T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin kısıtlı maddi imkanlarından artırmaya çalıştığı küçük tasarrufları ile ev sahibi olma hayali ile 23/01/2023 tarihinde davalı kooperatif ile üyelik sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereğince ödenecek üyelik aidatları mukabili davalı tarafından Konya İli, ... İlçesi, ... İlçesi,... Ada,... Parsel numarasında kayıtlı 27.275,75 m2 akanlı arsa üzerine yapılacak konutlardan sözleşmede özellikleri yazılı 3+1, bir adet dairenin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp müvekkile teslim edilmesi taahhüt edildiğini, müvekkilinin davalı kooperatife karşı olan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak kooperatif gerçeği, kooperatiflerde yaşanan suistimaller, hergün bir yenisi eklenen üye mağduriyetleri nedeni ile müvekkil kıt imkanları ile ödediği parasının boşa gitmemesi, örnekleri binleri bulan mağdurlardan birisinin de kendisi olmaması için uzaktan uzağa üyesi olduğu kooperatifte yapılan işlemleri takip etmeye, duyduğu gördüğü usulsüzlükleri sorgulamaya başladığını, bu durum kısa süre içerisinde kooperatif yöneticilerini huzursuz ve tedirgin ettiğini, müvekkili ilk andan itibaren bir an evvel kurtulunması gereken sakıncalı üye damgası yediğini, müvekkilinin davalı kooperatif vekili tarafından keşide edilen Konya . Noterliği Kasım 2023 Tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarname ekinde kendisine tebliğ edilen kooperatif yönetim kurulu 07/11/2023 Tarih ve ... Karar Sıra No'lu kararı ile haksız ve hukuksuz olarak kooperatif üyeliğinden çıkarıldığını, üyelikten çıkarılma kararının EK'li olduğu noter ihtarnamesi 27 Aralık 2023 Tarihi itibarı ile müvekkile tebliğ edildiğini, işbu hukuka aykırı kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptaline karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin imzalamış olduğu üyelik sözleşmesine istinaden üyelik aidatlarını eksiksiz olarak ödediğini, müvekkilinin üyelik sözleşmesi imzaladığını ve üyelik aidatlarını ödemeye başlamış olmasına rağmen kooperatifin üye defterine kaydının yapılmadığını, üyelik aidatları için kendisinden alınan 100.000,00 TL lik bononun kayıtlara geçirilmediğini, bononun tahsil için bankaya verilmediğini ve üçüncü şahıslara ciro edilerek ödeme tarihi geçirilmek sureti ile icra takibine konu yapılacağını öğrendiğini ve derhal kooperatif yönetimine hitaben taraflarınca Konya . Noterliği 23/06/2023 Tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek müvekkilinin üyelik kaydının yapılması, üyelik aidatı olarak verdiği 100.000,00 TL'lik bonoyu ibraz etmeleri halinde derhal ödemek istediğimiz hususları ihtar edildiğini, müvekkilinin defalarca davalı kooperatif yöneticilerine müracaat etmesine ve ihtarname de çekmiş olmasına rağmen üyelik aidatı olarak verdiği 100.000,00 TL bedelli bono kendisine ibraz edilmediğini ve bono bedelini vadesinde ödeyemediğini, davalı kooperatif yöneticileri söz konusu bonoyu Konya .İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı takip dosyası üzerinden icra takibine konu yaptıklarını, müvekkilin üyelik aidatı olarak vermiş olduğu bononun kendisine ibraz edilmemesi nedeni ile icra masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte 03/08/2023 Tarihinde 118.202,22 TL olarak bonoyu icra takip dosyasına ödemek zorunda kaldığını, davalı kooperatif vekili tarafından Konya .Noterliği 25 Temmuz 2023 Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek 30/06/2023 Tarihi itibarı ile müvekkilin 120.000,00 TL birikmiş aidat borcu bulunduğunu borcu 10 gün içerisinde ödemesi ihtar edildiğini, müvekkilinin 100.000,00 TL yi 118.202,22 TL olarak icra dosyasına ödemiş olmasına rağmen davalı kooperatif vekili tarafından Konya .Noterliği 25 Ağustos 2023 Tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek sadece 20.000,0 TL ödeme yapıldığı 101.000,00 TL daha birikmiş borcu olduğu borcun 1 ay içerisinde ödenmesi ihtar edildiğini, müvekkilinin Konya .Noterliği 8 Kasım 2023Tarih ve ... Yevmiye Numaralı cevabi ihtarnamesi ile kooperatife borçlarının tamamını ödediğini, herhangi bir borcu bulunmadığını, kooperatif yöneticilerinin usulsüz işlemlerini tespit ettiği için hedef alındığını, illegal yöntemler kullanılarak kooperatif üyeliğinden çıkarılmaya çalışılmasını kabul etmediğini, o tarih itibarı ile kooperatife yapmış olduğu ödemelerin dökümünün çıkarılarak kendisine bildirilmesini, çıkarılan borcun kaynağının ve nedeninin tarafına bildirilmesini ihtar ettiğini, bu konularla ilgili kendisine herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, bu arada müvekkilinin yapılan usulsüzlükler ve suistimallerle ilgili kooperatif başkanı ... ve yönetim kurulu üyeleri hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu, soruşturma halen devam ettiğini, iptalini talep ettikleri üyelikten çıkarılma kararı ile birlikte ödenmiş olan aidatların iade edileceği bildirilmiş ise de bugüne kadar herhangi bir iade işlem de yapılmadığını, davalı kooperatifin yönetim kurulu; başkan ..., başkan yardımcısı ...'ın imam nikahlı eşi ..., üye ...'den oluştuğunu, kooperatifin adeta bir aile şirketine dönüştürülmüş durumda olduğunu, müvekkilinin davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından yapılan usulsüzlüklere kayıtsız kalmamış, göz yummamış, kendisinin ve diğer üyelerin mağdur olmaması için bu usulsüzlüklere elinden geldiği kadar müdahale etmiş suç duyurusunda bulunduğunu, tüm bu gelişmeler sonucu sakıncalı ve istenmeyen şahıs ilan edildiğini, şahsına ve akrabalarına karşı hakaret tehdit şantaj gibi konusu suç teşkil eden pek çok hukuksuz muameleye maruz bırakıldığını, nihayetinde ise haksız ve hukuksuz olarak kooperatif ortaklığından çıkarıldığını, tüm bu nedenlerle davalı ... Yönetim Kurulunun 07/11/2023 Tarih ve ... Karar Sayılı Yönetim Kurulu Kararı İle müvekkilin Kooperatif ortaklığından çıkarılmasına Dair almış olduğu kararın iptaline, müvekkilinin kooperatif üyeliğinin devamına, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun tebliğ edilmiş, ancak davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Davalı ... Konukları Konut Yapı Koop. Yönetim kurulunun 07/11/2023 tarih ve ... K. Sayılı kararı ile davacının Koop. Ortaklığından çıkarılmasına ilişkin kararın iptali hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı kooperatif ile ilgili olarak kooperatifin kuruluşundan itibaren genel kurul kararları, genel kurul tutanakları, kooperatif ana sözleşmesi, yöneticilerin isim ve imza sirküleri ile hazirun listelerinin onaylı suretlerinin gönderilmesinin istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Konya Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne yazı yazılarak dava kooperatifin kuruluşundan itibaren tüm genel kurul kararların, bilanço ve gelir gider cetvelleri ile yönetim ve denetim kurulu raporlarının bir suretinin istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Konya CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyanın bir örneği Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan kooperatif alanında uzman 05/01/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Davalı kooperatif defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri bulunduğunu, tasdiklerin zamanında yapıldığını, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğunu, defterlerde yapılan tespitlerde üye kayıt defterinde yapılan incelemede davacının kaydının rastlanılmadığını, karar defterinde 28.01.2023 tarih ve ... sayılı kararda; 3+11 üyelik için başvuru yapan aralarında ...'