T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2-
3- ... -
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; 13/09/2023 tarihinde müvekkilin kendisine ait olan ... Plaka numaralı aracı ile seyir halindeyken araç maliki ... olan, sürücüsü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkilinin aracının önüne ani şekilde manevra yapması üzerine müvekkilinin aracının yol kenarına uçması şeklinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yaşanan kazada olay yerinden davalı araç sürücüsünün kaçması sonrasında kusur tespiti yapılamadığını, Konya .Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ... D.İş sayılı dosyasından kusur tespiti yaptırıldığını, davalı araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğu tespit edildiğini, müvekkiline ait araç kazadan dolayı tamir ettirildiğini ve bu onarım sonucunda müvekkiline ait araçta parça değişimi ve onarımı yapılmış muhtelif parçaları da boyandığını, müvekkiline ait araç 2009 ... Marka Modelli olduğunu, davaya konu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında ciddi miktarlı kabul edilebilecek hasar meydana geldiğini, işbu kazada meydana gelen hasar her ne kadar tamir ile giderilmiş olsa da tramer sorgusunda müvekkilin aracına ciddi miktarda hasar kaydı işlendiğini, işbu hasar kaydı nedeniyle müvekkile ait araçta hasarsız muadili olan araçlara göre değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin aracını satmak istediğinde araç kazalı olarak nitelendirilecek ve bu şekilde satılacağını, müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin aracının 90 gün sanayide tamirde kaldığını ve müvekkilinin bu süre zarfında aracını kullanamadığını, müvekkilinin işi gereği her gün araç kullanmak mecburiyetinde olup aracın onarımda kaldığı süre boyunca işleri yavaşladığını ve aksadığını, bu durum müvekkilin aleyhine maddi zarara neden olduğunu, uygulamaya göre kazanç kaybı olarak nitelendirilen maddi zararın davalı araç maliki ve araç sürücüsü tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkili adına davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından taraflarına bir ödeme yapılmadığını, bunun yanında taraflarınca yasal zorunluluk sebebi ile arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup, arabuluculuk sürecinde de davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 107. Maddesi uyarınca belirlenecek araç değer kaybı tazminatı ve kazanç kaybı tazminatında müddeabihi artırma haklarımız saklı kalarak; müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 100 TL' maddi tazminatın davalı araç sahibi ve sürücüsün yönünden olay tarihinden yasal faizi ile davalı sigorta şirketi yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın kullanılamaması nedeni ile araç mahrumiyet kaybı olarak şimdilik 100 TL maddi tazminatın davalı araç sahibi ve sürücüsünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 29/08/2023 - 29/08/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitİ kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, poliçe limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, somut olaya ilişkin usule ve esasa ilişkin itirazlarını sunmadan evvel davacı tarafın iddiasına dayanak olarak gösterdiği delillerin tamamının taraflarına tebliğ edilmesi gerektiğini, ve taraflarınca olunduğunu, davacının dava yoluna gitmeden önce dava şartı olan müvekkili şirkete başvuru şartını yerine getirmiş olması gerektiğini, davacı taraf usulüne uygun başvuru yapmadığından öncelikle davanın usulden reddini talep ettiklerini, dava konusu talep zamanaşımına uğradığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/1. Maddesine göre sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davası hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülüğünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, Zorunlu trafik sigortası bir tür sorumluluk sigortası olup zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda 3. Kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işleteninin sorumlu bulunması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekspertiz raporu doğrultusunda 05/12/2023 tarihinde davacıya 89.999,94TL maddi hasar bedelinin ödendiğini, dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazları baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi ve yerleşmiş Yargıtay kararları gereğince, yeterli ve gerekli belgelerin eklenmesi sureti ile şirketimize müracaat tarihinden öncesinde şirketimizin temerrüdü söz konusu olmadığını, Sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihlerden öncesi için faiz sorumluluğumuz da bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafın, sigorta şirketine başvurusunu gösteren bir belge bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, 13.09.2023 tarihinde davacının aşırı hız ve yol kurallarına uymaması nedeni ile kendi aracı ile kaza yaptığını, ancak müvekkil davalılar kazaya karışmadığını ve kusurlu bir davranışı olmamasına rağmen davacının sırf kendi beyanına dayanan iddialar ile Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti isteminde bulunulduğunu, usule yasaya uygun olmayan bilirkişi raporu ile müvekkillerinin asli kusurlu olması nedeniyle kazaya sebebiyet verdiği gerekçesiyle iş bu tazminat davasını açtığını, ancak bilirkişice tanzim edilen söz konusu rapor hatalı ve eksik tanzim edilmiş olup taraflarınca 14.