeyen masrafların olacağını, yaralanmanın ağırlık ölüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 9.000,00 TL olarak değerlendirildiği, bakıcı giderleri kapsamında harcamaların 16.307,10 TL olarak değerlendirildiği rapor edilmiştir. Raporun gerekçeli ve kanuna uygun düzenlendiği anlaşılmakla itibar edilmiştir.
Hesap raporuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Somut olayda, Mahkememizce aldırılan aktüer bilirkişisinin 12/01/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; TRH 210 Bakiye Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplama itibar edilmesi halinde 26.853,66 TL geçici iş göremezlik, 12.337,31 TL bakıcı gideri ve 6.750,00 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 45.940,00 TL tedavi gideri zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu miktar tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli tedavi klozu teminat limiti dahilinde kaldığı, yine 704.657,83 sürekli/kalıcı işgöremezlik zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu miktar sürekli işgöremezlik zararının ise 430.000,00 TL'sinin kaza tarihinde geçerli sakatlık klozu teminat limitinde kaldığı rapor edilmiştir. Bu rapora itibar edilmiştir.
Davalı sigortanın, geçici iş göremezliğin, tedavi giderlerinin ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna ilişkin itirazı yönünden yapılan değerlendirmede;
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik
Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder. (Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ...)
Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan 18/06/2016 tanzim tarihli Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez.
ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2020 TARİHLİ RESMİ GAZETDE YAYINLANA 17/07/2020 TARİHLİ VE ... E ... K SAYILI KARARINA GÖRE 6704 SAYILI KANUNU 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA " İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE GENEL ŞARTLARDA" İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Bu halde davalı sigortanın geçici işgörmezlik, tedavi giderleri ve bakıcı tazminatının teminat dışı olduğuna yönelik itirazları yerine değildir.
Davalı vekilinin, davacının kaza anında koruyucu ekipman takmadığından hükmedilen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği yönündeki itirazının değerlendirilmesinde;
6098 sayılı Borçlar Kanun’un, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanun’un 52.maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.
Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK.nun 52.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Trafik kazalarında emniyet kemeri vb. koruyucu ekipmanların takılı olması meydana gelebilecek yaralanmalara karşı riski azaltabileceği bilinmekle birlikte kazanın oluş biçimi, kişinin konumu, travmanın şiddeti gibi birçok faktöre bağlı olarak koruyucu ekipman takılı olsa dahi söz konusu bölgelerin travmaya maruz kalabileceği bilinmektedir.
Somut olayda, her ne kadar maluliyet raporunda kazada dizlik kullanılması halinde yaralanmanın derecesinin daha az olabileceği rapor edilmiş ise de maluliyetin daha az olacağı konusunda bir kesinlik bulunmadığı, yine davacının koruyucu ekipmanının kaza anında bulunup bulunmadığının bilinmediği, öte yandan yaralanmanın, kask takmanın zorunlu olduğu kafa bölgesinde olmadığı, diğer uzuvlardaki koruyucu ekipmanların kaza anında bulunması halinde yaralanmayı azaltacağına yönelik bir kesinlikten bahsedilemeyeceği (davacının yaralandığı yerler gözetilerek) değerlendirilerek bu yöndeki itiraz kabul edilmemiştir.
Manevi zarara ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;
Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmü uyarınca, hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken aynı Kanunun 51. maddesi uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önünde tutmalıdır. Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi hükmüdür. Bu kapsamda manevi tazminatın miktarı belirlenirken tarafların kusur oranı, sıfatı, statüsü, sosyal ve ekonomik durumları ile eylemin işleniş biçimi ve yöntemi dikkate alınmalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenler karar gerekçesinde objektif olarak gösterilmelidir.
Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Davaya konu olayda; olay tarihi, olayın gelişim şekli, tarafların olaydaki kusur durumları, davacının yaralanma derecesi, olay nedeniyle yaşayacağı psikolojik zorluklar, haksız fiil niteliğindeki eylemin gerçekleştiği yer ve zaman ve yukarıdaki ilkeler nazara alındığında paranın alım gücü de düşünüldüğünde davacının talebi makul olduğundan davacı yararına aşağıdaki şekilde manevi tazminat miktarı takdir edilmiştir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 01/08/2022 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı sigorta şirketine yüklenmesi gerektiği (davadaki haklılık oranına göre) değerlendirilmiştir. Şöyle ki;
Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporları da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE;
(a) Davacının 15/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 704.657,83 TL sürekli iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Ölüm/Sakatlık Limiti: 430.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 01/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALI ...'DAN poliçe teminat limitini aşan kısım olan 274.657,83 TL'sinin (Kaza tarihi olan 15/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının 15/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 26.853,66 TL geçici iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 430.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 01/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(c) Davacının 15/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 12.337,31 TL bakıcı gideri maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 430.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 01/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(ç) Davacının 15/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 6.750,00 TL tedavi masrafı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 430.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 01/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-DAVACININ MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE;
-40.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 15/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 54.005,80-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85-TL peşin harcın ve 2.698,93-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 51.037,02-TL harcından davalı sigorta şirketinin (475.940,97/750.598,80) oranına isabet eden 30.724,32-TL''nin, davalı ...'ın (314.657,83/790.598,80) oranına isabet eden 20.312,70TL'nin tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından karşılanan 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harç ve 2.698,93-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.238,63 -TL'nin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine, Davalı sigorta şirketinin (475.940,97/750.598,80) oranına isabet eden 2.053,56-TL'den, davalı ...'ın (314.657,83/790.598,80) oranına isabet eden 1.288,97'den sorumlu olduğuna,
6-Davacı tarafından karşılanan 1.792,50-TL posta ve tebligat gideri, 4.700,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 5.135,00-TL ATK gideri, 38,40 TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 11.665,90 -TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Davalı sigorta şirketinin (475.940,97/750.598,80) oranına isabet eden 7.022,88-TL'den, davalı ...'ın (314.657,83/790.598,80) oranına isabet eden 4.643,02-TL'den sorumlu olduğuna,
7-Davalı sigorta yönündeki maddi tazminat yönünden; davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 75.391,15-TL vekalet ücretinin davalı sigortadan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı ... yönündeki maddi tazminat yönünden; davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 43.945,25-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Manevi tazminat yönünden davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 12/05/2025
Katip Hakim