T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Anonim şirketin haklı nedenle feshi
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili 22/06/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirketin ortaklarından olduğunu, davalı şirketin 152 ortaklı olarak 05/07/1968 tarihinde kurulduğunu, şirket ana sözleşmesi gereği her biri yirmibin liraya tekabül edecek şekilde 180 adet şirket hissesinin kurucular arasında bedelsiz olarak dağıtıldığını, müvekkilinin de şirket kurucularından olup nama yazılı hisse senedinin olduğunu ve şirkette azınlık pay sahiplerinden biri olduğunu, müvekkilinin 20 yılı aşkın süredir davalı şirkette meydana gelen eylemlerden haberdar olmadığını, kendisinin azınlık hisse sahibi olması nedeniyle davalı şirket temsilcileri tarafından müvekkilinin yok sayıldığını, ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde davalı şirketin kaç ortaklı olduğu, şirket yetkililerinin kimler olduğu, şirket ortaklarının pay durumlarının ne olduğunun ortaya çıkacağını, yine şirket kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile şirketin faaliyet durumunun, şirket alacak borç durumunun, şirket kayıtlarının usulünce tutulup tutulmadığının, şirketin kar zarar durumunun, şirketin öz sermaye durumunun da ortaya çıkacağını ayrıca şirketin rayiç bilanço değerinin tespiti ile çıkma paylarının ve şirket fesih şartlarının oluşup oluşmadığının da tespit edilebileceğini, müvekkili ile şirket arasındaki güven ortamının sona erdiğini, ortaklığın devamının taraflar arasında ve ekonomi açısından herhangi bir fayda sağlamayacağını, çoğunluk pay sahibi şirket yetkilileri tarafından azınlık pay sahibi müvekkiline hiçbir bilgi verilmediğini, kar dağıtım ödemesi yapılmadığını, genel kurul toplantılarının yapılmadığını, şirketin kötü yönetildiğini beyanla TTK'nun 531.maddesi uyarınca davalı şirketin haklı sebeple feshine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 31/10/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 250.000,00TL'lik sermayesinin 249.923.600 adedinin nama yazılı, 76.400 adedinin de hamiline yazılı olmak üzere toplam 250.000.000 hisseden oluştuğunu, şirketin 1968 yılında kurulmuş bir şirket olduğunu, 1998 yılında şirketin borca batık olduğunu ve şirket hisselerinin devir yoluyla satıldığını, bu devirler sonucu şirketin 247.432.560 hissesinin ... şirketi adına, 89.366 hissesinin ... Holding A.Ş. adına kayıtlı olduğunu, bu iki şirketin davaya konu şirketin %99 hissesinin sahibi olduğunu, kalan %1'lik hissenin de davacının da içinde bulunduğu 748 kişiye ait olduğunu, davacının müvekkili şirkette 100 adet nama yazılı hissesinin bulunduğunu, davacının hissesinin şirket hisselerine oranının 100/250.000.000 olduğunu, bu oranın yüzdelik dilimi karşılığının %0,0000004 olduğunu, davacının TTK'nun 531.maddesi uyarınca Anonim Şirketlerde fesih davası açılabilmesi için gerekli hisseye sahip olmadığını bu nedenle öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin tüm faaliyetlerinin yasalara uygun olarak yapıldığını, 1998 yılında şirket hisse devri yapılmak suretiyle borca batıklık durumundan çıktıktan sonra tüm borçlarının ödendiğini, fabrika binasının aktif olarak çalışmaya devam ettiğini, şirket feshini gerektirecek bir durumun söz konusu olmadığını beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Mahkememizce Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı şirkete ait tüm bilgi ve belgeler celp edilip incelenmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE :
Dava, davalı anonim şirketin fesih ve tasfiyesine ilişkindir.
Dava tarafları arasında, davacının azlık pay sahibi olup olmadığı, bu manada iş bu davada aktif husumet ehliyeti vasfını haiz olup olmadığı, davalı şirketin haklı sebeple fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, şirketin feshi yerine alternatif bir çözüme karar verilmesinin mümkün olup olmadığı, konuları ihtilaflıdır.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi:
“Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir.” hükmünü içermektedir.
İş bu davada öncelikle davacının TTK'nın 531. Maddesi gereği haklı nedenle davalı anonim şirketin feshini talep edip edemeyeceği, aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı üzerinde durmak gerekmiştir.
Nitekim Mahkememizin benzer bir dava dosyasına ilişkin olarak verilen Konya BAM . Hukuk Dairesinin 11/10/2023 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı;
"...Davalı şirketin sermayesinin 20.000 paya ayrıldığı, davacının 8 paya sahip olduğu, davacının 1/10 oranında payı bulunmadığından fesih talebinde bulunamayacağı, anonim şirketlerde TTK'nın 638/2 maddesine dayalı çıkmanın söz konusu olmadığı, davacı TTK' nın 531.maddesi uyarınca haklı nedenle fesih davasının görülme şartı olan azınlık pay oranına sahip olmadığından alternatif çözüm yöntemlerinin de uygulanmasına ilişkin istemininde davanın reddi gerekçesi içinde erimiş olacağı, davacının başka ortaklar tarafından açılmış fesih davalarının dosya numaralarını da bildirmediği, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine..." şeklindedir.
Aynı yönde Ankara BAM . HD. 20/10/2022 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı da:
"...Somut olayda, halka açık bir şirket olmayan davalı şirkette, 5.000 adet payı bulunan davacının, 1/10 oranında 10.000 adet payı bulunmadığından işbu davada dava açma ehliyeti, eş deyişle, aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Davacı vekilinin işbu davadaki diğer talepleri yönünden ise, TTK'nın 531. Maddesi uyarınca haklı nedenle fesih davasının görülme ön şartı olan, anılan kanun maddesinde aranılan azanlık pay oranı somut olayda oluşmadığından, davacının bu dava kapsamındaki alternatif çözüm yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin istem de davanın reddi gerekçesi içinde erimiş olmaktadır. O halde ilk derece mahkemesince davanın bu sebeple reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir..." şeklindedir.
Aynı yönde Antalya BAM . Hukuk Dairesinin 29/06/2020 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararı da:
"...Anonim şirket ortağının fesih ve tasfiye isteyebilmesi için asgari %10 oranında hisseye sahip olması gerekmektedir. Davalı şirketin halka açık şirket olmadığı anlaşıldığından söz konusu düzenleneme davacı yönünden bağlayıcı niteliktedir. Davacı taraf fesih istemine ilişkin ıslah dilekçesini 11/02/2013 tarihinde vermiş olup, dosyadaki bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere ıslah dilekçesinin veriliş tarihi itibariyle davacının %7 oranında hissesinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı tarafça usulüne uygun olmayan sermaye arttırımları yolu ile davacının %33 olan hissesinin %7ye düşürüldüğü ileri sürülmüşse de bu yönde açılmış herhangi bir davadan bahsedilmemiştir. Bu durumda, dava tarihi itibariyle davacının hissesinin %10'un altında olduğunun kabulü gerekmektedir. Değinilen %10'luk oran dava şartı niteliğinde olduğundan mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken davacı yararına çıkma payı alacağına hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalı şirketin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir..." şeklindedir.
Yukarıda yer verilen yasa hükmünün açık ifadesine ve emsal istinaf mahkemesi kararlarına göre, anonim şirketlerde ancak sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri haklı sebeplerin varlığını kanıtlamaları halinde şirketin feshine karar verilmesini isteyebileceklerdir.
Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünün dosya arasına gönderdiği 04/02/2025 tarihli cevabi yazısında görüleceği üzere, davacı, davalı şirkette azlık pay sahibi sıfatını (yüzde on payı) elinde bulundurmamaktadır. Bu itibarla davacı açısından dava açma ehliyeti, eş deyişle, aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Hal böyle olmakla dava takip ehliyetindeki eksiklik sebebiyle davanın usulden reddi gerekmiş, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN DAVA ŞARTI EKSİKLİĞİNDEN USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40TL maktu karar ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 60,80TL vekalet suret harcı yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-AAÜT'ye göre 30.000,00TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/02/2025
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır