T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/626
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ :
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 13.03.2023 tarihinde davacıya ait ... plaka araç ile ... plakalı aracın çarpışması neticesinde davacıya ait araçta ciddi hasar oluştuğunu, aracın kaza sonrasında kullanılamaz hale geldiğini, meydana gelen kaza ile ilgili olarak davacıya ait araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun olmadığını, geçirmiş olduğu trafik kazası ile ilgili olarak davacı adına karşı taraf olan ... Sigorta A.Ş.'ye müracaat edildiğini, hasar dosyası açıldığını, davacıya bu hasar dosyası kapsamında hiçbir ödeme yapılmadığını, Konra Arabuluculuk Bürosu'nun ... Arabuluculuk numaralı ... Büro Dosya numaralı dosyası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu hususlar çerçevesinde davacıya ait araçta meydana gelen kaza nedeniyle oluşan zararın tazmini ve aracın tamir süresince kullanılamamasından kaynaklanan zarar için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu gibi nedenlerle HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde haklı davanın kabulü ile; öncelikle İhtiyati Tedbir/İhtiyati Haciz talebinin kabulü ile davalı ... adına kayıtlı olması halinde ... plaka sayılı araç üzerine ve UYAP kanalıyla tespit edilecek davalıların (İbrahim ve ...) adına da kayıtlı tüm taşınmaz, araç, bankalar nezdindeki mevduat, katılım fonu vb. tüm hak ve alacakların, hak edişlerin dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar geçecek sürede 3. kişilere devrinin engellenmesi amacıyla davacının uğramış olduğu zararın yoğunluğu ve kazada kusursuz olması ile davalı sürücünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması gözetilerek takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesini ve kayıtlarına şerh edilmesini, davacının aracı kaza sonrası kullanılamaz hale gelmiş olup aracın pert hasar (aracın onarımının ekonomik olacağı kanaati hasıl olursa hasar ve değer kaybı) maddi tazminatının tespiti ile şimdilik 500,00 TL'nin (sigorta şirketi yönünden ZMSS limitleri aşılmamak üzere) kaza tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, aracın kullanılamaması sebebiyle uğranılan zarar olarak şimdilik 500,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini, masraf ve ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığından yetkili mahkeme sigorta şirketinin genel müd. adresi sebebiyle İstanbul Anadolu adliyesi nöbetçi asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiği gibi nedenlerle sair hususlar hakkındaki beyan hakları saklı kalmak kaydıyla, usule yönelik itirazların karara bağlanmasını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini saygılarımızla talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 13/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacının uğradığını iddia ettiği hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli maddi zararının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise 13/03/2023 tarihinde meydana gelen kazada davalılara atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalılardan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu görülmüştür.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, Türkiye Noterler Birliğine, Beyşehir Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan ve davalı ... şirketine yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 28/03/2024 tarihli duruşmasının 3 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 31/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nun asli kurallardan kod no:84/g denk gelen (şeride tecavüz etme) madde 56/1-a (şerit izleme ve değiştirme kurallarına riayet etmemek) ve madde 52/1-b (hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar) kurallarının ihlalden asli/tali kusurlu olup %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığı, ... plakalı aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu, hasar miktarının 120.000,00TL olduğu mahrumiyet bedelinin 4.500,00TL olduğu kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, araç sürücüsü ve işleteni olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporların olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, kusur durumuna ilişkin olarak davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde yüzde yüz kusurlu olduğu açıktır. Hasar bedeline ilişkin olarak; ... plakalı aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu, hasar miktarının 120.000,00TL olduğu ve mahrumiyet bedelinin 4.500,00TL olduğu kanaatini bildirir rapor sunulduğu, raporun kanuna ve hukuka uygun olup denetlenebilir olduğu değerlendirilmekle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı ... şirketinin 8 iş günü sonunda yani 19/09/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı ... şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile teminat altına alınan aracın hususi araç olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı ... şirketine yüklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki;
Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
(a) Davacının 13/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle oluşan 120.000,00 TL pert bedeli maddi zararının DAVALI ...Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 19/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ... VE ...'DAN (Kaza tarihi olan 13/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının 13/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 4.500,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının DAVALILAR ... VE ...'DAN kaza tarihi olan 13/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.504,60TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 269,85-TL peşin harcın ve 2.109,08-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 6.125,67-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı ... şirketinin (120.000,00/124.500,00) oranına isabet eden 5.904,26-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'nın tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harç ve 2.109,08TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.648,78 -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, (Davalı ... şirketinin (120.000,00/124.500,00) oranına isabet eden 2.533,04-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'nın tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı tarafından karşılanan 1.469,50-TL posta ve tebligat gideri, 4.700,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 38,40-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 6.207,90-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ... şirketinin (120.000,00/124.500,00) oranına isabet eden 5.983,52 -TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'nın tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı ... şirketinin (120.000,00/124.500,00) oranına isabet eden 28.915,66-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'nın tamamından sorumlu olduğuna,)
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ...'nın yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 17/07/2025
Katip ... Hakim ...