T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Kooperatifin Dağılması İstemli
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 10/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı Sınırlı Sorumlu ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin 12/04/2016 tarihinde tescil edildiğini, 26/04/2016 tarih ve ... sayılı ilan ile faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin en son genel kurulunun 12/05/2016 tarihinde yapıldığını, bu tarihten sonra hiç olağan genel kurul yapılmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6.maddesi uyarınca üç yıl üst üste genel kurul yapmayan davalı kooperatif dağılmış olsa bile bu durumun kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğini beyanla davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ile masrafların davalı kooperatif mal varlığından karşılanmak üzere tasfiye memuru atanmasına, 659 sayılı KHK'nin 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Mahkememizce; Konya İl Tarım Müdürlüğünden davalı kooperatifin yapılmış son üç genel kurul toplantısına ilişkin genel kurul toplantı tutanaklarının tasdikli örnekleri ve en son ne zaman genel kurul toplantısı yapıldığının ve hangi yıl veya yıllarda genel kurul toplantılarına ilişkin tüm bilgi ve belgeler, Çumra Ticaret Sicili Müdürlüğünden davalı kooperatife ait tüm bilgi ve belgeler celp edilmiş, tasfiye memuru adaylarının nüfus ve sabıka kayıtları dosya arasına alınmış, tasfiye memuru adaylarına tasfiye memuru olmalarına engel bir halleri varsa duruşma gün ve saatine kadar dosyaya bildirmeleri, aksi takdirde kendilerinin davalı kooperatife tasfiye memuru olarak atanmalarına karar verilebileceğinin ihtarlı çıkılan tebligatların usulünce tebliğ edildiği anlaşılmış, dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler incelenmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE :
Dava; davalı kooperatifin dağıldığının tespiti ve tasfiye memuru atanması istemine ilişkindir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 09/10/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı; "...1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81 nci maddesinde kooperatiflerin dağılma sebepleri düzenlenmiştir. Anılan maddeye 3476 sayılı Kanun ile eklenen 6 ncı bent uyarınca, kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması hâlinde, kooperatife genel kurul yapabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın, kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır. Aynı maddenin 7 nci bendinde ise, kooperatifin amacına ulaşma imkânının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti hâlinde, mahkemeden alacağı kararla dağılacağı hükmüne yer verilmiştir. Benzer mahiyette davalı kooperatife ait ana sözleşmenin "Dağılma Sebepleri" başlıklı 110/g bendinde de; kooperatifin amacına ulaşma imkânının bulunmadığının Tarım ve Orman Bakanlığınca tespiti hâlinde mahkemeden alacağı kararla dağılacağı düzenlenmiştir.
Öte yandan Kooperatifler Kanununun 86/2 nci maddesinde; Bakanlığın, kooperatifleri teftiş etmeye, denetlemeye ve denetlettirmeye görevli ve yetkili olduğu belirtilmektedir. Bakanlık, kooperatifleri ve üst örgütlerini müfettişleri veya kontrolörleri aracılığıyla denetlettirebilir.
Somut olayda, dava dilekçesinde dayanak yasa maddesi bildirilmese dahi hukuki nitelendirme hakime ait olup, kooperatifin iştigal alanına göre tarımsal amaçlı kooperatif olduğu anlaşılmaktadır. Tarımsal amaçlı kooperatifler yönünden 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek Madde 1/2 nci fıkrası uyarınca ilgili Bakanlığın Tarım ve Orman Bakanlığı olduğu, davacı Bakanlığın aynı Kanun'un 81 nci maddesinin 7 nci bendine dayanarak davalı kooperatifin feshi için dava açabileceği, dava dilekçesindeki anlatıma göre 81 inci maddenin 7 nci bent hükmüne de dayanıldığı anlaşılmaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01.03.2023 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı kararı)
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, mahkemece 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86/2 nci maddesi uyarınca Bakanlığın kooperatifleri teftiş ve denetim yetkisi de nazara alındığında dava açma hak ve ödevi ile taraf sıfatının ve dava açmakta hukuki yararının bulunduğu gözetilerek işin esasına girilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken..." şeklindedir.
Yukarıda yer verilen ve Mahkememizce de benimsenen emsal Yargıtay içtihadı dikkate alınarak, davacı Bakanlığın bu davada, aktif husumet ehliyetinin ve hukuki yararının olduğu neticesine varılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 81. maddesinin 6. bendinde, 3 yıl üst üste olağan genel kurul toplantısının yapılmaması halinde kooperatifin dağılacağı hükmü amir yasal düzenleme niteliğinde olduğundan, iş bu davada genel kurul yapabilmesi için davalı kooperatife süre verilmesine gerek duyulmamıştır.
Dosya arasına celp edilen bilgi ve belgelere göre davalı kooperatifte 3 yıl üst üste olagan genel kurulun yapılmadığı, davalı kooperatifin tasfiye edilmesine dair alınmış bir genel kurul kararı ve bu genel kurula istinaden kooperatifin tasfiyenin tamamlandığına ilişkin Ticaret Siciline tescil edilmiş bir tescil kaydının bulunmadığı, genel kurul yapılamamasına ilişkin haklı mazeret bulunmadığı anlaşıldığından, kooperatifin münfesih olduğunun tespitine ve kooperatifin son yönetim kurulu başkanı Cihat Kara'nın tasfiye memuru olarak atanmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVACININ DAVASININ KABULÜ İLE ;
1-Çumra Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil sırasında kayıtlı davalı Sınırlı Sorumlu ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/1-6.bent maddesi uyarınca MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİNE VE TASFİYESİNE,
2-Davalı kooperatifin tasfiyesini sağlamak üzere son yönetim kurulu başkanı ... TC kimlik numaralı ... münferit tek yetkili tasfiye memuru olarak atanmasına ve karar kesinleşince görevinin başlamasına,
3-Tasfiye memuruna herhangi bir ücret takdirine yer olmadığına,
4-Kararın kesinleşmesi sonrasında bir suretinin Çumra Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilmesine,
5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcı ve 427,60TL başvuru harcı toplamı olan 855,20TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 1.522,00TL posta ve tebligat gideri ve 34.014,00TL basın ilan kurumu fatura bedelleri toplamı olan 35.536,00TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/10/2024
Başkan Üye Üye Katip