T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
MÜFLİS-DAVALI :
DAVALI :
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememiz 30/11/2022 tarih, ... esas ... karar sayılı kararı davacı tarafça istinaf edilmiş, Konya BAM . Hukuk Dairesinin 26/01/2024 tarih, ... esas ... karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararın kaldırılmasına karar verilmiş olup karar gereğince dosya mahkememiz gönderilmiş ve 13/02/2024 tarihinde yukarıda yazılı esasa kaydedilmiş olup mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda,
HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili 25/03/2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketinin ... isimli yağın üretici şirketi, davalı ... Gıda şirketinin ilgili yağın aracı şirketi, davalı ... Gıda şirketinin de diğer davalıların distribütörü olarak müvekkili şirkete ilgili yağı satan ve fatura eden şirket olduğunu, müvekkilinin çeşitli tarihlerde faturalı olarak almış olduğu yağların Kırıkkale ve Karaman sanayi bölgelerindeki fabrika binalarına teslim edildiğini, davalıların tamamının alınan yağdaki peroksit oranının 0,80 oranında olduğu yönünde teyit ve garantilerinin olduğunu, alınan yağlarla yurt içi ve yurt dışı satışı yapılan ürünler yapıldığını, ürünlerin çeşitli mağazalarda satıldığını, gelen şikayetler üzerine ürünler üzerinde yapılan analizlerde peroksit oranının yüksek olması nedeniyle ürünlerde bozulmalara olduğunu, satılan malların iadelerinin geldiğini, durumun davalılara bildirildiğini, müvekkilinin iade gelen mallar nedeniyle büyük zarara uğradığını, müvekkilinin zararlarının giderilmesi için Karaman . Noterliğinin 21/09/2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara ihtar gönderildiğini ancak sonuç alınamadığını, TBK'nun 219 ve devamı maddeleri uyarınca satıcının ayıba karşı sorumluluklarının olduğunu, davalıların bu işi meslek edinmiş kuruluşlar olup sorumluluktan kaçınamayacaklarını, Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesini ... d.iş dosyası ve Kırıkkale . Asliye Hukuk mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyaları ile müvekkilinin fabrika binalarında bulunan numuneler üzerinde tespit davaları açılarak raporlar alındığını, her iki dosyada alınan raporlarda da ürünlerin bozulmalarına neden olarak peroksit oranının yüksek olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin yine bağımsız laboratuvarda yaptırmış olduğu analizlerde de aynı sonuçların çıktığını, müvekkilinin daha sonra başka firmadan aldığı yağlarla ürettiği aynı ürünlerde herhangi bir bozulma ve şikayet almadığını, bu durumun davalılardan alınan yağlar nedeniyle ürünlerde bozulma olduğununu açık kanıtı olduğunu beyanla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla müvekkilinin maddi zararının dava sürecinde bilirkişi aracılığıyla tespit edilmek üzere şimdilik 10.000,00TL, manevi anlamda da 500.000,00TL olmak üzere toplam 510.000,00TL'lik zararlarının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili davalı ... şirketi vekilinin cevap dilekçesine karşı mahkememize vermiş olduğu 13/06/2016 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalının pasif husumeti olmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, satıcı sıfatıyla sorumluluğunun olduğunu, tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesinde de ticari ilişkinin varlığının ortaya çıkacağını, davaya konu ayıbın gizli ayıp olup ürünlerin tüketiciye ulaştıktan sonra ortaya çıktığını ve bu durumdan davalının da haberdar olduğunu, bozulan ürünlerin üretim tarihlerinin davaya konu yağların teslim tarihinden önce olduğu iddialarının da gerçek dışı olup yağların hangi tarihte alındığı, hangi ürünlerde ne şekilde kullanıldığının açık olduğunu, davaya