T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ :
İHBAR OLUNAN : ... -...
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;Konya İD'nin ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğu gibi icra takibine konu alacakların kesinlikle hukuki bir dayanağı olmadığını, böyle bir borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle icra takibinin iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalı aleyhinde kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davaya konu takibin Konya .İD'nin ... E. sayılı dosyasıyla çeke dayalı borç sebebiyle açıldığını, dava dışı borçlu ...'nun borcuna karşılık kendisine verdiği çeki ciro yoluyla devraldığını, ...'nun kendisini oyalayarak çekin bankaya ibraz sürelerini kaçırmasına sebep olduğunu, bu nedenle asıl borçlu ... ve çeki keşide eden davacı şirkete bu icra takibinin açıldığını, davacının kötü niyet iddialarının asılsız olduğunu, davanın reddini savunmuş, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Konya icra müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasındaki borca ilişkin menfi tespit davasıdır.
Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 27/11/2024 tarihli müzekkere cevabında davalı ...'ın ESBİS üzerinden yapılan sorgulamada ve defter kayıtlarında herhangi bir kaydının olmadığını görülmüştür.
Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün 26/11/2024 tarihli müzekkere cevabında müdürlük kayıtlarının tetkiki sırasında ...'ın tacir kaydına rastlanılmadığı görülmüştür.
Konya Defterdarlığının 28/11/2024 tarihli müzekkere cevabında EVDO Merkezi Sorgulamada ...'ın mükellefiyet kaydının bulunmadığı görülmüştür.
Mahkememizin 21/11/2024 tarihli duruşma ara kararı gereğince ticari defter ve kayıtların incelenmesine ve dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememize sunulan 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın ticari defterlerinin muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulduğunu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı açılış ve kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde yapıldığı, takip ve dava konusu çekin davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, çekle ilgili bir ödeme kaydının bulunmadığı ve davalı taraflara ilgili bir ticari ilişkisine rastlanılmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
Dava, zamanaşımına uğramış çeke dayanarak başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davada öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
Her iki tarafın da kabulünde olduğu gibi, takibe konu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği, dolayısıyla adi yazılı senet niteliğinde olduğu, yine farklı bir deyişle çek vasfını haiz olmadığı anlaşılmaktadır.
Eldeki davada zamanaşımına uğramış çeke dayalı olarak girişilen ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istenilmiş olup çekin zamanaşımına uğradığı, Hukuk Genel Kurulu'nun 04.04.2007 gün ve ... E-... sayılı kararında da benimsendiği gibi zamaşımına uğrayan ve imzası inkar edilmeyen senedin temel borç ilişkisi bakımından yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu, TTK. hükümleri anlamında kıymetli evrak vasfında olmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca uyuşmazlığın niteliğine göre de Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. (Yargıtay İçtihatlarıda aynı yöndedir. . H.D.nin ... -E ... -K sayılı ilamı, . H.D. Nin ... -E ... -K sayılı ilamı.)
Dolayısıyla, taraflar arasındaki takip konusunu oluşturan ve çek niteliğini yitirmiş senet doğrultusunda eldeki dosya doğrudan ticaret mahkemesi görev alanına girmeyecek, davacı tarafın tacir olduğu sabit ise de, davalının da tacir olup olmadığı hususu irdelenecektir.
Davalı taraf tacir değildir. Nitekim Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği , Konya Defterdarlığının cevabi yazıları ile bu durum açıklığa kavuşmuştur.
Eldeki davada davacı tacir olsa da davalı tacir değildir. Bu nedenle tacir olmayan veya tacir sayılması mümkün olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ticari işletmesinin olması da mümkün değildir.
Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar. Davalı taraf tacir olmadığından ticari bir işletmeden de söz edilemez.
Bu nedenle H.M.K.'nun 114/1-c maddesi ve H.M.K.'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, daha önceden görevsizlik kararı veren Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu tespit edilmiş, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Konya BAM 4. HD'ne gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
ADANA BAM .HD ... E. Ve ... K. Sayılı ilamı eldeki dava ile birebir aynı konuya ilişkin olup görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE HMK'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddesi gereğince; açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Daha önceden görevsizlik kararı veren KONYA . ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-Mahkememiz ile adı geçen mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan dolayı işbu görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde GÖREV UYUŞMAZLIĞININ ÇÖZÜMÜ (MERCİ TAYİNİ) İÇİN DOSYANIN KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA RESEN GÖNDERİLMESİNE,
4-Mercii tayini kararı kesinleştiğinde ve Mahkememizin görevsiz olduğu yönünde hüküm kurulması durumunda; 6100 Sayılı Kanunun 20/1. Maddesi gereğince iki haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talepte bulunulması halinde DOSYANIN GÖREVLİ VE YETKİLİ KONYA . ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde dava açılmamış sayılacağının ve bu konuda resen karar verileceğinin İHTARINA,
5-6100 Sayılı Kanunun 331/2. Maddesi gereğince yargılama giderlerinin GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEMECE DEĞERLENDİRİLMESİNE,
7-Var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 26/05/2025
Katip ... Hakim ...