T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVALI : 3-
DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZMA TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olan ve ... kullanımındaki ... Plaka sayılı araç 04.04.2025 tarihinde müvekkilim adına kayıtlı ... plakalı, park halindeki araca (Ek 1 araç ruhsatı) çarpması sonucu maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğini, ... Sigorta A.Ş. tarafından ... acente no, ... poliçe nolu ZMMS oluşturulduğunu, yine kaza sebebiyle müvekkiline ait aracın tramer kaydının arttığını, değişen ve boyanan parçaları olduğunu, bu sebeple araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple işbu davanın açılma gereği hasıl olduğunu, ZMMS trafik poliçesi düzenlenmiş olan ... plakalı aracın kaza sonrası sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açıldığını ve müvekkilin aracının bakım ve onarımı sigorta şirketi tarafından kısmi olarak giderildiğini, hasar öncesinde müvekkilin aracı orijinal bir araç olup üzerindeki parçaları da orijinal fabrikasyon parçaları olduğunu, hasarın meydana gelmesinde kusurlu olan ve zararı tazminle yükümlü olan davalı eylemin meydan gelmesinden önceki durumu iade etmeye mecbur olduğunu, kaza sonrasında sigorta şirketi tarafından aracın hasarı giderildiğini, ancak; parça bedellerinden yüksek miktarda iskonto yapıldığını, işçilik gereği gibi yapılmadığını, işçilik bedelleri piyasa rayiç bedellerinin altında bedellerle faturaya yansıtılarak ucuz işçilikle aracı onarıldığını, bu sebeple meydana gelen kaza sebebiyle müvekkiline ait aracın onarımı mevzuata aykırı şekilde yapıldığını, müvekkili adına kayıtlı aracın kaza sonucu onarılmış ise de aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araca göre değeri ciddi oranda azaldığını, bu sebeple zararı tazminle yükümlü olan davalı eylemin meydan gelmesinden önceki durumu iade etmeye mecbur olduğunu, tarafların kusuru değer kaybını belirleyen bir husus olduğunu, ancak maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle kusur oranları belirlenmediğini, müvekkili adına kayıtlı aracın kaza öncesinde ekspertiz raporunda da görüleceği üzere orijinal bir araç olduğunu, kaza sebebiyle müvekkilinin aracında bir takım parçalar değiştiğini, birtakım parçaları da tamir edilerek onarıldığını, araçta kaza sebebiyle yapılan kapsamlı değişim, onarım ve boya işlemleri sonucunda aracın tramer kayıtlarına hasar kaydı işlendiğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne, 04.04.2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan değer kaybı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL ve hasar bedeli ile hasar farkı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL olmak üzere toplam 100,00-TL maddi tazminatın HMK' nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde 378301718 numaralı, 08.08.2024-2025 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. (Ek 1: ... Sigorta Poliçe) Kaza tarihi uyarınca poliçe teminat limiti araç başına 300.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirket sigortalı aracın kusuru ve teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, davacı tarafından yapılan başvuru neticesinde, dava konusu kazaya ilişkin 50466615 numaralı hasar dosyasının açıldığını ve davacı yana sigortalı araç sürücüsünün kusuru uyarınca 25.06.2025 tarihinde davacı yana 87.000,00 TL değer kaybı ödendiği ; davacı yanın kasko sigortası olan ... Sigorta A.Ş.'ye rücuen 25.07.2025 tarihinde 166.772,99 TL araç hasar bedeli ödendiği tespit edildiğini, ilgili poliçe, hasar dosyası ve ödeme dekontları ekte sunulduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte, davacı yanın değer kaybı ve araç hasarı zararı kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre yapılan yargılamalar sonucu tamamen karşılandığını, araç mahrumiyeti bedeli talebinin trafik poliçeleri yönünden teminat dışı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacının zararı karşılandığından haksız davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmalı; olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, dava konusu zararın zamanaşımına uğradığını, davayı kabul etmemekle birlikte dava konusu kazanın meydana gelip gelmediği kesin delillerle ispatlanmamış olup davanın işbu kazanın meydana geldiğini ve iddia olunan hasar ile kaza arasında illiyet bağının olduğunun ispatlanması gerektiğini, haksız başvurunun reddini talep etiğini, huzurdaki davaya konu somut olay yönünden kaza anına ilişkin ne bir fotoğraf ne bir kaza tespit tutanağı olduğunu, ispattan yoksun bir zarar iddiasının karşılanması mümkün olmadığını, kazanın varlığına ilişkin itirazları saklı kalmak kaydı ile dava konusu kaza yönünden davacıya ait araç %100 kusurlu olduğunu, kusur değerlendirmesi yapılmak üzere uzman bilirkişiye tevdiini talep ettiklerini, nitekim dosya kapsamında mübrez belgelerde de görüldüğü üzere müvekkilinin başvuru konusu kaza kapsamında kusuru olmayıp dolayısıyla Karayolları Trafik Kanunu gereği kusur yokluğundan başvurunun reddi gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle haksız davanın usulden reddine, aksi kanaatte olunması halinde esasa yönelik beyanlarımız nazara alınarak başvurunun esastan reddine, teminat dışı olan sair gider taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline, davacı yanın araç hasarı yine davacı yanın kasko poliçesi tarafından karşılandığından ilgili hasar dosyasının ... Sigorta A.Ş'den mükekkere ile istenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 04/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracının zarar görmesinden kaynaklı değer kaybı bedeli ve hasar bedelinin davalılardan tazmini hususunda olduğu anlaşılmıştır.
... Rea sürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP üzerinden 04/04/2025 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 01/08/2025 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 09/11/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 (Yüzde Yüz) kusurlu olduğu, ... Plakalı araç park halinde olduğundan sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam hasar onarım bedelinin 166.772,99 TL olarak hesaplandığı, bu hasar onarım bedelinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin rücuen ödediği 166.772,99 TL ile T-378301718 numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumluluğunun kalmadığı, davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin müştereken ve Müteselsilen sorumluluğu bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 100.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin ödediği 87.000,00 TL nın mahsubu ile 13.000,00 TL bakiye kaldığı, bu bakiyeden ... Sigorta A.Ş.nin ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 09/02/2026 tarihli ıslah dilekçesinden özetle;04/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan, aracın değer kaybı bedelini; HMK Madde 107 gereğince şimdilik 50,00-TL' nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiklerini, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde araçtaki değer kaybı bedeli 13.000,00-TL olarak hesaplanmış olup, 12.950,00-TL' nin tamamlama harcı yatırıldığı, bu nedenlerle; 04/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan, değer kaybı bedeli olan 13.000,00-TL' nin tüm davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin KTK gereği müştereken ve müteselsilen karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa bakiye hasar bedeli ve bakiye değer kaybı bedelinin tazminine ilişkindir.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 09/11/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 (Yüzde Yüz) kusurlu olduğu, ... Plakalı araç park halinde olduğundan sürücü ...'ın kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam hasar onarım bedelinin 166.772,99 TL olarak hesaplandığı, bu hasar onarım bedelinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin rücuen ödediği 166.772,99 TL ile ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumluluğunun kalmadığı, davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin müştereken ve Müteselsilen sorumluluğu bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 100.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin ödediği 87.000,00 TL nın mahsubu ile 13.000,00 TL bakiye kaldığı, bu bakiyeden ... Sigorta A.Ş.nin T-378301718 numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu rapor edilmiştir.
Raporun oluşa, kanuna ve hukuka uygun düzenlendiği anlaşılmakla itibar edilmiştir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 28/05/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
(a)- Davacının 04/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı bakiye 13.000,00- TL değer kaybı maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 28/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) ile DAVALILAR ... VE ... PETROL ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'den kaza tarihi olan 04/04/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b)- Davacının hasar bedeli ve hasar farkı bedeli talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 888,03-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harcın ve 221,15-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 51,23-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin; 4.600,00-TL'sinin davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden, 100,00TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harç, 221,15-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.451,95-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan 2.535,00-TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 9.622,50-TL nin haklılık oranına göre hesaplanan (13.000,00/13.050,00) 9.585,63'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından karşılanan 87,50-TL vekalet harcı giderinin haklılık oranına göre hesaplanan (50,00/13.050,00) 0,34-TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketine verilmesine, bakiye kalan kısmının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından bu yargılama sebebi ile yapılan 104,00 TL vekalet harcı giderinin haklılık oranına göre hesaplanan (50,00/13.050,00) 0,40-TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine, bakiye kalan kısmının davalı ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 13.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 50,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ... Petrol Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine,
10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı Yapdöksan Demir Çelik Şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 30/04/2026
Katip Hakim