T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; 19/07/2024 günü saat 13:00 sıralarında davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı sayılı kamyoneti ile ... istikametinden Akşehir İlçesi, istikametine Yeni Isparta Caddesi üzerinden seyir halindeyken ... Caddesi kavşağına geldiğinde kavşaktan geçiş yapmak istediği esnada aracının sağ ön far ve tampon kısımları ile Doğrugöz istikametinden ... istikametine Yeni Isparta Caddesi üzerinde seyir eden sürücülüğünü müvekkili ...'ün yaptığı ... plakalı motosikletin sol yan kısımlarına ... Caddesi kavşağında çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası medyana geldiğini, olay mahallinde tutulan kaza tespit tutağında davalı ...'ın asli kusurlu olduğu, müvekkilinin kusuru olmadığının bildirildiği, bu olay ile ilgili Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarası ile soruşturma başladığını ve halen derdest olduğunu, müvekkili adına sigorta şirketine 03/09/2024 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak yapmış oldukları başvuruya sigorta şirketi tarafından olumlu ya da olumsuz herhangi bir cevap verilmediğini, bu kaza sebebi ile müvekkilinin tedavilere gittiğini, çeşitli ameliyatlar geçirdiğini, hala sağlığına kavuşmadığını, değil bir işte çalışmak, günlük ev işlerini dahi birinin yardımı olmaksızın yapmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle dava neticesinde hak kaybına uğramamak için davalı ...'a ait taşınmaz ve taşıtlarına bedelsiz olarak ihtiyati haciz konulmasına, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile, davalılardan sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde tazminattan sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... aleyhine müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla, geçici iş göremezlik 100,00 TL, çalışma gücü ve meslekten kazınma gücü tazminatı 100,00 TL, geçici iş göremezlik süresi içerisinde birisinin sürekli bakımına muhtaç kalınması sebebi ile bakıcı tazminatı 100,00 TL, faturalandırılmayan tedavi gideri 100,00 TL olmak üzere toplam 400,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasınca kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont (avans) faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Başvurucu vekili tarafından, komisyon nezdinde maddiL tazminat talepli işbu huzurdaki dava ikame edildiğini, yapılan talep, haksız ve hukuka aykırı olduğunu, reddi gerektiğini, ... plakalı kazaya karışan araç müvekkil şirkete, 22.05.2024 -22.05.2025 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda şahıs başına azami 1.800.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, poliçe limitini bildirmenin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, ilgili davanın dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, ancak sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, ancak sürücünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, uzman mütalaası içermeyen kolluk kuvvetleri tarafından tespit edilen kaza tespit tutanağındaki kusur durumlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığının sabit olduğunu, bu halde müvekkili şirket sorumluluğunun tespit edilebilmesi için kusur oranlarının alanında uzman bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, kabul etmemek şartıyla aleyhlerine bir karar verilmesi durumunda hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde başvuran tarafın yeterli ehliyet belgesine sahip olmadığı görüleceğini, müvekkili şirketin geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı tedavi gideri tazminatına ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından bu talepler yönünden davanın reddi gerektiğini, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren trafik sigortası genel şartlarının hükümlerinin uygulanması gerektiğini, genel şartlar uyarınca maluliyet tazminatı hesaplamalarının Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre değil, ZMM genel şart ekinde yer alan TRH-2010 kadın/erkek tablosu ve %1,65 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın trafik kazası nedeniyle davacıda oluşan cismani zararın (sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, faturalandırılamayan tedavi giderleri) davalılardan tazmini hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Akşehir . Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Akşehir İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının sosyal ekonomik durumunun araştırılması istenilmiş, araştırma tutanağı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Onikişubat İlçe Jandarma Komutanlığına müzekkere yazılarak davalının sosyal ekonomik durumunun araştırılması istenilmiş, araştırma tutanağı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava konusu kazada/olayda ölen/yaralanan hakkında Akşehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazı yazılarak ve yazıya ölenin/yaralananın açık kimlik bilgileri ve varsa sigorta sicil numarası belirtilerek; a)Yaralanma olayı varsa dava konusu kazada/olayda yaralanması nedeniyle yaralanan sigortalıya sağlık yardımı yapılıp yapılmadığının, geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilip verilmediğinin, sürekli iş göremezlik hali varsa gelir bağlanıp bağlanmadığının, takılması, değiştirilmesi, onarılması için protez, araç ve gereç sağlanıp sağlanmadığının veya bu amaçlarla başka yerlere gönderilip gönderilmediğinin ayrı ayrı bildirilmesi, özellikle bunlardan hangilerinin kusurlu olmaları halinde kusurlu kişilerden rücu yoluyla Kurumca istenebileceğinin ve rücu edilebilecek kalemlerin peşin sermaye değerlerinin kaçar TL olduklarının ayrı ayrı bildirilmesi ve tüm bu hususlarla ilgili rapor, gelir ve yardım bağlama kararı, ödeme belgesi vs. gibi belgelerin örneklerinin gönderilmesi istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Akşehir Hastanesi Başhekimliğine müzekkere yazılarak davacının hasta takip dosyasının, hasta tabela kâğıtlarının, röntgenlerin, filmlerin, grafilerin, yaralanan ve/veya ölenin yaptığı ödemelere ilişkin belgelerin ve diğer tüm hastane belgelerinin gönderilmesi istenilmiş, tedavi evrakları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisinin 18/03/2025 tarihli raporundan özetle; ... plakalı Kamyonet Sürücüsü ...' bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84.maddesinin asli kusurlardan kod No:8'e denk gelen Madde-57/1-A (Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.) Asli kural ihlali olup %100 (yüzde yüz) oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı Motosiklet Sürücüsü ...” ise herhangi bir kural ihlali yapmadığını rapor edilmiştir.
Necmettin Erbakan Üniversitesi adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 07/03/2025 tarihli maluliyet raporundan özetle; Mağdur ... ün 19.07.2024 tarihinde uğradığı trafik kazası neticesinde yaralandığı, sol tibia fibula deplase kırığı geliştiği, opere edildiği, 27.02.2025 tarihinde yapılan muayeneleri sonucunda kısalık ve deformite olmadığı, sol tibia şaft ve sol fibula şaft kırığı mevcut olduğu, eski sol lateral malleol kırığına bağlı implant olduğu, tibla intermedüller çivi ile sekelsiz tam kaynamış olduğu, fibula şaft konservatif yöntemle 5 mm translanyonla malunlonda kaynamış olduğu, nonunion, artroz, psödoartroz, angülasyon olmadığı, solda basma fazı kısalmış olduğu, antaljik yürüyüş mevcut olduğu, uzun mesafede desteğe ihtiyacı olduğu, sol diz ekstansiyon aktif ve pasif 0 derece, İleksiyon aktif 90, pasif 100 derece, sol ayak bileği ekstansiyon aktif 90 dareca nötralde pasif 20 derece, fteksiyon aktif ve pasif 50 derece, eversiyon aktif ve pasif 30 derece, inversiyon aktif 10 pasif 15 derece okluğu, sağ ve sol uyluk çevresi 54 cm baldır çevresi sağ 37.5 cm sol 38 cm olduğu, kas gücü 5/5 olduğu, şahsın ... doğumlu olup olay tarihinde 61 yaşın içerisinde olduğu, şahsın meslek grup numarası 1 (düz işçi) olduğu anlaşılmakla; A-11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği göre; Gri XI 22la 10A-9514 olduğu, Kişinin yaşına (E cetveline) göre sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık) oranının %18(yüzdeonsekiz) olduğunu, Kişinin arızasının 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; kişinin yürüyüş bozukluğu ve uzun mesafede baston kullanma anzasına bağlı sürekli iş görmezlik oranının (Kas İskelet Sistemi tabio 3.4 e göre) %18 (yüzdeonsekiz) olduğunu, şahsı tedavi eden hekimler tarafından verilmiş herhangi bir geçici iş göremezlik ya da istirahat raporuna dosya kapsamında rastlanılmamakfa birlikte, mevcut yaralanmasının emsallerine göre iyileşme süresinin 9 (dokuz) ayı bulacağı, bu süre zarfında kişinin herhangi bir gelir getirecek işte çalışamayacağını, bu sürenin geçici iş görmezlik süresi olarak değerlendirilmesi gerektiği, kişide dosya kapsamında fatura ec.'miş SGK tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığını, ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilemeyen (özel diyet, ulaşım, rehabilitasyon, pansuman, özel hastane muayene farkı gibi vb.) masrafların olacağını, tedavi, kişinin yerleşim yerine ve hastaneye oları uzaklığı, sosyoekonomik kültür dikkate alındığında ayrı ayrı kaleme alınmasının mürakün olmadığı, yaralanmanın ağırlık derecesi dikkate alındığında bu giderlerin 18.000,00 TL olarak değerlendirildiği, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu sürenin ilk üç ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyabileceği rapor edilmiştir.
Müterafik kusur değerlendirmesine esas olmak üzere davacının yaralanmasına ilişkin olarak davacının koruyucu ekipmanlarının "takılı" olup olmadığı belirlenerek koruyucu ekipmanların takılı olup olmamasının yaralanma sonucunun ve derecesinin meydana gelmesine etkisinin ne olduğu hususunda ek rapor aldırılmak üzere dosyan yeniden Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Anabilm Dalı Başkanlığına gönderilmiş, Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 26/08/2025 tarihli ek raporundan özetle; ...'ün 19.07.2024 tarihinde uğradığı trafik kazası neticesinde yaralandığı, sol tibia fibula deplase kırığı geliştiği, opere edildiği, şu an fibula angülayonu, diz ve ayak bilek eklem hareket kısıtlılığı, arızaların bulunduğu/tanısı aldığı, tespit edilen arızaların 19.07.2024 tarihinde geçirdiği kaza ile doğrudan illiyet bağının bulunduğu, şahsın 01.01.1964 doğumlu olup olay tarihinde 61 yaşın içerisinde olduğu, şansın meslek grup numarası 1 (düz işçi) olduğu anlaşılmakla; Davacının incelenen görüntülerde kask ve koruyucu ekipman kullanmadığı, şahsın sol bacak yaralanması olduğu, ancak koruyucu ekipman bulunsa bile koruyucu ekipman kullanmasının şahsın sol bacaktaki yaralanmasına etkisinin olmayacağı rapor edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 10/11/2025 tarihli aktüerya bilirkişi raporundan özetle; 19/07/2024 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan, iyileşme sonrası tüm vücut fonksiyonundan kısmen kaybederek %18 oranında engelli kalan ve meslekte kazanda gücünden kısmen kaybederek %18 oranında malul kalan davacının 19/07/204-19/04/2025 tarihleri arası 9 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararının 171.541,33 TL, sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararının 20/04/2025-06/06/2041 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %18 engel oranı ve TRH-2010 erkek mortalite tablosuna göre 770.184,17 TL, 20/04/2025-13/10/2038 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %18 maluliyet oranı ve PMF-1931 Yaşam Tablosuna göre 643.776,41 TL, 19/07/2024-19/10/2024 tarihleri arası 3 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının 60.007,50 TL, fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının 18.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Güncellenecek asgari ücrete göre yeniden rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor hazırlayan aktüerya bilirkişisine tevdii edilmiş, aktüerya bilirkişisinin 02/01/2026 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; 19/07/2024 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan, iyileşme sonrası tüm vücut fonksiyonundan kısmen kaybederek %18 oranında engelli kalan ve meslekte kazanda gücünden kısmen kaybederek %18 oranında malul kalan davacının 19/07/204-19/04/2025 tarihleri arası 9 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararının 171.541,33 TL, sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararının 20/04/2025-06/06/2041 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %18 engel oranı ve TRH-2010 erkek mortalite tablosuna göre 969.227,76 TL, 20/04/2025-13/10/2038 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %18 maluliyet oranı ve PMF-1931 Yaşam Tablosuna göre 808.675,21 TL, 19/07/2024-19/10/2024 tarihleri arası 3 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının 60.007,50 TL, fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının 18.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 13/03/2026 tarihli ıslah dilekçesinden özetle; 100.00,-TL Geçici iş göremezlik Tazminatının 171.441,33 -TL daha yükseltilerek toplam 171.541,33 TL. Geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek T.C.Merkez Bankası'nca kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont (avans) faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,100.00,-TL çalışma gücü ve meslekten kazanma gücü tazminatının 969.127,76 TL daha yükseltilerek toplam 969.227,76 –TL sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararın (tazminatının) kaza tarihi olan 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek T.C.Merkez Bankası'nca kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont (avans) faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 100.00,-TL Geçici Bakıcı giderinin 59.907,50-TL. daha yükseltilerek toplam 60.007,50-TL. Geçici bakıcı giderinin kaza tarihi olan 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek T.C.Merkez Bankası'nca kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont (avans) faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 100.00-TL faturalandırılamayan tedavi giderinin 17.900,00-TL. daha yükseltilerek toplam 18.000,00-TL. faturalandırılamayan tedavi giderinin kaza tarihi olan 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek T.C.Merkez Bankası'nca kısa vadeli kredilere uygulanan reeskont (avans) faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacının sürücüsü olduğu araç ile davalı sürücü ve davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın çarpışması sonucu davacının yaralanmasından kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin konusu, karayolunda motorlu taşıt işletenin, motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve/veya eşya zararını tazmin yükümlülüğünü teminat altına almaktır. Başka bir ifadeyle sigorta şirketinin bu sözleşme ile yüklendiği borç, işletenin motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere zarar vermesi hâlinde doğacak tazminat borcunu sigorta teminat limiti dâhilinde ödeme borcudur.
Kusur durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisinin 18/03/2025 tarihli raporundan özetle; ... plakalı Kamyonet Sürücüsü ...' bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84.maddesinin asli kusurlardan kod No:8'e denk gelen Madde-57/1-A (Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.) Asli kural ihlali olup %100 (yüzde yüz) oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı Motosiklet Sürücüsü ...” ise herhangi bir kural ihlali yapmadığını rapor edilmiştir. Rapora itibar edilmiştir.
Maluliyet durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Her ne kadar Mahkememizce, Mahkememizin yargı çevresinde bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereğince Aktüerya hesabı PMF 1931 Yaşam Tablosu ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri nazara alınarak hüküm tesis edilmekte ise de T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 01/09/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamının T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 08/01/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 22/04/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamıyla "Kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümleri gereğince maluliyet değerlendirmesi yapılması ve muhtemel yaşam süresinin TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplanması" gerektiği gerekçesiyle bozulduğu ve yine T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/05/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın "Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; sürekli iş göremezlik oranının tespitinde kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına; tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasına" şeklinde uyuşmazlığın giderildiği anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek Yargıtay'ın kabulü çerçevesinde değerlendirme yapılmaya başlanmıştır.
Necmettin Erbakan Üniversitesi adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 07/03/2025 tarihli maluliyet raporundan özetle; Mağdur ... ün 19.07.2024 tarihinde uğradığı trafik kazası neticesinde yaralandığı, sol tibia fibula deplase kırığı geliştiği, opere edildiği, 27.02.2025 tarihinde yapılan muayeneleri sonucunda kısalık ve deformite olmadığı, sol tibia şaft ve sol fibula şaft kırığı mevcut olduğu, eski sol lateral malleol kırığına bağlı implant olduğu, tibla intermedüller çivi ile sekelsiz tam kaynamış olduğu, fibula şaft konservatif yöntemle 5 mm translanyonla malunlonda kaynamış olduğu, nonunion, artroz, psödoartroz, angülasyon olmadığı, solda basma fazı kısalmış olduğu, antaljik yürüyüş mevcut olduğu, uzun mesafede desteğe ihtiyacı olduğu, sol diz ekstansiyon aktif ve pasif 0 derece, İleksiyon aktif 90, pasif 100 derece, sol ayak bileği ekstansiyon aktif 90 dareca nötralde pasif 20 derece, fteksiyon aktif ve pasif 50 derece, eversiyon aktif ve pasif 30 derece, inversiyon aktif 10 pasif 15 derece okluğu, sağ ve sol uyluk çevresi 54 cm baldır çevresi sağ 37.5 cm sol 38 cm olduğu, kas gücü 5/5 olduğu, şahsın 01.01.1964 doğumlu olup olay tarihinde 61 yaşın içerisinde olduğu, şahsın meslek grup numarası 1 (düz işçi) olduğu anlaşılmakla; A-11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği göre; Gri XI 22la 10A-9514 olduğu, Kişinin yaşına (E cetveline) göre sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık) oranının %18(yüzdeonsekiz) olduğunu, Kişinin arızasının 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; kişinin yürüyüş bozukluğu ve uzun mesafede baston kullanma anzasına bağlı sürekli iş görmezlik oranının (Kas İskelet Sistemi tabio 3.4 e göre) %18 (yüzdeonsekiz) olduğunu, şahsı tedavi eden hekimler tarafından verilmiş herhangi bir geçici iş göremezlik ya da istirahat raporuna dosya kapsamında rastlanılmamakfa birlikte, mevcut yaralanmasının emsallerine göre iyileşme süresinin 9 (dokuz) ayı bulacağı, bu süre zarfında kişinin herhangi bir gelir getirecek işte çalışamayacağını, bu sürenin geçici iş görmezlik süresi olarak değerlendirilmesi gerektiği, kişide dosya kapsamında fatura ec.'miş SGK tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığını, ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilemeyen (özel diyet, ulaşım, rehabilitasyon, pansuman, özel hastane muayene farkı gibi vb.) masrafların olacağını, tedavi, kişinin yerleşim yerine ve hastaneye oları uzaklığı, sosyoekonomik kültür dikkate alındığında ayrı ayrı kaleme alınmasının mürakün olmadığı, yaralanmanın ağırlık derecesi dikkate alındığında bu giderlerin 18.000,00 TL olarak değerlendirildiği, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu sürenin ilk üç ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyabileceği rapor edilmiştir. 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılan belirlemelere itibar edilmiştir.
