T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ... poliçe numarası ile sigortalısı olan ... plakalı araç arasında 27.11.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı şirket sigortalısının kusurlu olduğunu belirterek, sorumlu sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş.'ye değer kaybı başvuru yaptığını, sigorta şirketi tarafından 10.500,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığını, ancak yapılan bu ödemenin davacının gerçek zararını ve talebini karşılamadığını beyan ederek aracında oluşan değer kaybı bedelinin yeniden hesaplanarak 14/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının kendilerine değer kaybı tazminat başvurusunu eksik evrakla yaptığını, her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapmış olsa da kendilerince değer kaybı raporu hazırlatılarak, araçta meydana gelen değer kaybının 10.500,00 TL olduğu tespit edildiği, bunun üzerine davacı tarafa değer kaybı bedeli ödendiğini beyan etmektedir. Aracın kaza tarihindeki rayiç bedeli dikkate alınarak yapılan tespit uyarınca ödeme yapıldığını, rayiç değerin doğru ve olması gerektiği şekilde tespit edildiğinin kabulü ile haksız olarak açılan bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili dava değer artırım dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutarak davalı aleyhine açtıkları işbu davada Mahkememizce aldırılan 03.04.2025 tarihli bilirkişi raporu ile müvekkilin karşılanmayan bakiye değer kaybı alacağı 19.500,00 TL olarak belirlendiğini, dava dilekçesinde daha sonradan artırmak üzere 1.000,00 TL olarak gösterdikleri değer kaybı alacağını 19.500,00 TL olarak artırdıklarını, müvekkilinin aracında oluşan karşılanmamış gerçek değer kaybı olarak 19.500,00 TL'nin sigortaya ihbar tarihi olan 14.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 27/11/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacının uğradığını iddia ettiği değer kaybı maddi zararının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın ise; 27/11/2023 tarihinde meydana gelen kazada davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği maddi zararları olup olmadığı, var ise miktarı ve zarardan davalının sorumlu olup olamayacağı, sorumlu tutulabilir ise sorumlu olduğu miktarın ne olduğu hususunda olduğu görüldü.
II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
(1) KUSUR AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflarca yasal süre içerisinde bildirilen delillerin toplanması akabinde T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 14/10/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı çerçevesinde adli trafik bilirkişisinden kusur raporu aldırılmıştır. 04/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde ... plakalı Kamyonet Sürücüsünün 2918 sayılı K.T.K nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c
(Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek ‘‘Yakın takip’’
Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup % 100 (yüzde yüz) asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olmadığı rapor edilmiştir.
04/08/2024 Tarihli kusur raporunda yer alan tespitlerin kaza tespit tutanağında yer alan tespitlerle örtüşmesi, davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde dava,cının başvurusuna istinaden sigortalı araç sürücüsü tam kusurlu kabul edilmek suretiyle davacıya kısmi ödeme yapılması ve dahi söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle yeniden rapor aldırılması yönündeki itirazların reddine karar verilerek bu raporun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(2) HESAP RAPORU AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce dava konusu araca ilişkin olarak sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası ile Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak davaya konu kaza tarihinde, davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri dosyamız arasına kazandırılmış, akabinde yukarıda detayı verilen Yüksek Mahkeme ilamları çerçevesinde davacının var ise değer kaybı maddi zararının hesaplanması hususunda Motorlu Araç Değer Kaybı, Motorlu Araç Sigortaları/Hasar Tespiti alanında uzman bilirkişiden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
(a) 18/12/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihi olan 27/11/2023 tarihinde 2. El piyasa değerinin 770.000,00 TL olduğu, kazalı hali ile değerinin 740.000,00 TL olacağı, davacının değer kaybı maddi zararının 30.000,00 TL olacağı, sigorta şirketi tarafından dava öncesinde yapılan 10.500,00 TL'nin mahsubu neticesinde davacının bakiye değer kaybı maddi zararının 19.500,00 TL olacağı rapor edilmiştir.
(b) Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı 30/12/2024 tarihli itiraz dilekçesi ibraz ettiği, dilekçe ekinde 17/04/2024 tarihli Uzman Görüşü Raporunda özetle; Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihi olan 27/11/2023 tarihinde 2. El piyasa değerinin 760.000,00 TL olduğu, kazalı hali ile değerinin 700.000,00 TL olacağı, davacının değer kaybı maddi zararının 60.000,00 TL olacağı rapor edilmiştir.
