T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalı sürücü ...'ın, 15/07/2023 tarihinde sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracı ile ... Mahallesi ... Caddesi üzerinde bulunan ... barkot numaralı direğe çarpması sonucunda zarara neden olduğunu, hasarın karşılanması için 02/11/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ve herhangi bir sonuç alınamadığını, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine; hiçbir hukuki dayanağın bulunmamasına rağmen davalılar tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, dava şartı arabuluculuk basvurusunda bulunulduğunu ancak başvurudan herhangi bir sonuç alınamadığı gibi nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptalini ve takibin devamını, davalılar aleyine takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla ayrı ayrı icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle;Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu kazaya ilişkin polis veya taraflar tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı bulunmadığını, kaza ile hasar arasındaki illiyet bağının varlığını ispat yükü davacı tarafta olduğu gibi nedenlerle davacı tarafın müvekkili şirkete hasarın tespitine ilişkin yeterli belgelerle usulüne uygun başvuru yapmadığını, davacının muaccel bir alacağının oluşmadığını nedeniyle davalı şirketin temerrüde düşmediği, dolayısıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında konu olan itirazın iptali ile takibin devamına ilişkin olduğu görülmüştür.
Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizin 05/12/2024 tarihli duruşması ile dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 09/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plaka sayılı kamyonetin sürücüsünün tespiti halinde tespit edilen sürücünün, yada sürücünün araç sahibi olan davalı ... olduğunun kabulü ve tespiti halinde ...'ın 2918 Sayılı KTK' nun 52/b ( Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Sürücüler: Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar) trafik kuralını ihlal etmiş ve bu kural ihlali ile “%100 (Yüzde Yüz ) oranında kusurlu olacağı, kaza tarihi itibarı ile ilgili olarak; Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... plakalı aracın çarpması sonucunda demir direğin zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2023 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( kırmızı kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 23.216,08TL olduğu, Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... plakalı aracın çarpması sonucunda demir direğin zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2023 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( mavi kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 25.545,83 TL olduğu, dava tarihi itibarı ile ilgili olarak; Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... plakalı aracın çarpması sonucunda demir direğin zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2024 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( kırmızı kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 37.989,51TL olduğu, Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde Bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... Plakalı Aracın Çarpması Sonucunda Demir Direğin Zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2024 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( mavi kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 43.673,70TL olduğu, ... birim fiyatlarından kırmızı kitabın piyasa fiyatlarına en yakın birim fiyatlar olduğu için kırmızı kitap birim fiyatlarının alınması gerektiği kanısında olduğunu, davacıya ödenecek olan tutarın dava tarihi mi yoksa kaza tarihi mi olduğu konusunun ise hukukun konusu olduğu görüş ve kanaati olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin 22/05/2025 tarihli duruşma zaptında dosyanın önceki elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile davacı vekilinin kırmızı kitap- mavi kitap itirazının gerekçeli ve teknik olarak açıklamalı şekilde karşılanmasının istenilmiş olup dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememize sunulan 14/06/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;Bahse konu kaza olayında ...'ın yayımlamış olduğu birim fiyatların devletin açıklamış olduğu TÜİK yapım maliyetlerine göre olduğu için piyasa yaklaşık maliyetleri ile uyumlu olduğu, kırmızı ve mavi kitap da malzeme fiyatlarında kırım oranlarının bu kadar yüksek çıkmasının sebebinin ise döviz kurunun artmasından dolayı akaryakıt fiyatlarının (nakliye) değişkenlik göstermesinden kaynaklandığı kanaatinde olduğu, dosayya konu olan malzeme + montaj + demontaj toplamlarında 2023 yılı kırım oranının %9,2 olduğu, 2024 yılı kırım oranının %13,015 olduğu ayrıca yapımcı firmaların elinde malzeme olmadığını kabul etmek kaydı bu iki kırım oranının da piyasa şartlarına göre %15'i aşmamak kaydı ile makul kırım oranları olduğu için kırmızı kitabın piyasa fiyatlarına en yakın olduğu kanaatinde olduğunu, davacıya ödenecek olan tutarın dava tarihi mi yoksa kaza tarihi mi olduğu konusunun ise hukukun konusu olduğu görüş ve kanaati olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, araç sürücüsü olup davacıya ait direkte meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait direkte meydana gelen zarar, gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı da bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Mahkememize sunulan 09/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plaka sayılı kamyonetin sürücüsünün tespiti halinde tespit edilen sürücünün ya da sürücünün araç sahibi olan davalı ... olduğunun kabulü ve tespiti halinde ...'