Hesap raporuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Aktüerya bilirkişisinin 02/01/2026 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; 19/07/2024 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan, iyileşme sonrası tüm vücut fonksiyonundan kısmen kaybederek %18 oranında engelli kalan ve meslekte kazanda gücünden kısmen kaybederek %18 oranında malul kalan davacının 19/07/204-19/04/2025 tarihleri arası 9 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararının 171.541,33 TL, sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararının 20/04/2025-06/06/2041 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %18 engel oranı ve TRH-2010 erkek mortalite tablosuna göre 969.227,76 TL, 20/04/2025-13/10/2038 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %18 maluliyet oranı ve PMF-1931 Yaşam Tablosuna göre 808.675,21 TL, 19/07/2024-19/10/2024 tarihleri arası 3 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının 60.007,50 TL, fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının 18.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir. Yargıtay kararları ışığında TRH 2010 tablosu uyarınca yapılan hesaplamaya itibar edilmiştir.
Davalı sigortanın, geçici iş göremezliğin, tedavi giderlerinin ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna ilişkin itirazı yönünden yapılan değerlendirmede;
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik
Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder. (Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... )
Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan 18/06/2016 tanzim tarihli Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez.
ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2020 TARİHLİ RESMİ GAZETDE YAYINLANA 17/07/2020 TARİHLİ VE ... E ... K SAYILI KARARINA GÖRE 6704 SAYILI KANUNU 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA " İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE GENEL ŞARTLARDA" İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Bu halde davalı sigortanın geçici işgörmezlik, tedavi giderleri ve bakıcı tazminatının teminat dışı olduğuna yönelik itirazları yerine değildir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 19/09/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Dava konusu kazadaki müterafik kusur durumu yönünden yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır.
Somut olayda, davacı sürücünün ehliyetsiz trafiğe çıkmış olması trafik cezasını gerektiren eylem olup, müterafik kusur indirim sebebi olmadığı gibi, davacının kusurlu olup olmadığı değerlendirildiğinden ehliyetsizlik ayrı kusur olarak atfedilemeyeceğinden müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. Kaldı ki kazada davacının kusuru bulunmamaktadır. Yine davacının yaralanma bölgeleri, kırığın meydana geldiği yer itibariyle koruyucu ekipman olup olmamasının zarara bir etkisi yoktur. Nitekim bu hususta ATK'dan rapor da alınmıştır.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE;
(a) Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 171.541,33 TL geçici iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ...'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
(b) Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 969.227,76 TL sürekli iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Ölüm/Sakatlanma Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ...'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
(c) Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 60.007,50 TL geçici bakıcı gideri maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ...'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
(d) Davacının 19/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 18.000,00 TL faturalandırmayan tedavi gideri maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.800.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 19/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), DAVALI ...'dan kaza tarihi olan 19/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 83.254,63 -TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harç ve 3.733,77-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 79.093,26-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60- TL peşin harç, 3.733,77-TL tamamlama harcı, 3.650,00-TL posta ve tebligat gideri, 8.500,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 6.353,70-TL NEÜ ATK ücreti, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 23.153,47-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 188.628,72-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı yana verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 30/04/2026
Katip Hakim