T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 19/01/2024 tarihli dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin adına kayıtlı ... plakalı aracın 31/07/2023 tarihinde sürücü ...'nın sevk ve idaresinde Konya ili, ... İlçesi, ... sokak istikametinden ... Caddesi istikametine seyir halindeyken davalı ...'in ... plakalı aracıyla Kozan sokak istikametinden gelip Nacizane sokak istikametine seyir halinde iken müvekkiline ait araca çarpması sonucu çift taraflı maddi trafik kazası meydana geldiğini, mezkur kazada müvekkiline ait araç sürücüsüne atfedilecek herhangi bir kusur bulunmamakla birlikte ... plakalı aracın sürücüsü asli kusurlu hareketiyle kazaya sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazada ... plakalı araç sahibi ve sürücü davalı ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1-c maddesine uymayarak müvekkiline ait araca çarpmak suretiyle kazaya sebebiyet verdiğini, 31/07/2023 tarihli kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı dava dilekçe ekinde sunulduğunu, söz konusu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı araç kaza tarihinde ... poliçe numarası ile Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında davalı ... Sigorta Anonim Şirketinde sigortalı olup davalı sigorta şirketinin müvekkilin aracında meydana gelen hasar bedellerinden sorumlu olduğunu, bu kapsamda taraflarınca davalı sigorta şirketine 01/11/2023 tarihinde başvuru yapılmış ise de davalı sigorta şirketinin müvekkilinin gerçek zararını karşılamaktan imtina ettiğini ve başvurularının yasal süresi içerisinde cevap vermediğini, dava şartı arabuluculuk şartı zorunlu arabuluculuk görüşmeleri de anlaşmayarak sonuçlandığını, maddi hasar tazminatı talepleri yönünden davanın kısmi dava olup fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı olduğunu, değer kaybı bedeline ilişkin alacak talepleri yönünden davanın 6100 sayılı HMK 107. Madde gereği belirsiz alacak davası olduğunu, tüm bu nedenlerle şimdilik 100,00 TL maddi hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden teminat limiti ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte), HMK 107.madde gereği değer kaybı bedeli alacaklarının yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere 100,00 TL değer kaybı bedeli alacaklarının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ( sigorta şirketi yönünden teminat limiti ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte) tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili 12/02/2024 tarihli cevap dilekçesinden özetle ; Dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı araç, müvekkil Şirkette 01.12.2022 - 01.12.2023 tarihleri arasında, ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, hiçbir şekilde davayı ve davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil Şirketin bu poliçeden doğan sorumluluğunun 31/07/2023 kaza tarihi itibariyle maddi araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitinin bildirilmesi, bu tutarın mutlak suretle ödeneceği ve davayı kabul anlamına gelmediğini, müvekkil şirket nezdinde açılan ... numaralı hasar dosyası kapsamında davacı tarafa; 19/09/2023 tarihinde 50.000,00 TL ile 21/09/2023 tarihinde 10.000,00 TL olmak üzere toplamda 60.000,00 TL maddi hasar tazminatı ödemesi ile, 08/11/2023 tarihinde de 14.280,20TL tutarında değer kaybı ödemesi gerçekleştirildiğini, yapılan ödemeler ile birlikte müvekkil şirket sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan işbu davanın reddi gerektiğini, aksi kanaat halinde ise yapılan ödemelerin güncel değerlerinin mahsup edilmesi gerekmekte olup sayın mahkemenizden talep olunduğunu, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının yasaya aykırı olduğunu, şirketinden sorumluluğundan bahsedebilmek için, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespit edilmesi gerektiği, zorunlu trafik sigortasının sorumluluk sigortası olup, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanmasının amaçlandığını, müvekkil şirketin tazminata ilişkin sorumluluğundan bahsedebilmek için, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi gerekmektedir ki; bu durumda da tazminat sorumluluğunun sigortalı araç sürücünün kusuru oranında ve elbette ki poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek buradan kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmeme üzere, talep edilen hasar bedelinin başvurucu tarafından ispatlanması gerektiğini, bilindiği üzere, sigorta teminatı zenginleşme aracı olmadığını, müvekkil şirketin sigortalısının kusurunun ispat edilmesi halinde dahi müvekkil şirket gerçek zarardan sorumlu olacağından, başvuran tarafın talep ettiği tazmin tutarı ve fahiş olduğunu, Sayın Mahkeme tarafından kusur ve hasar miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bu tür sigortalarda asıl amaç zarar görenin uğradığı “gerçek zararın” giderilmesi olduğunu, davayı hiç bir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybının ZMSS genel şartları ile ek- 1 de belirtilen usul ve esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, ZMSS Genel Şartları gereği sigortacının hak sahibinin, kaza veya zararını tespit edilebilmesi için bu Şartların Ek-6'sında yer alan gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletilmesinin zorunlu olduğunu, iletilmesi zorunlu evrakların tamamının müvekkile iletilmemiş olması halinde, müvekkil sigorta şirketi için ödeme yükümlülüğünün doğmayacağını, araç geçmiş hasar sorgulamasının KVKK gereği tüm ekspertiz ve bilirkişilere kapatıldığı ve aracın geçmiş hasar sorgusunun ancak araç Maliki tarafından e-devlet sistemi üzerinden yapılabildiği, bilindiği üzere araçların eski hasar kayıtlarının bulunması ve birden fazla kazaya karışması nedeniyle araç rayiç değerinde ciddi bir değişiklik meydana geldiğini, bilirkişinin teknik ve objektif hesaplama yapabilmesi amacıyla başvuranın, e-devlet sistemi üzerinden maliki olduğu aracın geçmiş hasar kaydı sorgulamasını yaparak başvuran tarafından, hasar kaydı olup olmadığına ilişkin evrakın dosyaya sunulmasını böylece başvurucunun aracına ait tramer kayıtlarının incelenip önceki tarihlerde hasar görüp görmediğinin tespitinin yapılmasını ve değer kaybı hesabının bu husus dikkate alınarak yapılmasını talep ettiklerini aksi taktirde olası bir tazminata hükmedildiği