T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket adına hareket eden dava dışı ... arasında imzalanan 21.12.2022 tarihli satış sözleşmesi ile; müvekkilinin toplam 460.000,00 TL ödeme yapması karşılığında davalı tarafça 20 adet 9 kollu ot toplama tırmığının en geç 2023 yılı şubat ayı sonunda müvekkilimize teslim edileceğinin taahhüt edildiğini, dolayısıyla taraflar arasında borcun ifası adına kesin vade kararlaştırıldığını, sözleşme gereği satış bedeline karşılık olarak ... Şubesine ait ... seri nolu 30.04.2023 tarih ve 80.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 31.05.2023 tarih ve 76.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 30.06.2023 tarih ve 76.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 31.07.2023 tarih ve 76.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 31.08.2023 tarih ve 76.000,00 TL bedelli, ... seri nolu 30.09.2023 tarih ve 76.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 460.000,00 TL bedelli 6 adet çekin davalıya teslim edildiğini, çeklerin davalı şirket tarafından tahsil edildiğini, buna rağmen müvekkiline teslim edilmesi taahhüt edilen 20 adet 9 kollu ot toplama tırmığından yalnızca 6 tanesinin teslim edildiğini, 14 adedin halen teslim edilmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince en geç 2023 yılının Şubat ayı sonunda teslim edilmesi gereken ancak halen teslim edilmeyen 14 adet 9 kollu ot toplama tırmığının müvekkilimize aynen teslim ve iadesi, bunun mümkün olmaması halinde 14 adet tırmığın bedeli ile teslim edilmemesi sebebiyle müvekkilinin mahrum kaldığı karın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ,bedelin temerrüte düşülen 01.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, malların teslim edilmemesi sebebiyle müvekkilinin mahrum kaldığı kara karşılık olarak (HMK.’nun 107. maddesi uyarınca bilirkişi incelemesi sonunda ortaya çıkacak gerçek değere artırılmak üzere) şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın temerrüte düşülen 01.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Taraflar arasında akdedildiği iddia edilen 21/12/2022 tarihli sözleşme kapsamında toplamda 20 adet teslimi kararlaştırılan 9 kollu ot toplama tırmığından teslim edilmeyen 14 adedinin aynen teslimi, aynen teslimin mümkün olmaması halinde ödenen bedelin iadesi ile mahrum kalının karın ödenmesi talepli tazminat davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise 21/12/2022 tarihli sözleşme kapsamında toplamda 20 adet teslimi kararlaştırılan 9 kollu ot toplama tırmığından 14 adedinin teslim edilip edilmediği, davacı tarafından kararlaştırılan bedelin ödenip ödenmediği, aynen teslim şartlarının mümkün olup olmadığı, mümkün olmaması halinde 14 adet tırmığın bedelinin ne olduğu ve davacının var ise mahrum kaldığı karın ne olduğu ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususunda olduğu görüldü.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1) TARAFLAR ARASINDA AKDEDİLEN SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:
(a) Davacı tarafından ibraz edilen 21/12/2022 Tarihli "... Tarım Makinaları Sipariş Sözleşmesinin" incelenmesinde 20 adet 9 kollu ot toplama tırmığı(... Tarım Makinaları) adet fiyatı 23.000,00 TL olmak üzere 460.000,00 TL üzerinden anlaşma sağlandığı, sözleşmeyi davalı şirket adına ...'ın imza ettiği anlaşılmıştır.
(b) Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden temin edilen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 06/05/2019 Tarih ve 9822 Sayılı Gazetesinin 180. Sayfasında davalı şirketi temsile yetkili kişinin ... olduğu anlaşılmıştır.
(c) Mahkememizce mahallinde keşif icra edilmiş, keşif esnasında davalı şirket yetkilisi ... alınan beyanında "Davacı ile aramızda 9 kollu ot toplama tırmığı üretimi ve teslimi hususunda sözleşme akdetdiğimiz doğrudur, biz keşif sırasında size ibraz etmiş olduğum ürün katoloğunda (1 adet ürün kataloğu davalı şirket yetkilisi tarafından teslim edildi, bilirkişi incelemesine esas olmak üzere dosyamız arasına alındı) 5 numara ile belirtilen ve teknik özellikleri kataloğ içerisinde yer alan ürünün imali(üretimi) ve davacıya teslimi hususunda adedi 23.000,00TL olmak üzere toplam 460.000,00TL tutarında anlaştık, sözleşme altında imzası bulunan ... benim kardeşim olur, temsilcim sıfatı ile sözleşmeyi akdetti" demek suretiyle sözleşme ilişkisini ikrar ettiği ve beyanı nazara alındığında taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddelerinde yer alan "Eser Sözleşmesine" vücut verdiği Mahkememizce kabul edilmiştir.
