T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı şirket ile anlaşarak 2015 yılından bu yana fatura karşılığı asansör dişlisi almakta olduğunu, ancak 2017 yılında dava dilekçesine ekli faturalarda yer alan malzemelerin standartlara uygun olmadığı halde müvekkiline satılmış olduğunu, 2015 ve 2016 yıllarında alınan ürünler davalı firma tarafından taahhüt edilen ve standartlara uygun ürünler iken, 2017 yılında gelen ürünlerin ayıplı olduğunun müvekkilinin müşterilerinden gelen servis istekleri üzerine anlaşılmış olduğunu, gelen servis istekleri üzerine çıkartılan dişliler analiz edildiğinde anlaşılan standart değerlerden çok farklı olduğunun ve bu yüzden bozulduğunun anlaşıldığını, alınan malzemelerde pahalı elementler yerine olmaması gereken ucuz elementlerin kullanılarak kalitesiz üretilen malzemelerin müvekkiline satılmış olduğunu, müvekkilin de işbu malzemeleri ürettiği asansörlerine takmış olduğunu, ticari teamül gereği süreklilik arz eden alım satım işlemlerinde malın görünürde ayıplı olmadığı ve kullanımla ortaya çıkacak ayıplarda TTK madde 23/son yollaması ile TBK madde 223 vd. Maddelerinin uygulanacağının açık olduğunu ve davalı şirketin sorumluluğunun devam ettiğini, TTK madde 23'ün gerekçelerinde de bu durumun sabit olduğunu, müvekkilinin her gelen parti malın ayıplı olup olmadığını, gizli ayıbının bulunup bulunmadığını, gelen ürünleri keserek analiz yaptırma zorunluluğun da bulunmadığını, kullanım ile ortaya çıkan ayıplar yönünden davalı şirketin sorumlu olduğunun sabit olduğunu, müvekkilinin davalı şirketten aldığı dişlileri asansör motoru imalatında kullanmış olduğunu, asansör alanlar tarafından arıza bildiriminde bulunulmuş olduğunu ve arızalı asansörler incelendiğinde davalı şirketin satmış olduğu dişlilerin aşınma sonucunda işlevini göremez hale geldiğinin anlaşılmış olduğunu, müvekkilinin bozulan dişlileri yenileriyle değiştirerek maddi zarara uğramış ve halen de uğramakta olduğunu, üretim hatası ile ayıplı mal niteliği taşıyan asansör dişlisi bedeli olarak şimdilik 1.000,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, gizli ayıplı mal niteliğinde olan ürünlerin yenileriyle değiştirilmesi için verilen servis hizmetlerinin bilirkişi raporu ile sabit olacak değerine mahsuben şimdilik 1.000,00.TL'nin temerrüd tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, müvekkili tarafından Konya . ATM'nin ... D.İş sayılı dosyasından yapılan tespit masrafı olan 1.460,00-TL'nin yargılama giderleri içerisine alınarak ödeme tarihi olan 09.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; HMK 6. Madde gereğince açılan davada yetkili mahkemenin davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yeri olan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı şirketin 2017'nin Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında yapılan teslimatlara ilişkin ürün bedellerini ödememiş olduğunu, Ocak ayının başında yapılan şifahi görüşmeler sonrasında ödeme yapılmaması üzerine icra takibi yapılacağı bilgisini almış olduğunu, bunun üzerine müvekkili şirkete ödeme yapacağız diyerek ürünlerin ayıplı olduğuna dair tespit yaptırmış olduğunu, müvekkili şirketin 10.01.2018 tarihinde davacı şirket aleyhine muhabere ile icra takibi başlatmış olup, takibe esas alacağın harici olarak tahsil edilmiş olduğunu, Temmuz ayından bu yana hiçbir şekilde şikayet almayan aldıysa da bu şikayetleri bildirmeyen davacı şirketin müvekkilinin alacağını tahsil etmeye girişmesinin akabinde malın ayıplı olduğunu öne sürmüş olduğunu, davacı şirketin bunca zaman aldığı şikayetler doğrultusunda müvekkili şirkete bildirimde bulunmamasının, müvekkili şirketin alacağını tahsil etmek için icra başlatacağını öğrendiği anda malın ayıplı olduğunu öne sürmesinin çok manidar olduğunu, kaldı ki davacı şirketin müvekkilinden aldığı ürünlerin aynısını Eylül ayında tesisini büyüterek kendisinin de üretmeye başladığını, müvekkili şirketin ürettiği asansör dişlilerinin TSE ve DIN standartlarına uygun olduğunu, ayrıca davacı taraf ile müvekkili arasında yapılmış olan herhangi bir kimyasal kompozisyon sözleşmesi olmadığını, davacı tarafın kompozisyon sözleşmesi diye sunduğu evrağın mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, evrağın o yıllarda gitmiş olan bir parti malla ilgili analiz raporu olduğunu, müvekkilinin her yolladığı parti mal ile birlikte giden ürünün analiz raporunu kaşeli ve imzalı olarak davacı yana teslim etmekte olduğunu, müvekkili şirketin çok uzun yıllardır sektörde hizmet veren bir aile şirketi olduğunu, bugüne kadar hiçbir ürününün iade edilmemiş olduğunu, bunun nedeninin de üretimden nakliye aşamasına kadar her aşamada deneyimli personelinin olmasının ve şirket sahiplerinin işin başında durması olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, Konya . ATM'nin ... D.İş sayılı dosyası, faturalar, servis raporları, ihtarnameler, taraf ticari defterleri ve tüm belgeler celbedilmiştir.
Dosyada taraf ticari defterleri incelenmek suretiyle rapor alınmıştır. Davalı defterleri incelenmek suretiyle sunulan 04/10/2019 tarihli raporda özetle; Davalı şirketin dava tarihi itibarı ile davacıdan 162,07-TL alacağı olduğu ifade edilmiştir.
Davacı defterleri incelenmek suretiyle sunulan 07/03/2019 tarihli raporda ise özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında 2016 yılından beri süregelen ve 2017 yılında da devam eden bir ilişki bulunduğu, davaya konu edilen 2017 tarihli 29 adet faturanın da davacı defterlerinde kayıtlı bulunduğu ve ödemelerinin yapıldığı, davacı defterlerine göre davalının davacıdan dava tarihi itibarı ile 18,93-TL alacaklı bulunduğu, davacı defterlerinin usulüne uygunolarak tutulduğu ifade edilmiştir.
Taraf vekillerinin raporlara karşı beyan ve itirazları sonrasında dosya bu defa davacının taleplerinin yerinde olup olmadığı, davalı tarafından verilen malların ayıplı olup olmadığı, davalı savunmaları tüm dosya kapsamı ve dosya içerisinde mevcut tespit dosyası da dikkate alınmak suretiyle metalurji bilirkişine verilerek rapor alınmasına karar verilmiştir.
10/03/2020 tarihli metalurji uzmanı bilirkişi raporunda özetle; Dosya kapsamında davacı ile davalı arasında imzalanmış, davacıya gönderilecek ürünlerin hangi standartlar kapsamında olacağı ile ilgili bir sözleşmenin mevcut olmadığı, 11.09.2015 tarihli ... numunesine ait analiz raporunun ... alaşımının standart değerleri aralığında olduğu, numunenin ... standardında olduğu ve asansör dişlilerinde kullanılabileceği, davalı tarafından davacıya 2017 yılında gönderilen numunelerin hem davacı hem de bilirkişi tarafından yapılan/yaptırılan analiz sonuçlarında ise numunelerin ... , ... alaşım standartlarına uygun olduğu ve asansör dişlilerinde kullanılabileceği, ancak 11.09.2015 tarihindeki numunenin üretim standardından(...) farklı bir standartta üretildiği ve davacıya gönderildiği, asansör dişlilerindeki bozulmaların teknik bilgiler ve değerlendirmeler kısmında detaylı bahsedildiği üzere birden çok aşamadaki( üretim-montaj- servis) nedenlerden olabileceği, bu aşamaların dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelerle tespit edilemeyeceği, ancak davalının ürettiği ve bozulmaların olduğu dişli bronz malzemesinin kimyasal özellikleri ve sertlik ölçümleri kapsamında değerlendirildiğinde standart dışı ve ayıplı olmadığı ifade edilmiştir.