konu edilen yağların başka bir firmadan daha öncesinde alınmasının söz konusu olmadığını, ortaya çıkan gizli ayıbın öğrenilir öğrenilmez davalıya bildirildiğini, yağların saklama koşullarının uygunlunun mahkemece tespit edilerek alınan raporlarda ortaya konulduğunu beyanla talepleri gibi açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili davalılar ... Gıda şirketi ve ... şirketi vekillerinin cevap dilekçelerine karşı mahkememize vermiş olduğu 20/06/2016 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçelerindeki iddialarında herhangi bir gerçek dışı beyan olmadığını davalıların bu yöndeki beyanlarını kabul etmediklerini, iddialarının somut ve delillere dayandığını, açılan tespit davalarında alınan bilirkişi raporlarında da ortaya çıktığı üzere saklama koşullarının şekil ve şartlara uygun olduğunu, davaya konu ayıbın gizli ayıp olup ürünlerin tüketiciye ulaştıktan sonra ortaya çıktığını ve bu durumdan davalının da haberdar olduğunu, davalı tarafların ayıbın yasal süre içerisinde kendilerine bildirilmediği iddiasının gerçek dışı olduğunu, ayıbın ortaya çıktığı andan itibaren davalılara bildirildiğini, davalı tarafların zaman geçtikçe yağlardaki peroksit oranının artışının doğal olduğu iddiasının da taraflar arasında yapılan taahhütnameye açıkça aykırı olduğunu, davalı tarafların beyanlarının birbiri ile çelişkili olup mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, davalıların dürüst bir tüccar, basiretli bir tacir gibi ürettikleri malın arkasında durmadıklarını, beyanları ile sürekli kaçamak ve inkar yolu ile olayı başka konulara çekmek istediklerini beyanla talepleri gibi açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 21/09/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçelerinde 10.000,00TL olarak talep ettikleri maddi tazminat taleplerini dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile belirlenen miktar olan 875.521,63TL'ye yükselttiklerini, manevi tazminat taleplerinin 500.000,00TL olarak devam ettiğini beyanla talepleri gibi bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAPLAR:
Davalı ... A.Ş. vekili 20/05/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu edilen yağlarla ilgili ne üretim aşamasında, ne tedarik ve taşıma aşamasında bir müdahalesinin olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini bu nedenle öncelikle pasif husumet nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafın bozulup zarar gördüğünü iddia ettiği malların bozulma sebebi olarak göstermiş olduğu ayıplı mallara ilişkin kanunda öngörülen süreler içinde ayıp ihbarında bulunmadığını, bu hususta üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, aradan uzun bir zaman geçtikten sonra kendilerine noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, davacı şirketin basiretli bir tacirin göstermesi gerekin özeni göstermediğini, diğer davalılar tarafından teslim edilen davaya konu yağlara ilişkin gerekli kontrollerin ürünün teslim alınmasından sonra yapılarak ayıplı olması halinde durumun hemen ortaya çıkmasını sağlayabileceğini ancak davalının bu hususta gerekli özeni göstermediğini, davacını ürünlerin bozulmasını kullanılan yağlara bağlamasını ispat etmek durumunda olduğunu ancak iddiasını kanıtlayamadığını, Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinin tespit dosyasında alınan ... tarafından hazırlanan raporda bozulmanın kullanılan yağdan kaynaklı olup olmadığıyla ilgili yorum yapılamayacağının raporlandığını, müvekkili şirketin piyasada başkaca şirketlere de ticari satışı olduğunu ancak satılan mallara ilişkin başkaca şirketlerden bir şikayet olmadığını beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... şirketi vekili 