T.C. KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davalıdan 2023 yılı Mart ayında 2.el mermer pah makinesi olarak adlandırılan mermere şekil vermek için kullanılan bir makine aldığını, davalının satmış olduğu bu makinenin arızalı çıktığını, müvekkili bu makineyi çalıştıramadığı, yine davalıya haber ettiğini davalı da bu makineyi çalıştıramadığın, davalı tarafın bu makineyi teslim aldığını 2023 yılı haziran ayında ikinci bir makine getirdiğini ve bu makine için de 70.000 TL fark istediğini, müvekkili ilk makine için 150.000 TL ödediğini, ikinci makine için de fark olarak 70.000 TL ödediğini, bu ödemeler davalının oğlunun hesabına gönderildiğini, sadece 20.000 TL elden ödendiğini, zaten davalı tarafın icra takibine konu ettiği faturaya ve takip talebine dikkat edilirse davalı fatura bedeli olan 432.000 TL'den 220.000 TL'yi düştüğünü, kalan miktar üzerinden icra takibine giriştiğini, davalı ile müvekkili arasında söz konusu makinelerin teslimleri sırasında biraz gerginlik olduğunu, davalı taraf da sonradan malın teslimden yaklaşık 3 ay sonra kesmiş olduğu fatura ile malın bedelini yüksek göstererek müvekkilden alacağı olduğu iddiası ile kötü niyetli olarak söz konusu icra takibini başlattığını, müvekkilinin söz konusu faturadan haciz işlemleri sonrası haberi olduğunu, tek başına faturanın alacağa karine teşkil etmesi ya da alacak konusunda delil olması mümkün olmadığını, zaten dava konusu edilen faturaya ilişkin makinenin değeri de 180.000-200.000 TL arasında olduğunu, müvekkilce de zaten 220.000 TL (200.000 TL banka aracılığıyla-20.000 TL elden) davalıya ödendiğini, bu husus davalının da kabulünde olduğunu, davalının gerçek alacağının fatura bedeli olan 432.000 TL olduğunu davalının ispat etmesi gerektiğini, dava konusu makine üzerinde keşif yapılıp teslim sırasındaki değeri belirlendiğinde de makinenin gerçek değerinin yaklaşık müvekkilce davalıya ödenen değer olduğu tespit edilecek olup bu değerinde davalıya ödenmiş olduğunun görüleceğini, açıklanan kararlarda da belirtildiği üzere davalının fatura dışında müvekkilden alacağı olduğunu ispatlayacak başka bir evrakı ya da sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenle haksız olarak iş bu takibi başlattığını, yukarıda açıklanan nedenlerle müvekkilin banka hesaplarına, taşınmaz ve araçlarına haciz konulduğunu, öncelikle Konya .İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasındaki hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, mahkememiz aksi kanaatte ise dosya alacağının yüzde 115 inden aşağı olmamak üzere sunacakları teminat mektubu veya nakit teminat ile icra dosyasının durdurularak dosyamızdaki hacizlerin kaldırılmasına ve icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... ile müvekkil ... arasında gerçekleşmiş olan ticaret neticesinde davacı tarafından müvekkiline gerekli ödemelerin yapılmaması neticesinde tarafllarınca ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından itiraz edilmemesi neticesinde takibin kesinleştiğini, davalı taraf kesinleşen bu takip neticesinde menfi tespit davası açtığını ve özet olarak müvekkili tarafından icraya konulmuş olan tutarın, müvekkilinden almış olduğu makinelerin karşılığı olan borcun üzerinde bir tutar olduğunu, asıl borcun davacı tarafından ödendiğini iddia ettiğini, müvekkili ...'ün, davalı ...'a satmış olduğu "13 Kafa Alın Pah Cila Makinesi" nin imalatını ve satışını yaptığını, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu gibi 2023 yılı Mart ayında davacı ..., müvekkilden 150.000 TL tutar karşılığında 2. El mermer pah makinesi aldığını ve karşılığında ödemeyi yaptığını, daha sonra davacı müvekkili arayarak bu makineden istediği verimi alamadığını söyleyerek kendisinden sıfır bir mermer pah makinesi almak istediğini, almış olduğu 2. El makineyi de teslim etmek istediğini söylediğini, bunun üzerine müvekkili davacıya sıfır bir mermer pah makinesi yapacağı (üreteceği) konusunda 432.000 TL karşılığında anlaştığını, müvekkili daha önce davacıya vermiş olduğu ikinci el makineyi geri aldığını ve 150.000 TL tutarı alacağından mahsup ettiğini, daha sonra davacıdan yeni makine yapacak olması dolayısıyla ham madde ve parça alacağı için bir miktar peşinat istediğini, davacı da müvekkiline 70.000TL verebileceğini