T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin ilgili tesiste, ... aboneliklerinin bulunduğunu, bunlardan ... nolu aboneliğe ilişkin 28.02.2020 tarihli, 17.410,50-TL bedelli, ... nolu aboneliğe ilişkin ise 28.02.2020 tarihli, 1.426,00-TL bedelli faturalar tahakkuk ettirildiğini, işbu aboneliklerin kullanılmadığını, faturalarda hata olduğunu, fahiş bir sarfiyat ve bedel belirlendiğini bu faturaların ödendiğini, haksız tahsil edilen fatura bedellerinin iadesi için arabuluculuk süreci başlatıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, şimdilik 1.000,00-TL’nin, faturaların ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının davayı, Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını, davacının müvekkili kurumun su abonesi olduğunu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 83. maddesinin ikinci fıkrasında; “Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez” denildiğini, bu sebeple davacının davasını tüketici mahkemesinde açmasının gerektiğini, davanın faturaya dayalı bir alacak ve istirdat davası olduğunu, davacının söz konusu borcunun iki adet faturadan kaynaklandığını, davacının 17.410,50-TL'lik faturayı 03.03.2020 tarihinde ve 1.426,00-TL'lik faturayı ise 02.03.2020 tarihinde bir defada ödediğini, borç belli ve bir bütün olduğundan kısmi dava açılamayacağını, abone adına yapılan bu tahakkukların mevzuata uygun olarak yapıldığını, davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarıın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı adına kayıtlı ... nolu aboneliğe ait 28/02/2020 tarihli 17.410,50-TL ile ... nolu aboneliğe ait 28/02/2020 tarihli 1.426,00-TL'lik bedellerin kullanılan tüketim bedelleri karşılığı olup olmadığı ve dava konusu olan ve davacı tarafından ödenen bedellerin iadesinin istenip istenemeyeceği hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, Davalı ... davacı adına kayıtlı ... ve ... nolu aboneliklere ait 2019-2020 yıllarında tahakkuk etmiş fatura suretleri, bahsi geçen aboneliklere ait abonman sözleşmeleri ve bu aboneliklere ilişkin düzeltme, kıyas vb. olarak 2019-2020 yıllarında ne gibi işlem yapıldığı ve bu hususa ilişkin tüm bilgi ve belgeler celbedilmiş, akabinde dosya su tüketimi konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek davaya konu alacak döneminde yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve abonelik sözleşmesi hükümleri de değerlendirilmek suretiyle rapor alınmasına karar verilmiştir.
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 07/10/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 1.000,00 TL olarak belirtilen taleplerinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 18.836,5 TL olarak ıslah ettiklerini, ıslah edilen miktar açısından müvekkili tarafından ödeme yapılan tarihten itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 02/12/2021 tarih ve ... Esas sayılı ... kararının Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 27/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMASINA karar verilmiştir.
Kaldırma kararı doğrultusunda mahkememizin 21/03/2024 tarihli duruşma zaptı ile dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 07/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Davacının ... no'lu aboneliğinin incelenmesinde; Davalı ... görevlileri 29.01.2020 tarihinde fatura tanzim etmek üzere gittiklerinde sayacın arızalandığını tespit ettiklerini, 30.12.2019 - 29.01.2020 tarihleri arasındaki 30 gün için 2880 m3'lük üzerinden bir kıyas tahakkuku yapıldığını, bunun üzerine, davacı firma yetkilileri tarafından davalı kuruma yapılan müracaata istinaden (belirtilen aboneliğin ... no'lu abonelikle birleştirildiği gerekçesiyle) ... nolu abonelikte takılı olan sayaç, 07.02.2020 tarihinde ... endeksle çalışmaz olarak sökülmüş; ... ile, söküm endeksi olan ... arası, 647 m3 için tahakkuk yapıldığını, davalı şirket tarafından önce 2880 m3'lük üzerinden bir kıyas tahakkuku yapıldığını, ancak itiraz üzerine sayacın üzerindeki 647 m3 üzerinden tahakkuk yapıldığını, ... Tarifeler Yönetmeliği'nin 14-2 maddesinde " Bu tür abonelerin atıksu tüketimi sayaçla ölçülür." yönetmeliğine aykırı bir durumun olmadığı, sayaç ile ölçülen 647 m3 'lük sarfiyat için ... no'lu aboneliğe yapılan, 1.426,00 TL fatura bedelli tahakkukun uygun olduğu kanaatini bildirmiştir.
