T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından satıcı olan davalıdan ... marka ... model Makaslı Akülü makine alımı için anlaşma sağlandığını, davacı şirket tarafından makine bedeli olarak 15.000,00 USD karşılığı ödeme banka yoluyla 17/11/2023 tarihinde gerçekleştirildiğini, davacı şirket tarafından üzerine düşen edimler yerine getirilmiş olmasına karşılık davalı şirket tarafından satış bedeli karşılığı teslim edilmesi gereken makine davacıya teslim edilmediğini, buu duruma ilişkin ihtar keşide edilmesine rağmen sonuca ulaşılamadığını, davacı şirketçe borçluya ticari defterlerindeki kayıtlar ve cari hesaptan kaynaklı toplam 15.000 USD alacağın tahsili için müracaat edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine davacı şirket adına Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile aleyhine icra takibine girişildiğini, ancak takip davalı-borçlunun haksız itirazı neticesinde durduğunu, davacı şirketin alacağının semeresiz kalmaması adına işbu dava konusu icra takip dosyası alacağı üzerinden ihtiyati haciz vaazına karar verilmesini, davalının borca ve fer’ilerine itirazı ile duran Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası nezdindeki itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığını, davacı tarafça, davalı hesabına yatırılan bedel makinelerin bedeli olmadığını, yatırılan bedel makinelerin özellikleri davacı tarafça kararlaştırıldıktan sonra makine parçalarının temini amacı ile yatırılan bir peşinat bedeli olduğunu, peşinat yatırıldıktan sonra davacı tarafın üç ay içerisinde makinelerin teknik özellikleri hakkında davalıya bilgi vermesi gerekirken bu süre içerisinde bildirim yapmadığını, makinenin talep doğrultusunda üretimi devam ederken davalı firma haksız ve kötü niyetli işbu takip ile karşı karşıya kaldığını, dolayısı ile makinelerin süresinde teslim edilmemesi gibi bir durum söz konusu olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, icra takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ... Bankası A.Ş.'ye Konya . Noterliği'ne, Konya . İcra Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. SMMM bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki ticari ilişkinden kaynaklı olarak alacağın tahsili amacı ile başlatılan icra takibine davalı borçlunun itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre itirazın iptali davasında; i) İlamsız takip yapılmış olması, ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17.09.2019 tarihli ve ... E., ... K.; 25.11.2020 tarihli ve ... E., ... K. sayılı ilamları)
Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; HMK’nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; davanın kabulü hâlinde takibin devamı hükmünü de içerecektir.
Bu kapsamda itirazın iptali davası; icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. (Yargıtay HGK'nın 22/11/2022 gün ve ... E ... K sayılı ilamı)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 89. (6762 sayılı TTK’nin 87.) maddesine göre iki kişinin herhangi bir hukukî sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Aynı maddelerde cari hesap sözleşmelerinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK’nin cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır. Açık hesap ilişkisi ise önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’nin cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... E ... K sayılı ilamı)
Somut olayda, her ne kadar takip dayanağı olarak cari hesap ilişkisi gösterilmiş ise de, taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmadığından takip dayanağının açık hesaptan kaynaklı alacak olduğu kabul edilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 222/2. maddesine göre; Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
6100 sayılı HMK'nın 222/3. maddesine göre; İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.
Mahkememizce Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... San. Tic. A.Ş., borçlusunun ... Müh. İnş. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, borcun Konya . Noterliğinin ihtarnamesi ile talep edilen bedelin ödenmemesi ve sözleşmeden doğan cari hesap ilişkisinden kaynaklandığı, toplam 15.017,26 USD üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkisine istinaden SMMM bilirkişiden rapor alınmış, 09/04/2025 tarihli raporda sonuç olarak;
her iki tarafın 2023 ve 2024 yılı ticari defter kayıtları ve dosyaya ekli diğer belgelerinin incelendiğini, her iki tarafın 2023 ve 2024 yılı Ticari defterlerinin TTK.’na göre usulüne uygun olarak
tutulduğu, 2023 yılında E-DEFTER uygulamasına geçilmiş olması sebebiyle Yevmiye Defteri
ve Defter-i Kebirin noter tasdik şerhlerinin bulunmadığı, e-Defter Beratlarının Elektronik Defter Genel Tebliğinde yer alan usül ve esaslar çerçevesinde oluşturulduğu, özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak davacı tarafından banka aracılığı ile 17.11.2023 tarihinde yapılan (15.000 USD) karşılığı 430.567,50 TL eft avans ödemesinin her iki tarafın 2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinde (TL) olarak kayıtlı olduğu, ticari defter kayıtlarına göre; dava konusu avans ödemesinden kaynaklı dava takip tarihi itibariyle;
davacı taraf Ticari Defterlerinde: Davacı .... Tic. A.Ş.’ nin Davalı ... Müh. İnş. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nden yapılan avans ödemesi sonucunda 2024 yılı sonu itibariyle (15.000 USD) karşılığı 430.567,50 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, takibe konu alacağın muhasebe kayıtlarında (TL) olarak kaydının yapıldığı, (Davacı tarafça takibe konu edilen ve talep edilen tutarın 15.000 USD asıl alacak ve fer’ileri olduğu) davalı taraf Ticari Defterlerinde: davacı .... Tic. A.Ş.’ nin davalı ... Müh. İnş. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nden yapılan avans ödemesi sonucunda 2023 yılı sonu itibariyle (15.000 USD) karşılığı 430.567,50 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davalı ile davacı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalıya karşı cari hesap alacağına ilişkin takip başlatıldığı, ticari defterlerde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 09/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davalının 15.000 USD TL tutarında davacıya borçlu olduğunun tespit edildiği belirtilmiş olup, dosya arasında mevcut ve Mahkememizce itibar edilen bilirkişi raporları ve davacının talebi dikkate alındığında davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Tarafların feri nitelikteki tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede; takibe itirazın haksız olması ve alacağın likit olması nedeniyle hükmedilen alacağın % 20'si oranında davacı lehine tazminata hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın KABULÜNE, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile 15.000 USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz üzerinden TAKİBİN DEVAMINA,
2-Takibe konu asıl alacak olan 482.533,50 TL üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 482.533,50 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 32.961,86 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 5.865,79 TL harcın mahsubu ile kalan 27.096,07 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 5.865,79 TL peşin harç yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı gideri, 704,50 TL tedbir talebi harcı gideri, 838,82 TL tebligat, posta ve diğer masraflar için yapılan gider, 3.500 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 5.470,92 TL yargılama giderinin kabul olunan miktara oranla hesaplanan 5.445,18 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (kabul edilen dava değerinin 482.533,50 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 76.380,03 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL yargılama giderinin, 3.583,06 TL'sinin davalıdan, 16,94 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.