T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ :
DAVALI : 3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ... Belediye Başkanlığına ait olan ve diğer davalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç tam kusurlu olarak, müvekkiline ait ... plakalı 2016 model ... marka/model araca arkadan çarpmak suretiyle 08.08.2023 tarihinde kazaya sebebiyet verdiğini, kaza Konya ilinde merkezde ... İlçesi ... Mah. ... Cad. ... Caddesi mahallinde olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait ... plakalı 2016 model ... marka/model araçta maddi hasar meydana geldiğini, dilekçe ekindeki kaza tutanağından da anlaşılacağı üzere, davalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu ve sorumlu olduğunu, müvekkilinin kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, müvekkiline ait aracın piyasa değerinin çok yüksek olduğunu, kaza sonrası aracın büyük maddi zarara uğradığını, araçta ciddi miktarda değer kaybı oluştuğunu, kaza sonrasında müvekkiline ait araç ... Araç Servisine çekildiğini ve tamirat işlemleri burada yapıldığını, müvekkiline ait ... plakalı ... marka araç servis tarafından tamir edilmiş ve tamire ilişkin 36.948,81-TL ' lik bedel tespit edildiğini, kazadan önce müvekkilinin aracının hasar kaydı olmadığını, Türkiye piyasasında az bulanan bir araç olduğunu, emsallerinin 10.000.000,00-TL nin üzerinde olduğunu, söz konusu trafik kazasından dolayı araçta maddi zarar oluştuğunu, ayrıca araçta bu kaza nedeni ile değer kaybı meydana geldiğini, zira işbu kaza nedeniyle müvekkilinin aracı tamir gördüğü için hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşayacağı kaçınılmaz olduğunu, müvekkiline ait aracın yaklaşık 48 gün serviste kaldığını, müvekkilinin bu süre zarfında aracını kullanamadığı için zarara uğradığını, bu zarar dışında da bu kaza nedeniyle maddi zarara uğradığını, tüm bu nedenlerle öncelikle davalı ... Belediye Başkanlığı adına kayıtlı olan ve kazaya karışan dava konusu ... plaka sayılı aracın kaydı üzerine, dava kesinleşinceye kadar 3. kişilere satışının önlenmesini sağlayacak şekilde ve araç dava konusu olduğundan teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını , kararın ilk tensip zaptı ile verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkile ait ... plaka sayılı 2016 model ... marka/model araçtaki, belirsiz alacak mahiyetinde olduğundan şimdilik geçici talep miktarı olarak 1.000,00-TL değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkile ait ... plaka sayılı 2016 model ... marka/model araçtaki aracını kullanamamaktan kaynaklı mahrumiyet ve yukarıda izah edilen diğer maddi zararların bedeli olarak,belirsiz alacak mahiyetinde olduğundan şimdilik geçici talep miktarı olarak 1.000,00-TL bedelin temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Belediye Başkanlığından müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar ... ve ... Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Davacının dilekçesinde yer alan beyanları kabul etmediklerini, diğer davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda tam kusurlu ve sorumlu olduğunu kabul etmediklerini, kusur oranına itiraz ettiklerini, kusur oranının yeniden belirlenmesi gerektiğini, kazaya karışan davacıya ait aracın Türkiye piyasasında az bulunan bir araç olduğunu, emsallerinin 10 milyonun üzerinde olduğu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, araçta iddia edilen büyük bir hasar söz konusu olmadığını ve rayiç değer üzerinde ciddi bir düşüş olmayacağını, diğer davalı şirket tarafından değer kaybı ödendiğini beyan edildiğini, ayrıca daha önce hasar kaydının bulunup bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, yapılan kaza ve aracın hasarının niteliğine bakıldığında aracın tamir süresinin de çok uzun olduğu kanaatinde olduğunu, aracın daha kısa sürede tamir edilebildiğini, davacının iddia ettiği araç tamir süresinin makul bir süre olmadığını, araç sahibinin beyan ettiği üzere kendisinin yurt dışına gitmesi sebebiyle araç tamir süresinin de bilinçli olarak uzatılmış olabileceğini, davacının araç kiralamadığı anlaşıldığını, bu sebeple ikame araç ödemesi gereken bedelinin yetersiz olduğunu, araç kullanış amacı ortaya konmadığı gibi araç mahrumiyetine ilişkin de kanıt sunulmadığını, her ne kadar yurt dışına uçak ile döndüğünü ve uçak bilet bedeli ödendiğinden bu zararın talep etmiş ise de uçak ile dönmeyip kendi aracı ile dönseydi belki daha fazla masraf yapmak zorunda kaldığını, kazaya karışan söz konusu aracın üzerine herhangi bir tedbir konulmasına gerek olmadığını, şayet aleyhlerine bir karar verilmesi durumunda idarelerinin kamu kurumu olduğu dikkate alındığında ödememe gibi bir durum söz konusu olmadığını, talep edilen hususların davalı sigorta şirketince karşılanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; HMK madde 6/1 uyarınca, “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkili davalının muamele merkezi “... Cad. No: 15 Beyoğlu/ Salıpazarı, İstanbul” adresinde bulunduğundan, müvekkil şirket aleyhinde ikame edilecek davalarda yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davanın İstanbul Mahkemeleri’nde açılması gerekirken yetkisi olan mahkememizde açıldığından, öncelikle Mahkemenizin yetkisine itiraz ettiklerini, davacı tarafın HMK m. 121 gereğince, delilleri tarafımıza tebliğ etmediğini, delillerin taraflarına tebliğinden sonra esas hakkında beyanda bulunma ve karşı delil sunma hakkımızı mahfuz tuttuklarını, uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... numaralı ve 06/01/2023 - 06/01/2024 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, huzurdaki dava konusu kazanın 8.08.2023 tarihinde meydana geldiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 120.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, davaya ilişkin yapılan inceleme ve kontrollerde davacının aracında 28.641,00 TL değer kaybı hesaplanmış ve bu tutar 30.10.2023 tarihinde; işbu davadan önce, davacı vekili Av. Cemil Dağ’e ödendiğini, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun eksiksiz olarak yerine getirdiğinden değer kaybına dair taleplerin reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açılmış olup hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atandığını, ekspertiz raporuna istinaden müvekkili şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 36.948,81 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, işbu ödemenin nazara alınmasını talep ettiklerini, davacının araç mahrumiyeti gelir kaybı tazminatına ilişkin taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, hiçbir surette başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, davacının avans faizi talebi yerinde olmayıp reddi gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... Belediye Başkanlığının maliki olduğu, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı aracın 08.08.2023 tarihinde karıştıkları kaza nedeniyle; ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı ile aracını kullanamaması nedeniyle oluşan araç mahrumiyet bedelinin ve diğer zararların davalılardan tahsili hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP üzerinden 08/08/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... plaka plaka sayılı 1 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 27/02/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 19/11/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda asli kural ihlali olup %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı kamyon sürücüsü Eyüp Ocak'ın ise bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı, ... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı tutarı bakiye miktarının 21.359,00 TL olduğu mahrumiyet bedeli tutarının 21.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazlarını karşılar nitelikte ve usulüne uygun hesaplama içerir ek rapor aldırılmak üzere dosyanın kök rapor hazırlayan sigorta-hasar uzmanı bilirkişisine yeniden tevdii edildiği, bilirkişinin 03/03/2025 tarihli ek raporundan özetle;Bakiye diğer kaybı bedelinin 21.773,69 TL, ... plakalı araçtaki hasar göz önüne alındığında aracın kaporta, boya ve döşeme ve elektrik gibi farklı alanlarda yapılması gereken işlemi mevcut olduğu, Konya ilinde ve civar illerde ... marka araçlar için onarım hizmeti veren yetkili servisler ve özel servislerle yapılan görüşmeler sonucu aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu, Konya ilinde araç kiralama işi yapan firmalardan alınan fiyatlarda davacının aracına emsal bir araç kiralamanın kaza tarihindeki günlük bedelinin 3.250,00 TL olduğu, davacının kaza olmasaydı dahi yapılması gereken amortisman gibi zorunlu giderlerinin de günlük 250,00 TL olduğu, günlük araç kiralama bedelinden düşüldüğünde ortaya çıkan 3.000,00 TL bedel üzerinden hesaplama yapıldığı, Yargıtay içtihatları gereğince araç sahibinin emsal nitelikte bir araç kiralaması ve bu araç kiralaması ücretinden amortisman, yakıt vb giderlerin düşülmesi ile kazanç kaybı ve ikame araç bedeli hesaplanması gerektiği, bu durumda araç mahrumiyetinden doğan zararın 3.000,00 TL X 7 gün 21.000,00 TL olduğu, ancak davacı vekili tarafından aracın onarımından 48 gün sürdüğü beyan edilmekle, bu durumda uğrayacağı mahrumiyet kaybı tutarının 144.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
