T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı davalı Kooperatifin 18 sıra numaralı 23 Temmuz 2007 tarihli kararına istinaden ortaklığa alındığını, 20/07/2008 tarihinde yapılan noter kurası neticesinde B1 Blok 21 numaralı daireyi çekmiş olduğunu, 08/02/2010 tarihli yönetim kurulu kararı ile 110.000 TL karşılığı bedel üzerinden peşin ödemeli üye olarak kabul edildiğini, davacı bu bedelin 70.000 TL'sini yönetim kurulu kararı tarihi olan 08/02/2010 tarihine kadar ödemiş bulunduğundan kalan tutar olan 40.000 TL'sini 40 adet sıralı senet ile ödemesinin yapılması kararı alındığını, alınan bu yönetim kurulu kararı da 20/06/2010 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında kabul edildiğini, davacı alınan kararla peşin ödemeli ortak statüsü kazandığını, davacı bahsi geçen senetleri ödediğini, kooperatife herhangi bir borcunun kalmadığını, davacının ilgili yönetim kurulu ve genel kurul kararları ile peşin ödemeli ortak statüsü sahibi olduğu ve herhangi başka bir ödeme yapmayacağına dair bu kararlar gereği kendisine güvence verildiğini bildirmelerine rağmen davalı kooperatif tarafından 26/01/2024 tarihli yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarma kararı verildiğini, 03/04/2024 tarihinde bu kararın davacıya tebliğ edildiğini belirterek, 26/01/2024 tarihli Kooperatif Ortaklığından Çıkarma Yönetim Kurulu Kararının İptal Edilmesine ve ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının peşin ödemeli üye olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kooperatif üyeleri arasında eşitlik ilkesinin bulunduğunu, dolayısıyla üyeler ve kooperatif açısından da eşitlik ilkesi doğrultusunda hareket etme zorunluluğu hasıl olduğunu, peşin üye olan üyelerin ödemelerin tamamını tek seferde yapmış olmaları gerektiğini, davacının ödemelerinin iddia ettiği üzere yapılmış olması ve üye olması dahi peşin tek seferde ödeme yapılmadığından peşin ödemeli üye olamayacağını, kooperatif ana sözleşmesinde ortaklıktan çıkartılma şartlarının belirtildiğini, alınan karar üzerine 6 ay üst üste aidat ödemesi yapmayan üyelerin şartsız bir şekilde ihtara da gerek kalmadan üyelikten ihracı için geçerli olduğunu, davacının kooperatif ana sözleşmesi m.14/2 gereği iki kez ihtar edilmesine rağmen ödeme yapmadığından üyelikten ihraç edildiğini, bu kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının peşin üye olduğu iddiasının mesnetsiz olması sebebiyle her kooperatif üyesinin ödemekle yükümlü olduğu aidat ücretinin davacının da davalı kooperatife ödemekle yükümlü olduğunu, davacıya ihtar çekildiğini buna rağmen hiç bir ödeme yapmaması üzerine 26/01/2024 tarihli Konya . Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve yönetim kurulu kararı ile davacının ihracına karar verildiğini ve kararın kendisine tebliğ edildiğini, davacı tarafça talep edilen ihraç kararının iptaline yönelik davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce Ankara . Noterliği'ne, Konya . Noterliği'ne, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Kooperatif Alanında Uzman bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptaline ilişkindir.
Davacı, davalı kooperatif yönetim kurulunun 26/01/2024 tarihli Kooperatif Ortaklığından Çıkarma Yönetim Kurulu Kararının iptal edilmesini talep dava etmiştir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 21/01/2025 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı ilamında;"Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde çıkarma kararının, ortağa tebliğinden itibaren üç ay içinde iptali için dava açılmaması halinde bu kararın kesinleşeceği hükme bağlanmıştır. Dava açmaya ilişkin bu süre, hak düşürücü niteliktedir. Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Ancak, sürenin başlayabilmesi için kararın tebliği zorunludur. Bu tebliğin noter kanalıyla da yapılması şart değildir. Ortağın haricen öğrenmesi, hatta kararın yüzüne karşı verilmesi sonuca etkili bulunmamaktadır. Süre her halükarda tebliğden başlamaktadır." şeklinde kabul edilmiştir.
Ankara . Noterliği 19.04.2024 tarıhlı yazısında;18.09.2023 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtamamenin E-Tebligat Mazbatasında 18.09.2023 tarihinde teslim edildiği,12.10.2023 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamenin E-Tebligat Mazbatasında 12.10.2023 tarihinde teslim edildiği, Konya . Noterinin mahkemeye gönderdiği 24.04.2024 tarihli yazısında 14.09.2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin 16.09.2023 tarihinde muhatap ... çarşıya gitmesi nedeniyle eşi ... tebliğ edildiği, 26.01.2024 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin ise 31.01.2024 tarihinde gösterilen adresin yetersiz olması nedeniyle muhatabın tanınmaması üzerine noterliğe iade geldiği, Tebligat Kanunun 21/2 maddesi ve yönetmeliğin 16. Maddesi uyarınca 01.04.2024 tarihinde muhatap ... bizzat kendisine tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davada çözülmesi gereken sorun, ihraç kararının usulüne uygun olup olmadığıdır.
Dosya arasında mevcut bilirkişi kök raporunda; davalı kooperatifin 08.02.2010 tarih ve 29 sıra nolu yönetim kurulu kararında; kooperatif ortağı davacı ... 110.000,00 TL bedelle peşin ödemeli üye olarak kabul edilmesine, 08.02.2010 tarihine kadar ödenmiş olan 70.000,00 TL'nin ödemeden düşülerek geri kalan 40.000,00 TL'nin 40 sıralı senet ile ödenmesi, konunun Genel Kurul onayı gerektirdiğinden iş bu kararın İlk Olağan genel kurulun gündemine alınmasına” karar verilmiştir.
Kooperatifin 20.06.2010 tarihinde yapılan 2009 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında, gündemin 8. Maddesinde; “Maktu bedel karşılığında aidat ödemekten muaf tutulacak adayların durumlarının görüşülmesi peşin üye kaydının 100.000,00 TL'den aşağı olmamak üzere peşin kaydı yapabilirler oylamaya sunuldu oy birliği ile kabul edildi” denilmektedir.
Maddenin devamında; “8)BI Blok 21 numaralı dairenin ...'a 110.000,00 TL (yüzonbin) peşin ödeme karşılığında, 70.000,00 TL (Yetmişbin) peşin, kalan 40.000,00 TL'si (kırkbin) 40 adet sıralı senet karşılığında, ... Peşin maktu bedelle üyelik verilmesine ve dairelerin özellikleri üyelerle aynı standartta olmasına oy çokluğu ile karar verildi. İleride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelerimize de aynı ölçüde yansıtılacaktır. Ayrıca bundan sonra kooperatif bitinceye kadar proje dışı yapılabilecek otoparkın yer altına alınması ile tapu ferdileşmesi vb masraflar hariç, herhangi bir ödeme talebinde bulunulmamasına oy çokluğu ile karar verildi.” denilmektedir.
Yine 09/05/2025 tarihli raporda sonuç olarak; davalı kooperatif avukatı ... ile görüşülmüş, kooperatif defterlerinin yeri veya ilgili
mali müşavir sorulduğunu, Av. ... , kooperatif defterlerinin yerini bilmediklerini, çeşitli mahkemelerde olabileceğini, ancak bu konuda bir tespitleri bulunmadığını söylediğini, bu nedenle kooperatif defterlerinde inceleme yapılamadığını, davacı vekili dava dilekçesinde peşin ödemeli ortak statüsünü kazandığı belirtildiğini, Kooperatif Kanununa göre, kooperatifte ortakların hak ve yükümlülüklerde eşit olmaları esas olduğunu, peşin ödemeli ortaklık için; genel kurul tarafından karar alınması ve sabit fiyatlı ortaklığa kabul konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesi gerektiğini, peşin ödemeli ortaklıkta, ortağın hangi ödemeleri yapacağının açık bir şekilde belirlenmiş olması gerektiğini, davacının peşin bedelli ortaklığına ilişkin 08.02.2010 tarih ve 29 sıra nolu yönetim kurulu kararı, yine peşin bedelli ortaklık ve davacının peşin bedelli ortaklığına ilişkin yönetim kurulu kararını onaylayan 20.06.2010 tarihinde yapılan 2009 Yılı Olağan Genel Kurul kararı bulunduğunu, genel kurul kararında peşin üye kaydı için 100.000,00 TL’den aşağı olmamak üzere peşin