Davacının ... no'lu aboneliğinin incelenmesinde; En son tahakkukun yapıldığı 30.12.2019 ile sayacın söküldüğü 07.02.2020 tarihleri arası 39 gün'lük su sarfiyatı için farklı bir yoldan hesap yaparak bir sonuç elde etmek için, önceki 3 aylık süredeki su tüketimi üzerinden hesap yapılırsa; ... Tarifeler Yönetmeliği:
"MADDE 13- (10) ''...Cadde veya sokağında kanalizasyon şebekesi bulunduğu halde, atıksu bedeli ödemeyen abonelere, tespitin yapıldığı tarihten itibaren atıksu bedeli tahakkuk ettirilir. Kanalizasyon şebeke hattının hangi tarihte döşendiğinin tespit edilememesi halinde, önceki 3 aylık süredeki su tüketimi üzerinden atıksu bedeli alınır." ifadesinin yer aldığını, tablodan yapılan tespite göre ihtiaf konusu ... no'lu faturadan, önceki 3 aylık süredeki su tüketimi üzerinden hesap yapmak için (30+32+24) 86 gün için, 8.984 m3 (2953+2821+3210) su tüketildiği tespit edildiğini, bu 3 aylık dönemdeki 1 günlük su sarfiyatını bulmak için; Günlük Tüketim: 8.984 m3 / 86 gün =104,47 m3/gün 39 gün için (39 gün x günlük 104,47 m3) 4.074 m3 su tüketilebileceği hesap edildiğini, ... nolu tesisat için düzenlenen 02.03.2020 tarihli faturada normal tüketim miktarının 4.074 m3 olduğu, 03.02.2020 tarihli fatura yönünden yapılan hesaplamalar sonucu dava konusu fatura bedelinin 9.685,63 TL olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememize Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 08/02/2025 tarihli bilirkişi EK raporunda özetle; Davacı'nın, ... no'lu abonelikte takılı olan su sayacı 07.02.2020 tarihinde çalışmaz olarak söküldüğünü, bu sayacın yerine "00" endeksle yeni bir sayaç takıldığını, dosya'da sayacın arızalı olduğuna dair ilgili bakanlık teşkilatınca verilen bir rapor bulunamadığını, 28.02.2020 tarihindeki 22 günlük endeks kontrolü neticesinde; sayacın çalışmaz olarak sökülmesi ve tüketimi doğru kaydetmemesi nedeniyle, en son tahakkukun yapıldığını, 30.12.2019 ile sayacın söküldüğü 07.02.2020 tarihleri arası; ... no'lu aboneliğinin sayacı'nın 39 gün ölçüm yapmadığı tespit edildiğini, davalı (...) 22 gün'lük süredeki su tüketimine göre kıyas yaparak davacıya tahakkuk oluşturduğunu, davalı (...) 22 Gün ÖLÇÜ alınarak ve kıyas yaparak davacıya tahakkuk oluşturduğunu, güncel ek raporunda 93 gün ölçü alınarak tahakkuk verisi oluşturulduğunu,
Davalı (... ) 'ye göre 07.02.2020 İLE 28/02/2020 arası 22 günde 4.546 m3 su tüketildiğini,
Güncel Ek Rapora göre 28/11/2019 İLE 28/02/2020 arası 93 günde 13.530 m3 su tüketildiğini,
22 Günü ÖLÇÜ almaktansa 22 gününde içinde olduğunu, 93 Gün ölçü alınarak tahakkuk oluşturmanın daha adil ve doğru sonuç vereceği için; dosya üzerinde yapılan incelemeler sonucu, ... no'lu aboneliğe ait 4 tahakkuk dönemi süresindeki su tüketimine göre kıyas yapılarak, (39 gün x 13.530 m3 / 93 gün = 5.674 m3 ) bu 39 gün için davacının ... no'lu aboneliğinin 5.674 m3 su tüketilebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememize Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 17/07/2025 tarihli bilirkişi 2.EK raporunda özetle; Davacı'nın, ... no'lu abonelikte takılı olan su sayacı 07.02.2020 tarihinde çalışmaz olarak söküldüğünü, bu sayacın yerine "00" endeksle yeni bir sayaç takıldığını, 28.02.2020 tarihinde yapılan periyodik endeks kontrolü neticesinde endeks 4.546 m3 olarak tespit edilmiş ve çalışmadığı günler için 3.215 m3 ilave edildiğini, hesap edilen bu endeksin karşılığı olarak davacı borçluya 17.410,50 TL tahakkuk yapıldığını, sayacın aslında düzgün çalıştığının kabul edildiği ihtimalde, 4.546 m3 tutarındaki endeksin geçerli olduğunu, hesap edilen bu endeksin karşılığı olarak davacının fatura bedeli 10.674,56 TL tutarında olduğunu bildirir rapor sunmuştur.
