T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı taraf arasında ticari alım satıma dayalı bir akdi ilişki başladığını, müvekkilinin davalı tarafa ait ... plakalı aracın kaplamasını yaptığını ve bu bağlamda 30.08.2021 tarih ... seri numaralı 18.500,00 TL bedelli fatura düzenlediğini ve her iki tarafın da ticari defterlerinde faturanın kayıtlı olduğunu, davalı yanın borcunu ödememesi üzerine Konya . İcra Müd.
... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itirazı ile takibin durduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş olup davalı yan davaya cevap vermemiş, davalı vekili duruşmadaki beyanında ise; aleyhe delilleri ve bilirkişi raporunu kabul etmediklerini bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İtirazın iptali davası olup, İ.İ.K.'nun 67. maddesi gereğince yasal bir yıllık süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve davacının takipteki kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası incelenmek üzere celbedilmiş, ticari defter ve kayıtlar, takibe konu faturalar, işlem yapılan araca ilişkin fotoğraflar, BA-BS formları, Mevlana Vergi Dairesi Kayıtları, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü Kayıtları ve tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.
Mevlana Vergi Dairesi Kayıtlarına göre davacının bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve tacir olduğu anlaşılmıştır.
Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının yapılan incelenmesinde; Davacı-alacaklı tarafından tarafından davalı-borçlu aleyhine yapılan ilamsız takip olduğu, borçlunun süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Taraflara ticari defterlerin yerini bildirmek üzere süre verilmiş olup, yapılan tebligata rağmen davalı defterlerin yerini bildirmemiş, davacı vekili tarafından ise defterlerin yeri bildirilmiştir. Öte yandan dava taraflarına ait BA-BS formları Mevlana Vergi Dairesi Müdürlüğünden celbedilmiştir. Akabinde davacı yan defterleri incelenmek suretiyle SMMM bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Sunulan 10/08/2022 tarihli raporda özetle; Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişkiden kaynaklı 30.08.2021 tarihli ... sayılı 18.500,00 TL tutarlı fatura alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacının 2021 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacı yan ticari defterlerinde, taraflar arasında ticari ilişkinin icra takibine konu faturadan kaynaklandığı, davacının ticari defterlerine göre davacının takibe konu ettiği 18.500,00 TL tutarlı fatura nedeniyle alacaklı olduğu, E-Fatura olarak düzenlenen belgelerin BA/BS formlarında bildirilme zorunluluğu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:... )'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: ... ) ile 01.07.2021 tarihinden itibaren uygulanmak üzere kaldırıldığından icra takibine konu faturanın BS formunda bildirilmediği, davacı şirket tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu faturanın E-Fatura şeklinde usulüne uygun düzenlendiği, davalı yan tarafından dosyaya sunulu cevap dilekçesi bulunmadığından ve ticari defterler sunulmadığından davalı ticari deftrelerinin incelenmediği ifade edilmiştir.
Mahkememiz 10/11/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 22/12/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "Dava konusu somut olayda mahkemece davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmesi için ihtarname tebliğ edilmişse de ihtarname tebliğine ilişkin ara kararda "Davalıya isticvap davetiyesi tebliği ile (davetiyenin bila ikmal dönmesi halinde TK'nun 35. Maddesi gereğince yapılmasına), 2019 yılına ait ticari defterlerini ibraz edilmesi yönünde 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde defter ibraz edilmediği takdirde defter ibrazından kaçınmış sayılacağı ve HMK'nun 220 ve 222. maddeleri gereğince işlem yapılacağı, dosyada toplanacak diğer delillere göre karar verileceğinin davetiyeye meşruhat olarak yazılmasına" denilmiş, ihtarname üzerine yazılan meşruhatta da "HMK' nun 220 ve 222. maddeleri uyarınca incelemeye esas 2021 yılını kapsayan ticari defter ve dayanağı kayıtları ile cari hesap dökümünün onaylı örneğini mahkememize sunmak veya inceleme yapılabilecek adresi bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş olup aksi takdirde defter ve belgeleri ibrazdan kaçınmış sayılarak dosyada toplanacak diğer diğer delillere göre karar verileceği ihtar ve tebliğ olunur" denilmiş olup ihtarnamede HMK 223. maddesinde düzenlenen defter ibrazından kaçınmanın sonuçları ile ilgili herhangi bir bildirim yer almamaktadır. Mahkemece davalı tarafa ticari defterlerin ibrazı hususunda ibrazdan kaçınmanın sonucu da hatırlatılmak suretiyle usulüne ihtarname tebliği ile sonucuna göre hüküm verilmesi gerekirken usule aykırı düzenlenen ihtarnameye dayalı olarak yazılı şekilde karar karar verilmesi doğru olmamıştır (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında bu yöndedir). Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvuru talebinin kabulüne, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına," gerekçeleri ile kaldırılmış, Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Kaldırma ilamı doğrultusunda davalı vekiline davalı şirketin 2019 yılı ticari defterlerini ibraz etmesi hususunda ihtaratlı tebligat yapılmış, davalı vekili davalı şirkete ait 2019 yılına ait ticari defterleri dosyaya sunmuştur.
Mahkememizce aldırılan SMMS bilirkişisinin 05/06/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Davalı ... Tic. Ltd Şti'nin 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, ticari defter açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, davalı tarafın 2021 ve 2022 yılı ticari defter kayıtlarının kendi içerisinde birbirini doğruladığı, birbirleriyle uyumlu olduğu, HMK 222.madde gereğince mevcut haliyle davalı tarafın ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, ticari defter kayıtlarına göre dava ve takip konusu fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklı dava takip tarihi itibariyle davaya konu edilen 30/08/2021 tarihli ... seri nolu 18.500,00 TL tutarlı faturanın 2021 yılı ticari defterinde kayıtlı olduğu fatura bedelinin icra takip tarihi (13/10/2021) itibariyle ödenmediğinin görüldüğü, davaya konu edilen ve takibe konu olan faturanın ödenmesine ilişkin olarak davalı tarafça . İcra Dairesinin bünyesindeki ... Esas sayılı dosyaya ödenmek üzere sırayla 16/12/2022,23/12/2022 ve 26/12/2022 tarihlerinde icra ödemesi ve avukatlık masrafı adı altında EFT ödemelerinin yapıldığının ilgili dekontlardan tespit edildiği, 2021/ ve 2022 yılı ticari defterlerinde yapılan incelemelerde herhangi bir iade faturasının düzenlenmediği, davalı tarafın davacı tarafa takip konusu fatura nedeni ile herhangi bir borcunun kalmadığı, bahsedilen fatura tutarına fazla yapılan eft ödemelerinden sonra davalı tarafın davacı taraftan 23.450,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, 2022 yılı ticari defterlerinde görünen bakiye tutarının mevcut olduğu rapor edilmiştir.
Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde ise ticari defterlerin delil olması düzenlenmiş olup; mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulaması, belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtların birbirinden ayrılamayacağı, açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtlarının, sahibi aleyhine delil olduğu, taraflardan biri tacir olmasa dahi tacir olan diğer tarafın, ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden tarafın iddiasını ispat etmiş sayılacağı öngörülmüştür. Anılan maddede belirtilen koşullar gerçekleşmedikçe ticari defterlerin sahibi yararına delil olma niteliği bulunmayacağı gibi, hükme dayanak teşkil edemeyecektir.
6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi, ''Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.'' hükmünü içermektedir. Ancak faturanın içeriğine yasal süresi içerisinde itiraz edilmemesi faturada belirtilen verilerin doğru olduğu karinesini doğurmakla beraber, tek başına faturanın verilmesine neden olan iş veya hizmetin yapılmış olduğu, malın teslim edildiği anlamını taşımaz. Zira karşı tarafça akdi ilişkinin inkar edildiği hallerde, fatura düzenlenmesi ve tebliğ edilen bu faturaya süresinde itiraz edilmemesi tek başına alacağın varlığını göstermez (Bkz. Yargıtay . HD'nin 19/09/2016 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararı ile Yargıtay HGK'nın 01/07/2021 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararı).
Tüm dosya kapsamına ve alınan bilirkişi raporlarına göre; Davalı ... Tic. Ltd Şti'nin 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, ticari defter açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, davalı tarafın 2021 ve 2022 yılı ticari defter kayıtlarının kendi içerisinde birbirini doğruladığı, birbirleriyle uyumlu olduğu, HMK 222.madde gereğince mevcut haliyle davalı tarafın ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, ticari defter kayıtlarına göre dava ve takip konusu fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklı dava takip tarihi itibariyle davaya konu edilen 30/08/2021 tarihli ... seri nolu 18.500,00 TL tutarlı faturanın 2021 yılı ticari defterinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin icra takip tarihi (13/10/2021) itibariyle ödenmediğinin görüldüğü, davaya konu edilen ve takibe konu olan faturanın ödenmesine ilişkin olarak davalı tarafça . İcra Dairesinin bünyesindeki ... Esas sayılı dosyaya ödenmek üzere sırayla 16/12/2022, 23/12/2022 ve 26/12/2022 tarihlerinde icra ödemesi ve avukatlık masrafı adı altında EFT ödemelerinin yapıldığının ilgili dekontlardan tespit edildiği, 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinde yapılan incelemelerde herhangi bir iade faturasının düzenlenmediği, davalı tarafın davacı tarafa takip konusu fatura nedeni ile herhangi bir borcunun kalmadığı, bahsedilen fatura tutarına fazla yapılan eft ödemelerinden sonra davalı tarafın davacı taraftan 23.450,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, 2022 yılı ticari defterlerinde görünen bakiye tutarının mevcut olduğu ancak bu fazla ödemenin icra dosyasındaki feri alacaklar yönünden olduğu, sonuç olarak davacının takip başlattığı miktarda alacaklı olduğu, davasında haklı olduğu ve takip tarihinden sonra borcun davalı tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Mevcut durumda davaya esas takip dosyasında borcun ödendiği ve dosyanın kapandığı anlaşılmakla dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, davacının takibinde ve davasında haklı olduğu gözetilerek ve alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında hesaplanan 3.700,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- Alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında hesaplanan 3.700,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 223,44-TL peşin harç, 92,50-TL icra harcının mahsubu ile bakiye 299,46-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından karşılanan 59,30-TL başvurma harcı, 223,44-TL peşin harç, 92,50-TL icra harcı, 254,45-TL posta ve tebligat gideri, 2.900,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 8,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 3.538,19-TL'nin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 18.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 17/07/2025
Katip Hakim