söylediğini ve müvekkilinin alacağı olan 432.000 TL tutardan 220.000 TL'lik tutar hesaptan düşüldüğünü, kalan 212.000 TL'lik tutar ise makinenin teslim edilip çalıştırıldıktan sonra ödenmek üzere müvekkil ve davacı arasında anlaşma sağlandığını, daha sonra müvekkil davacının istemiş olduğu özelliklerde "13 Kafa Alın Pah Cila Makinesini” davacının da belirtmiş olduğu gibi müvekkil Haziran ayında teslim ettiğini, daha sonra müvekkili davacıyı aradığını ve makineyi teslim ettiğini, makinanın sorunsuz çalıştığını ve artık davacının da borcunu ödemesi gerektiğini söylediğini, davacı da müvekkili çeşitli bahanelerle bir süre oyaladığını, müvekkili davacının kendisine olan borcunu ödemeyeceğini, kendisini oyaladığını anladıktan sonra 12.09.2023 tarihinde e-arşiv fatura şeklinde fatura kesmiş ve davacıya sistem üzerinde gönderdiğini, müvekkilinin göndermiş olduğu bu faturaya süresi içerisinde davalı tarafından itiraz edilmediğini ve müvekkile ödeme de yapılmadığını, bunun üzerine taraflarınca davacı aleyhine Konya İcra Dairesi'nin ... Esas numaralı dosyası üzerinde ilamsız icra başlatıldığını, ve fatura üzerinde yazan 432.000 TL tutardan davacı tarafından ödenmiş olan 220.000 TL tutar düşülerek 212.000 TL üzerinden tarafımız ilamsız icra takibi başlatıldığını, taraflarınca başlatılmış olan bu icra takibine de davacı tarafından itiraz edilmediğini, borç da zamanında ödenmeyerek takibin kesinleştiğini, sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle, hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve mesnetsiz olarak, alacağı sürüncemede bırakmak amacıyla açılan işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; "13 Kafa Alın Pah Cila Makinesi" satışı dolayısıyla tanzim edilen fatura dayanak olarak başlatılan T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığından bahisle davacı tarafından açılan menfi tespit davası olduğu,
Taraflar arasında "13 Kafa Alın Pah Cila Makinesi"nin teslim edildiği ve davacı tarafından 220.000,00 TL ödeme yapıldığı hususunda ihtilaf bulunmadığı,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise; "13 Kafa Alın Pah Cila Makinesi"nin satış bedelinin ne olduğu, satış bedeli nazara alınarak davacının herhangi bir borcu olup olmadığı hususunda olduğu görüldü.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1) GÖREV HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin(fatura) dayanağının 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 209 ve devamı maddelerinde düzenlenen taşınır satışından kaynaklanması sebebiyle davanın mutlak ticari dava olmadığı lakin ilgili vergi dairelerinden gelen müzekkere cevaplarında gerçek kişi olan dava tarafların bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü olduğunun bildirildiği ve ihtilafın tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığı dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari davaya vücut verdiğine kanaat edilmekle Mahkememizin görevli olduğu düşünülerek işin esasına geçilmiştir.
(2) İCRA DOSYASININ İNCELENMESİNDE: T.C. Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası ile davacı tarafından davalı hakkında 03/10/2023 tarihinde 12/09/2023 Tarih, ... seri numaralı ve 432.000,00 TL tutarlı fatura dayanak olmak üzere alacak aslı 212.000,00 TL, takip öncesi işlemiş faiz 1.045,48 TL olmak üzere toplam 213.045,48 TL üzerinden ilamsız icra takibi(Örnek-7) yapıldığı ve davalı tarafından yasal süre içerisinde borca itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinleştiği akabinde davacı tarafından eldeki menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.
(3) İHTİYATİ TEDBİR AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davacı tarafından eldeki dava ile birlikte ihtiyati tedbir talep edildiği, Mahkememizin 22/11/2023 tarihli ara kararı ile davacının tedbir kararının reddine karar verildiği lakin T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 10/01/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı, icra veznesine girecek paranın alacaklı/davalıya ödenmemesi hususunda teminat karşılığında tedbir talebinin kabul edildiği, davacı tarafından yasal süre içerisinde teminatın yatırılması akabinde Mahkememizin 14/03/2024 tarihli müzekkeresi ile tedbir kararının infaz edildiği anlaşılmıştır.