İşbu rapora yapılan itirazlar üzerine bu defa dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılması suretiyle aralarında Üniversitelerin Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliğinden öğretim üyesi makine mühendisi bir bilirkişi, Metalürji Mühendisi Bilirkişi, Kimya Mühendisi Bilirkişi ve Hesap Uzmanı Bilirkişi'ye verilerek rapor alınmasına, raporda ayrıca davacı tarafın isteyebileceği bir tazminat söz konusu ise özellikle 2015 ve 2016 yıllarında nikel bazlı ürünlerin teslim edilmiş olması ve anlaşma dışında 2017 yılında kurşun bazlı ürünlerin teslim edilmiş olması hususundaki davacı beyanları da dikkate alınarak gerekirse piyasa araştırması da yapılmak suretiyle anlaşmaya aykırı teslimat neticesi bir zarar söz konusu ise bu zararın da hesaplanması suretiyle ve tüm iddia ve savunmalar irdelenmek suretiyle taraf ve mahkeme denetimine uygun rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup;
22/01/2021 tarihli sunulan heyet raporunda özetle; Tüm dosya kapsamına göre Kurulumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Üretilen bronz dişli parçaların kimyasal kompozisyonunun ne olması gerektiğine dair taraflar arasında mutabık kalınmış somut bir sözleşme olmadığından 2015 ve 2017 yıllarında üretilmiş olan malzemelerin kimyasal kompoziyonlarının ve mekanik özelliklerinin öncelikle asansör imalatında kullanılan bronz dişli üretimi için uygun malzeme olup olmadığının değerlendirilmesinin gerektiği, beklenenden daha fazla aşınma kayıpları olduğu belirtilen 2017 üretimi 22 adet bronz dişlinin KOSGEB laboratuvarlarında yapılan kimyasal analiz ve mekanik test sonuçlarının ... (...) ... standardı değerleriyle uyumlu olduğu, (... (...) ...) standardı ile uyumlu üretilen bronz malzemenin kimyasal kompozisyon ve mekanik özellikler bakımında dişli üretimi için uygun olduğu, bu sebeple dişli parçaların aşınma kayıplarının malzemenin kimyasal kornpozisyonu ve buna bağlı mekanik özelliklerinden kaynaklı olmayıp başka bir sebepten kaynaklanmış olabileciği, yapılan analiz sonuç değerlerine göre üretilen bronz dişli parçaların malzeme kompozisyonu bakımında ayıplı olarak kabul edilemeyeceği ifade edilmiştir.
Mahkememizden verilen 24/03/2022 tarih ve ... Esas sayılı ... kararının Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile " Üretilen bronz dişli parçalarının kimyasal kompozisyonlarının ne olması gerektiği konusunda taraflar arasında her hangi bir sözleşme bulunmadığı, bronz dişliler üzerinde Kosgeb labaratuarında yapılan analizlerde test sonuçlarının ... (...) ... standardı ile uyumlu olduğu, malzemelerin dişli üretimi için uygun olduğu, dişlilerdeki aşınmaların malzemelerin kimyasal kompozisyonu ve mekanik özelliklerinden kaynaklı olmayıp başka bir sebepten kaynaklanmış olabileceği, yapılan analiz sonuç değerlerine göre bronz dişli parçaların malzeme kompozisyonu bakımından ayıplı olarak kabul edilemeyeceğinin bildirildiği, yine dosyaya sunulan 22/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; 10/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda 11/09/2015 tarihli numunenin (...) ... standardına uygun olduğu ifade edilmiş olsa da bu numunede fosfor (P) miktarı 0,05 ila 0,4 arasında olması gerekirken numunede fosforun sıfır (0) olarak tespit edilmiş olmasından dolayı büyük oranda tutmasına karşın tam olarak bu alaşım standardında olmadığının, önceki ürünlere göre sonradan satılan ürünlerin ayıplı olmadığı, ancak sonradan verilen dişlilerde daha erken aşınma olduğunun bildirildiği, bilirkişilerce satışa konu malların ayıplı olup olmadığı hususunda değerlendirme yapıldığı, davalının davayı sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat davası olarak ıslah ettiği gözetildiğinde ve davacının bilirkişi raporlarına itirazlarında sonradan satılan dişlilerin daha önceki dişlilerden farklı olduğuna ilişkin iddiası yönünden mahkemece bir araştırma yapılmadığı anlaşılmakla; 2017 yılından önce davacıya satışı yapılan dişliler ile daha sonra satılan dişilerin aynı ürün olup olmadığı, ürünlerin içerisindeki alaşım oranlarına göre aralarında fiyat farkı bulunup bulunmadığı, buna göre davacının zararının bulunup bulunmadığı hususlarında davalının itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor aldırılıp sözleşmeye aykırılık olup olmadığı ve davacının zararının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına," gerekçeleri ile kaldırılmış Mahkememizin 2023/680 Esasına kaydı yapılmıştır.