30/05/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin piyasadan toplattığı ve iade aldığı mallarda müvekkili şirket tarafından satılan yağların kullanıldığının ispat edilemediğini, bozulma sebebinin de yağlardan kaynaklandığının ispat edilemediğini, yine yağların davacı şirkete teslim edildiğinde ayıplı olduğunun ispat edilemediğini bu nedenlerle davacının iddialarının kanıtlayamadığını, tespit dosyalarında alınan TÜBİTAK raporlarında da bozulmanın yağdan kaynaklı olduğunun tespitinin yapılamadığının raporlandığını, müvekkili tarafından satılan yağların tesliminden sonra davacı tarafından hangi şartlarda saklandığı, ne zaman kullanıldığının belli olmadığını, yine yağların saklama ve kullanılma sürelerine bağlı olarak içerisinde bulunan peroksit oranının artmasının doğal olabileceğini, teslim yapıldıktan ve kullanıldıktan 10 ay sonra yapılan analizlerde oranın yüksek çıkmasının da doğal olabileceğini, yağ deposunun bir gece boyunca açık bırakılarak oksijenle temas etmesinin bile peroksit oranının artmasına neden olabileceğini, üretimde kullanılan yağların ve üretilen malların saklama koşullarının da bu sürece etki edebileceğini, müvekkili şirketin satılan yağların marka sahibi olup pasif husumet ehliyetinin olmadığını, davacı şirketin müvekkili şirkete karşı ayıp ihbarı külfetlerini yasal hak düşürücü süreler içinde yerine getirmediğini, iddia edilen ayıbın gizli ayıp olduğu düşünülse dahi yine zamanında ayıp ihbarı yapılmadığını, müvekkili şirketin satıcı sıfatına sahip olmadığını ve sözleşmede yer almadığını, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, davacı şirketin istemiş olduğu manevi tazminat miktarının da fahiş olup sebepsiz zenginleşmeye yönelik bir talep olduğunu ayrıca ticari itibarının zedelendiği iddiasının da kanıtlayamadığını beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... Turkey Gıda şirketi vekili 21/07/2016 tarihli ikinci cevap dilekçesinde özetle; Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını, kendilerinin bu dosyanın varlığından iş bu dava ile haberdar olduklarını bu nedenle bu dosyada alınan rapora karşı beyan veremediklerini, aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, davacı tarafından dosyaya delil olarak sunulan Kırıkkale İl Gıda ve Tarım müdürlüğünden alınan raporunda davaya konu yağın satışının yapıldığı tarihten daha önce üretilen goflet ürününün değerlendirme raporu olup davacı tarafın böyle bir delile dayanmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, yine davacı tarafından özel istekle Gıda ve Tarım Bakanlığından alınan raporda da numune olarak kullanılan ürünlerin davaya konu yağlardan üretilip üretilmediğinin belli olmadığını, numunenin hangi şartlar altında saklandığının bilinmediğini bu nedenle bu raporunda delil olarak kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın kendileri ile birlikte diğer davalılara keşide ettiği ayıba yönelik ihtarnamenin tarih itibariyle hak düşürücü süre içinde yapılmadığını, yine Kırıkkale . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasından alınan raporda numunelerin hatalı olup olmadığının sadece peroksit analiz sonuçlarına bakılarak değerlendirilemeyeceğinin tespit edildiğini bu raporun davanın esası bakımından haklılıklarını ortaya koyduğunu, davacının sunmuş olduğu delillere de ticari davalarda delil olarak dayanılamayacağını, davacının Karaman fabrikasında üretilen ürünlerde ayıp ihbarında bulunulmadığın bu nedenle Karamanda üretilen ürünler yönünden dosyanın tefrik edilerek dosya üzerinden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafın cevap dilekçelerine karşı vermiş olduğu cevaba cevap dilekçesindeki beyanları kabul etmediklerini, yağ üreticisinin sertifikası ile birlikte davacıya teslim