Mahkememize Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 12/12/2025 tarihli bilirkişi 3.EK raporunda özetle; ... nolu aboneliğe ilişkin 28.02.2020 tarihli, tahakkuk döneminde, sayaç sökme takma işlemi yapıldığı için 70,09 TL( 59,40TL+ 10,69 kdv) ücret alındığını, bu tutar sarfiyat tutarına eklenince 1.425,68 TL tutarında fatura bedeli çıkacağı kanaatine varıldığını, ... nolu aboneliğe ilişkin 28.02.2020 tarihli, tahakkuk döneminde, sayaç değişim işlemi yapıldığı için, 1.149,78 TL( 974,39 TL+ 175,39 kdv) ücret alındığını, bu tutar sarfiyat tutarına eklenince 17.410,63 TL tutarında fatura bedeli çıkacağı kanaatine varıldığını, toplam 93 günlük Sarfiyat : 13.792 m3 Günlük Tüketim: 13.792 m3 / 93 gün =148,30 m3/gün 93 gün ölçü alınarak 1 günlük ortalama su sarfiyatının 148,30 m3/gün olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava; haksız tahsil edildiği iddia edilen fatura bedellerinin iadesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre davacıya ait ... abone nolu atık su aboneliği sayacının 07/02/2020 tarihinde söküldüğü ve yerine yeni bir sayacın takıldığı, son tahakkuk tarihi olan 30/12/2019 tarihinden 07/02/2020 tarihleri arası dönem için dava konusu 17.410,50 TL bedelli faturanın tahakkuk ettirildiği, fatura bedelinin davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödendiği anlaşılmaktadır.
... Tarifeler Yönetmeliği'nin 58/11. maddesinde ;''Dönem arasında sayacın çalışmadığı veya kısmen çalıştığı hallerde, abonenin aynı dönemlere ait geçmiş su ve atık su tüketimleri veya yeni takılan sayacın tüketimi esas alınır. Böyle bir bilgi yok ise, söz konusu aboneliğin özellikleri ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen kişi başıma günlük tüketim miktarları dikkate alınarak, kıyas usulüyle tahakkuk yapılır. ''düzenlemesi mevcut olup, aynı tarifenin 59.maddesinde ise;'' 1) Abone veya görevli memur tarafından, su sayacının, tüketimi doğru kayıt edip etmediğinin kontrol edilmesi istendiği takdirde, su sayacı sökülerek ilgili Bakanlık teşkilatınca kontrol edilmesi sağlanır. Kontrol neticesi düzenlenen raporda, sayacın endeksine itibar edilmeyeceği belirtilmiş ise 58. maddenin 11. fıkrasına göre, kıyas usulüyle tahakkuk yapılır.(2) Tüketimi doğru olarak kayıt edip etmediğinden şüphe edilerek, abone veya görevli memur tarafından kontrol edilmesi istenen su sayacının, ilgili Bakanlık teşkilatınca yapılan kontrolü sonucunda, bir neticeye varılamamış ise, 58. maddenin 11. fıkrasına göre, kıyas usulüyle tahakkuk yapılır.(3) Sayacın hatalı çalıştığı, Ölçüler Ayar Şube Müdürlüğünce yapılan kontrol neticesinde tespit edilmiş ise, o döneme ait hatalı tahakkuka, gecikme zammı tahakkuk ettirilmez.(4) Patlayan su sayacının üst mekanizmasının etkilenerek tüketimi kaydetmediğinin ilgili bakanlık veya İdare teknik personelince belirlenmesi durumunda, 58. maddenin 11.fıkrasına göre, kıyas usulüyle tahakkuk yapılır.(5) Tüketimi doğru olarak kayıt edip etmediğinden şüphe edilerek, abone veya görevli memur tarafından kontrol edilmesi istenen ancak 10 yıllık periyodik muayene süresinin dolması nedeniyle ilgili Bakanlık teşkilatınca kontrolü yapılamayan sayaçlar için 58.maddenin 11. fıkrasına göre, kıyas usulüyle tahakkuk yapılır.'' hükümleri bulunmaktadır.
