T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
KARARIN MAHİYETİ : KISMEN KABUL, KISMEN RED
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı sigortalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda zarar gören dava dışı 3. kişiye ZMMS poliçesi kapsamında tazminat ödemesi yapıldığını ödenen tazminatın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası Genel Şartları B.4.f maddesi uyarınca, olay yeri terk nedeniyle davalı sigortalıya rücu etmek amacıyla Konya . İcra Müdürlüğü ... (yetkisizlikle gönderilen Ankara . İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası) kapsamında ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibe haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak itiraz etmesi neticesinde takip durduğunu öncelikle arabuluculuk süreci ile anlaşma sağlanmaya çalışılmış, anlaşma sağlanamaması nedeniyle işbu itirazın iptali davasını açtıklarını, aklı davamızın kabulü ile; davalının Konya . İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyaya yaptığı itirazın iptaline; takibin 110.750TL asıl alacak, 5.789,34-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 116.539,34TL üzerinden devamına davalının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın kusur alanında uzman bilirkişi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; Olay yukarıda izah ettiğim şekilde, dosya kapsamındaki yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı, krokiden ve diğer bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere bu kazanın oluşumunda; Kaza yerinden ayrılan ... Plakalı Davalı sigorta Şirketinin Kamyonet Sürü bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84.maddesinin asli kusurlardan kod No:8'e denk gelen Madde-57/b-8 (Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası yada ışıklı işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda; Dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar.) Kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olup %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı Motosiklet Sürücüsü ... ise bu kazada her hangi bir kural ihlali yapmadığı Ye 0.00 (Yüzde Sıfır) olduğunu bildirir rapor tanzim ettiği görülmüştür.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın aktüerya alanında uzman bilirkişi Av. ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; 14.08.2018 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp %20 oranında malul kalan 3. kişi ... , sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin ödemenin yapıldığı 10.07.2019 tarihine ve o tarihteki verilere göre yapılan hesaplama sonucu; 14.08.2018 - 25.12.2041 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı %20 maluliyet oranı ve P.M.F.-1931 Yaşama Tablosuna göre Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının 107.513,72 TL, olarak hesaplandığı, Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödemenin ise 110.750,00TL olduğu, icra takibinin yapıldığı 11.02.2020 tarihi itibari ile istenilebilecek faiz tutarının; 5.726,21 TL olduğunu bildirir rapor tanzim ettiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir.
Dava; İtirazın İptali davasıdır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davalı aleyhine İtirazın İptali davası açmıştır.
Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar...................İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde; "Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler, c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler. g) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri, h) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri, i) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde; "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde;"Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. " şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasına aktüerya alanında uzman bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporu; 14.08.2018 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp %20 oranında malul kalan 3. kişi ... , sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin ödemenin yapıldığı 10.07.2019 tarihine ve o tarihteki verilere göre yapılan hesaplama sonucu; 14.08.2018 - 25.12.2041 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı %20 maluliyet oranı ve P.M.F.-1931 Yaşama Tablosuna göre Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının 107.513,72 TL, olarak hesaplandığı, Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödemenin ise 110.750,00TL olduğu, icra takibinin yapıldığı 11.02.2020 tarihi itibari ile istenilebilecek faiz tutarının; 5.726,21 TL olduğunu bildirir rapor da dikkate alındığında,
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlığında "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," şeklinde düzenlemeler olduğu,
Mahkememizin 12/03/2025 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile; "Her ne kadar davalı vekili maluliyet raporu ve yeniden bilirkişi raporu alınmasını talep etmiş ise de rücu davasına konu dayanak maluliyet raporundaki oran ile mahkememizce alınan rapor arasında fark var ise de aradaki farkın artan maluliyet durumu olma ihtimaline binaen yeniden rapor alınması talebinin reddine " karar verilmiştir.
Konu ile alakalı olarak;
İcra İnkar Tazminatı;
İtirazın iptali davasında, borçlunun itirazsında haksız olduğu mahkemece tespit edilir ise, borçlu hükmolunan borç miktarının yüzde yirmisinden aşağı olmayacak şekilde tazminata mahkum edilir. Buna "icra inkar tazminatı" denir
İcra İnkar Tazminatı Şartları;
1-Geçerli bir ilamsız genel icra takibi olmalıdır.
2-Borçlu yedi günlük süre içinde ödeme emrine itiraz etmiş olmalıdır.
3-Bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunmalıdır.
4-Talep Şartı.
5-İtirazın kötü niyetle yapılmış olması (itirazın haksızlığına karar verilen borçlunun iyi niyetle ya da kötü niyetle itiraz etmiş olmasına bakılmaz. Ancak ödeme emrine itiraz eden borçlunun velisi, vasisi, kayyımı veya mirasçısı ise bu halde borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi için, bu kimselerin ödeme emrine kötü niyetle itiraz ettiklerinin ispat edilmiş olması gerekir. )
6-Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi (mahkeme, itirazın iptali davası hakkında yaptığı inceleme sonucunda, borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar vermesi gerekir, haksızlık itirazın yapıldığı tarihe göre belirlenir)
7- Alacak (takip konusu alacağın miktarı bellidir. Yani borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını belirlemek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinebilecek durumdadır. Alacağın gerçek miktarını tespit etmek için alacaklı ve borçlunun anlaşmalarının veya böyle bir anlaşma olması bir mahkeme kararına gerek yoktur. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda ise alacak likit olacaktır... Alacakların var olup olmadığı, hangi miktar alacağın var olduğu, tarafların anlaşması ya da mahkeme kararını gerekli kıldığından... Açılan itirazın iptali davasında davacının davayı kazanması halinde dahi borçlu icra inkar tazminatına mahkum edilemez. )
Yargıtay Üyesi ... (İtirazın İptali Menfi Tespit Ve İstirdat Tasarrufun İptali, İflas Ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetveline İtiraz Davaları Genişletilmiş 4. Baskı Kitabı ,
İcra inkar tazminatı talep edilmişse de alacak likit olmadığından başka bir ifade ile yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."
Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,
Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile; Konya .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından yapılan itirazın iptali ile 107.513,72 TL asıl alacak ve 5.726,21 TL takip öncesi faiz toplamı 113.239,93TL üzerinden takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
2-Konya .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile 107.513,72 TL asıl alacak ve 5.726,21 TL takip öncesi faiz toplamı 113.239,93TL üzerinden takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 7.735,42-TL harçtan dava başında ödenen 2.001,56-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 5.733,86-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 3.381,34-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 2.489,96-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan bilirkişi ücredleri, tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.402,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 7.187,38-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
10-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.800,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince 3.689,80-TL'lik kısmının davalıdan, geri kalan kısmının davacıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,
11-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı ve davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/05/2025
Katip Hakim