bedelli üyelik kaydı yapılabileceği belirtildiğini, davacı hakkında da 110.000,00 TL bedelle peşin bedelli üyelik kararı bulunduğunu, buna göre, davacının peşin bedelli ortaklık durumu Mahkemenin takdiri olduğunu, davacının peşin ödemeli ortak olduğunun kabulü halinde; söz konusu aidat borçlarının davacı için söz konusu olmayacağı, sorumluluğunun sadece çevre düzenleme, alt yapı ve genel giderlerden oluşacağı, bu durumda kooperatif defterlerine ulaşılamadığından bu giderlere ilişkin bir tespit yapılamaması nedeniyle bu gider payı hesaplanamadığını, davalı kooperatif tarafından ihraç kararına dayanak olan borçlar, 19.03.2023 tarihli 2022 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararlara dayandığını, bu genel kurul kararına göre; davacının peşin bedelli üye olduğunun kabulü halinde, genel kurul kararında “her statüdeki üyelerden 65.000,00 TL toplandığı, bu toplanan tutarın peşinat olarak kabul edilmesine, ayrıca bu aidatı ödemeyen her statüdeki üyelerden 31 Temmuz 2022 tarihine kadar tahsil edilmesi” şeklindeki kararın geçerliliği Mahkemenin takdirinde olduğunu, mahkemece davalının beyanlarında belirtilen hususlar kapsamında, davacının peşin bedelli üye
olmadığının kabulü halinde, ihraç kararına dayanak olan aidatların ödenip ödenmediği kooperatif defterlerine ulaşılamadığından tespit edilemediğini, ancak, 19.03.2023 tarihli 2022 yılı genel
kurul kararlarına dayalı olarak aidat borçlarını ödediğini beyan etmeyen davacının, bu tutarda borçlu
olduğu hususu Mahkemenin takdirinde olduğunu, davacının Koop. K. m. 16’nın 2. Fıkrasına göre, ortağın kooperatif ortaklığından çıkartılmasına, yönetim kurulunun teklifi üzerine genel kurulun karar vereceği veya yönetim kuruluna yetki verilebileceğini belirterek, böyle bir uygulama olmadığı, bu nedenle bu kararın usule aykırı ve iptal edilmesi gerektiği beyanına ilişkin olarak; davacının peşin ödemeli ortak olmadığı kanaatinde olunması halinde; 19.03.2023 tarihli 2022 yılı olağan genel kurul gündeminin Aidatlarını Ödemeyen Üyelerin Üyelikten Çıkarılması Hususunda Görüşme ve Karar Alınması başlıklı 15. Maddesinde, “… hesap
tetkik komisyonunun tespitleri sonucunda usulsüz olarak aidat girişleri yapılarak üyelikleri yapılan veya üyelikleri devam ettirilen … isimli şahısların üyelikten çıkarılmasına, … ... Konut Yapı Koop. ana sözleşmesinin 14. maddesine göre işlem yapılmasını, bu konuda tüm tasarruf haklarının kullanılabilme yetkisinin Yönetim Kuruluna yetki verilmesini teklif etti. Teklif oylamaya sunuldu ve oy birliği ile kabul edildi” ifadeleri yer aldığını, davacının beyanında yer alan ve tarafımızdan yapılan kontrolde Kooperatifin 07.12.2006 tarihinde yapılan 2006 yılı kuruluş genel kurul toplantı tutanağının 4. Maddesinde yer aldığı görülen “aidatlarını düzenli ödemeyen üyeler ile üst üste 6 ay aidat ödemesi yapmayan üyelerin üyelikten çıkartılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine oy birliği ile karar verilmiştir” kararı gereği, davacının ihraç kararına konu olan aidat borcunun 3 aylık olduğu bu nedenle ihraç kararı verilemeyeceği beyanı Mahkemenin takdiridir. Davacının ihracı Temmuz, Ağustos ve Eylül 2023 ayları diğer bir deyişle 3 ay üst üste ödenmeyen aidat borçlarına dayandığını, mahkemenin davacının peşin bedelli ortak olmadığı kanaatinde olması halinde, davacının ihracı ile
ilgili 10 günlük ve 1 aylık 1. Ve 2. İhtarnameler çekilmiş olup, bu ihtarnamelere göre ödeme
yapılmaması nedeniyle ihraç kararı verildiği belirtilmiştir. Aynı bilirkişi 09/05/2025 tarihli ek raporda sonuç olarak; kök raporda davalı kooperatif defterlerine ulaşılamadığının bildirilmesi üzerine, davalı kooperatif vekili tarafından kooperatif defterlerinden 2021-2025 yılları arasındaki ticari defterlerini Konya . Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında bilirkişi incelemesine gönderildiğini, ticari defterlerin buradan temin edilerek incelenebileceği, 2022-2023 yılına ait defterlerin muhasebecide olduğu belirtilerek muhasebeci bilgileri paylaşıldığını, kök raporda, davacının peşin bedelli üye olduğu kanaatinde olunması halinde, davacının sorumluluğunun çevre düzenleme, alt yapı ve genel giderlerden oluşacağı, ihraca dayanak olan Eylül 2023 itibariyle davacıdan 31.12.2022 tarihli bilanço ile kesinleşmiş alt yapı, çevre düzenleme ve genel giderlerden payına düşen kısım olacağı, davalı kooperatifin 19.03.2023 tarihli 2022 yılı olağan genel kurul tutanağında 126 ortak olduğu bilgisi bulunduğu, bu durumda söz konusu giderlerin 126’ya bölünmesiyle davacının gider payının hesaplanacağının belirtildiğini, davalı kooperatif tarafından bildirilen, mali müşavir ile iletişime geçilerek, kooperatifin 2022 yılı defterlerinin istendiğini, defterlerin kendilerinde olmadığı, mahkemelerde olduğu
söylendiğini, mali müşavirden kooperatif 2022 yılı bilançosunun temin edildiğini, ayrıca bilgisayar kayıtlarından 2022 yılı kapanış maddesi dökümü alınmadığını, 31.12.2022 tarihli bilanço ve kapanış kaydında yapılan incelemede, inşaat maliyetlerinin 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri Hesabında izlendiği görüldüğünü, bu hesapta tüm maliyetler inşaat maliyetleri altında kayıtlı olduğunu, bu nedenle bu hesaptan çevre ve alt yapı giderlerinin tespiti mümkün olmadığını, öte yandan, genel giderler dönem net zararı ve geçmiş yıllar zararları hesabında yer alacağını, kooperatifte geçmiş yıllar zararları hesabı bulunmadığını, 2022 yılı dönem giderlerini kapsayan Dönem Net Zararı Hesabının tutarı ise 274.004,43 TL olarak tespit edilmediğini, öte yandan, 31.12.2022 tarihli mizanda davacı ...’ın 431.01.016 Ortaklara Borçlar-
... hesabında 200.600,00 TL kayıt bulunduğunu, yani davacı tarafından yapılan ödeme tutarı 200.600,00 TL olduğunu, bu durumda, peşin bedelli üye olarak kabul edilmesi halinde, davacının sorumluluğunun tespit edilen genel giderlerden payına düşen kısım kadar olacağını, Eylül 2023’de kendisine icra takibi yapılan davacının 2022 yılı sonu itibariyle bu giderler dolayısıyla borcu; 274.004,43 / 126 = 2.174,64 TL olduğunu, ayrıca, taraflar arasında yapılan sözleşmede 110.000 TL’lik peşin bedelle üyelik söz konusu olması, davacı tarafından yapılan ödemelerin davalı kooperatif kayıtlarına göre 200.600,00 TL olması hususu da mahkemenin takdirinde olduğunu belirtmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının peşin bedelli üye olduğu kanaatine varıldığı, ancak, davacının sorumluluğu; çevre düzenleme, alt yapı ve genel giderlerinden oluşacağı, davacının ihracına ilişkin ilk ihtarnamede davacının 13.09.2023 tarihine kadar borçlarının ödenmesi ihtar edildiği, bu durumda, davacının alt yapı, çevre düzenleme ve genel giderlerden sorumlu olacaĞI, davacının ilgili yönetim kurulu ve genel kurul kararları ile peşin ödemeli ortak statüsü sahibi olduğu ve herhangi başka bir ödeme yapmayacağına dair bu kararlar gereği kendisine güvence verildiğini bildirmelerine rağmen davalı kooperatif tarafından 26/01/2024 tarihli yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarma kararı verildiğine yönelik iddiasının, davacının peşin bedelli üye olarak kabulünde de davacının sorumluluğu çevre düzenleme, alt yapı ve genel giderlerinden oluşacağı ve çıkarma sebebinin de bu gİderlere ilişkin olduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile kalan 187,80 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili için 30.000 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2025
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.