ettiği davaya konu yağların raf ömrünün açık ve net olduğunu, davacı tarafın raf ömrünün kısa olduğu iddiasına yönelik olarak raf ömrü önceden belli olan ürünü almama veyahut da ürünlerinde kullanmadan önce iade etme hakkının bulunduğunu ancak davacının raf ömrünü bilerek davaya konu yağları ürünlerinde kullandığını, peroksit artışı olan ürünlerdeki bozulmanın tatma ve koklama ile kolayca anlaşılabileceğini bu nedenle de ortaya çıkan ayıbın gizli ayıp değil açık bir ayıp olduğunu, davacını ticari defter ve kayıtlarının yerinde ve istinabe yoluyla incelenmesine muvafakatlarının olmadığını, mahkememizce tayin edilecek günde tüm tarafların katılımı ile mahkememiz gözetiminde defter incelemesi yapılması gerektiğini, teknik incelemelerinde Ankara, İzmir, İstanbul'da bulunan üniversitelerden seçilecek gıda mühendisi ve borçlar hukuk da uzman akademisyen bilirkişi heyetince yapılması gerektiğini beyanla talepleri gibi davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... şirketi vekili 26/05/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davaya konu yağların diğer davalı ... şirketine ait olduğunu, alım satım akdi nedeniyle müvekkilinin illiyet bağının olmadığını, müvekkili şirketi husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını bu nedenle öncelikle husumet eksikliğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının hak düşürücü süre içinde iş bu davayı açmadığını bu nedenle de dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıya satışı yapılan ürünlerin ürün analiz sertifikalarıyla birlikte teslim edildiğini bu durumun yağların teslim edildiği tarih itibariyle peroksit oranının belirlenen standartlara uygun olduğunun kanıtı olduğunu, muhafaza koşullarına bağlı olarak peroksit oranının hızla artabileceğini, davacı şirketin teslim edilen yağları hangi koşullarda muhafaza ettiğine ilişkin bir delilin dosyada mevcut olmadığını, davaya konu edilen yağların başkaca firmalara da satıldığını ancak herhangi bir şikayet ve ayıp ihbarının söz konusu olmadığını, tüketici şikayetli üç ürünün üretim tarihinin davaya konu yağların teslim tarihinden önce olduğunun tespit edildiğini bu nedenle bozulan ürünlerin tamamında davaya konu yağların kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmediğini, tespit dosyalarında alınan raporlarda açıkça bozulmanın yağlardan kaynaklı olduğunun da tespit edilmediğini, davacı tarafın dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde deliller ortaya koyduğunu, müvekkili şirket ile bir ticari ilişkisinin bulunmadığını ancak ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verilirse tüm yasal unsurların mevcut olduğunu beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesini ... d.iş dosyası, Kırıkkale . Asliye Hukuk mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası celp edilmiş, ... A.Ş. ve ... A.Ş'ne müzekkereler yazılarak davaya konu ürünlere yönelik yapılan müşteri şikayetlerine ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, Gıda ve Tarım Bakanlığına müzekkere yazılarak davaya konu edilen ürünlerin üretim tarihi ve üretim yerlerine ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, Konya . İcra Müdürlüğünden davalı ... şirketine yönelik açılmış olan iflas dosyası celp edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde muhasebeci bilirkişilerden raporlar alınmış, gıda mühendisi, kimya mühendisi ve hukukçu nitelikli uzman bilirkişi heyetinden dava konusu yağların açık veya gizli ayıplı olup olmadığı ve üretilen malların kalitesi ve piyasaya arzına etkisi olup olmadığı, ayıp ihbarına yönelik görüşlerinin ne olduğu hususlarında rapor aldırılmış, Karaman ve Kırklareli Asliye Hukuk Mahkemeleri aracılığıyla tanık beyanları alınmıştır.
DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE:
Dava, ayıplı ürün satımı nedeniyle uğranıldığı belirtilen maddi ve manevi zararların tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememiz 30/11/2022 tarih, ... esas ... karar sayılı kararı ile;
"...Davacı şirketin, ürettiği ürünlerin ambalajlarında da belirtili olan ... ... ... ... ... ve TSE, Çevre Yönetim Sitemi gibi kalite standardına ilişkin uygunluk belgeleri olan gıda üreticisi bir firma olduğu, hal böyle olmakla gıda üretiminde kullandığı dava konusu yağın, kalitesini ve uygunluğunu gerekli ekipmanlar ve uzmanlar eliyle derhal muayene ettirmesi gerekmektedir. Salt kendisine gelen yağların üzerindeki son kullanma tarihine veya satıcının gönderdiği analiz raporlarına göre hareket ederek sağlık açısından risk oluşturabilecek şekilde kendisi veya bağımsız bir uzman ekip tarafından muayene yaptırılmaksızın kendisine gelen hammaddeyi üretimde kullanmasının ve ürünlerine bunu göre raf ömrü belirlemesinin almış bulunduğu sertifikalara ve basiretli tacir ilkesine aykırı niteliktedir. Buradan hareketle davacının TTK 23/1-c maddesinde düzenlenen 2-8 günlük ayıp ihbarı sürelerine uygun hareket etmediği, kaldı ki tüketiciler tarafından yapılan ilk şikayet tarihi ile analiz yaptırma ve bunun davalılara bildirilmesi arasında geçen süre dikkate alındığında somut olayda TBK 223. Maddesinde düzenlenen derhal bildirim koşuluna göre de hareket edilmediği anlaşılmakla; ayıp ihbarının zamanında yapılmaması sebebiyle davacının satın aldığı ürünü olduğu gibi kabul ettiği ve bundan doğan bir zararı varsa bile bunun tazminini isteyemeyeceği kanaatine varılmakla davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiş olup Konya BAM . Hukuk Dairesinin 26/01/2024 tarih, ... esas ... karar sayılı kararı ile;
"...Bu itibarla, öncelikle; dava konusu malzemenin ayıplı olup olmadığının saptanması, ayıplı olduğunun belirlenmesi halinde ise yukarıda sözü edilen yasa hükmünde belirtilen sürelerde ayıp ihbarı bulunup bulunulmadığı belirlenerek, sorumluluk durumunun değerlendirilmesi icap etmektedir. (Yargıtay . HD ... E., ... K. Sayılı karar) Dava konusu somut olayda davacı taraf, yağların ayıplı olduğunun yağların kullanıldığı ürünlerin satıldığı şirketlerin müşterilerinden gelen şikayetler nedeniyle ürün iadeleri yapılması nedeniyle ortaya çıktığını beyan etmekte olup davacının bu beyanına göre dava gizli ayıp iddiasına dayalıdır. Buna göre öncelikle dava konusu yağın gizli ayıplı olup olmadığının ve davacı tarafça TBK 223/2. Maddesine uygun olarak ayıp ihbarı yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
Mahkemece dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak alınan 20.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda ve 13.10.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda dava konusu yağların raf ömrüne ilişkin değerlendirmeler yapıldığı, ancak yağların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliğinin ne olduğu yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir. Ayrıca, mahkemece davacı tarafça tüketiciler tarafından yapılan ilk şikayet tarihi ile analiz yaptırma ve bunun davalılara bildirilmesi arasında geçen süre dikkate alındığında somut olayda TBK 223. Maddesinde düzenlenen derhal bildirim koşuluna göre de hareket edilmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de tüketiciler tarafından yapılan şikayetler davacıya değil, davacının müşterilerine yapıldığından davacının ayıbı tüketici şikayetleri ile birlikte öğrendiğinin ve dolayısıyla ayıp ihbarı süresinin söz konusu tüketici şikayetleri ile başlayacağının kabulü mümkün değildir. Ayrıca, davacı taraf, davalılara göndermiş olduğu ihtarnamede ürün iadeleri üzerine durumu davalılara bildirdiğini, davalıların da gelerek yağlardan numune aldıklarını beyan etmektedir. Yine davacı tarafça ibraz edilen ve davacı şirket adına hareket ettiği anlaşılan Tamer Topal tarafından davalı ...@....com adresine gönderilen 11 Eylül 2015 tarihli elektronik iletide davalı şirketin 11.09.2015 tarihinde gelen yetkililerin numune aldığından söz edilmektedir. Mahkemece dava konusu ürünlerin ayıplı olup olmadığının belirlenmesi için konusunda uzman gıda ve kimya mühendislerinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetinden dava konusu yağların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı hususunda denetime elverişli bilirkişi raporu alınmasından sonra ürünlerin ayıplı olduğu anlaşılırsa, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığının davacının iddia ettiği gibi davalıların yağlardan numune alıp almadığı hususu davalılardan sorularak ve davacının müşterileri tarafından davacıya kesilen iade faturaları ve davacı tarafça sunulan 11 Eylül 2015 tarihli elektronik ileti de dikkate alınarak belirlenmesinde sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına..." şeklinde karar verilmiştir.