... Sanayi Ltd Şti müzekkere yazılarak ... plakalı araca verilen çekici hizmetine ilişkin 08/08/2023 tarihli ... nolu satış fişi suretinin diğer kayıtların Mahkememize gönderilmesi istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Pegasus'a müzekkere yazılarak uçuşlara ilişkin bilet bedellerinin Mahkememize bildirilmesi istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahrumiyet bedeli yönünden aracın Türkiye'de emsalinin bulup bulunmadığı ve parça temini konusunda sorun olup olmadığı değerlendirilerek ve aracın serviste kaldığı gün gözetilerek objektif olarak aracın kaç günde tamir edilebileceği hususunun yeniden değerlendirilmesi ve değer kaybı yönünden davacının vekilinin itirazlarının somut şekilde karşılanması için ek rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor ve ek rapor hazırlayan sigorta uzmanı bilirkişisine tevdii edilmiş, sigorta bilirkişisinin 08/05/2025 tarihli ikinci ek raporundan özetle; Davacıya ait aracın emsallerinin 25.000,00-35.000,00 Euro aralığında olduğu ve davacıya ait araca emsal nitelikte aracın 30.000,00 Euro olduğu tespit edildiği, değer kaybı miktarının ise 1.700,00 Euro olarak tespit edildiği, araç bedelinin yaklaşık %6sına tekabül ettiğini, davacıya ait aracın sadece 1 parçasının onarılarak boyandığı göz önüne alındığında da bu miktarın makul olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 25/09/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle; 21.359,00-TL araç değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılardan alınarak davacıya verilmesine , ( sigorta şirketi için poliçe bedeli ve konusu ile sınırlı olmak kaydıyla )21.000,00-TL araç mahrumiyet bedelinin , 1.000,00-TL çekici bedelinin ve 5.000,00-TL uçak bileti bedelinin temerrüt tarihlerinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Belediye Başkanlığından müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar ... ve ... Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine , kabul edilecek bu miktarlara göre hesaplanacak vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin ( sigorta şirketi için poliçe bedeli ve konusu ile sınırlı kalmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretine müvekkil lehine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazası sebebiyle zmms poliçesine dayalı olarak bakiye değer kaybı, ikame araç bedeli, çekici bedeli, ve uçak bileti bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakla bu yöndeki yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı ve bundan kaynaklı diğer bir kısım zararları limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı ve diğer bir kısım zararlar gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı da bu zararlardan (değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 19/11/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda asli kural ihlali olup %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Eyüp Ocak'ın ise bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı, ... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı tutarı bakiye miktarının 21.359,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 21.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir. Kusur yönünden yapılan belirlemelerin doğru olduğuna kanaat edilerek bu hususta başkaca rapor alınmamıştır. Diğer hususlar bakımından tarafların itirazları doğrultusunda aldırılan bilirkişinin 03/03/2025 tarihli ek raporundan özetle; Bakiye diğer kaybı bedelinin 21.773,69 TL olduğu, ... plakalı araçtaki hasar göz önüne alındığında aracın kaporta, boya ve döşeme ve elektrik gibi farklı alanlarda yapılması gereken işlemi mevcut olduğu, Konya ilinde ve civar illerde ... marka araçlar için onarım hizmeti veren yetkili servisler ve özel servislerle yapılan görüşmeler sonucu aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu, Konya ilinde araç kiralama işi yapan firmalardan alınan fiyatlarda davacının aracına emsal bir araç kiralamanın kaza tarihindeki günlük bedelinin 3.250,00 TL olduğu, davacının kaza olmasaydı dahi yapılması gereken amortisman gibi zorunlu giderlerinin de günlük 250,00 TL olduğu, günlük araç kiralama bedelinden düşüldüğünde ortaya çıkan 3.000,00 TL bedel üzerinden hesaplama yapıldığı, Yargıtay içtihatları gereğince araç sahibinin emsal nitelikte bir araç kiralaması ve bu araç kiralaması ücretinden amortisman, yakıt vb giderlerin düşülmesi ile kazanç kaybı ve ikame araç bedeli hesaplanması gerektiği, bu durumda araç mahrumiyetinden doğan zararın 3.000,00 TL X 7 gün 21.000,00 TL olduğu, ancak davacı vekili tarafından aracın onarımından 48 gün sürdüğü beyan edilmekle, bu durumda uğrayacağı mahrumiyet kaybı tutarının 144.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacıya ait Almanya plakalı bir araç olup, Türkiyede emsali bulunmadığından ek raporda yapılan hesaplamanın ve açıklamaların doğru olduğu değerlendirilmiştir. Buna göre bakiye değer kaybı bedelinin 21.773 TL olduğu kabul edilmiş ancak talep artırım dilekçesi doğrultusunda taleple bağlı kalınarak karar verilmiştir.
