T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2-
3-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile ...'in sevk ve idaresindeki müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazası sebebi ile müvekkilinin aracının ağır hasar aldığını, müvekkilinin meydana gelen olayda kusursuz olduğunu, kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davalı ... adına kayıtlı olduğunu ve davalı sigortaca ZMMS sigortalı olduğunu, trafik kazası nedeni ile müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle yapılmak zorunda kalınan masraflar, gereken işçilik vb masraflar ile araçta oluşan değer kaybının kazanç kaybının ödenmesi için davalı sigortaya başvurduğunu, ancak ödenmediğini, dosyanın sürüncemede kalacağının anlaşıldığını, tüm bu nedenlerle müvekkilinin aracında meydana gelen araç değer kaybı için 100,00 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden işleyecek avans faizi ile müvekkiline verilmesine, 100,00 TL ikame araç bedeli/kazanç kaybının davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Mahkemenizde görülmekte olan işbu davada davacı tarafından, aracında oluşan değer kaybının müvekkiller ile davalı sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline ve ikame araç bedelinin de müvekkillerden tahsiline karar verilmesi talep edilmiş ise de, açılan davanın müvekkiller yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin aracı zorunlu sigorta kapsamında olduğunu, davacının talep ettiği değer kaybının öncelikle görülmekte olan davanın tarafı olan ... Sigorta A.Ş'den tahsili gerektiğini, davacıya ait aracın ... Sigorta A.ş. tarafından kasko sigortası yapıldığını, aracının tamir edildiği dönemde davacı kasko sigortasını yapan ... Sigorta A.ş.'den ikame araç alıp kullandığını, davacı ikame araç alıp kullandığı ve mağduriyetini giderdiği halde görülmekte olan davada müvekkillerden ikame araç bedeli talep etmesi Borçlar Kanunu'nun sebepsiz zenginleşmeye ilişkin 77. maddesine aykırıdır ve aynı zamanda kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Huzurdaki davanın yetkili mahkeme müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yeri İstanbul olması sebebiyle HMK madde 61 gereği İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu bakımdan yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetki yönünden reddine, dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evrakları ile müracaat edilmediğini, HMK 121 madde gereği delillerin taraflara tebliği gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığından reddi gerektiğini, müvekkil sigorta şirketi tarafından davacının kasko sigortacısına rücu ödemesi yapılarak maddi zarar tazmin edildiğini, her halükarda değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlar ekinde yapılan değişikliğe göre yapılması gerektiğini, her durumda davacının taleplerinin teminat kapsamında kalıp kalmadığı, değerlendirilmesi gerektiğini, dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, dava konusu aracın ticari faaliyette bulunmadığından avans faizi talep edilemeyeceğini, davaya konu aracın ticari faaliyette bulunmadığından avans faizi talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise açıklamaları doğrultusunda davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 29/04/2023 tarihinde ... plakalı aracın davacının ... plaka sayılı aracına çarpması neticesinde davacının; 100,00 TL araç değerkaybı 100,00 TL araç mahrumiyet bedeli Olmak üzere Toplam: 200,00 TL ile yasal faizi talep ettiği anlaşılmakla, davacı tarafın taleplerinin haklı olup olmadığı zarar miktarlarının ne olduğu ve varsa zararın davalı taraftan tazmininin gerekip gerekmediği, gerekiyorsa kimin hangi miktarda sorumluluğunun bulunduğu hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP üzerinden 29/04/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 16/08/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan sigorta uzmanı bilirkişisi ve adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 11/04/2025 tarihli raporundan özetle; ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'ın %100 oranında kural ihlal ettiğini, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı, hasar tutarının 113.538,52 TL+KDV olduğu, (davalı şirketçe ödenen hasar dikkate alındığında bakiye bulunmadığı, değer kaybı tutarının 50.000,00 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 13.500,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 14/04/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle: Müvekkilinin aracında meydana gelen 50.000000 TL değer kaybının tüm davalılardan (sigorta şirketi poliçe yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak) olay tarihinden itibaren işleyecek avans ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, araç mahrumiyet zararı 13.500,00 TL'nin davalı sigorta şirketi dışındaki tüm davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken e müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden ıslah harcı yatırılmış, davalı tarafa dava değer artırım dilekçesi tebliğ edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline ilişkindir.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, sürücüsü ve sahibi olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı da bu zararlardan (değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır. Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 01/08/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, talep uyarınca yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı sigorta şirketine yüklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki;
Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
a) Davacının 29/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 50.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 01/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, DAVALILAR ... ve ...'dan kaza tarihi olan 29/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
b)Davacının 29/04/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 13.500,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının, DAVALILAR ... ve ...'dan kaza tarihi olan 29/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.337,69-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 1.082,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.828,09-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı sigorta şirketinin (50.000,00/63.500,00) oranına isabet eden 2.226,84-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
3-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 1.082,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.937,20 -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (50.000,00/63.500,00) oranına isabet eden 1.525,35-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
5-Davacı tarafından karşılanan 721,00-TL posta ve tebligat gideri, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 8.808,50-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (50.000,00/63.500,00) oranına isabet eden 6.935,83 -TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin (50.000,00/63.500,00) oranına isabet eden 23.622.05-TL'den diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekili ile davalı ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 12/05/2025
Katip Hakim