Kaldırma ilamına göre 2017 yılından önce davacıya satışı yapılan dişliler ile daha sonra satılan dişlilerin aynı ürün olup olmadığı, ürünlerin içerisindeki alaşım oranlarına göre aralarında fiyat farkı bulunup bulunmadığı, buna göre sözleşmeye aykırılık olup olmadığı ve davacının zararının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise zarar miktarının ne olduğu hususlarında davalının itirazlarını karşılayacak şekilde önceki bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinin 12/08/2024 tarihli ek raporundan özetle; kök rapordaki görüş ve kanaatleri aynı olmak üzere davalı tarafından farklı tarihlerde davacıyı verilen bronz malzemelerin aynı tür malzeme olarak kabul edileceği, tespiti yapılan kimyasal kompozisyondaki minimal farklıların malzeme birim fiyatı üzerinde dikkate değer bir değişiklik oluşturmayacağı, bronz malzemelerin kimyasal kompozisyonda görünen minimal farklılıklardan kaynaklı davacı yanın zarara uğramadığı rapor edilmiştir.
Dava, Sözleşmeye aykırı mal tesliminden kaynaklanan zararların tazmini talebine ilişkindir.
Davacı, davalıdan satın aldığı asansör dişli parçalarının sözleşmede kararlaştırılan mallardan farklı olduğunu iddia etmekte; davalı ise ürünlerin aynı ürün olduğunu, kararlaştırılan vasıf ve nitelikte olduğunu savunmaktadır.
Mahkememizce toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre; Üretilen bronz dişli parçalarının kimyasal kompozisyonlarının ne olması gerektiği konusunda taraflar arasında her hangi bir sözleşme bulunmadığı, bronz dişliler üzerinde Kosgeb labaratuarında yapılan analizlerde test sonuçlarının ... (...) ... standardı ile uyumlu olduğu, malzemelerin dişli üretimi için uygun olduğu, dişlilerdeki aşınmaların malzemelerin kimyasal kompozisyonu ve mekanik özelliklerinden kaynaklı olmayıp başka bir sebepten kaynaklanmış olabileceği, yapılan analiz sonuç değerlerine göre bronz dişli parçaların malzeme kompozisyonu bakımından ayıplı olarak kabul edilemeyeceğinin bildirildiği, yine dosyaya sunulan 22/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; 10/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda 11/09/2015 tarihli numunenin (...) ... standardına uygun olduğu ifade edilmiş olsa da bu numunede fosfor (P) miktarı 0,05 ila 0,4 arasında olması gerekirken numunede fosforun sıfır (0) olarak tespit edilmiş olmasından dolayı büyük oranda tutmasına karşın tam olarak bu alaşım standardında olmadığının, önceki ürünlere göre sonradan satılan ürünlerin ayıplı olmadığı, ancak sonradan verilen dişlilerde daha erken aşınma olduğunun bildirildiği, bilirkişilerce satışa konu malların ayıplı olup olmadığı hususunda değerlendirme yapıldığı, davalının davayı sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat davası olarak ıslah ettiği gözetildiğinde ve davacının bilirkişi raporlarına itirazlarında sonradan satılan dişlilerin daha önceki dişlilerden farklı olduğuna ilişkin iddiası yönünden kaldırma kararı uyarınca; 2017 yılından önce davacıya satışı yapılan dişliler ile daha sonra satılan dişilerin aynı ürün olup olmadığı, ürünlerin içerisindeki alaşım oranlarına göre aralarında fiyat farkı bulunup bulunmadığı, buna göre davacının zararının bulunup bulunmadığı hususlarında davalının itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor aldırılıp sözleşmeye aykırılık olup olmadığı ve davacının zararının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilerek dosyanın bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 12/08/2024 tarihli ek raporundan özetle; kök rapordaki görüş ve kanaatleri aynı olmak üzere davalı tarafından farklı tarihlerde davacıyı verilen bronz malzemelerin aynı tür malzeme olarak kabul edileceği, tespiti yapılan kimyasal kompozisyondaki minimal farklılıkların malzeme birim fiyatı üzerinde dikkate değer bir değişiklik oluşturmayacağı, bronz malzemelerin kimyasal kompozisyonda görünen minimal farklılıklardan kaynaklı davacı yanın zarara uğramadığı, 11.09.2015 tarihli numune analiz raporuna göre verilen malzemenin ... standardına uygun olduğu ve asansör dişlilerinin üretiminde kullanılabileceği, 2017 yılında gönderilen malzemelerin analiz sonuçlarının ... ve ... alaşım standartlarına uygun olduğu ve asansör dişlilerinin üretiminde kullanılabileceği rapor edilmiştir. Tüm bu nedenlerle aşamalardaki alınan bilirkişi raporlarındaki tespitler ve tüm dosya kapsamına göre davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 579,50-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AATÜ uyarınca 2.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı bu yargılama sebebi ile yapılan 5,20-TL vekalet harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 22/05/2025
Katip ... Hakim ...