T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davası evveliyatında mahkememizin ... Esas sırasında kayıtlı iken dava konusu edilen ... ile ilgili davanın sözü geçen dava dosyasından ayrılmasına ve ayrı bir esas sırasına kaydına karar verilmekle, ayırma kararına konu dava mahkememizin önce ... Esas sırasına kaydedilmiş mahkemece yapılan yargılama neticesi verilen karar Konya BAM . HD.'nin ... E., ... K. Sayılı ve 11/04/2019 tarihli kaldırma kararı sonrasında bu defa ... E. Sayılı numarayı aldığı, yine Mahkememizden verilen 01/02/2022 tarih ve ... Esas sayılı ... kararının Konya Bölge Adliye Mahkemesinin . Hukuk Dairesinin 27/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak mahkememizin ... E. Sayısını almış olmakla yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalı kooperatifin meskenlerinin en geç bitirilenlerinin 1995 yılı sonunda teslim alındığını, 1993'te noter huzuruyla kuraları çektirildiğinden diğer hak sahipleri gibi müvekkilinin de kendisine ait ikinci kısım inşaatındaki C Blok 4 nolu C tipi küçük dubleks meskenine haklı zilyed olduğunu ve bugüne kadar da anılan meskenin müvekkilinin tasarufunda bulunduğunu, davalı kooperatifin 14/11/1996'dan sonraki yönetiminin müvekkilini taciz anlamına gelecek şekilde tarafgir tutum takınıp bunu sürdürdürdüklerini, bu sebeple iş bu çıkarma kararının kaçıncı olduğunu hatırlamadıklarını, müvekkilinin borcu olmadığını, ancak davalı kooperatif tarafından müvekkilinin davalı kooperatife borçlu olduğuna dair birinci, sonrada ikinci ihtarnameleri gönderip sonra da çıkarma kararını verdiklerini, davalı kooperatifin müvekkilinin hak sahibi olduğu meskenin ferdi tapusunu vermeye yanaşmadıklarından müvekkilinin 30/05/2016 tarihinde mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, davalı kooperatifin müvekkilinin yaptığı ödemeleri hesaba katmadığını ve müvekkiline yüksek miktarda borç çıkardığını ve bu borca yüksek miktarda faiz uyguladığını, davalı kooperatifin iddia ettiği asıldan ve temerrüd faizinden doğduğunu iddia ettiği alacaklarını icra takibi yapma yolunu izlemesi gerektiğini, ancak davalı yönetimin bu yola başvurmadan yasaya aykırı olarak çıkarma kararı aldığını, davalı kooperatifin yirmi bir yıl önce biten, sadece genel giderler için toplanan aylık 100,00 TL civarındaki aidatlarını zamanında ödemediği için müvekkilini ortaklıktan çıkardığını, dava konusu çıkarma kararının üstün hukuk normlarına aykırılık sebebiyle yok hükmünde olduğundan bahisle, öncelikle davalı kooperatifin kesin hükme kadar Ticaret Sicil Müdürlüğünden sicilden terkinin engel olacak içerikte ve yine kesin hükme kadar müvekkili yerine ortak alınmasına engel olacak içerikte ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin ortaklıktan çıkarılmasına dair 28 numaralı 20/07/2016 tarihli Yönetim Kurulu Kararının iptalini, müvekkili ...'