(c) Davacı vekilinin rapora yönelik itirazlarının kabulü ile mahkememizce aldırılan 18/12/2024 tarihli bilirkişi raporu ile 17/04/2024 tarihli uzman görüşü arasındaki çelişkiyi gidermek üzere dosyanın motorlu araç değer kaybı, motorlu araç sigortaları/hasar tespiti alanında uzman (3) kişiden oluşturulacak bilirkişi heyetinden aldırılan 03/04/2025 Tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihi olan 27/11/2023 tarihinde 2. El piyasa değerinin 770.000,00 TL olduğu, kazalı hali ile değerinin 740.000,00 TL olacağı, davacının değer kaybı maddi zararının 30.000,00 TL olacağı, sigorta şirketi tarafından dava öncesinde yapılan 10.500,00 TL'nin mahsubu neticesinde davacının bakiye değer kaybı maddi zararının 19.500,00 TL olacağı rapor edilmiştir.
(ç) Netice: 03/04/2025 Tarihli bilirkişi heyet raporunun Mahkememizce aldırılan 18/12/2024 Tarihli bilirkişi raporu ile davacı vekili tarafından ibraz edilen 17/04/2024 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gidermesi ve dahi heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle bu raporun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
(3) BEDEL ARTIRIM DİLEKÇESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davacı vekili tarafından 19/05/2025 tarihli dilekçe ile dava değerinin 19.500,00 TL'ye artırıldığı, 20/05/2025 tarihinde ise harç ikmalini yaptığı anlaşılmıştır.
(4) SİGORTA ŞİRKETİ TARAFINDAN DAVA ÖNCESİNDE VE YARGILAMA SIRASINDA YAPILAN ÖDEMELER AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Sigorta şirketi tarafından gerek dava öncesinde gerekse de yargılama devam ederken davacının bedel artırım dilekçesi sonrasında ödemeler yapılmıştır.
(a) Dava Öncesinde Yapılan Ödeme Açısından Yapılan Değerlendirmede: Davacının sigorta şirketine yapmış olduğu müracaat neticesinde 15/04/2024 tarihinde değer kaybı ödemesi olarak 10.500,00 TL ödeme yapılmıştır.
(b) Yargılama Sırasında Yapılan Ödeme Açısından Yapılan Değerlendirmede: Kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: 100000164156378) teminat limitinin Araç Başına 120.000,00 TL olduğu, dava öncesinde davalı tarafından 59.389,80 TL(değer kaybı + hasar onarım olmak üzere) ödeme yapıldığı, bakiye teminat limitinin 60.610,20 TL kaldığı(bu tutardan davalının dava sırasında yapmış olduğu ödeme mahsup edilmemiştir), davalının temerrüt tarihinin 27/03/2024 tarihi olduğu, kazaya sebebiyet veren aracın yolcu nakli/hususi olarak kullanılması sebebiyle yasal faiz uygulanması gerektiği, 27/03/2024-28/05/2025 tarihleri arasında değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle 19.500,00 TL tutar üzerinden yapılan hesaplamada davacının 4.933,23 TL faiz alacağı olduğu(Hesap raporu dosya içerisine eklenmiştir), davacı tarafından yapılan yargılama gideri miktarının 15.849,40 TL(15.361,00 TL Delil Avansı-Masraf+427,60 TL Başvurma Harcı+60,80 Vekalet Suret Harcı olmak üzere) olduğu, dava sırasında davalı tarafından ödeme yapılması sebebiyle davanın konusuz kaldığı, dolayısıyla maktu 615,40 TL harç alınması gerektiği, bu hesap üzerinden davacının toplam alacak miktarının (ana para+ işlemiş faiz+ yargılama gideri(Vekalet Ücreti Hariç)+ karar ve ilam harcı olmak üzere) 40.898,03 TL olduğu, davalı tarafından alacak aslı ve ferileri için toplam 41.158,91 TL ödeme yapılarak borcun dava sırasında tümden ödendiği anlaşılmıştır.
(c) Vekalet Ücreti Yönüyle Yapılan Hesaplamada: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık ASgari Ücret Tarifesinin 6/1 ve 13/2 maddesi gereğince davacı lehine takdir edilecek vekalet ücretinin 19.500,00 TL olduğu, 193 Sayılı 94. Maddesi gereğince "09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücretini (icra ve iflas müdürlüklerine yatırılanlar dâhil) ödeyenler tarafından gelir vergisi tevkifatı yapılması" gerektiği, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 06/08/2021 Tarih ve ... Sayılı yazısı ile Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinin 03/02/2022 Tarih ve ... Sayılı yazılarında ifade edildiği üzere Sigorta Şirketlerinin taraf oldukları davayı kaybetmeleri halinde veya uzlaşma durumlarında karşı tarafın avukatına ait vekalet ücretlerinin bu şirketler tarafından gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatı tutarları kesilerek ödeme yapılması gerektiğinin ifade edilmesi karşısında davalı tarafından 19.500,00 TL tutar üzerinden ilgili yasal kesintiler yapıldıktan sonra davacıya/vekiline yapmış olduğu 14.625,00 TL tutarlı ödemenin usul ve yasaya uygun olduğu Mahkememizce tespit edilmiştir.
(ç) Netice: Yukarıda yapılan açıklamalar ve hesaplamalardan anlaşıldığı üzere davalı tarafından dava devam ederken davacının tüm zararının karşılanması sebebiyle davanın konusuz kaldığı, yargılama gideri ve sair hususların ise dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumuna göre değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
(5) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, müzekkere cevapları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde 27/11/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracının zarar gördüğü, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı Kamyonet Sürücüsünün 2918 sayılı K.T.K nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c
(Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek ‘‘Yakın takip’’
Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup % 100 (yüzde yüz) asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olmadığı, Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olduğu, kaza tarihi olan 27/11/2023 tarihinde 2. El piyasa değerinin 770.000,00 TL olduğu, kazalı hali ile değerinin 740.000,00 TL olacağı, davacının değer kaybı maddi zararının 30.000,00 TL olacağı, sigorta şirketi tarafından dava öncesinde yapılan 10.500,00 TL'nin mahsubu neticesinde davacının bakiye değer kaybı maddi zararının 19.500,00 TL olacağı, davalının temerrüt tarihinin 27/03/2024 tarihi olduğu, kazaya sebebiyet veren aracın yolcu nakli/hususi olarak kullanılması sebebiyle yasal faiz uygulanması gerektiği, 27/03/2024-28/05/2025 tarihleri arasında değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle 19.500,00 TL tutar üzerinden yapılan hesaplamada davacının 4.933,23 TL faiz alacağı olduğu(Hesap raporu dosya içerisine eklenmiştir), davacı tarafından yapılan yargılama gideri miktarının 15.849,40 TL olduğu, dava sırasında davalı tarafından ödeme yapılması sebebiyle davanın konusuz kaldığı, dolayısıyla maktu 615,40 TL harç alınması gerektiği, bu hesap üzerinden davacının toplam alacak miktarının (ana para+ işlemiş faiz+ yargılama gideri(Vekalet Ücreti Hariç)+ karar ve ilam harcı olmak üzere) 40.898,03 TL olduğu, davalı tarafından alacak aslı ve ferileri için toplam 41.158,91 TL ödeme yapılarak borcun dava sırasında tümden ödendiği, yine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık ASgari Ücret Tarifesinin 6/1 ve 13/2 maddesi gereğince davacı lehine takdir edilecek vekalet ücretinin 19.500,00 TL olduğu, 193 Sayılı 94. Maddesi gereğince 19.500,00 TL tutar üzerinden ilgili yasal kesintiler yapıldıktan sonra davacıya/vekiline yapmış olduğu 14.625,00 TL tutarlı ödemenin usul ve yasaya uygun olduğu, davalı tarafından yargılama devam ederken zararın karşılandığı anlaşılmakla konusuz kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
(6) DAVA ŞARTI ARABULUCULUK MAHKEMEMİZİN GÖRÜŞ DEĞİŞİKLİĞİ YÖNÜYLE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Her ne kadar Mahkememizce daha önce eldeki davanın mutlak ticari dava olması ve dava açılmadan önce sigorta şirketine arabuluculuk başvurusunda bulunmanın ve süreci tamamlamanın dava şartı olduğundan bahisle Zorunlu Arabuluculuk Ücreti masrafı sigorta şirketlerine yükletilmekte ise de (Emsal T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 03/10/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 09/09/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında "Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde ifade edildiği üzere eldeki davada alternatif uyuşmazlık çözüm yolu öngörüldüğünden arabuluculuğun zorunlu dava şartı olmadığı anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek yapılan arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Konusu kalmayan davanın esası hakkında bir KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dava açılırken peşin olarak alınan 427,60TL(Peşin Harç) harç ve 333,01TL ıslah harcı toplamı 760,61TL'den alınması gereken 615,40TL maktu harcın mahsubu(davalı tarafından davacıya ödenen) ile fazla alınan 145,21TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00TL arabulculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı tarafından yapılan ödeme ile karşılandığı anlaşılmakla bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
5-Yargılama sırasında davacı lehine takdir olunacak vekalet ücretinin davalı tarafından yapılan ödeme ile karşılandığı anlaşılmakla bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
6-Yargılama neticesinde davalıdan alınması gereken harçların tahsil edildiği anlaşılmakla bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacı ile davalının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, dava değeri yönüyle kabul ve reddedilen miktarlar nazara alınarak 6100 Sayılı Kanunun 341/2-4 maddesi ve 6763 Sayılı Kanunun 44. Maddesiyle eklenen Ek Madde 1 uyarınca her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranı uygulanarak 2025 YILI İÇİN BELİRLENEN 40.000,00 TL'LİK PARASAL SINIR nazara alındığında miktar itibariyle KESİN OLMAK ÜZERE Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/06/2025
Katip Hakim