ın 2918 Sayılı KTK' nun 52/b ( Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Sürücüler: Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar) trafik kuralını ihlal etmiş ve bu kural ihlali ile “%100 (Yüzde Yüz ) oranında kusurlu olacağı, kaza tarihi itibarı ile ilgili olarak; Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... plakalı aracın çarpması sonucunda demir direğin zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2023 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( kırmızı kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 23.216,08TL olduğu, Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... plakalı aracın çarpması sonucunda demir direğin zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2023 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( mavi kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 25.545,83 TL olduğu, dava tarihi itibarı ile ilgili olarak; Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... plakalı aracın çarpması sonucunda demir direğin zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2024 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( kırmızı kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 37.989,51TL olduğu, Konya İli ... İlçesi 15.07.2023 Tarihinde ... Mahallesi ... Caddesi Üzerinde Bulunan ... barkotlu direğe sürücüsü belli olmayan ( yaralı olduğu için hastaneye kaldırılmış) ... Plakalı Aracın Çarpması Sonucunda Demir Direğin Zarar gördüğü, ( eğildiği ) davacıya ait elektrik direği zararının 2024 yılı ... malzeme + montaj + demontaj birim fiyat bedellerinin ( mavi kitap - tesis birim fiyatları ) kdv dahil toplam tutarının 43.673,70TL olduğu, ...'ın birim fiyatlarından kırmızı kitabın piyasa fiyatlarına en yakın birim fiyatlar olduğu için kırmızı kitap birim fiyatlarının alınması gerektiği kanısında olduğunu, davacıya ödenecek olan tutarın dava tarihi mi yoksa kaza tarihi mi olduğu konusunun ise hukukun konusu olduğu görüş ve kanaati olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin 22/05/2025 tarihli duruşma zaptında dosyanın önceki elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile davacı vekilinin kırmızı kitap- mavi kitap itirazının gerekçeli ve teknik olarak açıklamalı şekilde karşılanmasının istenilmiş olup dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememize sunulan 14/06/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;Bahse konu kaza olayında ...'ın yayımlamış olduğu birim fiyatların devletin açıklamış olduğu TÜİK yapım maliyetlerine göre olduğu için piyasa yaklaşık maliyetleri ile uyumlu olduğu, kırmızı ve mavi kitap da malzeme fiyatlarında kırım oranlarının bu kadar yüksek çıkmasının sebebinin ise döviz kurunun artmasından dolayı akaryakıt fiyatlarının (nakliye) değişkenlik göstermesinden kaynaklandığı kanaatinde olduğu, dosyaya konu olan malzeme + montaj + demontaj toplamlarında 2023 yılı kırım oranının %9,2 olduğu, 2024 yılı kırım oranının %13,015 olduğu ayrıca yapımcı firmaların elinde malzeme olmadığını kabul etmek kaydı bu iki kırım oranının da piyasa şartlarına göre %15'i aşmamak kaydı ile makul kırım oranları olduğu için kırmızı kitabın piyasa fiyatlarına en yakın olduğu kanaatinde olduğunu, davacıya ödenecek olan tutarın dava tarihi mi yoksa kaza tarihi mi olduğu konusunun ise hukukun konusu olduğu görüş ve kanaati olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Bu nedenlerle rapordaki hesaplamalardan kaza tarihindeki kırmızı kitap tesis birim fiyatlarına göre yapılan hesaplamaya göre karar verilmiştir.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, raporun kanuna ve hukuka uygun olup denetlenebilir olduğu değerlendirilmiştir.
Alacağın varlığının ve miktarının tespiti yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalıların Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yaptıkları itirazların kısmen iptali ile; takibin 23.216,08-TL asıl alacak ve 1.396,78-TL (takipten önce) işlemiş faizi olmak üzere toplam 24.612,86-TL üzerinden devamına (sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak ve kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak kaydıyla), fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.681,30-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 540,95-TL peşin harç ve 223,95TL icra harcının mahsubu ile bakiye 916,40-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 540,95-TL peşin harç ve 223,95TL icra harcı olmak üzere toplamda 1.192,50-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından karşılanan 1.047,00-TL posta ve tebligat gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri ve 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 6.107,80-TL nin haklılık oranına göre (24.612,86/44.789,56) 3.356,37-TL'sinin davalılardan alınarak davacı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı sigorta şirketi tarafından karşılanan 60,80-TL vekalet ücreti giderinin haklılık oranına göre hesaplanan (20.176,70/44.789,56) 27,39-TL'sinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine, bakiye kalan kısmının bu davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 24.612,86-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı yana verilmesine,
9-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 20.176,70-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 09/10/2025
Katip Hakim