(4) KEŞİF VE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflarca yasal süre içerisinde bildirilen deliller toplanmış, taraf tanıkları dinlenmiş ve akabinde Mahallinde keşif icra ettirilerek bilirkişi raporu aldırılmıştır.
(a) Keşif akabinde düzenlenen 01/07/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Dava konusu makinenin faturada belirtildiği gibi "13 KAFALI" olmadığı, kumanda panosundan da görüleceği üzere sırasıyla 4 ALT PAH, 6 ALT CİLA ve 1 ÜST PAH olmak üzere toplam 11 kafalı olduğu, makinenin çalışır durumda olduğu ancak yeterli baskı yapmadığı için yalnızca 45 derecelik 2x2 mm pah kırabildiği, kafa tahrik elektrik motorları incelendiğinde 2021 ve 2022 yılı üretimi motorlar kullanıldığı, makine aksamları incelendiğinde, aşınma ve korozyonlar makinenin çalışma koşulları dikkate alındığında bir yıllık değil daha eski olabileceği veya makinenin revize edilmiş bir makine olabileceği, güncel ikinci el sorunsuz makine değerinin 500.000 TL, 2023 yılı Haziran ayında ise 250.000 - 300.000 TL arasında olduğu, dava konusu makinenin durumu, kullanılan motorların 2021-2022 yıllarına ait olması, konveyör bant kalınlığı, deneme üretiminde gösterdiği performans göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmede değerinin 225.000,00 TL olabileceği rapor edilmiştir.
(b) İtiraz üzerine yeniden yapılan keşif akabinde düzenlenen 26/09/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda(Ek Rapor) özetle; İkinci keşifte davalı makine üreticisi teknik personelleri eşliğinde makinenin hava basıncı ve pnömatik pozisyon ayarlamalarının yapıldığı, makinenin deneme üretimi ile çalıştırıldığı, kök rapora davalının itirazları doğrultusunda yapılan keşif ve deneme üretiminde makinenin 4x4 mm'lik pah kırma alın ve cila işlemlerini sorunsuz yaptığı, keşif esnasında sunulan fotoğraflar makinenin Üretici (davalı)nın adresinden nakliye için araca yüklendiği halinin fotoğrafları ve davacının adresine tesliminde sunulan fotoğraflar olduğu anlaşılmış olup yapılan incelemede Haziran 2023'te makinenin tesliminde sıfır makine olarak teslim edildiği, makinenin manuel kanal açma taşı ile birlikte 13 kafalı olduğu, dava dosyasında makinenin teslimindeki fotoğraflarına ilişkin bir bulgu bulunamaması nedeniyle davaya konu makinenin ikinci el olabileceğine ilişkin kanaatin, 19/09/2024 tarihindeki keşifte sunulan ve iş bu rapor ekinde sunulan fotoğraflar ile makinenin karşılaştırılması sonucunda değiştiği ve makinenin Haziran 2023'te sıfır olarak davacıya teslim edildiği kanaatinin oluştuğu, makinenin Haziran 2023'teki değerine ilişkin kök raporda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde Konya İmalatı Sınıf Mermer Pah Kırma Makinesinin değerinin 500.000 TL olabileceği, dolayısıyla dava konusu Mermer Pah Kırma Makinesinin Haziran 2023'teki değerinin dava konusu fatura ile uyumlu olarak 432.000 TL olabileceği rapor edilmiştir.
(c) Ek ve Kök Rapor arasındaki çelişkinin giderilmesini içerir 26/12/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda özetle; Mahkememizce iki kez yapılan keşif akabinde düzenlenen ek ve kök raporlar arasında çelişki olduğu anlaşılmakla Yüksek Mahkemenin yerleşik içtihatları gereğince raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için heyet raporu aldırılmıştır. 26/12/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Bilirkişi tarafından kök rapordaki resimler ile ek rapora sunulan resimlerin uyumlu olduğu, makinenin 11 kafa (pah ve cila işlemler) ile pah çapak alma ve damlalık (pencere önlerine konulan denizlik olarak adlandırılan mermer plakaların alt kısmına açılan ve yağmurlu havalarda mermer plaka altından duvara su yürümesini önlemek için yapılan kanal) yapım kafası ile birlikte 13 kafalı makine olduğu, makinenin yeni makine olduğu, Konya ilinde bu tip makine yapan firmalarla yapılan fiyat araştırmasında 13 kafalı mermer işleme makinesinin güncel (Aralık 2024) bedelinin ortalama 600.000,00 TL-630.000,00 TL civarlarında olduğu, makinenin Haziran 2023 dönemim için bedelinin yaklaşık olarak 425.000,00 TL-450.000,00 TL arasında değiştiği dikkate alındığında makine bedelinin ortalama olarak 437.500,00 TL civarında değere sahip olduğu, davacı yan tarafından düzenlenen faturada belirtilen 432.000,00 TL makine bedelinin kabul edilebilir olduğu rapor edilerek çelişki giderilmiştir.
26/12/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunun dosya içerisinde yer alan ek ve kök rapor arasındaki çelişkiyi giderdiği ve dahi söz konusu heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle heyet raporunun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(5) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında dava konusu makinenin satışı hususunda "Sözlü" anlaşma sağlandığı, dava konusu makinenin davacıya teslim edildiği ve davacı tarafından 220.000,00 TL ödeme yapıldığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın dava konusu makinenin ikinci el mi yeni bir makine mi, 11 kafalı mı 13 kafalı mı olduğu, makinenin ayıpsız şekilde çalışır vaziyette olup olmadığı ve bedelinin ne olduğu hususunda ihtilaf bulunduğu, davalı tarafından makine bedelinin 432.000,00 TL olduğundan bahisle fatura kesildiği, Mahkememizce hükme esas alınan 26/12/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporundan anlaşıldığı üzere dava konusu makinenin hava basıncı ve pnömatik pozisyon ayarlamaları yapıldıktan sonra işlevini eksiksiz/ayıpsız olarak yerine getirdiği(19/09/2024 Tarihli Keşif Zaptında işlendiği üzere mermer kesimi yapılmış ve bilirkişi tarafından kesimi yapılan mermerler incelenmiştir), makinenin 13 kafalı ve yeni bir makine olduğu, T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 02/05/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 233/1 maddesi gereğince ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatının 437.500,00 TL civarında olduğu, davacı yan tarafından düzenlenen faturada belirtilen 432.000,00 TL makine bedelinin kabul edilebilir olduğu, (Makine bedeli hususunda davacı tarafından açıkça yemin deliline dayanılmadığından yemin hakkı hatırlatılamamıştır), davacı tarafından 220.000,00 TL dışında bir ödeme yapılmadığı gibi bu yönde bir iddiası da olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
(6) KÖTÜNİYET TAZMİNATI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: 2004 Sayılı Kanunun 72/4 maddesi gereğince davanın alacaklı lehine neticelenmesi halinde talep olmasa dahi şartların gerçekleşmesi halinde alacaklı lehine tazminata hükmolunması gerektiğinin düzenlendiği, somut olayımızda Mahkememizin 22/11/2023 tarihli ara kararı ile davacının tedbir kararının reddine karar verildiği lakin T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 10/01/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı, icra veznesine girecek paranın alacaklı/davalıya ödenmemesi hususunda teminat karşılığında tedbir talebinin kabul edildiği, davacı tarafından yasal süre içerisinde teminatın yatırılması akabinde Mahkememizin 14/03/2024 tarihli müzekkeresi ile tedbir kararının infaz edildiği, dolayısıyla davalının alacağına geç kavuştuğuna kanaat edilmekle T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 26/11/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 2004 Sayılı Kanunun 72/4. Maddesi gereğince T.C. Konya İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe geçilen borç miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan 42.609,09 TL tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilerek mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.
(7) MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİ: Her ne kadar kısa kararda kötüniyet tazminatının davalı ...'e verilmesine denilmiş ise de dosyamız davalısının ve takip alacaklısının ... olduğu, ... yazılmasının maddi hatadan kaynaklandığı anlaşılmakla infazda tereddüt hasıl olmaması açısından kısa karardaki maddi hata gerekçeli kararda düzeltilmiştir.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Dava takip alacaklısı lehine neticelendiğinden infaz edilen ihtiyati tedbir kararının 2004 Sayılı İİK'nın 72/4 maddesi gereğince DERHAL KALDIRILMASINA, bu hususta ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,
3-Dava takip alacaklısı lehine neticelendiğinden 2004 Sayılı Kanunun 72/4. Maddesi gereğince T.C. Konya İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe geçilen borç miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan 42.609,09 TL tazminatının davacıdan alınarak DAVALI ...'E VERİLMESİNE,
4-Dava açılırken peşin olarak alınan 3.638,29TL harçtan alınması gereken 615,40TL maktu harcın mahsubu ile fazla alınan 3.022,89TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından karşılanan 87,50TL vekalet suret harcı, 3.030,30TL keşif harcı, 3.922,75TL bilirkişi ücreti, 4.554,00TL talimat ve posta masrafı olmak üzere toplam 11.594,55TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 34.087,28TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2025
Katip ... Hakim ...