ın da bulunduğu kişilerin üyelik kayıtlarının yapılmasına oy birliği ile karar verildiği belirtildiği, 07.11.2023 tarih ve ... sayılı kararda; Yapılan ihtarlara rağmen borcunu ödemeyen ...'ın Kooperatifler Kanunu m. 27 ve ana sözleşme m. 14 hükümleri uyarınca ortaklıktan çıkarılmasına, üyeliğinin düşürülmesine ve bu kararın kendisine tebliğ edilmesine oy birliği ile karar verildiği belirtiltildiği, Ticari Defterler: 2023 yılı yevmiye defterinde ortaklarda yapılan aidat tahsilatları 431 Ortaklara Borçlar Hesabında izlendiği, Davacı, 431.085 Ortaklara Borçlar-... hesabında izlendiği, hesapta 148.000 TL kayıt bulunduğu, davacının kooperatif üyeliğinden ihracına dayanak olan ihtarnamelerde, davacının 30.06.2023 tarihi itibariyle birikmiş 120.000 TL borcun ödenmemesine dayanıldığını, kooperatif genel kurullarına göre 30.06.2023 tarihi itibariyle ödenmesi gereken aidat tutarı tarafınca 127.000 TL olarak hesaplandığını, tarafından davalı kooperatif muhasebe biriminden, ihtarnamelere esas 120.000 TL'nin nasıl hesaplandığına ilişkin bilgi istendiğini, tarafına verilen aidat hesaplama tablosunda 30 Haziran 2023 tarihi itibariyle davalı kooperatif davacı hesabında yer alan aidat borcu tutarı 117.000 TL olduğu, davacı lehine olması dolayısıyla bu hesaplama değerlendirmeye esas alındığı, davacının davalı kooperatife 1. İhtar tarihi olan 25.07.2023'de 30.06.2023 tarihi itibariyle 117.000 TL borcu bulunmadığı, ihtarname gideri ile birlikte toplam borcu 117.600 TL olduğu, 1. İhtardaki süre içerisinde 20.000 TL ödeme yaptığını, kalan borcu 97.600 TL olduğunu, takipteki tutar dikkate alınmaması halinde, 1. İhtar ile borcun tamamı ödenmediğinden davalı kooperatif kalan borcun ödenmesi için 25.08.2023 tarihli 2. İhtarı çektiğini, ikinci ihtar gideri ile birlikte 30.06.2023 tarihi itibariyle toplam borç 98.200 TL olmaktadır (İhtarnamede bu borç 101.200 TL olarak yer almaktadır). bu borcun | ay içinde ödenmesi ihtar edildiğini, ihtarname giderler dışındaki alacak tutarı 97.000 TL'dir. Verilen | ay içinde davacı tarafından toplam 10.000 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme ile birlikte 1. İhtara ve ihraç kararına konu kalan alacak 87.000 TL olduğu, özetle 2. İhtarnamenin kapsadığı süre sonunda davacının 87.000 TL borcu kalmış olduğu, bu ihtarnameler ve belirtilen sürelerin geçmesiyle; 07.11.2023 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı ile, “Yapılan ihtarlara rağmen borcunu ödemeyen ...'ın Kooperatifler Kanunu m. 27 ve ana sözleşme m. 14 hükümleri uyarınca ortaklıktan çıkarılmasına, üyeliğinin düşürülmesine ve bu kararın kendisine tebliğ edilmesine oy birliği ile karar verildiği” belirtildiği, ayrıca söz konusu ihrak kararının 21.06.2024 tarihli 2023 Olağan Genel Kurul Toplantısında, gündemin 5. Maddesinde; ...'ın ihracının oybirliği ile kabul edildiği belirtildiği, davalı kooperatif tarafından davacıdan alınan 100.000 TL bono vadesinde ödenmediğinden, bu senet tutarı da ihtar tutarına dahil edilmiştir. Söz konusu borç tutarı bu tutarı da kapsadığını, dava konusu bono, Konya . İcra Dairesinin 05.07.2023 tarihli ... E. sayılı ödeme emrine konu edildiği, bu bononun tahsili, davalı kooperatif kayıtlarına göre icra yoluyla 29.11.2023 tarihinde yapıldığı, öte yandan davacının ihtar eden, davalı kooperatifin muhatap olduğu 23.06.2023 tarihli Konya . Noterliği ... nolu ihtarnamesinde, davacı ..., davalı kooperatiften, 23.01.2023 tarihli kooperatif üye sözleşmesi gereğince üyelik kaydının yapılması ve aidat bedellerine karşılık verilen 30.06.2023 vade tarihli 100.000 TL bedelli bononun vadesinde ödenmek üzere taraflarına ibrazının ihtarı bulunduğunu, ancak, bu bono ile davalı kooperatif tarafından takip konusu olan bononun düzenleme ve vadesi farklı olduğu rapor edilmiştir.
Her iki taraf vekillerinin itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin 05/07/2025 tarihli ek raporundan özetle; huzurdaki davanın çözümü için söz konusu bononun aidat borcuna ya da taraflar arasındaki başka bir borç ilişkisine mi ait olduğu konusunun çözülmesi gerektiği, davacı beyanları esas alındığında davacı tarafından belirtilen bono ödeme tarihi ve tahsilat makbuzundaki tarihlerin uyumsuzluğu davacının bu uyumsuzlukla ilgili sehven yapıldığını belirtmesi, davalı beyanı esas alındığında söz konusu senedin üyelik dışında taraflar arasındaki ticari ilişkiye dayalı olarak yapılan avans ödemeler için teminat olarak alındığının belirtilmesi kooperatif kayıtlarında yapılan incelemede davacı ve davalı kooperatif arasında üyelik dışında ticari ilişki olduğunun tespiti, ayrıca davalı kooperatif vekili tarafından davacının kurucusu olduğu belirtilen ... Ltd Şti ile ilgili kooperatif arasında ticari ilişki bulunamıs ve bu şirket ile 2023 yılında avans niteliğinde ödeme yapılmış olması ve işlemler sonunda da kooperatifin alacaklı durumda bulunmasının ancak kooperatif kayıtlarında bu senet ve icra yoluyla bu senet ve icra yoluyla tahsilata ilişkin bir kayıt bulunmadığı rapor edilmiştir.
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasıdır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz başlıklı 16.maddesinde"(Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. (Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder."
Ortakların ödev ve sorumlulukları başlıklı 27. maddesinde " Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez."
Konut ve Yapı Kooperatifleri Ana Sözleşmesinin Ortaklıktan Çıkarma başlıklı 14.maddesinde "Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.
1- 10’uncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler.
2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler.
3- Kura çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler.
4- Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler.
5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar. Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir. Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." denilmektedir.
Kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali davalarında 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27.maddesinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı usulü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilerek tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığı belirlenerek yargılama sonuçlandırılmalıdır. Bu nedenle davacıya davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnameler ile bildirilen borç miktarının gerçek borç miktarı olup olmadığı, davacının aidat borcu bulunup bulunmadığı, hangi aylara ilişkin aidat borcunun bulunduğu, talep edilen aidat alacaklarının muaccel olup olmadığı, aidat alacaklarına hangi oranda faiz uygulanması gerektiği, davalı kooperatifin uyguladığı faiz oranının yerinde olup olmadığı ve faiz alacağının hesabı hususlarında rapor alınmalıdır.
Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 18.03.2021 tarih, ... Esas-... Karar sayılı ilamında da "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı, tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir...." hususunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Kooperatifin ortağı hakkında ihraç kararı verebilmesi için ihtar edilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması gerekir. (Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 05/07/2010 tarih ve ... E., ... K.sayılı kararı, Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 29/11/2010 tarih ve ... E., ... K.sayılı kararı, Yargıtay . Hukuk Daire'sinin 28/06/2021 tarih ve ... E., ... K.sayılı kararları da bu yöndedir.)
Ortağa bildirilen borç miktarı ortağın kooperatife girişi ve sonrasındaki duruma göre kişisel ve gerçek borç miktarını yansıtmalıdır. Aksi halde, ortak 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. ve 27. maddeleri hükümlerine uygun olarak temerrüde düşürülmüş olmaz.
Alınan raporda; Davalı kooperatif defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri bulunduğunu, tasdiklerin zamanında yapıldığını, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğunu, defterlerde yapılan tespitlerde üye kayıt defterinde yapılan incelemede davacının kaydının rastlanılmadığını, karar defterinde 28.01.2023 tarih ve ... sayılı kararda; 3+11 üyelik için başvuru yapan aralarında ...'ın da bulunduğu kişilerin üyelik kayıtlarının yapılmasına oy birliği ile karar verildiği belirtildiği, 07.11.2023 tarih ve ... sayılı kararda; Yapılan ihtarlara rağmen borcunu ödemeyen ...'ın Kooperatifler Kanunu m. 27 ve ana sözleşme m. 14 hükümleri uyarınca ortaklıktan çıkarılmasına, üyeliğinin düşürülmesine ve bu kararın kendisine tebliğ edilmesine oy birliği ile karar verildiği belirtiltildiği, Ticari Defterler: 2023 yılı yevmiye defterinde ortaklarda yapılan aidat tahsilatları 431 Ortaklara Borçlar Hesabında izlendiği, Davacı, 431.085 Ortaklara Borçlar-... hesabında izlendiği, hesapta 148.000 TL kayıt bulunduğu, davacının kooperatif üyeliğinden ihracına dayanak olan ihtarnamelerde, davacının 30.06.2023 tarihi itibariyle birikmiş 120.000 TL borcun ödenmemesine dayanıldığını, kooperatif genel kurullarına göre 30.06.2023 tarihi itibariyle ödenmesi gereken aidat tutarı tarafınca 127.000 TL olarak hesaplandığını, tarafından davalı kooperatif muhasebe biriminden, ihtarnamelere esas 120.000 TL'nin nasıl hesaplandığına ilişkin bilgi istendiğini, tarafına verilen aidat hesaplama tablosunda 30 Haziran 2023 tarihi itibariyle davalı kooperatif davacı hesabında yer alan aidat borcu tutarı 117.000 TL olduğu, davacı lehine olması dolayısıyla bu hesaplama değerlendirmeye esas alındığı, davacının davalı kooperatife 1. İhtar tarihi olan 25.07.2023'de 30.06.2023 tarihi itibariyle 117.000 TL borcu bulunmadığı, ihtarname gideri ile birlikte toplam borcu 117.600 TL olduğu, 1. İhtardaki süre içerisinde 20.000 TL ödeme yaptığını, kalan borcu 97.600 TL olduğunu, takipteki tutar dikkate alınmaması halinde, 1. İhtar ile borcun tamamı ödenmediğinden davalı kooperatif kalan borcun ödenmesi için 25.08.2023 tarihli 2. İhtarı çektiğini, ikinci ihtar gideri ile birlikte 30.06.2023 tarihi itibariyle toplam borç 98.200 TL olmaktadır (İhtarnamede bu borç 101.200 TL olarak yer almaktadır). bu borcun | ay içinde ödenmesi ihtar edildiğini, ihtarname giderler dışındaki alacak tutarı 97.000 TL'dir. Verilen | ay içinde davacı tarafından toplam 10.000 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme ile birlikte 1. İhtara ve ihraç kararına konu kalan alacak 87.000 TL olduğu, özetle 2. İhtarnamenin kapsadığı süre sonunda davacının 87.000 TL borcu kalmış olduğu, bu ihtarnameler ve belirtilen sürelerin geçmesiyle; 07.11.2023 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı ile, “Yapılan ihtarlara rağmen borcunu ödemeyen ...'ın Kooperatifler Kanunu m. 27 ve ana sözleşme m. 14 hükümleri uyarınca ortaklıktan çıkarılmasına, üyeliğinin düşürülmesine ve bu kararın kendisine tebliğ edilmesine oy birliği ile karar verildiği” belirtildiği, ayrıca söz konusu ihrak kararının 21.06.2024 tarihli 2023 Olağan Genel Kurul Toplantısında, gündemin 5. Maddesinde; ...'ın ihracının oybirliği ile kabul edildiği belirtildiği, davalı kooperatif tarafından davacıdan alınan 100.000 TL bono vadesinde ödenmediğinden, bu senet tutarı da ihtar tutarına dahil edilmiştir. Söz konusu borç tutarı bu tutarı da kapsadığını, dava konusu bono, Konya . İcra Dairesinin 05.07.2023 tarihli ... E. sayılı ödeme emrine konu edildiği, bu bononun tahsili, davalı kooperatif kayıtlarına göre icra yoluyla 29.11.2023 tarihinde yapıldığı, öte yandan davacının ihtar eden, davalı kooperatifin muhatap olduğu 23.06.2023 tarihli Konya . Noterliği ... nolu ihtarnamesinde, davacı ..., davalı kooperatiften, 23.01.2023 tarihli kooperatif üye sözleşmesi gereğince üyelik kaydının yapılması ve aidat bedellerine karşılık verilen 30.06.2023 vade tarihli 100.000 TL bedelli bononun vadesinde ödenmek üzere taraflarına ibrazının ihtarı bulunduğunu, ancak, bu bono ile davalı kooperatif tarafından takip konusu olan bononun düzenleme ve vadesi farklı olduğu rapor edilmiştir.
Her iki taraf vekillerinin itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin 05/07/2025 tarihli ek raporundan özetle; huzurdaki davanın çözümü için söz konusu bononun aidat borcuna ya da taraflar arasındaki başka bir borç ilişkisine mi ait olduğu konusunun çözülmesi gerektiği, davacı beyanları esas alındığında davacı tarafından belirtilen bono ödeme tarihi ve tahsilat makbuzundaki tarihlerin uyumsuzluğu davacının bu uyumsuzlukla ilgili sehven yapıldığını belirtmesi, davalı beyanı esas alındığında söz konusu senedin üyelik dışında taraflar arasındaki ticari ilişkiye dayalı olarak yapılan avans ödemeler için teminat olarak alındığının belirtilmesi kooperatif kayıtlarında yapılan incelemede davacı ve davalı kooperatif arasında üyelik dışında ticari ilişki olduğunun tespiti, ayrıca davalı kooperatif vekili tarafından davacının kurucusu olduğu belirtilen ... Ltd Şti ile ilgili kooperatif arasında ticari ilişki bulunamıs ve bu şirket ile 2023 yılında avans niteliğinde ödeme yapılmış olması ve işlemler sonunda da kooperatifin alacaklı durumda bulunmasının ancak kooperatif kayıtlarında bu senet ve icra yoluyla bu senet ve icra yoluyla tahsilata ilişkin bir kayıt bulunmadığı rapor edilmiştir.
Somut durumda, kooperatif tarafından çekilen 25/07/2023 tarihli ilk ihtarnamede davacının 30/06/2023 tarihi itibariyle birikmiş 120.000 TL aidat borcunun olduğu, 25/08/2023 tarihli ihtarnamede ise aradaki sürede ödenen 20.000 TL'nin mahsubu ile 100.000 TL aidat borcunun olduğunun davacıya bildirildiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ike davacının 30/06/2023 tarihinde 127.000 TL borç olduğunun belirlendiği, bu tarihe kadar davacının ödediği miktarın 8000 TL olduğu, bu anlamda ihtarnamede 1000 TL fazladan aidat borcu istendiği, yukarıda bahsedilen kıstaslar uyarınca ihtar edilen borç ile gerçekte olan borç arasında fahiş bir fark bulunmadığı ve gerekli usul ve esaslara uyularak ihraç işleminin gerçekleştirildiği, ihtarnamelerin usulüne uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık davacı tarafından verilen 01/02/2023 keşide ve 10/06/2023 tarihli bonodan kaynaklanmaktadır. Zira davacı bu bonoyu aidat borçlarına karşılık olarak verildiğini iddia etmektedir. Bunun ispatı halinde ihraç kararının iptalinin gerektiği muhakkaktır.
Davalı taraf ise bu bononun taraflar arasında elektrik/tesisat işleri için ticari ilişki kapsamında verildiği, davacının ... Ltd. Şti'nin kurucu ortağı olduğu, ilgili şirketin davalının yapacağı binaların işleri için taşeronluğunu yaptığı, davacının gerekli malzemeleri alabilmesi için talebi ile kooperatifin zarar görmemesi için bono alındığını savunmuştur.
Bononun aidat borcuna karşılık ödendiği iddia edilmiş ise de; tahsilat makbuzunda ödeyen firmanın uyumlu olmadığı, cari hesaba mahsuben tahsilat ibarelerinin kooperatifin üyeden aidat tahsilatları ile uyumlu ifadeler olmadığı, kooperatif defterlerinde davacı ve şirketi ile kooperatif arasında ticari ilişki bulunduğu, kooperatif kayıtlarında bonoya ilişkin kayıt bulunmadığı, farklı bir bonodan bahsedildiği, bonunun illetten mücerretliği ilkesi ve tüm incelemeler neticesinde aidat borcuna karşılık olduğu ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 60,80- TL vekalet harcı ve 1.000,00 -TL posta gideri olmak üzere toplamda 1.060,80-TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 18/09/2025
Katip ... Hakim ...