T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACILAR : 1-
2-
VASİSİ: :
3-
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; 05.09.2023 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresinde ... plakalı araç ile Ilgın-Derbent yolunun 11+000'ıncı kilometresine gelindiği esnada yol çalışması olması ve yola uyarıcı konulmaması neticesinde çalışma bölgesinde sürücü Mehmet'in direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve aracın yan yatması şeklinde trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza ile ilgili olarak müvekkiller ... ve ... kızları destek ... kaybettiğini, müvekkili ... da ağır yaralandığını, desteğin ve müvekkil ...'nın kazanın oluşumunda bir kusuru bulunmadığını, kazaya karışan ... plaka sayılı araç ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi uyarınca davalı sigorta şirketinin teminatı kapsamında olduğunu, bu nedenlerle davalı sigorta şirketi müvekkillerinin uğramış olduğu destekten yoksun kalma tazminatından ve maddi tazminat davasından sorumlu olduğunu, davacı müvekkillerinin ölüm ve yaralanma nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığından en ufak bir tereddüt olmadığını, davacı ... yaralanmasına sebebiyet veren dava konusu trafik kazası, araç sürücüsünün kusuruyla meydana geldiğini, başvuru konusu trafik kazası sebebiyle başvuran müvekkilinin ağır şekilde yaralanmış olup olay sonrasında önce Ilgın Devlet Hastanesi'ne daha sonra ise Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne kaldırıldığını, müvekkilleri ... ... ve ... adına karşı taraf sigorta şirketine ekteki 12.10.2023 tarihli dilekçe ile müracaat edildiğini, ... numaralı hasar dosyası açıldığını, anılan hasar dosyasına istinaden sigorta şirketi tarafından yazılı olarak dönüş yapılmadığı gibi herhangi bir ödeme yapılmadığını ve dosyamız sürüncemede bırakıldığını, dava konusu trafik kazası nedeniyle Ilgın Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile yargılama devam ettiğini, müvekkillerinden ..., Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kısıtlandığını, 05.02.2024 tarihli husumet izni çerçevesinde eldeki dava açıldığını, taraflar ile Konya Arabuluculuk Bürosunun ... Dosya Nolu, ... Başvuru Nolu Arabuluculuk Başvurusu denenmiş ancak uzlaşmak mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle haklı davanın kabulü ile; başkaca sorumlulara karşı başvuru, dava ve her türlü yasal hakları ile diğer tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkil ... ve ... kızları ... vefatı nedeniyle ... için şimdilik 100,00 TL ve ... için şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (ZMSS teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkiller ... ve ... ayrı ayrı ödenmesine, müvekkil ... uğramış olduğu kalıcı iş göremezlik oranının tespiti ile; kalıcı iş göremezlik bedeli olarak şimdilik 100,00 TL, geçici iş göremezlik bedeli olarak şimdilik 100,00 TL, bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik 100,00 TL, belgeli ve belgesiz tedavi giderleri için şimdilik 100,00 TL olmak şimdilik toplam 400,00 TL maddi tazminatın fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı (ZMSS teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine; her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Davacı tarafın ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ( trafik ) ile sigortalı olduğundan bahisle vefat tazminatı talep ettiğini, davacı tarafların delillerinin taraflarına tebliğini talep ettiklerini, dava konusu kaza sebebiyle açılmış olan ceza dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiğini, davacı tarafınca 2918 sayılı KTK gereği müvekkil şirkete zorunlu olan başvuru şartını yerine getirmediğini ve haliyle başvuruda zorunlu belgelerin sunulmaması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, tüm bu sebepler ile davacı taraf sırf başvuru yapmış olmak için eksik evrak ile şirkete başvurduğunu, bu aşamada müvekkili şirket tarafından hesaplama yapılması beklenemeyeceğini, kötü niyetli bu davranış sonucu müvekkil şirket temerrüde düşmemiş olacağını, dava şartının yokluğu sebebiyle huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince kaza anında müvekkil şirkete sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün müteveefanın ölümünün ve davacı ...'nın maluliyetinin meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, kusuru ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı ...'nın maluliyetinin kaza ile illiyet bağının kurulması ve özür olarak belirtilen maluliyetin tespiti konusunda İstanbul Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulundan rapor alınmasını talep ettiklerini, sürekli sakatlık tazminatı hesaplamasının güncel 2918 SAYILI KTK da yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmelidir.anayasa mahkemesi'nin 2918 sayılı kanunun bazı maddelerindeki bazı ifadelerinin iptalinden sonra yargıtay uygulamaları geliştirilen uygulamaya kısmen paralel olarak 19.06.2021 tarih ve 31516 sayılı resmi gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren 7327 sayılı "icra ve iflas kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun"un 18. maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı kanunun 90. maddesinin 1. fıkrasının "b" bendi ile maluliyet ve destek zararı hesaplamalarında %2 yi aşmamak üzere iskonto faizi uygulanacağı hükmü getirildiğini, davacı taraflara sgk tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme veya gelir bağlama işleminin yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması güncel 21918 sayılı KTK da yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesi'nin 2918 sayılı kanunun bazı maddelerindeki bazı ifadelerinin iptalinden sonra yargıtay uygulamaları geliştirilen uygulamaya kısmen paralel olarak 19.06.2021 tarih ve 31516 sayılı resmi gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren 7327 sayılı "icra ve iflas kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun"un 18. maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı kanunun 90. maddesinin 1. fıkrasının "b" bendi ile maluliyet ve destek zararı hesaplamalarında %2 yi aşmamak üzere iskonto faizi uygulanacağı hükmü getirilmiştir. davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumludur. davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlıdır. teminatın tek, hasar görenlerin birden fazla olması durumunda karayolları trafik kanunu 96.madde gereğince teminatın paylaştırılması gerekli olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla mezkur kazada davacıların müterafik kusuru mevcut olup, tazminat hesabından müterafik kusur indirim yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddine, müvekkili şirket aleyhine açılmış davanın tümden reddine, davacı delillerinin taraflarına tebliğine, kusur durumunun tespiti açısından ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılmasına, davacının davasının ispatı halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise asıl alacak yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, faizin erken dava tarihinden başlatılmasına, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 05/09/2023 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve yan yatması sebebiyle meydana gelen trafik kazasında davacı ... için geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi giderine ve davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalmaları nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Ilgın Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır. Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davacı ...'ın Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile kısıtlandığı, kendisine vasi olarak ... vasi olarak atandığı bildirilmiş olup ilgili Mahkemeden alınan husumete izin kararının Mahkememize sunulması, yok ise kısıtlı adına iş bu davayı açabilmesi için husumete izin kararının vesayet makamından alınarak Mahkememize sunulması için davacı vekiline 1 AYLIK KESİN SÜRE ve YETKİ verilmesine, davacı vekilince süresi içerisinde Doğanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 05.02.2024 tarihli ek kararı husumete izin ek kararını dosyaya sunmuştur.
UYAP üzerinden sorgulama yapılarak 05/09/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... plaka sayılı 1 adet taşıtın trafik sicil kaydı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 21/02/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Dava konusu kazada/olayda ölen/yaralanan hakkında Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazı yazılarak ve yazıya ölenin/yaralananın açık kimlik bilgileri ve varsa sigorta sicil numarası belirtilerek; a)Yaralanma olayı varsa dava konusu kazada/olayda yaralanması nedeniyle yaralanan sigortalıya sağlık yardımı yapılıp yapılmadığının, geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilip verilmediğinin, sürekli iş göremezlik hali varsa gelir bağlanıp bağlanmadığının, takılması, değiştirilmesi, onarılması için protez, araç ve gereç sağlanıp sağlanmadığının veya bu amaçlarla başka yerlere gönderilip gönderilmediğinin ayrı ayrı bildirilmesi, özellikle bunlardan hangilerinin kusurlu olmaları halinde kusurlu kişilerden rücu yoluyla Kurumca istenebileceğinin ve rücu edilebilecek kalemlerin peşin sermaye değerlerinin kaçar TL olduklarının ayrı ayrı bildirilmesi ve tüm bu hususlarla ilgili rapor, gelir ve yardım bağlama kararı, ödeme belgesi vs. gibi belgelerin örneklerinin gönderilmesinin istenilmesine. b)Ölüm olayı varsa dava konusu kazada/olayda ölmesi nedeniyle ölen sigortalının yakınlarına ve hak sahiplerine (mirasçılarına vs.) herhangi bir gelir veya yardım bağlanıp bağlanmadığının, bağlanmışsa kimlere ne miktar bağlandığının, bunlardan Kurumca kusurlu olmaları halinde kusurlu kişilere rücu edebileceği gelir ve yardımların peşin sermaye değerlerinin her bir gelir veya yardım bağlanan kişi yönünden ayrı ayrı kaçar TL olduklarının bildirilmesi ve buna ilişkin gelir bağlanmasına veya yardım yapılmasına ve bunların peşin sermaye değerlerine ilişkin