(2) DAVACI TARAFINDAN SÖZLEŞME BEDELİNİN ÖDENİP ÖDENMEDİĞİ VE TESLİM EDİLEN ÜRÜN SAYISI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:
(a) Davacı tarafından sözleşme bedelinin çekler ile ödendiğinin iddia edilmesi üzerine muhatap bankaya müzekkere yazılarak çeklerin ibraz edilip edilmediği ve ibraz anına ilişkin suretleri istenilmiş, gelen yazı cevabında çek bedellerinin ödendiği ifade edilmiştir. Yine Mahkememizce mahallinde icra edilen keşif esnasında beyanı alınan davalı şirket yetkilisi Fehmi Adam "sözleşme kapsamında davacı tarafından tüm ödemeler yapıldı" demek suretiyle davacı tarafından yapılan ödemeleri ikrar etmiş olup, davacının sözleşme kapsamında 20 adet 9 kollu ot toplama tırmığı bedeli olan 460.000,00 TL'yi ödeyerek üzerine düşen edimi yerine getirdiği Mahkememizce kabul edilmiştir.
(b) Davacı dava dilekçesinde ve aşamalarda alınan beyanlarında kendisine 6 adet 9 kollu ot toplama tırmığı teslim edildiğini, 14 adedin ise teslim edilmediğini ifade etmiştir. Mahkememizce mahallinde icra edilen keşif esnasında beyanı alınan davalı şirket yetkilisi ... ise davacıya 8 adet ürün teslim ettiğini iddia etmiştir. Lakin yine keşif esnasında alınan beyanında "ben 8 adet ürünü davacıya teslim ederken kendisinin imzası olan teslim tesellüm belgesi almadım, kendisi ürünleri almak için tırlarını gönderdi, bende tırlarına yükledim, buna ilişkin fotoğrafları bende mevcuttur, mahkemeye ibraz edeceğim" demiştir. Mahkememizce 31/01/2025 tarihli keşif zaptının (2) nolu ara kararı gereğince var ise teslime dair bilgi ve belgeleri ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde kararın yerine getirilmemesi halinde dosyanın mevcut delil durumu ile karara çıkarılacağı ihtar edilmesine rağmen davalı tarafından herhangi bir belge ibraz edilmemiştir. Yine davalının yasal süre içerisinde cevap dilekçesi vermemesi sebebiyle açıkça yemin deliline dayandığı kabul edilemeyeceğinden bu hususta yemin hakkı da hatırlatılmamıştır. Neticeten Mahkememizce davacının beyanına üstünlük tanınarak 6 adet ürün teslim edildiği kabul edilmiştir.
(3) MAKİNE MÜHENDİSİ BİLİRKİŞİ RAPORU AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce mahallinde icra edilen keşfin akabinde makine mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmış, 20/02/2025 Tarihli bilirkişi raporunda dosya kapsamında bulunan fotoğraflardaki (Davacı Vekilinin 27.12.2024 tarihli dilekçesinin
ekinde sunulan) makine, ürün kataloğunda bulunan makine ve keşif esnasında görülen yarı mamul
makine parçaları (makine şasesi, makine şanzımanı, kol kısımları, tırmık kısımları) karşılaştırıldığında; Keşif esnasında görülen demonte vaziyetteki yarı mamul makine parçalarının her iki makine
ile de (Dosya kapsamında bulunan fotoğraflardaki (Davacı Vekilinin 27.12.2024 tarihli
dilekçesinin ekinde sunulan) makine ile ürün kataloğundaki 5 numaralı makine) uyumlu
olduğu, Dosya kapsamında bulunan fotoğraflardaki (Davacı Vekilinin 27.12.2024 tarihli dilekçesinin
ekinde sunulan) makine ile ürün kataloğundaki 5 numaralı makine arasında bir kısım
farklılıklar olmakla birlikte (renk, model ismi gibi), her iki makinenin aynı marka makine
olduğu; işlev, boyut, ölçü, malzeme özelliği vb. özellikler itibariyle de aynı özellikte
makineler oldukları rapor edilmiştir.
20/02/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunun davalıya tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içerisinde herhangi bir itirazda bulunmaması ve dahi Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(4) AYNEN İFANIN MÜMKÜN OLUP OLMADIĞI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce mahallinde icra edilen keşif esnasında beyanı alınan davalı şirket yetkilisi Fehmi Adam "ürünün halen imalatını yapıyoruz" demiş olup aynen ifanın mümkün olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
(5) DAVACI TARAFINDAN ÇEKİLEN İHTAR VE ÜRÜN TESLİM TARİHİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasında akdedilen 21/12/2022 tarihli sözleşmede ürünlerin 2023 yılı Şubat ayı sonuna kadar teslim edilmesi gerektiği kararlaştırılmıştır. Davalı tarafından ürünlerin eksik teslim edilmesi üzerine davacı tarafından T.C. Karapınar Noterliğinin 04/01/2024 Tarih ve ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde teslim edilmesi hususunda ihtar çekilmiş, söz konusu ihtarname davalıya 13/01/2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından 14 adet ürün teslim edilmemiştir.
(6)NETİCE: Yukarıda yapılan, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporu, davalı şirket yetkilisinin ikrarı ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında 21/12/2022 Tarihli "Uğurlu Otomotiv ile Farmman Tarım Makinaları Sipariş Sözleşmesinin" incelenmesinde 20 adet 9 kollu ot toplama tırmığı(... Tarım Makinaları) adet fiyatı 23.000,00 TL olmak üzere 460.000,00 TL üzerinden anlaşma sağlandığı, davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan bedelin davalıya ödendiği lakin davalı tarafından 20 adet üründen sadece 6 adedinin davacıya teslim edildiği, geri kalan 14 adedinin teslim edilmediği, davalı tarafından ürün imalatının halen yapılması sebebiyle aynen ifa koşullarının mevcut olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddeleri gereğince eser sözleşmesine vücut verdiği, sözleşmenin iki tarafa borç yükleyen sözleşme mahiyetinde olduğu, Borçlar Hukukunun Genel Hükümleri gereğince davacının her zaman borcun ifasını talep etme hakkı olduğundan davasının kabulü ile (Terditli Taleplerinden İlkinin Kabulü İle) 21/12/2022 tarihli sözleşmede kararlaştırılan 14 adet 9 kollu ot toplama tırmığının 6098 Sayılı Kanunun 125/1-son maddesi gereğince borcun aynen ifası ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine/teslimine, aynen ifanın/infazın mümkün olmaması halinde 2004 Sayılı Kanunun 30/2-1. cümle maddesi delaletiyle 24/4-son maddesi gereğince ilamın infazına karar verilmiştir.
T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 20/06/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında "Terditli (kademeli) davalarda (6100 sayılı HMK 111. md), davacı aynı davalıya karşı aralarında hukuki veya ekonomik bağlantı bulunan birden fazla talebini aralarında aslilik ve fer'ilik ilişkisi kurarak aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Terditli davalardaki taleplerden biri asıl taleptir; ikincisi fer'i taleptir. Davacı, ilk önce asıl talep hakkında karar verilmesini ister, yardımcı talebini ise asıl talebin reddedilmesi ihtimali için yapar. Mahkeme de, davacının asıl talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer'i talebi inceleyemez ve karara bağlayamaz." şeklinde ifade edildiği üzere Mahkememizce davacının terditli taleplerinden ilki kabul edildiğinden, ikincil nitelikteki ödenen bedel ve mahrum kalınan kar talebi yönüyle bir değerlendirme yapılmamıştır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE(Terditli Taleplerinden İlkinin Kabulü İle);
(a) 21/12/2022 TARİHLİ SÖZLEŞMEDE KARARLAŞTIRILAN 14 ADET 9 KOLLU OT TOPLAMA TIRMIĞININ 6098 SAYILI KANUNUN 125/1-SON MADDESİ GEREĞİNCE BORCUN AYNEN İFASI İLE DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE/TESLİMİNE,
(b) Aynen ifanın/infazın mümkün olmaması halinde 2004 SAYILI KANUNUN 30/2-1. CÜMLE MADDESİ DELALETİYLE 24/4-SON MADDESİ GEREĞİNCE İLAMIN İNFAZINA,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 21.995,82TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 5.500,67TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 16.495,15TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00 TL arabulculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60TL başvuru harcı, 5.500,67TL peşin harç, 60,80TL vekalet suret harcı, 1.984,17TL posta ve tebligat gideri, 6.750,00TL bilirkişi gideri, 750,00TL taksi ücreti gideri, 4.361,50TL keşif harcı olmak üzere toplam 19.834,74TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 51.520,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/06/2025
Katip Hakim