Somut olayda; davalı kurum tarafından sayacın arızalı olduğu, çalışmadığı iddia edilerek davacıya ek tahakkuk yapılmış ise de sayacın arızalı olduğuna dair ilgili bakanlık teşkilatınca verilen bir rapor dosyada bulunmadığı gibi, sayacın değişim evrakları da dosyada bulunmamaktadır.
Bu itibarla arızalı olduğu iddia edilen sayaca ilişkin ilgili bakanlık teşkilatınca verilen bir rapor olup olmadığının davalı kurumdan sorularak rapor var ise onaylı bir suretinin istenmesi, ayrıca sayacın değişim evraklarının onaylı birer suretlerinin de istenmesi daha sonra olay tarihindeki ... Tarifeler Yönetmeliği hükümleri göz önüne alınarak bir değerlendirme yapılması, gerekirse tarafların bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazlar göz önüne alınarak taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunda uzman başka bir bilirkişiden yeniden rapor alınması ve tüm deliller değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekir.
Kaldırma kararı üzerine yapılan yargılamada sayacın arızalı olduğuna dair ilgili bakanlık teşkilatınca verilen bir rapor olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki abone sözleşmesinin 12.maddesinde :“Kullanılan suyun veya üretilen atık suyun miktarı sayaç ile ölçülür. Sayacın arızalanması veya sayaç ile ölçümün
mümkün olmaması hallerinde, o abonenin önceki tüketim ortalamalarına göre, kıyas usulüyle
tahakkuk yapılır. Kıyas usulüyle yapılacak tahakkuklarda, ilgili dönemin değerlendirmeye
alınabilecek geçmiş dönemlere ait tüketim ortalaması yoksa, bu takdirde emsal abonelerin
tüketimleri ile ilgili kurum veya kuruluşların belirledikleri tüketim miktarları dikkate alınır”. düzenlemesi bulunmakta olup, yine abone sözleşmesinin 30. maddesinde de sözleşme dışında kalan ve abone ile ... arasında oluşan diğer hususlarda 2560 sayılı İSKİ Kanunu'nun 23.maddesi gereğince yürürlüğe konulan ... Tarifeler Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bu sebeple ... Tarifeler Yönetmeliği'nin 59.maddesi gereğince sayacın endeksine itibar edilmeyeceği yönünde ilgili bakanlık teşkilatı tarafından verilmiş bir rapor olmadan sayacın arızalı olduğu kabul edilerek yeni takılan sayaçtan sonraki 3 aylık dönemdeki günlük tüketim ortalamasına göre aboneye tahakkuk yapılması ... Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır.
Davalı sayacın arızalı olduğunu, doğru tüketim kaydetmediğini ancak ilgili bakanlık teşkilatı tarafından verilmiş bir raporla ispat edebilir. Somut olayda bu yönde verilmiş bir rapor olmadığı için sayacın arızalı olduğu, doğru tüketim kaydetmediği davalı tarafından ispat edilemediğinden 17/07/2025 tarihli bilirkişi raporundaki hesap ve belirlemelere itibarla davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 28/02/2020 tarihli 17.410,50 TL fatura bedelinin 6.735,94 TL'sinin ödeme tarihi olan 03/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar vermek gerekmiştir (Emsal karar: Konya BAM . HD DOSYA NO: ... KARAR NO: ... ).
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
-Davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 28/02/2020 tarihli 17.410,50 TL fatura bedelinin 6.735,94 TL'sinin ödeme tarihi olan 03/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 54,40-TL peşin harcın ve 304,60 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 373,00 -TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre (6.735,94/18.836,50) hesaplanan 472,03 TL'sinin davalıdan alınarak, 847,97-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı, 54,40- TL peşin harç ve 304,60 TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 413,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan 222,00-TL posta ve tebligat gideri, 2.700,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 7,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 3.150,50- TL'nin haklılık oranına göre (6.735,94/18.836,50) 1.126,62-TL'sinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından karşılanan 8,50 TL vekalet suret harcı, 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 229,20 TL'nin haklılık oranına göre (6.735,94/18.836,50) 147,24-TL'sinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 6.735,94-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 12.100,56-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine,
9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi.14/05/2026
Katip ... Hakim ...
Full & Egal Universal Law Academy