ın davalı kooperatifin bir adet ortaklığı olduğunu ve yine Noter huzurunda çektirilen kurada payına isabet eden Konya, ... , ... Mah. ... pafta, ... ada, ... parsel numaralı arsanın üzerindeki küçük dubleks meskenlerden C Bloktaki ... bağımsız bölüm numaralı 1998'den bu yana haklı zilyedi de olduğu anılan meskenden yasal öncelik hakkına sahip olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kooperatife yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Kooperatif genel kurullarınca alınan aidat kararları doğrultusunda kooperatif üyelerinin aidat ödemelerini düzenli olarak yapmalarının yasal zorunluluk olduğunu, aksi takdirde sabit gelirli üyelerin dayanışması esasına dayanan kooperatiflerin amacına ulaşması ve varlığını sürdürebilmesinin mümkün olmadığını, davacının kendisine karşı husumetle davranıldığı düşüncesinin hiçbir hukuki ve ahlaki dayanağının olmadığını, davacının genel kurul kararlarını ciddiye almadığını ve aidat ödeme sorumluluklarını yerine getirmediğini, aidatlarının ödenmesi hususunda davacının defalarca uyarıldığını, 12/05/2014 tarihinde asıl aidat borçlarını hemen ödemesi halinde gecikme faizi alınmayacağını ve adına tapu tahsisinin yapılacağının bildirildiğini, ancak davacının aidat ödememe tavrının devam ettiğini, bunun üzerine Kooperatif Yönetim Kurulunun Yasa ve Anasözleşme hükümleri kapsamında Temmuz 2006 ile Nisan 2016 tarihleri arasında aidat ve gecikme faizi borçlarını ödemesi, aksi takdirde ihraç edileceği ihtarı yapıldığını ve neticeten ihraç kararı alındığını, davacının yüksek oranlı faiz yürüttüğü iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğundan bahisle, davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve yargılama safhasındaki vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf mahkemesi kaldırma kararları doğrultusunda Mahkememizin 10/11/2023 tarihli tensip zaptının 3 numaralı ara kararında:"Dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişiye tevdii ile; davacıya davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnameler ile bildirilen borç miktarının gerçek borç miktarı olup olmadığı, davacının aidat borcu bulunup bulunmadığı, hangi aylara ilişkin aidat borcunun bulunduğu, talep edilen aidat alacaklarının muaccel olup olmadığı, aidat alacaklarına hangi oranda faiz uygulanması gerektiği, davalı kooperatifin uyguladığı faiz oranının yerinde olup olmadığı ve faiz alacağının hesabı hususlarında ek rapor düzenlenmesinin istenmesine," şeklinde karar verilmiştir.
Önceki rapor sunan bilirkişinin geçici süreliğini listeden çıkarıldığı görülmekle dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 04/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;1- Davalı ... Konut Yapı Koop. Davacı ...'a Genel Kurul Kararı ile T.C. Konya . Noterliğininden 26.Nisan 2016 tarih ve ... yevmiye nolu İhtarname ile Nisan 2016 tarihi itibariyle 4.369,43TL asıl aidat 5.222,05 gecikme cezası olmak üzere toplam 9.591,48 TL borcu 10 gün içerisinde ödemesi gerektiği, aksi takdirde Koop.Ana sözlemesinin 14/2 ve 1163 sayılı Koop. Kanunun 16. ve 27 maddelerine göre üyelikten çıkarılacağını ihtar ve ikaz ettiği, 2-) Davalı ... Konut Yapı Koop. Davacı ...”a Genel Kurul Kararı ile T.C. Konya . Noterliğininden 31.Mayıs 2016 tarih ve ... yevmiye nolu İhtarname ile T.C. Konya . Noterliğininden 26.Nisan 2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede hesaplama hatası nedeniyle iptal edildiği, Koop. Kayıtlarına göre Temmuz-2006 ile Nisan 2016 tarihleri arası döneme ait 4.119,43 asıl aidat ve 5.065,30 tl gecikme zammı olarak toplam 9.187,73 tl borcunun olduğu yöneticilerle iletişim geçerek 10 gün içerinde borcu ödemesini aksi takdirde Koop.Ana sözlemesinin 14/2 ve 1163 sayılı Koop. Kanunun 16. ve 27 maddelerine göre üyelikten çıkarılacağını ihtar ve ikaz ettiği, 3-) Davacı ...'