T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVALI : 3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla davacıya ait araca arka kısımlardan çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geliğini, mezkur kazada müvekkilinin kusursuz, ... plakalı aracın sürücüsü ...'in asli ve tam kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın kaza tarihinde ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olup davalı sigorta şirketi müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, sigorta şirketine 11/01/2024 tarihinde başvuru yapılmışsa da Sigorta Şirketi müvekkilinin aracında meydana gelen hasar sebebiyle ikinci el piyasa değerinde uğramış olduğu gerçek zararını karşılamaktan imtina etmesi ve dava şartı zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamayarak sonuçlanması neticesinde işbu davanın açıldığını, mezkur kaza sebebiyle müvekkilinin aracının ikinci el piyasa değerinde düşüş yaşanmış olup müvekkiline ait şirkete ait aracın 2017 model ... marka özelliklerine sahip olduğunu, sigorta eksperi tarafından tanzim edilen 27/10/2023 tarih ve ... numaralı eksper raporunda; zararın en az 11.388,15-TL olarak tespit edildiğini, mezkur kaza sebebiyle müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın kaza tarihinde 154.834 km'de olduğunu, değer kaybı hesaplamasının re'sen seçilecek bilirkişi tarafından hesaplanmasını talep ettiklerini, ticari davalarda dava şartı zorunlu arabuluculuğa dair 09/02/2024 tarihli anlaşamama son tutanağı düzenlendiğini, davalarının kabulü ile değer kaybı bedeli ve aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararlarımıza ilişkin alacak taleplerimiz yönünden 6100 sayılı HMK 107. Madde gereği belirsiz alacak davası olarak daha sonrasında bedeli artırmak üzere; şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağının kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, (sigorta şirketi yönünden teminat limiti ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte) şimdilik 100,00-TL aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararımıza ilişkin alacağımızın kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı araç maliki ... Ve Sürücüsü ...'den tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ'nin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle HMK madde 6/1 uyarınca, “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” olduğu, müvekkilinin davalının muamele merkezi “Meclis-i Mebusan Cad. No: 15 Beyoğlu/ Salıpazarı, İstanbul” adresinde bulunduğundan, müvekkil şirket aleyhinde ikame edilecek davalarda yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davanın İstanbul Mahkemeleri’nde açılması gerekirken yetkisi olan mahkemenizde açıldığından, öncelikle Mahkemenizin yetkisine itiraz ettiklerini, davacı tarafın HMK m. 121 gereğince, delilleri taraflfurıf tebliğ etmediğini, delillerin taraflarına tebliğinden sonra esas hakkında beyanda bulunma ve karşı delil sunma haklarını mahfuz ettiklerini, uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... numaralı ve 14/08/2023 - 14/08/2024 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, huzurdaki dava konusu kaza 3.10.2023 tarihinde meydana geldiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 120.000,00 olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğu her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, uyuşmazlığa konu hasarın ihbarına istinaden müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atandığını, ekspertiz raporuna istinaden müvekkil şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 11.338,15 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, işbu ödemenin nazara alınmasını talep ettiklerini, davacının araç mahrumiyeti/ gelir kaybı tazminatına ilişkin talepleri teminat kapsamında olmadığını, hiçbir surette başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, tüm bu nedenlerle öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Müvekkilim kendi adına ait olan ... firmasının sahibi olup farklı sayılarda araca sahip olup uzun zamandır rent a car işi ile uğraştığını, bu hususa ilişkin olarak müvekkillinin Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde kaydı bulunduğunu, dava dışı ... ile müvekkili arasında araç kiralama sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşmenin konusu 2023 Model ... araç olduğunu, yapılan kira sözleşmesinde ek sürücü bilgili olarak kiralayan tarafından diğer davalı ...'e ait bilgiler verildiğini, bu doğrultuda kira sözleşmesi imzalandığını, kira sözleşmesi devam ederken ... sevk ve idaresindeki müvekkilinin tarafından kiralanan ... plakalı araç davacıya ait araca arkadan çarpmak suretiyle kazaya karıştığını, davacı tarafından sigortaya yapılan başvuru sonucunda huzurdaki dava açıldığını, müvekkilinin ile araç kiralama işlemini gerçekleştiren ... arasında dosyaya da sunulacak olan kira sözleşmesi incelendiğinde görüleceği üzere aracın kiralama süresi içerisinde kazaya karışması ve karşı tarafa maddi olarak vereceği her türlü zarardan kiralayan sorumlu ibaresi bulunduğunu, bu sebeple taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi ile müvekkilinin maddi anlamda oluşacak zararlardan bütün sorumluluğunu kaldırdığını, bu sebeple husumet itirazlarının bulunmakla öncelikli olarak davanın usulden reddini talep ettiklerini, açılan dava haksız ve hukuka aykırı talepler içerdiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmemizde zaruret hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının haksız ve mesnetsiz tüm iddia ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacıya ait ... plakalı aracın 03/10/2023 tarihinde ... sevk ve idaresindeyken davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile karıştığı kaza nedeniyle, davacının aracında meydana gelen değer kaybı zararı ve aracın kullanılamamasından kaynaklı olarak araçtan mahrum kalınması sebebiyle ortaya çıkan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebi hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Uyap üzerinden 03/10/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 19/02/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan sigorta uzmanı bilirkişisi ve adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 08/12/2024 tarihli raporundan özetle; ... plakalı Kamyon sürücüsü ...'in bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı K.T.K 'nun 84.maddesi asli kusurlardan madde 56/1-c (önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek"yakın takip" Arkadan çarpma) kural ihlali olup, %100 oranında kural ihlalinin olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığını, ... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybının miktarının 15.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 14.000,00 TL olduğu kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 12/12/2024 tarihli bedel artırım dilekçesinden özetle; Değer kaybı bedeli ve aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararlarımıza ilişkin alacak taleplerimiz yönünden davamız 6100 sayılı HMK 107. Madde gereği belirsiz alacak davası olup alacağımızın yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere; şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağımızın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, (sigorta şirketi yönünden teminat limiti ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte),şimdilik 100,00-TL aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararımıza ilişkin alacağımızın kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı araç maliki ... ve sürücüsü ...'den tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalı tarafa bedel arttırım dilekçesi tebliğ edilmiştir.
HÜKME ESAS ALINAN YASAL DÜZENLEMELER İLE ESAS HAKKINDA MAHKEMEMİZCE YAPILAN DEĞERLENDİRME:
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay . HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 24/01/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olmaması nazara alınarak yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi nazara alınarak; Davacı ...'in davasının KABULÜ İLE; Davacının 03/10/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 15.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, DAVALI ..., ...'dan kaza tarihi olan 03/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi nazara alınarak; Davacı ...'in araç mahrumiyet bedeli maddi zararı davasının KABULÜ İLE; Davacının 03/10/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 14.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALILAR ..., ...'dan kaza tarihi olan 03/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.980,99-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 491,84-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.061,55-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (15.000,00/29.000,00) oranına isabet eden 549,08-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 491,84-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.347,04-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (15.000,00/29.000,00) oranına isabet eden 696,74-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı tarafından karşılanan 1.176,00-TL posta ve tebligat gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 6.236,80-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (15.000,00/29.000,00) oranına isabet eden 3.225,93-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 29.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (15.000,00/29.000,00) oranına isabet eden 15.000,00-TL'den diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, 6100 Sayılı Kanunun 341/2-4 maddesi ve 6763 Sayılı Kanunun 44. Maddesiyle eklenen Ek Madde 1 uyarınca her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranı nazara alınarak miktar itibariyle KESİN olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 16/01/2025
Katip Hakim