T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - [
DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - [
DAVALI : 2- ... - ... ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;15/04/2023 tarihinde saat 14:23 sıralarında davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Caddesi istikametinden gelip ... Sokak üzerinden ... Otel istikametine doğru seyir halinde iken aracının sağ ön kısmı ile park halinde olan ve davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın sağ ön köşe kısmına çarptığını, çarpmanın etkisi ile ... plakalı araç, arka kısmında park halinde bulunan yine davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın ön kısmına çarptığını, bundan dolayı davacıya ait ... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini ve davacının aracının değer kaybına uğradığını, iş bu dava ikame edilmeden önce taraflarınca arabulucuya başvurulduğunu ancak görüşmelerde bir sonuç alınamadığını, kazaya neden olan ... plakalı araç, ... Sigorta A.Ş. tarafından Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ... poliçe numarası ile sigortalandığını, davalı ...Ş. tarafından başvuru sonucu 11.437,82 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından, yaşanan kaza neticesinde değer kaybı kapsamında bir kısım ödeme yapılsa da bu ödemenin davacının söz konusu kazadan kaynaklı zararını karşılamadığı gibi nedenlerle dava ve dava dışı fazlaya ilişkin tüm dava, talep, tazminat vs. Hakları saklı kalmak kaydıyla; 6100 sayılı HMK madde 107 gereğince alacak miktarının tam olarak belirlenememesi sebebiyle şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatınn kaza tarihinden itibaren işleyecek faiz oranı ile birlikte davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçede belirtilen limitler dâhilinde) tahsilini, arabuluculuk sürecinin anlaşmazlık ile sonuçlanması ve arabuluculuk sürecinin vekil ile takip edilmesi sonucu Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 16/2c maddesi gereğince lehimize arabuluculuk faaliyeti vekalet ücretinin takdir edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle huzurda görülmekte olan dava zamanaşımına uğradığından zamanaşımı itirazını sunduklarını, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacıya ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle davalı şirketçe davacı yana 22/06/2023 tarihinde 21.363,79-TL, ... San.'a 06/06/2023 tarihinde 3.181,58-TL, 17/07/2023 tarihinde 59.190,92-TL hasar bedeli ödemeleri, 20/09/2023 tarihinde 11.437,82-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, kazaya karışan dava dışı ... plakalı araç için ise 12/06/2023 tarihinde 85.000,00-TL hasar bedeli ödemesi, 20/10/2023 tarihinde 35.000,00-TL değer kaybı ödemesi gerçekleştirildiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettikleri gibi nedenlerle zamanaşımına uğramış davanın reddini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, usulden ret talebimizin kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddini, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı adına kayıtlı ... plaka nolu araçta meydana gelen değer kaybı tazminatına ilişkin olduğu olduğu anlaşılmıştır.
... sigortaya, Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 05/12/2024 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 13/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç park halinde olduğundan kusursuz olduğu, ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 35.000,00TL olarak hesaplandığı, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 11.437,83TL'lik ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 23.562,17 TL olacağı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... şirketinin ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ...'in müteselsilen sorumlu olduğu görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı da bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporların olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile yapılan hesaplamalar, önceki ödemeler ve artırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı ... şirketinin 8 iş günü sonunda yani 20/09/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı ... şirketine yüklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki;
Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.
Arabuluculuk müzakerelerinin anlaşmazlıkla sona ermesi halinde vekilin tarifenin 16/2–c maddesinde belirtilen vekalet ücreti vekil ile müvekkili arasında tasfiye edilmesi gereken alacak niteliğindedir. Aynı maddenin ç bendinde müvekkilin avukata ödeyeceği asgari vekalet ücretinin (c) bendine göre ödediği maktu vekalet ücreti mahsup edilerek Tarifeye göre belirleneceği yazmaktadır. Ayrıca mahkemece arabuluculuk vekalet ücretine hükmedileceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu anlamda davacının bu talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ İLE;
- Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 23.562,17 TL bakiye değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ...'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 20/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte, DAVALI ...'den kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Davacı vekilinin arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle vekalet ücreti talebi hususunda AAÜT 16/2-c uyarınca KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.609,53TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 400,68-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 781,25-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harcı, 400,68TL tamamlama harcı, 1.124,25-TL posta ve tebligat gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri ve 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 7.440,93-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 23.562,17-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 17/07/2025
Katip ... Hakim ...