ın davalı T.H. 5.5, Vuslat Konut Yapı Koop. T.C, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesine 16.08.2016 tarih ve ... esas dosya nosu ile Koop. Üyeliğinden İhraç Kararının İptali ile dava açtığı, 4-) Davalının Takip ve Dava Konusu uyuşmazlık konusu yıllara ilişkin 2013-2014-2015-2016 yevmiye defterinin muhasebe usul ve esaslarına göre tanzim edildiği, TTK ve VUK hükümlerine göre 2013-2014-2015-2016 yılların , ticari defterin birbirini teyit ettiği, ticari defterlerin TTK ve VUK hükümleri ile muhasebe uygulama esas ve usullerine uygun tutulduğu, Yevmiye - Defteri Kebir ve Envanter Defterinin yasal süresinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye Defterinin yasal süresinde Kapanış tasdikinin yapıldığı, Davalının 2013-2014-2015-2016 yılları ticari defterlerinin kanaatinin hasıl olduğu 5-) Davacı ... ( ...) TC Kimlik nosu ile 17.12.1986 tarihli üye kaydı ile ... sıra nolu üye olarak Üye kayıt defterine kaydının yapıldığı, T.C. Konya . Noterliğinin 09.10.1993 tarihli ... yevmiye nolu ... Konut Yapı Koop. ait kur'a zaptı tutanağı ile ... Parsel C Blok ... Nolu bağımsız bölüm ( Dubleks Mesken) “e hak sahibi olduğu, 6-) Davacı ... ( ...) üye kayıt defterinin üye aidat tahsilatları bölümünde yapılan tespitlerde 31.12.2008 tarihi itibariyle 1.674,00 Tİ ödeme yaptığı , 18.02.2010 ile 10.06.2015 tarihleri arasında 7.260,57 TI ödeme yaptığı, devirle birlikte toplam 8.934,57 TL ödeme yaptığı, 02.06.2015 tarihinde 553 nl makbuzla 2. Sulh Hukuk ( 2014-620) dosya için yapılan ödeme ile Temmuz-2006 tarih öncesi borcunun sıfırlandığı açıklamasının yapıldığı, Üyelikten ihraç İhtarnamesi sonrası 26.10.2016 tarihinden ... nl makbuzla 500,00 tl ödeme yapıldığı, 7-) Davacı ... ( ...) üyesi olduğu ... konut yapı kooperatifinde C Tipi ... , Parsel C blok ... nolu bağımsız bölüm dubleks ( mini villa) emsal ödemesi gereken aidatlarının Nisan -2016 tarihine kadar ticari defterlerde herhangibir borçlardırma tahahkuku olmaması nedeniyle, aynı grupta bulunan diğer üyelerin yapmış olduğu ödemeler baz alınarak 13.054,00 TI olması gerektiği, 10.06.2015 tarihine kadar 8.934,57 tl ödeme yaptığı, aidat asıl bakiyesi Nisan-2016 tarihi itibariyle 4.119,43 tl olduğu, Diğer üyelerin ödemeler tutar ve aidat periyotlarına göre aidatlarının vadesinin geçtiği, 8-) Davalının Ticari Defter kayıtlarında yapılan incelemelerde 2014 yılı açılış kaydında Ortaklara Borç hesabından 5.984,57 tl 2014 yılı kapanış kaydında 5.984,57 tI Bakiye olduğu, 2015 yılı açılış kaydında 5.984,57 TI 2015 yılında 3.090,00 tİ ödeme yapıldığı 2015 yılı kapanış kaydında 8.934,57 TL olduğu , 2016 yılı açılış kaydında 8.934,57 TI olduğu 2016 yılında yapılan İhraç İhtarnamesine konu olan asıl borçtan sonra 26.10.2016 tarihinden 500,00 t1 ödeme yapıldığı 2016 yılı kapanış kaydında 9.434,57TL ödemesinin olduğu,9-) Davacı ...'ın geciken koop. aidatlarına ait faiz hesaplamasınında 6098 sayılı TBK'nın 120/2 maddesine göre Bakanlar Kurulunun ... sayılı Kararı ile 01.01.2006 tarihi ile 30.06.2012 tarihi arasında uygulacak faiz hesaplamasının yıllık ve 9 olacağı 01.07.2012 tarihinden itibaren ise yıllık %18 olarak hesaplanacağı ile ilgili karar göre hesaplama yapıldığı, Hesaplamalar neticesinde 4.119,43 TL asıl aidat alacağı 3.988,63 TI Gecikme Faiz hesaplaması ile toplam 8.108,06 TL olacağı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasıdır.
