T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
DAVALILAR : 1-
2-
3-
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
KARARIN MAHİYETİ : DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesinin ... ... ... ve ... seri numaralı 4 adet imzalı ancak boş çek yarkalarının çalındığını, bu konuda Ereğli CBS'de ... savcılık dosyasında şikayetçi olduğunu, 2025 yılı ocak ayının ilk günlerinde şahsına banka tarafından ödeme emri tanzim edildiğinde anılan çek yapraklarının çalınmış olduğu kesin olarak anladığını, çek koçanı içerisinde ... Bankası ... Şubesinin ... ... ... ve ... seri numaralı 4 adet imzalı ancak boş çek yapraklarının bulunmadığını ve bu çeklerin herhangi bir ticari iş ilişki sebebiyle de verilmediğini fark ettiğini, bu sebeple ... ve ... seri numaralı 2 adet çek yönünden ödeme yasağı konulmasını, ... ve ... seri numaralı 2 adet çek yönünden icra takip dosyaları bakımında durdurma kararı verilmesini, ... ve ... seri numaralı 2 adet çek yönünden borçlu olmadığının tespitini ve davaya konu çeklerin istirdadını, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 30/04/2025 tarihli ara kararı ile davacı tarafın adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce düzenlenen 08.05.2025 tarihli muhtıra ile Başvurma harcı olan 615,40TL ile Peşin Harç olan 16.121,16TL' nin toplamı 16.736,56TL nin yatırılması için davacıya 6100 Sayılı HMK'nın 120. Maddesi gereği 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde harç yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanunu 30. Madde atfı ile 6100 sayılı HMK 150. Maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına (kesin sürenin muhtıra tebliği ile başlamasına), ihtiyati tedbir talebinin harçlar yatırıldığı takdirde değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Kesin süreler içeren 08/05/2025 tarihli muhtıra davacı vekiline tebliğe çıkarılmış olup, davacı vekiline 04/07/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davacı yana verilen kesin süreye rağmen harç ikmal edilmediğinden 26/08/2025 tarihli ara karar ile Harçlar Kanunu 30 madde atfı ile HMK 150 maddesi gereği yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Dava; "Menfi Tespit" davasıdır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalılar aleyhine Menfi Tespit davası açmıştır.
Davanın açılması harca tabi usuli bir işlemdir.6100 Sayılı HMK.'nun 120. Maddesi " (1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl adalet bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. " ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. Maddesi "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir. " 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. Maddesi " Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır." 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. Maddesi " (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir. Harçlar Kanunu'nun "Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi" başlıklı 30 uncu maddesi "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. Maddesi " Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz."
"Kanun koyucu, eksik yatırılan harçların verilen süre içinde tamamlanmamasını dosyanın işlemden kaldırılması nedenleri arasında saymıştır. Harçlar Kanunu'nun "Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi" başlıklı 30 uncu maddesi "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150 nci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır" şeklindedir. Aslında bu madde incelendiğinde, harçların eksik ödenmesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasından değil, dosyanın işleme konulması için, eksik harçların ödenmesi gerektiğinden bahsedildiği görülmektedir.
Mahkeme dava açıldıktan sonra, yani yargılama sırasında dava konusunun değerinin dava dilekçesinde yazılan değerden fazla olduğunu tespit ederse, sadece oturum için yargılamaya devam edilir. Bir sonraki oturuma kadar, noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam edilmez. Bir sonraki duruşma başladığında henüz harcın tamamlanmadığı anlaşılırsa, HMK m. 150 gereğince dosya işlemden kaldırılacaktır. (HK m. 30) Bu durumda yargılamaya devam edilerek, esas hakkında karar verilemeyeceği gibi doğrudan davanın açılmamış sayılmasına da karar verilemez." (Medeni Usul Hukukunda Dosyanın İşlemden Kaldırılması, Doç. Dr. ... , Syf. 258-259-260).
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 17/12/2015 E. ... K. ... , sayılı ilamı ile; "... Harçlar Kanunu'nun 17. Maddesinde tahliye davalarında bir yıllık kira bedeli üzerinden harç alınması gerektiği, 28. Maddesinde ise alınması gereken harcın dörtte birinin peşin alınacağı ve kalanın ise kararın verilmesinden itibaren iki ay içerisinde ödeneceği, 32. Maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı ve 30. Maddesinde ise, muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde belirtilen değerden fazla olduğunun anlaşılması halinde yalnız o celse için muhakemeye devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı hüküm altına alınmıştır. Dava itirazın iptali ve tahliye istemine ilişkin olup nispi harca tabidir. İtirazın İptali istenen toplam alacak miktarı ve tahliye yönünden ise bir yıllık kira parası üzerinden nispi karar ve ilam harcı hesaplanması gerekir. Dava açılırken davaya konu alacak miktarı üzerinden peşin harç yatırılmış ancak sözleşmede yazılı yıllık 21.000,00TL kira bedeline göre tahliye davası yönünden harç yatırılmadığı gibi harç eksikliği yargıma sırasında da ikmal edilmemiştir. Eksik harçla yargılamaya devam edilerek işin esasının incelenmesi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir..."
... : Kalem Mevzuatı, Ankara 1997, s. 142; ... s. 219, " ... Somut olaya bakıldığında yapılacak iş, mahkemece davacının yatırılması gereken eksik harç miktarı tespit edilerek eksik harç miktarı belirtilmek suretiyle ikmali hususunda davacı tarafa takip eden celseye kadar süre verilmesi, eksik harcın ikmal edilmemesi halinde anılan celsede dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermesi, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde eksik harç ikmal edilerek, davanın yenilenip yenilenmeyeceğini beklemesi ve yenilenmediği takdirde kendiliğinden davanın açılmamış sayılmasına karar vermekten ibarettir..." (Yargıtay . HD. T. 09.12.2019, E. ... , K. ... .)
İpoteğin kaldırılması istemi nisbi harca tabidir. İpotek değeri üzerinden hesaplanacak karar ve ilam harcının 1/4'i peşin olarak ödenir. (Harçlar Kanunu Md. 28/1-9) Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 13/07/2011 Tarih ve ... E. - ... K. Sayılı ilamı ve aynı dairenin 31/05/2011 Tarih, ... E. ... K. Sayılı kararı da benzer mahiyettedir.
Mahkememiz dosyasının davacı yana verilen kesin süreye rağmen harç ikmal edilmediğinden Harçlar Kanunu 30 madde atfı ile HMK 150 maddesi gereği yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı, dosyanın işlemden kaldırıldığı 26/08/2025 tarihinden itibaren yasal üç aylık süre içerisinde davacı tarafından yenilenmediği anlaşılmakla (Yasal düzenlemeler, Yüksek Mahkeme kararları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındğında) 6100 sayılı HMK 150/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE
1-Mahkememiz dosyasının 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı, dosyanın işlemden kaldırıldığı 26/08/2025 tarihinden itibaren yasal üç aylık süre içerisinde davacı tarafından yenilenmediği anlaşılmakla 6100 sayılı HMK 150/5 maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Taraflarca dava başında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/12/2025
Katip Hakim