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazlarını sunduklarını, açılan dava haksız ve hukuka aykırı talepler içerdiğinden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin meydana gelen kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, zira olay yerine ilişkin ekte sunulan video kaydında da görüleceği üzere davacının tek başına yapmış olduğu kazanın meydana gelişinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin hızı yasal sınırlara uygun olduğunu, aniden sağa kırma veyahut şerit değiştirme durumu söz konusu olmadığını, ... plakalı aracın Karayolları Trafik Kanununun 52 ve 54. maddelerini ihlal ettiğinin sabit olduğunu, asli kusurlu olmasına rağmen ... plakalı araca kusur atfedilmemiş olması hukuka aykırı olduğunu, bu bağlamda bilirkişi raporuna karşın itirazları Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasına 14.11.2023 tarihli dilekçemiz ile itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle kazanın oluş şeklini ve maddi vakıaları dikkate alarak doğru ve isabetli bir değerlendirme yapabilecek nitelikte uzman bilirkişiden yeniden rapor alınmasına, olay yerinde hız kurallarına ve geçiş üstünlüğüne uyulmadığının ispatı için keşif yapılmasına, kusur raporu ve beyanları doğrultusunda davanın esastan reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise sorumlu sigorta şirketinin sorumluluğu kapsamında zararın tazminine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 13/09/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının fiziken dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP üzerinden 13/09/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 12/02/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan sigorta uzmanı bilirkişisi ve adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 03/03/2025 tarihli raporundan özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'un bu kazanın oluşumundan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yer alan kazalarda sürücülerin asli kusurlu sayılan haller başlığı adı altında madde 56/1-A maddesi ve Madde-67 kurallarını ihlali olup %100 oranında kusur ihlalinin olduğu, %100 oranında ihlalinin olduğunu, ... plakalı otomobil sürücüsü İbrahim Şahin'in bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığını, kusurunun %0 olduğunu, aynı bölgeden pert kaydı olması sebebiyle değer kaybı oluşmadığını, araç mahrumiyet bedelinin 9.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 14/04/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle: Dava değeri artırım talebimizin kabulü ile haklı davalarının kabulüne; davaya konu kaza nedeniyle müvekkile ait aracın aracın kullanılamamasından kaynaklanan 9.000,00 TL mahrumiyet zararı tazminatın davalı araç sahibi ve sürücüsünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalı tarafa dava değer artırım dilekçesi tebliğ edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline ilişkindir.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, sürücüsü ve sahibi olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı da bu zararlardan (değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile yapılan hesaplamalar ve arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a)Davacının değer kaybı bedeli maddi tazminat talebinin REDDİNE,
b)Davacının 13/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 9.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALILAR ... ve ...'dan kaza tarihi olan 13/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 154,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 33,80 TL harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Arabuluculuk Bürosundan kısmı anlaşma olduğundan ve arabuluculuk gideri alınmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 154,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.009,20-TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan davalı ... Sigorta Aş'ye yapılan 55,00 TL tebligat giderinin mahsubu ile bakiye 406,00 TL posta ve tebligat gideri, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 6.466,80-TL nin haklılık oranına göre (9.000,00/9.100,00) hesaplanan 6.395,74-TL'sinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan bölümünün davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Sigorta Aş tarafından sarfedilen 60,80 TL vekalet harcının davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Aş'ye verilmesine,
7-Davalılar ... ve ... tarafından sarfedilen 60,80 TL vekalet harcının haklılık oranına göre (100,00/9.100,00) hesaplanan 0,67-TL'sinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'a verilmesine,
8-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 9.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 24/04/2025
Katip Hakim