Konya Asliye . Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı 2017/544 karar sayılı 07/07/2017 tarihli birleştirme kararı ile dosyanın Konya Asliye . Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı kooperatif ortaklığına dayanan hak sahipliğinden tescil davası ile birleştirildiği, birleşen davanın 18/10/2018 tarihli ara kararı ile ayrılmasına karar verildiği, ayrılmasına karar verilen kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali dava dosyasının Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... esasına kaydedilip yargılamasının yapılarak karar verildiği görülmüştür.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz başlıklı 16.maddesinde"(Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. (Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder."
Ortakların ödev ve sorumlulukları başlıklı 27. maddesinde " Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez."
Konut ve Yapı Kooperatifleri Ana Sözleşmesinin Ortaklıktan Çıkarma başlıklı 14.maddesinde "Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.
1- 10’uncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler.
2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler.
3- Kura çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler.
4- Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler.
5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar. Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir. Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." denilmektedir.
Kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali davalarında 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27.maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddesinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı usulü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilerek tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığı belirlenerek yargılama sonuçlandırılmalıdır. Bu nedenle davacıya davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnameler ile bildirilen borç miktarının gerçek borç miktarı olup olmadığı, davacının aidat borcu bulunup bulunmadığı, hangi aylara ilişkin aidat borcunun bulunduğu, talep edilen aidat alacaklarının muaccel olup olmadığı, aidat alacaklarına hangi oranda faiz uygulanması gerektiği, davalı kooperatifin uyguladığı faiz oranının yerinde olup olmadığı ve faiz alacağının hesabı hususlarında gerekçeli ve denetime elverişli yeni bir rapor alınması gerekmiştir.
Alınan raporda; Davalı ... Konut Yapı Koop. Davacı ...'a Genel Kurul Kararı ile T.C. Konya 14. Noterliğininden 26.Nisan 2016 tarih ve ... yevmiye nolu İhtarname ile Nisan 2016 tarihi itibariyle 4.369,43TL asıl aidat 5.222,05 gecikme cezası olmak üzere toplam 9.591,48 TL borcu 10 gün içerisinde ödemesi gerektiği, aksi takdirde Koop.Ana sözlemesinin 14/2 ve 1163 sayılı Koop. Kanunun 16. ve 27 maddelerine göre üyelikten çıkarılacağını ihtar ve ikaz ettiği, 2-) Davalı ... Konut Yapı Koop. Davacı ...”a Genel Kurul Kararı ile T.C. Konya . Noterliğininden 31.Mayıs 2016 tarih ve ... yevmiye nolu İhtarname ile T.C. Konya . Noterliğininden 26.Nisan 2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede hesaplama hatası nedeniyle iptal edildiği, Koop. Kayıtlarına göre Temmuz-2006 ile Nisan 2016 tarihleri arası döneme ait 4.119,43 asıl aidat ve 5.065,30 tl gecikme zammı olarak toplam 9.187,73 tl borcunun olduğu yöneticilerle iletişim geçerek 10 gün içerinde borcu ödemesini aksi takdirde Koop.Ana sözlemesinin 14/2 ve 1163 sayılı Koop. Kanunun 16. ve 27 maddelerine göre üyelikten çıkarılacağını ihtar ve ikaz ettiği, 3-) Davacı ...'