T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Taraflar arasında ticari ilişki çerçevesinde ... Ticaret Anonim Şirketi'ne müvekkili şirket tarafından ürün satışı yapıldığını ve 05.04.2024 tarihli, ... nolu fatura düzenlendiğini, işbu faturadan kaynaklı para borcu bakiyesi 105.000 TL'nin tahsili amacıyla; 24.07.2024 tarihinde saat 11.26'da Konya .İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, saat 11:26 'da icra takibi açıldıktan sonra aynı gün davalı tarafça müvekkil şirketin banka hesabına saat 16.12 'de havale yoluyla 105.000 TL ödendiğini, taraflarınca icra takibi başlatıldıktan sonra müvekkile ödeme yapıldığını, akabinde borçlu tarafça icra takibine böyle bir borcun mevcut olmadığı iddiasıyla 06.08.2024 tarihinde borca, faize ve takibin tüm ferilerine itiraz edildiğini, borçlu tarafın haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle işbu davayı açma zaruretimiz hasıl olduğunu, takibin başlatıldığı tarihte borcu varlığının sabit olduğunu ve icra takibinin yapılmasına sebebiyet veren davalının borcun ferileri olan faizler, icra giderleri, harçlar ve vekalet ücretinden sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle davalı/borçlunun Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına ilişkin itirazının toplam 26.843,40 TL ((16.800,00 TL icra vekalet ücreti, 10.043,40 TL harçlar, (427,40 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 525,00 TL peşin harç ve 9.030,00 TL tahsil harcı toplamı)) yönünden iptali ile takibin bu kalemlerden kaynaklı alacaklar yönünden davamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle, Öncelikle müvekkilinin yapmış olduğu ödeme, henüz ödeme emri tebliğ edilmeden yapılmış olduğundan ( zira ödeme, takiple aynı gün yapıldığı için henüz ödeme emrinin tebliğ edilmemiş olduğu aşikardır ) 492 Sayılı Harçlar Kanunu'na ekli I sayılı tarifenin İcra İflas harçları B Bölümünün 1-3 maddesi uyarınca, bu ödemeden tahsil harcı alınması mümkün olmadığını, bu nedenle, diğer taleplerini kabul anlamına gelmemek üzere, davacının 9.030,00 TL Tahsil harcı talebinin bu nedenle reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde "10.043,40 TL Harçlar" şeklinde isimlendirdiği talebini açıkladığını, bu rakamın 9.030,00 TL'sini Tahsil harcı için talep ettiğini açıkça belirttiğini, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun "Harcın Nispeti" başlıklı 21.maddesi "Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır" hükmünü içerdiğini, Kanuna ekli olan ( 1 ) Sayılı tarifenin ismi ise "Yargı Harçları" olup, "B" bölümünün başlığı ise "İcra İflas Harçları"dır. Bu bölümün ( I ) nolu bölümünün ( 3 ) nolu bendinde Tahsil harcı düzenlenmiştir. ( a ) bendinde ise açıkça "Ödeme veya icra emrinin tebliği üzerine hacizden evvel ödenen paralardan" ibaresi geçtiğini, dolayısıyla bir takip dosyasında tahsil harcının doğması için ödeme veya icra emrinin tebliği gerektiği aşikar olduğunu, şu durumda, müvekkilinin takibe konu asıl alacak olan 105.000,00 TL'yi ödeme emri henüz tebliğ edilmeden önce ödemiş olduğu aşikar olup dava dilekçesinde de bu husus açıkça ikrar edildiğini, davaya konu olan Konya .İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasının takip tarihi 24.07.2024 olup, ödeme emri ise müvekkiline 25.07.2024 tarihinde elektronik olarak tebliğe çıkarıldığını ve 30.07.2024 tarihinde de tebliğ edildiğini, ödeme emrinin tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasını ekte ibraz ettiklerini, ödeme tarihi ise ödeme emrinin tebliğinden önce olduğunu, 24.07.2024 tarihli olduğunu, dolayısıyla Takip talebindeki rakamın tamamı ödeme emri tebliğ edilmeden ödenmiş olduğundan, tahsil harcının matrahı takip talebindeki rakam olduğundan ve de bu ödemeden tahsil harcı alınması da mümkün olmadığından, davacının dava dilekçesindeki taleplerinden 9.030,00 TL Tahsil Harcı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğinin aşikar olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere dava dilekçesinde talep edilen 9.030,00 TL tahsil harcının da takip konusu olan 105.000,00 TL matrah alınarak, Harçlar Kanunu Tarifesi uyarınca "Hacizden sonra ve satıştan önce" dosyaya yatan paralardan alınması gereken %9,10 Tahsil harcı üzerinden ( peşin harç mahsup edilerek ) hesaplandığı görüldüğünü, takip durdurulmuş olduğu için dosyada hiçbir haciz işlemi olmadığı ve dosyaya yatan bir para olmadığı da dikkate alındığında davacının bu şekilde talepte bulunmasının açıkça kötüniyetli olduğu ortada olduğunu, davacının diğer taleplerine gelince, davacı 16.800,00 TL vekalet ücreti yönünden takibin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiğini, davacının bu kısma yönelik davası ve talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının dava dilekçesinde açıkça alacağının "cins"ini ve türünü belirtmek suretiyle ne alacağını istediğini belirterek dava açtığını, Kabul anlamına gelmemek üzere genel olarak "dosya bakiyesi" şeklinde açılmış bir dava olmadığını, Bu nedenle dava dilekçesinde türünü belirttiği alacak kalemlerini artık değiştirmesi de mümkün olmadığını, davacının icra-inkar tazminatı talebine yönelik olduğunu, bu talebinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Tarafların bağlı bulunduğu vergi dairelerine müzekkere yazılarak 2024 yıllına ait BA/BS formlarının istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişinin 02/06/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Haricen ödeme, icra dosyasına ödeme emrinin tebliğinden önce davcı-alacaklı tarafından beyan edilmediği için icra dosyasında tahsil harcının doğduğu, her ne kadar İİK 15.maddesinde bütün harçlardan borçlunun sorumlu olduğu belirtilmiş ise de somut olaydaki duruma göre harcın sorumlusunun kim olduğu hususu Mahkemenin takdirinde olduğu, harç oranı haricinde yapılan ödemenin icra dosyasına beyan edileceği tarihteki safahata göre belirleneceği, dosya kapsamına göre icra dosyasına haricen tahsil edildiğine ilişkin halen beyanda bulunulmadığından harcın hangi oranda alınacağının bu aşamada bilinemeyeceği, mahkemece borçlunun haçlardan sorumlu olduğu takdir edilmesi halinde alacaklı tarafından da henüz dosyaya tahsil harcının yatırılmadığı tespit edilmekle alacaklı tarafından tahsil harcının borçludan talep hakkının olup olmadığının mahkemenin takdirinde olduğu, alacaklı vekilince haricen tahsil edilen 105.000,00 TL icra dosyasına beyan edildiğinde icra dosyasının safahatına göre harç oranı farklı olacağını, dosya kapsamında henüz icra dosyasına haricen tahsil edilen 105.000,00 TL'nin beyan edilmediği anlaşıldığını, davacı alacaklının icra takibi başlatırken ödemiş olduğu, 427,40 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet suret harcı, 525,00 TL peşin harç yönünden icra dosyasına ya da davacıya haricen ödeme yapılmadığı, Avukatlık Ücret tarifesinin 11.maddesinin (4) fıkrası "Borçlu ödeme süresi içerisinde borcunu öderse bu tarifeye göre belirlenecek ücretin dörtte üçü takdir edilir. Maktu ücreti gerektiren işlerde de bu hüküm uygulanır." hükmü uyarınca icra dosyasının tüm borcu ödenmemiş olduğundan vekalet ücretinin 3/4 değil olarak hesaplanacağı, 16.800,00 TL icra vekalet ücretinin doğduğu rapor edilmiştir.
Somut olayda, davacı tarafından davalı aleyhine 24/07/2024 tarihinde icra takibinin başlatıldığı, başvurma harcının saat 11.26'da yatırıldığı, aynı gün saat 16.12'de havale yoluyla asıl alacak bedeli olan 105.000 TL'nin davacıya haricen ödendiği sabittir.
Takipten sonra davadan önce asıl borç ödenmiş olsa da, itiraz ile birlikte takip tamamen durduğundan davacının, asıl alacağın ferileri yönünden duran takibin devamı için itirazın iptali davası açmasında hukuki yararı olduğu kabul edilmelidir.
Buna göre taraflar arasında haricen ödenen miktar ve tarihi yönünden uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlık konusu, davacının talep ettiği başvuru harcı, vekalet harcı, peşin harç, icra vekalet ücreti ve tahsil harcından davalının sorumlu olup olmadığı noktasındadır.
Takip başlatıldıktan sonra ödeme yapıldığından borcun ferilerinden davalının sorumlu olacağı sabittir. Bu anlamda başvurma harcı, vekalet suret harcı ve peşin harcın davalı tarafından ödenmesi gerektiği tartışmasızdır.
İcra vekalet ücreti yönünden; icra dosyasının tüm borcu ödenmemiş olduğundan vekalet ücretinin 3/4'ünün değil, tam olarak hesaplanması gerektiği ve davacının 16.800,00 TL icra vekalet ücreti alacağı bulunduğu açıktır.
Tahsil harcı yönünden; davalının henüz ödeme emri dahi kendisine tebliğ edilmeden ödemeyi gerçekleştirdiği, ödeme emrinin tebliğinden önce ödenen paralardan tahsil harcının alınmasının mümkün olmadığı, davacı alacaklının ödemeyi dosyaya ne zaman bildirdiğinin davalının sorumluluğu bakımından bir öneminin olmadığı, davalının ödemeyi, ödeme emrinin tebliğinden önce yaptığının sabit olduğu, davacının haricen ödemeyi dosyaya geç bildirmesinden kaynaklı oluşacak tahsil harcına artık kendisinin katlanması gerektiği, kimsenin kendi kusurundan faydalanamayacağı değerlendirilerek bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
Nihayetinde kabul edilen 17.813,20 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 3.562,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Zira davalı bu belirli ve likit miktar yönünden takibi haksız itirazı ile durdurmuştur.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davalının, Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile;
-Takibe;16.800,00 TL icra vekalet ücreti, 427,40 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 525,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 17.813,20 TL üzerinden DEVAM OLUNMASINA,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Kabul edilen 17.813,20 üzerinden %20 oranında hesaplanan 3.562,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.216,82-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 789,22-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ve 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplamda 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre (17.813,20/26.843,40) hesaplanan 2.388,95-TL'sinin davalıdan alınarak, 1.211,05-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından karşılanan 70,00-TL posta ve tebligat gideri, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 3.630,80-TL nin haklılık oranına göre (17.813,20/26.843,40) 2.409,39-TL'sinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından karşılanan 60,80-TL vekalet harcı giderinin haklılık oranına göre hesaplanan (9.030,20/26.843,40) 22,75-TL'sinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.813,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 9.030,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine,
10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 03/07/2025
Katip Hakim