belge örneklerinin gönderilmesinin istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Ilgın Devlet Hastanesi Başhekimliğine ve Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliğine müzekkere yazılarak ...'nın hasta takip dosyasının, hasta tabela kâğıtlarının, röntgenlerin, filmlerin, grafilerin, yaralanan ve/veya ölenin yaptığı ödemelere ilişkin belgelerin ve diğer tüm hastane belgelerinin gönderilmesi istenilmiş, tedavi evrakları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğüne ve Doğanhisar İlçe Jandarma Komutanlığına müzekkere yazılarak davacıların sosyal ekonomik durumunun araştırılması istenilmiş, araştırma tutanağı dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisinin 23/02/2025 tarihli kusur raporundan özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın bu kazanın oluşumunda asli kusurlardan 2918 sayılı KTK madde 52/1-b (sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadır) asli kural ihlali olup %100 oranında kural ihlalinin bulunduğu, bu kazada başkaca yolcu ya da herhangi bir kimsenin kusurunun olmadığı rapor edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 16/01/2025 tarihli maluliyet raporundan özetle; davacı ...'nın yaşına göre sürekli iş göremezlik oranının %5 olduğu, Erişkinler için Engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine kişinin sağ el bileğinde eklem hareket kısıtlılığı arızasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının %4 olduğu kalıcı olduğu, mevcut yaralanmasının emsallerine göre iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceğini, bu süre zarfında kişinin herhangi bir gelir getirecek işte çalışmayacağı, bu sürenin geçici iş göremezlik süreksi olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu sürenin 2 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağını, kişinin dosya kapsamında fatura edilmiş sgk tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığı, ancak yaralanmanın ölçüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 8.000,00 TL olarak değerlendirildiği, bakıcı giderlerinin 26.829,00 TL olarak değerlendirildiği, toplamda 34.829,00 TL değerlendirildiği rapor edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan aktüer bilirkişisinin 30/06/2025 tarihli raporundan özetle; 05/09/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 4 ayda iyileşen bu sürenin ilk 2 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan iyileşme sonrası tüm vücut fonksiyonundan kaybederek %4 oranında engelli kalan ve meslekte kazanma gücünden kısmen kaybederek %5 oranında malul kalan davacı ...'nın 05/09/2023-05/01/2024 tarihleri arası 4 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararının 46.561,25, sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararının 06/01/2024-28/08/2050 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %4 engel oranı ve TRH 2010 kadın mortalite tablosuna göre 280.313,04 TL, 06/01/2024-21/05/2043 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %5 maluliyet oranı ve PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre 253.981,79 TL, 05/09/2023-05/11/2023 tarihleri arası 2 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının 26.829,00 TL, fatura edilen ve fatura edilemeyip belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararının 8.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan aktüer bilirkişisinin 02/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; 05/09/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanan ve medikal tedavi görmekte iken 06/09/2023 tarihinde vefat eden ... 06/09/2023-24/09/2032 tarihleri arası TRH 2010 Mortalite Tablosuna göre babası ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 184.906,07 TL, annesi ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 581.316,49 TL, 06/09/2023-07/12/2029 tarihleri PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre babası ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 147.438,65 TL, annesi ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 371.432,64 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 06/10/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle; davamızın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve taleple bağlı kalınarak karar verilmek üzere; ... yönünden şimdilik, kalıcı iş göremezlik bedeli olarak dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttiğimiz talepleri 253.881,79 TL daha arttırarak 253.981,79 TL olarak (Sürekli Sakatlık teminatından karşılanmak üzere), kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigortadan (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine, geçici iş göremezlik bedeli olarak dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttiğimiz talepleri i 46.461,25 TL daha arttırarak 46.561,25 TL olarak (sağlık gideri teminatından karşılanmak üzere), kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigortadan (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine, bakıcı gideri tazminatı olarak dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttiğimiz talepleri 26.729,00 TL daha arttırarak 26.829,00 TL olarak (sağlık gideri teminatından karşılanmak üzere), kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigortadan (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine, belgeli ve belgesiz (sgk tarafından karşılanmayan) tedavi giderleri olarak dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttikleri talepleri 7.900,00 TL daha arttırarak 8.000,00 TL olarak (sağlık gideri teminatından karşılanmak üzere), kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigortadan (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine, ... yönünden şimdilik, destekten yoksun kalma maddi tazminat bedeli olarak dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttikleri talepleri 147.338,65 TL daha arttırarak 147.438,65 TL olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigortadan (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, ... yönünden şimdilik, destekten yoksun kalma maddi tazminat bedeli olarak dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttikleri talepleri 371.332,64 TL daha arttırarak 371.432,64 TL olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigortadan (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, yargılama giderleri (özellikle maluliyet raporu için Konya Necmettin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi raporu için yapılan masraf dahil olmak üzere) ile ücret-i vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, artırılan bedel üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalıya tebliğ edilmiştir.
Dava, tek taraflı trafik kazası nedeniyle davalı zorunlu mali mesuliyet sigortacısına yöneltilen davacılar ... ve ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı, diğer davacı yönünden geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi gideri zararlarının tazminine ilişkindir.
Kusur durumuna ilişkin;
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisinin 23/02/2025 tarihli kusur raporundan özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın bu kazanın oluşumunda asli kusurlardan 2918 sayılı KTK madde 52/1-b (sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadır) asli kural ihlali olup %100 oranında kural ihlalinin bulunduğu, bu kazada başkaca yolcu ya da herhangi bir kimsenin kusurunun olmadığı rapor edilmiştir. Mahkememizce alınan raporun dosya kapsamına ve oluşa uygun, ayrıntılı ve gerekçeli, hükme elverişli bulunduğu değerlendirilmiştir.
Maluliyet durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Her ne kadar Mahkememizce, Mahkememizin yargı çevresinde bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereğince Aktüerya hesabı PMF 1931 Yaşam Tablosu ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri nazara alınarak hüküm tesis edilmekte ise de T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 01/09/2021 Tarih ve ... -... Karar sayılı ilamının T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 08/01/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 22/04/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamıyla "Kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümleri gereğince maluliyet değerlendirmesi yapılması ve muhtemel yaşam süresinin TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplanması" gerektiği gerekçesiyle bozulduğu ve yine T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/05/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın "Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; sürekli iş göremezlik oranının tespitinde kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına; tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasına" şeklinde uyuşmazlığın giderildiği anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek Yargıtay'ın kabulü çerçevesinde değerlendirme yapılmaya başlanmıştır.
Somut olayda, Mahkememizce aldırılan Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 16/01/2025 tarihli maluliyet raporundan özetle; davacı ...'nın Erişkinler için Engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine sağ el bileğinde eklem hareket kısıtlılığı arızasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının %4 olduğu kalıcı olduğu, mevcut yaralanmasının emsallerine göre iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceğini, bu süre zarfında kişinin herhangi bir gelir getirecek işte çalışmayacağı, bu sürenin geçici iş göremezlik süreksi olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu sürenin 2 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağını, kişinin dosya kapsamında fatura edilmiş sgk tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığı, ancak yaralanmanın ölçüsü de dikkate alındığında bu tür giderlerin 8.000,00 TL olarak değerlendirildiği, bakıcı giderlerinin 26.829,00 TL olarak değerlendirildiği, toplamda 34.829,00 TL değerlendirildiği rapor edilmiştir. Raporun gerekçeli ve kanuna uygun düzenlendiği anlaşılmakla itibar edilmiştir.