İstinaf kaldırma kararı gereği dosya mahkememize gönderilmiş ve 13/02/2024 tarihinde yukarıda yazılı esasa kaydedilmiştir.
İstinaf kaldırma kararı sonrasında mahkememizce; Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla bir gıda mühendisi ve iki kimya mühendisi bilirkişi refakatinde keşif yapılarak dava konusu yağların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı hususunda rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 04/11/2024 tarihli raporunda özetle,
"...Dava dosyasında yer alan yazılı ve görsel bilgilerin değerlendirilmesi, numune analiz sonuçları ve tarafların beyanları ve mahalde yapılan keşif sonucunda;
... Gıda, ... isimli yağın üreticisi, ... Gıda yağın ürettiricisi (aracı ) olup, ... Gıda ise, bu malı distribütör olarak ... Bisküvi’ye satan ve fatura eden firma olduğu,
Davacı şirketin, teslim aldığı ürünleri, kendi bünyesinde, “ Girdi Kontrol Prosedürü” uyarınca gerekli fiziksel, kimyasal ve organoleptik kontrollere tabi tutarak ilgili teknik mevzuata uygunluğu halinde kabulünü yapmadığı,
Dava konusu yağların prosedür ve standartlarına uygun olarak üretildiği, gerekli olan tüm analizlerin yapıldığı, peroksit oranı yönünden ... tarafından belirtilen 0.8 meqO₂/kg üst limit değerinin çok altında sevkiyatın yapıldığı, ... tarafından imzalı kaşeli “Ürün Analiz Sertifikası” ile kayıt altına alındığı,
Türk Gıda Kodeksi 17.05.2008 tarih 26879 sayılı R.G. Sürülebilir Yağlar/ Margarin ve Yoğun Yağlar Tebliğine göre, yağlarda peroksit oranı değerinin üst limiti olarak belirlenmiş bir değer bulunmadığı,
Davacı şirket yetkililerinin kendi beyanlarındaki ifadelere göre ürünlerin girdi kontrollerinin yapıldığı ve peroksit değerlerinin uygun bulunduğu,
Yağlarda, ısı, ışık ve havada mevcut oksijen, metal iyonları etkileşimiyle peroksit düzeyinde artış olabileceği,
Saklama koşullarının mevzuata uygun olarak düzenlenmesi, bu süreci durdurabileceği veya eser miktara indirebileceği,
Davacının, satın aldığı ... Yağlarını teknik düzenlemelere uygun olarak saklamadığı
Analiz yaptırılmak üzere ... yağlardan alınan numunelerin alınma şeklinin, taşıma, analize kadar geçen bekleme süresi ve koşullarının uygun olmadığı,
Davacı şirketin, üretim tesisinde, belirli alanların fiziki koşullarını ( sıcaklık, nem) takip amacıyla hazırlamış olduğu ve takip değerlerini işbu dosyaya sunduğu “Takip Formları”’nda, ayıplı olduğu iddia edilen yağların bulunduğu alan kayıtları ve bu alana ilişkin takip değerlerinin yer almadığı,
Etiket yükümlülüğünün “son tüketiciye” arz edilen ürünler bakımından getirildiği,
...’in fason olarak ürettiği yağların üzerine etiket koyma yükümlülüğü bulunmadığı,
Tankların üzerindeki etikette yazılı 1 yıllık raf ömrü ile, yağların yanında gelen analiz raporlarında yazılı 3 aylık raf ömrünün farklı olma sebebini araştırmayan davacının kusurlu olduğu,
Davacının iade edildiğini öne sürdüğü ürünlerin üretiminde kullanılan yağın ... şirketinin marka sahibi olduğu yağ olup olmadığının belirsiz olduğu,
Peroksit analizleri, tat ve kokuda bozulma, acılaşma gözlenen ve iadeye konu gofret ürünlerinde, bu soruna doğrudan ... yağının neden olduğunu göstermediği,
Numunelerin hatalı olup olmadığının sadece peroksit sonuçlarına bakılarak belirlenemeyeceği,
Davacı şirketin, ürün son kontrollerini de belgeleyemediği,
Yukarıda ifade edilen özet değerlendirmelere göre;
Dava konusu, ... firması tarafından ... Turkey adına fason olarak üretilen ve ... Bisküvi tarafından satın alınan ... yağlarının ayıplı olduğunun ortaya konulamamış olduğu,
Ürünün ayıplı olduğu kabul edilse dahi, davacının yasal süreler içerisinde bildirimde bulunmamış olduğu..." kanaatleri bildirilmiştir.