durumunda sebepsiz zenginleşme ihtimaliyle karşı karşıya kalınacağı, bilirkişi tarafından geçmiş hasar sorgulaması yapıldığında bu sorguda geçmiş hasar detayına ulaşılamamış ise ve iddiasını ispatla yükümlü olan başvuran tarafça geçmiş hasarın onarımının detayı hakkında bilgi ve belge ibraz edilmemiş ise varsayıma dayalı kanaat açıklanamayacağı ilkesinin gözetilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, faiz talebi yönünden itirazları olduğunu, esasa ilişkin her türlü cevap verme ve delil sunma haklarını saklı tutarak müvekkil şirkete taraf sıfatı izafe etmenin mümkün olmadığını, ihbar olunan olarak da aleyhlerinde hüküm kurulamayacağını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 31.07.2023 tarihinde meydana gelen kazada davalı sigortanın sigortalısı olan araç sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği maddi zararı olup olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde yapılan ödemeler ile davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı, davalı sigorta şirketinin teminat limitinin dolup dolmadığı, davacının bakiye bir zararının olup olmadığı, var ise miktarı ve davalılardan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış, Uyap üzerinden davaya karışan araçların kaza tarihinden bugüne kadar maliklerini ve özelliklerini gösterir trafik sicil kayıtları dosya arasına alınmış, dosyadaki bilgilere göre ... SİGORTA AŞ'ne, dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 19/01/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evrakların gönderilmesi, ... Reasürans Şirketler Birliğine davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretlerinin gönderilmesi istendiği ve tüm kayıtlar dosya arasına alınmıştır.
... plakalı araç için davalı ... SİGORTA AŞ'nin 01/12/2022-01/12/2023 tarihli ... poliçe numaralı, kaza tarihinde geçerli araç başına 100.000,00 TL sigorta limiti Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Kusur yönünden yapılan incelemede; Mahkememizce meydana gelen kazada tarafların kusur durumunun oransal olarak (yüzdelik) olarak belirlenmesine yönelik adli trafik bilirkişisi ve sigorta hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, düzenlenen 24/07/2024 tarihli rapor ile; ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/a ve 57/c-2 maddelerinde açıklanan trafik kurallarını ve bu kurallara karşılık gelen aynı kanunun asli kusurlarından 84/h (Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama) trafik kuralını da ihlal ettiği; %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ...'nın ise 2918 sayılı KTK'nun diğer/tali kusurlarından 52/a (Sürücüler; kavşaklara yaklaşırken hızlarını azaltmak zorundadırlar) trafik kuralını ihlal ettiği %25 (Yüzde yirmi beş ) oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Hasar ve zarar yönünden yapılan incelemede; sunulan bilirkişi raporunda; Dava konusu ... Plakalı aracın toplam hasar onarım bedelinin 120.557,91TL olarak hesaplandığı 9625 davacı kusuru ile alacak miktarının 90.418,43 TL 'na düştüğü, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 60.000,00 TL lık ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 30.418,43 TL olacağı, bu onarım bedeli bakiyesinden ... Sigorta Anonim Şirketi 'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı araç maliki ...'in müştereken ve müteselsilen sorumluğu olacağı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 30.000,00 TL olarak hesaplandığı 9625 davacı kusuru ile alacak miktarının 22.500,00 TL 'na düştüğü, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 14.280,20 TL lık ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 8.219,80 TL olacağı, bu değer kaybı bakiyesinden ... Sigorta Anonim Şirketi 'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı araç maliki ...'in müştereken ve müteselsilen sorumluğu olacağı kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçeleri sunulmuşsa da; bilirkişi heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle, bilirkişi raporuna karşı itirazların reddi ile bilirkişi raporunun ilgili kısmını hükme esas almak gerekmiştir.
HÜKME ESAS ALINAN YASAL DÜZENLEMELER VE ESAS HAKKINDA MAHKEMEMİZCE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay . HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olmaması ve dava dilekçesinde yasal faiz talep edilmiş olması nedenleriyle yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı ...'nun maddi tazminat davasının davacı vekilinin ıslah dilekçesi nazara alınmak suretiyle KABULÜ İLE;
a- Davacının 31.07.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 30.418,43 TL hasar zararının, DAVALI ... SİGORTA A.Ş.'nden sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 14.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, DAVALI ...'den kaza tarihi olan 31.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN tahsili ile DAVACIYA verilmesine,
b- Davacının 31.07.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 8.219,80 TL değer kaybı zararının, DAVALI ... SİGORTA A.Ş.'nden sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 14.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, DAVALI ...'den kaza tarihi olan 31.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN tahsili ile DAVACIYA verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.639,38 -TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harç ve 656,43-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.555,35-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketinden tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 656,43-TL tamamlama harcı,60,80-TL vekalet suret harcı, 5.000,00 -TL bilirkişi ücreti, 862,25-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 7.434,68 -TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 -TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 60,80 TL vekalet suret harcının davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına,
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, dava değeri yönüyle kabul ve reddedilen miktarlar ile, 6100 Sayılı Kanunun 341/2-4 maddesi ve 6763 Sayılı Kanunun 44. Maddesiyle eklenen Ek Madde 1 uyarınca her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranı nazara alınarak, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 12/12/2024
Katip Hakim