Hesap raporuna ilişkin yapılan değerlendirmede;
Somut olayda, Mahkememizce aldırılan aktüer bilirkişisinin 30/06/2025 tarihli raporundan özetle; 05/09/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 4 ayda iyileşen bu sürenin ilk 2 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan iyileşme sonrası tüm vücut fonksiyonundan kaybederek %4 oranında engelli kalan ve meslekte kazanma gücünden kısmen kaybederek %5 oranında malul kalan davacı ...'nın 05/09/2023-05/01/2024 tarihleri arası 4 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararının 46.561,25, sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararının 06/01/2024-28/08/2050 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %4 engel oranı ve TRH 2010 kadın mortalite tablosuna göre 280.313,04 TL, 05/09/2023-05/11/2023 tarihleri arası 2 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının 26.829,00 TL, fatura edilen ve fatura edilemeyip belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararının 8.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir. Bu rapora itibar edilmiştir.
Mahkememizce diğer davacılar yönünden aldırılan aktüer bilirkişisinin 02/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; 05/09/2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanan ve medikal tedavi görmekte iken 06/09/2023 tarihinde vefat eden ... nın 06/09/2023-24/09/2032 tarihleri arası TRH 2010 Mortalite Tablosuna göre babası ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 184.906,07 TL, annesi ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 581.316,49 TL olduğu rapor edilmiştir. Bu rapora itibar edilmiştir.
Davalı sigortanın, geçici iş göremezliğin, tedavi giderlerinin ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna ilişkin itirazı yönünden yapılan değerlendirmede;
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik
Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder. (Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... )
Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan 18/06/2016 tanzim tarihli Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez.
ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2020 TARİHLİ RESMİ GAZETDE YAYINLANA 17/07/2020 TARİHLİ VE ... E ... K SAYILI KARARINA GÖRE 6704 SAYILI KANUNU 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA " İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE GENEL ŞARTLARDA" İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Bu halde davalı sigortanın geçici işgöremezlik, tedavi giderlerinin ve bakıcı tazminatının teminat dışı olduğuna yönelik itirazları yerinde değildir.
Davalı vekilinin, hükmedilen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği yönündeki itirazının değerlendirilmesinde;
6098 sayılı Borçlar Kanun’un, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanun’un 52.maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.
Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK.nun 52.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Trafik kazalarında emniyet kemeri vb. koruyucu ekipmanların takılı olması meydana gelebilecek yaralanmalara karşı riski azaltabileceği bilinmekle birlikte kazanın oluş biçimi, kişinin konumu, travmanın şiddeti gibi birçok faktöre bağlı olarak koruyucu ekipman takılı olsa dahi söz konusu bölgelerin travmaya maruz kalabileceği bilinmektedir.
Somut olayda, müterafik kusur uygulanmasını gerektirecek bir delil olmadığından bu yöndeki itiraz kabul edilmemiştir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 25/10/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a)Taleple bağlı kalınarak 253.981,79-TL sürekli iş göremezlik tazminatı,
b)46.561,25-TL geçici iş göremezlik tazminatı,
c)26.829,00-TL TL bakıcı gideri tazminatı,
d)8.000,00-TL fatura edilmeyen zorunlu tedavi gideri tazminatı
olmak üzere hesaplanan maddi tazminat tutarı olan toplam 335.372,04-TL'nin DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 25/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACI ...'ya VERİLMESİNE,
2-Davacı ... yönünden davanın KABULÜ ile;
-Taleple bağlı kalınarak 147.438,65-TL destekten yoksun kalma tazminatının DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 25/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACI ...'a VERİLMESİNE,
3-Davacı ... yönünden davanın KABULÜ ile;
-Taleple bağlı kalınarak 371.432,64-TL destekten yoksun kalma tazminatının DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 25/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACI ...'a VERİLMESİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 58.353,36-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 1.282,80-TL peşin harçların ve 2.915,65-TL tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 54.154,91-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacılar tarafından karşılanan 1.282,80-TL başvuru harçları, 1.282,80-TL peşin harçlar ve 2.915,65-TL tamamlama harçları olmak üzere toplam 5.481,25-TL'nin davalıdan alınarak davacılara tarafa verilmesine,
7-Davacılar tarafından karşılanan 793,50 -TL posta ve tebligat gideri, 11.500,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 5.960,00-TL ATK ücreti, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 18.314,30-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 53.659,53-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'ya verilmesine,
9-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
10-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 59.429,22-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
11-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 23/10/2025
Katip Hakim