ın davalı ... Konut Yapı Koop. T.C, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesine 16.08.2016 tarih ve ... esas dosya nosu ile Koop. Üyeliğinden İhraç Kararının İptali ile dava açtığı, 4-) Davalının Takip ve Dava Konusu uyuşmazlık konusu yıllara ilişkin 2013-2014-2015-2016 yevmiye defterinin muhasebe usul ve esaslarına göre tanzim edildiği, TTK ve VUK hükümlerine göre 2013-2014-2015-2016 yılların , ticari defterin birbirini teyit ettiği, ticari defterlerin TTK ve VUK hükümleri ile muhasebe uygulama esas ve usullerine uygun tutulduğu, Yevmiye - Defteri Kebir ve Envanter Defterinin yasal süresinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye Defterinin yasal süresinde Kapanış tasdikinin yapıldığı, Davalının 2013-2014-2015-2016 yılları ticari defterlerinin kanaatinin hasıl olduğu 5-) Davacı ... ( ...) TC Kimlik nosu ile 17.12.1986 tarihli üye kaydı ile 84 sıra nolu üye olarak Üye kayıt defterine kaydının yapıldığı, T.C. Konya . Noterliğinin 09.10.1993 tarihli ... yevmiye nolu ... Konut Yapı Koop. ait kur'a zaptı tutanağı ile ... Parsel C Blok ... Nolu bağımsız bölüm ( Dubleks Mesken) “e hak sahibi olduğu, 6-) Davacı ... ( ...) üye kayıt defterinin üye aidat tahsilatları bölümünde yapılan tespitlerde 31.12.2008 tarihi itibariyle 1.674,00 Tİ ödeme yaptığı , 18.02.2010 ile 10.06.2015 tarihleri arasında 7.260,57 TI ödeme yaptığı, devirle birlikte toplam 8.934,57 TL ödeme yaptığı, 02.06.2015 tarihinde 553 nl makbuzla . Sulh Hukuk ( ... ) dosya için yapılan ödeme ile Temmuz-2006 tarih öncesi borcunun sıfırlandığı açıklamasının yapıldığı, Üyelikten ihraç İhtarnamesi sonrası 26.10.2016 tarihinden ... nl makbuzla 500,00 tl ödeme yapıldığı, 7-) Davacı ... ( ...) üyesi olduğu ... konut yapı kooperatifinde C Tipi ... , Parsel C blok ... nolu bağımsız bölüm dubleks ( mini villa) emsal ödemesi gereken aidatlarının Nisan -2016 tarihine kadar ticari defterlerde herhangibir borçlardırma tahahkuku olmaması nedeniyle, aynı grupta bulunan diğer üyelerin yapmış olduğu ödemeler baz alınarak 13.054,00 TI olması gerektiği, 10.06.2015 tarihine kadar 8.934,57 tl ödeme yaptığı, aidat asıl bakiyesi Nisan-2016 tarihi itibariyle 4.119,43 tl olduğu, Diğer üyelerin ödemeler tutar ve aidat periyotlarına göre aidatlarının vadesinin geçtiği, 8-) Davalının Ticari Defter kayıtlarında yapılan incelemelerde 2014 yılı açılış kaydında Ortaklara Borç hesabından 5.984,57 tl 2014 yılı kapanış kaydında 5.984,57 tI Bakiye olduğu, 2015 yılı açılış kaydında 5.984,57 TI 2015 yılında 3.090,00 tİ ödeme yapıldığı 2015 yılı kapanış kaydında 8.934,57 TL olduğu , 2016 yılı açılış kaydında 8.934,57 TI olduğu 2016 yılında yapılan İhraç İhtarnamesine konu olan asıl borçtan sonra 26.10.2016 tarihinden 500,00 t1 ödeme yapıldığı 2016 yılı kapanış kaydında 9.434,57TL ödemesinin olduğu,9-) Davacı ...'ın geciken koop. aidatlarına ait faiz hesaplamasınında 6098 sayılı TBK'nın 120/2 maddesine göre Bakanlar Kurulunun ... sayılı Kararı ile 01.01.2006 tarihi ile 30.06.2012 tarihi arasında uygulacak faiz hesaplamasının yıllık ve 9 olacağı 01.07.2012 tarihinden itibaren ise yıllık %18 olarak hesaplanacağı ile ilgili karar göre hesaplama yapıldığı, Hesaplamalar neticesinde 4.119,43 TL asıl aidat alacağı 3.988,63 TI Gecikme Faiz hesaplaması ile toplam 8.108,06 TL olacağı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 18.03.2021 tarih, ... Esas-... Karar sayılı ilamında da "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı, tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir...." hususunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Kooperatifin ortağı hakkında ihraç kararı verebilmesi için ihtar edilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması gerekir. (Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 05/07/2010 tarih ve ... E., ... K.sayılı kararı, Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 29/11/2010 tarih ve ... E., ... K.sayılı kararı, Yargıtay . Hukuk Daire'sinin 28/06/2021 tarih ve ... E., ... K.sayılı kararları da bu yöndedir.)
Ortağa bildirilen borç miktarı ortağın kooperatife girişi ve sonrasındaki duruma göre kişisel ve gerçek borç miktarını yansıtmalıdır. Aksi halde, ortak 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. ve 27. maddeleri hükümlerine uygun olarak temerrüde düşürülmüş olmaz.
Somut durumda, davacıya borcunun olduğu belirtilmiş ise de bu borcun ayrıntıları ve dökümü ihtarnameler ekinde davacıya gönderilmediği, söz konusu borç kalemlerinin tekabül ettiği miktarların ayrı ayrı ve açıkça gösterilmediği gibi uygulanacak faizin ne olduğu ve nasıl hesaplandığının belirli olmadığı, öyle ki kooperatif defterlerinde bu hususta alınmış bir karar da olmadığı, aidat borcunun ne şekilde tahakkuk ettiğinin belirlenemediği, ikinci ihtarnamede de detaylı borç dökümünün bulunmadığı, bu haliyle ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilmediği, faiz tutarlarının nasıl hesaplandığının, hangi faiz oranlarının uygulandığının, hangi döneme ne kadar faiz işletildiğinin açık ve denetlenebilir olmadığı (mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda daha düşük gecikme faizi hesaplanmakla belkide kooperatif tarafından yapılan hesaplamanın ana paraya gecikme faizi işletildikten sonra bir sonraki ay gecikme faiz tutarının tekrar ana paraya eklenmek suretiyle bu tutara gecikme faizi işletilerek davacının her bir hissesindeki cari borç alacak hesaplarına bileşik gecikme faizi işletilmek suretiyle cari hesaba borç kaydedildiği ve anılan defter kayıtlarındaki cari borç alacak hesap dökümlerinin gerçek borç alacak tutarını yansıtmadığı), dolayısıyla Kooperatifler Kanunu'nun 16 ve 27.maddesine uygun usulüne uygun bir ihtarın bulunmadığı, bu sebeple alınmış usulüne uygun bir ihraç kararının bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Davalının rapora itirazında belirttiği 26/10/2016 tarihinde 500 TL'nin davacı tarafça ödendikten sonra bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın kooperatif hesabıyla uyuştuğu hususuna itibar edilmemiştir. Zira 2. İhtarname çekildiği tarihte davacı tarafça bu ödeme henüz yapılmamıştır ve son alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere kooperatif tarafından açıklamasız ve ayrıntı belirtilmeksizin ve nihayetinde hatalı hesaplama ile davacıdan fazla bir bedel tahsil edilmek istenmiştir. Davacının ayrıntısını ve nasıl hesaplandığını bilmediği bedeli ödemek zorunda bırakılması hukuken kabul edilebilir değildir. Sonuç itibariyle burada anapara yönünden gerçekte olan miktar ile kooperatif tarafından hesap edilen miktarın aynı olması da yeterli değildir, bu hesaplamanın üyeye usulünce açıklanması ve izah edilmesi ve bu şekilde ihtarnamelerin çekilmesi gerekir. Bu halde ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması kıstasının devreye girmesi de mümkün değildir. Zira davacı bu halde gerçek borcun ne olduğunu hem ana para hem de gecikme faizi yönünden denetleyememektedir.
Tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE ;
2-Davacının davalı Kooperatiften ihracına ilişkin olarak davalı Kooperatif yönetim kurulunun 20/07/2016 tarih ve 28 nolu ihraç kararının iptaline,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40TL harçtan, dava açılırken alınan 170,78TL peşin harcın mahsubu ile 444,62TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarfedilen 29,20TL başvuru harcı, 170,78TL peşin harç, 221,80TL keşif harcı, 1.356,00TL bilirkişi ücretleri, 4,30TL vekalet harcı, 139,00TL posta ve yazışma ücreti olmak üzere toplam 1.921,08TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekili yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan bölümün karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 22/05/2025
Katip ... Hakim ...