İstinaf mahkemesi kararında belirtilen gerekçeler, tarafların iddia ve savunmaları ile kaldırma kararı gereği aldırılan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;
Mahkememizce benimsenen ve keşfen inceleme neticesinde düzenlenmiş, istinaf mahkemesinin kaldırma kararında belirttiği hususları yeterince karşıladığı kanaatine varılan bilirkişi heyetinin 04/11/2024 raporunda belirtildiği gibi, satım sözleşmesine konu ürünlerin ilgili prosedür ve standartlara uygun olarak üretildiği, gerekli olan tüm analizlerin yapıldığı, peroksit oranı yönünden üst limit değerinin çok altında davacıya teslimat yapıldığı, ürünlerde ısı, ışık ve havadaki mevcut oksijen, metal iyonları etkileşimiyle peroksit düzeyinde artış olabileceği, bu noktada saklama koşullarının önem arzettiği, buna karşılık davacının, satın aldığı ürünleri teknik düzenlemelere uygun olarak saklamadığı, dolasıyla ürünlerin ayıplı olduğunun kuşkuya mahal vermeyecek şekilde ispatlanamadığı, delil tespiti dosyalarında yapılan numune alma işlemlerinin teknik düzenlemelere ve prosedürlere uygun olmaması sebebiyle itibar edilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki peroksit analizlerinin yapıldığı raporlarda tespit edilen hususların davacının satmış olduğu gofret ve çikolata gibi ürünlerdeki tat ve kokuda bozulma, acılaşmanın doğrudan dava konusu yağlardan kaynaklı olduğu anlamına gelmediği sonuç ve kanaatlerine varılarak davanın reddi yönünde karar tesisi gerekli olmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Peşin alınan 8.709,53TL ve yargılama sırasında alınan 14.780,95TL ıslah harcı toplamı olan 23.490,48TL harçtan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harcın mahsubu ile fazla alınan 22.875,08TL artan karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan 4,30TL vekalet suret harcı ve 50,00TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplam 54,30TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
5-Davalı ... ... TİC LTD ŞTİ tarafından yapılan 5,20TL vekalet suret harcı ve 70,00TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplam 75,20TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... TİC A.Ş tarafından yapılan 100,00TL posta-tebligat gideri olan yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
7-Davalılar ... ... TİC LTD ŞTİ ve ... TİC A.Ş vekilleri yararına maddi tazminat davası yönünden AAÜT'nin 13/4 maddesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile ... ... TİC LTD ŞTİ ve ... TİC A.Ş'ye verilmesine,
8-Davalılar ... ... TİC LTD ŞTİ ve ... TİC A.Ş vekilleri yararına manevi tazminat davası yönünden AAÜT'nin 10/3 maddesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile ... ... TİC LTD ŞTİ ve ... TİC A.Ş'ye verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalanın karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzüne karşı, davalı iflas idare memurluğunun yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/01/2025
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır