T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ:
DAVALI : 3-
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;08/03/2024 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki davacının maliki olduğu ... plakalı aracın ...'ün sevk ve idaresindeki ... adına kayıtlı ... plakalı aracın çarpışması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, davacının aracında hasar oluştuğunu, davacının kazanın oluşumunda hiçbir kusurunun bulunmadığını, tüm kusurunu davalılara ait olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş'ye değer kaybı ve kazanç kaybı ödemesi başvurusu üzerine 32.662,00TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin az olduğundan değer kaybının hesaplanmasını talep ettiklerini, arabuluculuk aşamasında da anlaşamadıkları gibi nedenlerle dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında oluşan hasardan kaynaklı 50,00TL araçta oluşan değer kaybının tüm davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak) olay tarihinden itibaren işleyecek yasla faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, 50,00TL (belirsiz alacak davası) kazanç kaybı/ikame araç bedelinin davalı sigorta şirketi dışındaki tüm davalılardan olaş tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini, alacağın teminat altına alınması bakımından tensiple kazaya neden olan ... plaka sayılı araç kayıtlarına teminatsız karar kesinleşene dek tensiple her türlü devir ve temlikin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir konulmasını, aksi kanaat halinde ihtiyati haciz konulmasını, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davaya konu kazada davalının kusurunu bulunmadığını, kaza fotoğraflarının ve kazanın meydana geldiği ... Caddesindeki görüntülerin bu beyanı desteklediğini, mahkememiz tarafından yapılacak keşif ve alınacak bilirkişi raporunun bu durumu açıklığa kavuşturacağını, davacının aracında model itibari ile herhangi bir değer kaybının mevcut olmadığını, değer kaybı talebini kabul etmediklerini, davalının kullandığı araçtaki hasarın daha ağır olduğunu, bu konu ile ilgili dava açma haklarını saklı tuttuklarını, ... plakalı araçta meydana gelen hasarın çabuk tamir edilebilen bir hasar olduğundan ikame araç bedeli talebinin hakkaniyete aykırı olduğunu ve ikame araç bedelinin belirlenebilir nitelikte olduğundan davacının belirsiz alacak davası açmasının hukuka aykırı olduğunu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davaya konu kaza kapsamında ... nolu hasar dosyası açıldığını, işbu hasar dosyası kapsamında alınan eksper raporunda davacı yanın değer kaybı zararının 32.662,00 TL olduğunun tespit edildiğini ve davalı şirket tarafından tespit edilen zararın karşı tarafa ödendiğini, ayrıca davacı yana aracında meydana gelen hasar için yine davacı yana 70.000,00TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin davaya konu kaza kapsamında bakiye bir sorumluluğunun kalmadığını, araç tamir ile eskisinden daha iyi hale geldiğini ve değer kaybetmediğini değer kazandığını, kabul anlamına gelmemek üzere değer kaybı hesabında aracın km'si, önceki hasarları, model yaşı göz önüne alınması gerektiğini, davacı yanın aracında oluşan değer kaybının tamamının davalı şirketçe ödendiğini ve bakiye bir zararın kalmadığı gibi nedenlerle hukuki yarar eksikliği nedeniyle davanın reddini, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın davalı şirketin zararı ödediği nedeniyle bakiye değer kaybından sorumlu tutulamayacak olup usulden ve esastan reddini, teminat dışı hallerin değerlendirilerek; aracın yaşı, mükerrer kaza ve kilometresi göz önünde bulundurularak değer kaybı taleplerin reddini, gerçek zararın tespiti için alanında uzman ve tarafsız bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasını, poliçe teminatı dışında olan avukatlık ücreti , yargılama gideri ve faize fahiş taleplerin reddini, davalı şirketin temerrüde düşmediğinden aleyhe faize hükmedilmemesini; aksi halde dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 08/03/2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının ... plaka sayılı aracında oluşan hasar, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli, maddi tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP sistemi üzerinden sorgulama yapılarak 08/03/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Davalı ... SİGORTA A.Ş.'ne, dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 06/05/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evrakların istenmesine karar verilmiş ve bunlar dosya arasına kazandırılmıştır.
Dosya Adli Trafik bilirkişisi ile Motorlu Araç Değer Kaybı, Motorlu Araç Sigortaları/hasar Tespiti alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek hasar ve değer kaybına ilişkin rapor sunulmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 22/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu kazada ... plakalı aracın sürücüsü ...'ün %100 kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise kusurunun bulunmadığı %0 olduğu, ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 40.000,00TL olarak hesaplandığı, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 32.662,00TL'lik ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 7.338,00TL olacağı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ... ve ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, ... plakalı aracın onarımından kaynaklanan araç mahrumiyet süresinin 10 gün, günlük araç kirasının kaza tarihi itibariyle 1.200,00TL olup toplam araç mahrumiyet tutarının 12.000,00TL olarak tespit edildiği 2.222,00TL amortisman ve yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 9.778,00TL olacağı, 9.778,00TL'lik araç mahrumiyet zararının sigorta teminatları içerisinde olmadığından sürücü davalı ...'ün sorumlu bulunduğunu kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline ilişkindir.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı da bu zararlardan (değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 12/04/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı sigorta şirketine yüklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki;
Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ İLE;
- Davacının 08/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 7.338,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 12/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, DAVALILAR ... ve ...'den kaza tarihi olan 08/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Davacının 08/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 9.778,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALILAR ... ve ...'den kaza tarihi olan 08/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.169,19-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 291,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 450,59-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (7.338,00/17.116,00) oranına isabet eden 193,18-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'ün tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 291,00-TL ıslah harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.716,00-TL posta ve tebligat gideri ve 60,80-TL vekalet suret harcı olmak üzere toplam 7.923,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı sigorta şirketinin (7.338,00/17.116,00) oranına isabet eden 3.396,76-TL'den diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'ün tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 17.116,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (7.338,00/17.116,00) oranına isabet eden 7.338,00-TL'den diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'ün tamamından sorumlu olduğuna,)
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 26/05/2025
Katip Hakim