Davacı ayrıca bir kısım davalılardan araç mahrumiyet zararını istemiştir. Talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak söz konusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Mahrumiyet bedeli yönünden davacı her ne kadar onarımın 48 gün sürdüğünü bildirmişse de objektif verilere göre mahrumiyet bedeli hesaplanması gerektiği değerlendirilmekle mahrumiyetten kaynaklı zararın 21.000,00 TL olduğu yönündeki hesaplamaya itibar edilmiştir.
İşbu trafik kazası nedeniyle davacının ödediği çekici bedelini davalılar ... BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve ...'tan talep edebileceği değerlendirilerek ve çekici bedelinin ödendiği sabit olduğundan bu talep kabul edilmiştir.
Uçak bileti bedelleri yönünden; davacı Almanya ülkesinde yaşadığını, aracın 48 gün serviste kalması nedeniyle ve çalıştığı işyerindeki izninin bitmesi nedeniyle yurt dışına dönüp tekrar geri geldiğini beyan ederek bilet bedellerinin de tazminini talep etmiştir. Davacı gerçekten trafik kazasından kaynaklı oluşan doğrudan ve bazı dolaylı zararlarını, zarardan sorumlu kişilerden talep edebilir. Ancak somut olayda araç mahrumiyetine ilişkin yapılan değerlendirmeler gözetildiğinde objektif olarak araçtan 7 gün mahrum kalındığı kabul edildiğinde davacının 7 günlük süreçte Almanya'ya gidip geri dönmesinin makul kabul edilemeyeceği, bu zararın davalılardan tazmininin makul kabul edilemeyeceği, yine aracın 48 gün serviste kalması nedeniyle bu süreçte oluşan bilet bedellerindeki fiyat artışının da davalılara yansıtılmasının doğru olmayacağı değerlendirilmiştir. Burada raporda araç mahrumiyeti yönünden daha uzun bir süre tespit edilseydi ve davacının bu süreçte devamlı yaşadığı ülkeye dönmesi gerektiği/ zorunda olduğu değerlendirilseydi bu halde bilet bedellerinin tazmini talebi haklı ve makul görülebilirdi. Ancak 7 günlük süre baz alındığında davacının Almanya'ya gidip dönmesi ve bundan kaynaklı ulaşım bedellerini talep etmesi makul ve kabul edilebilir değildir. Bu nedenle bu talebin reddine karar verilmiştir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 24/10/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
(a)Davacının 08/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 21.359,00-TL değer kaybı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'den (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 24/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ... BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve ...'tan (Kaza tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b)Davacının 08/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 21.000,00-TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının DAVALILAR ... BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve ...'tan kaza tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(c) Davacının 08/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 1.000,00-TL çekici bedeli maddi zararının DAVALILAR ... BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve ...'tan kaza tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(d)Davacının, davalılar ... Belediye Başkanlığı ve ...'a yönelttiği uçak bileti bedeline ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.961,85 -TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 800,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.734,25-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (21.359,00/43.359,00) oranına isabet eden 854,31-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 -TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 800,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.655,20-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,(Davalı sigorta şirketinin (21.359,00/43.359,00) oranına isabet eden 815,37-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı tarafından karşılanan 3.012,50-TL posta ve tebligat gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 8.073,30-TL nin haklılık oranına göre (43.359,00/48.359,00) hesaplanan 7.238,57 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, (Davalı sigorta şirketinin (21.359,00/43.359,00) oranına isabet eden 3.565,78-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harcının haklılık oranına göre hesaplanan (5.000,00/48.359,00) 6,29 TL'sinin davacıdan alınarak davalı ... Belediye Başkanlığına verilmesine, bakiye kısmının davalı ... Belediye Başkanlığı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 43.359,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (21.359,00/43.359,00) oranına isabet eden 21.359,00-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
8-Davalı ... Belediye Başkanlığı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Belediye Başkanlığı'na verilmesine,
9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi 04/12/2025
Katip Hakim