T.C. KONYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR : 1-
2-
VEKİLİ:
MÜTEVEFFA DAVALI:
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH:
Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava üzerine Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi 24/10/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ve HMK nun 20. maddesi gereğince yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava dosyası kararda görevli gösterilen mahkememize gönderilmekle, dava dosyası mahkememizin yukarıdaki ... Esas sırasına kaydedilmekle yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 07/02/2017 ve 18/02/2017 tarihleri arasında yapılan sözleşmeler gereği 03/03/2017 tarihinde tüm malzemelerin teslim edileceğine dair anlaşıldığını, davacının bu anlaşmalar gereği 4 adet (1-... A.Ş'nin ... seri nolu 25/08/2017 keşide tarihli, 2-... 'ın ... nolu 30/09/2017 keşide tarihli, 3-... 'ın ... nolu 30/11/2017 keşide tarihli, 4-... A.Ş'nin ... nolu 24/10/2017 keşide tarihli çekler) çeki verdiğini, davalıların davacıyı oyalama amaçlı teslim edilmesi gereken malzemelerin az bir kısmını teslim ettiğini ve teslim edilmen az miktardaki malzemenin de bir kısmının ayıplı çıktığını, bir kısmının ise aliud teslim niteliğinde anlaşmaya uygun olmayan malzemeler olduğunu, davacıya yalnızca toplam 10.447,72 TL lik malzeme teslim aldığını, malzemelerin teslim tarihinn 03/03/2017 olarak taraflar arasında imzalanan belgelerde sabit olduğunu, bu sebeple ihtara gerek olmaksızın davalı tarafın temerrüde düştüğünü, davalı tarafın malzemeleri teslim etmediğini ve ispat yükünün kendilerinde olduğundan bahisle kambiyo borcunu ödemekle yükümlü olmadığnıın tespitine, bedelsiz kalmaları sebebiyle dava konusu çeklerin kendilerine iadesine, dava sonuçlanıncaya kadar dava konusu çeklere icra takibine konulmaması ve tedavüle çıkarılamaması adına ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama gideri, vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davalılar vekilinin 14/08/2017 havale tarihli cevap dilekçesi davaya cevap verdiği, dilekçesinde, yetki itirazında bulunduğu, davalıların ikametgah adreslerinin Konya olduğunu, sözleşmenin ifa yerinin Konya olduğunu, para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilebileceğini, taraflar arasında akdedilen bir yetki sözleşmesi bulunmadığını, öncelikle yetkili mahkemelerin Konya Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu beyan ettiği, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER:
Mahkememizce; Yenişehir Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara .İcra Dairesi Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Konya . İcra Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Serik . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğünün 29/01/2020 tarihli cevabı yazısında davalılardan ... (TC: ...)'nin Dairemiz yetki alanındaki faaliyetini 25.12.1996 tarihinde terk ettiği , ... (TC: ...)'nin Meram Vergi Dairesi mükellefi olduğu, faaliyetini 31.01.2001 tarihinde terk ettiği ile ... (TC: ...)'nin ise 2019 yılında bilanço esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.
Konya Ticaret Odası Başkanlığının 29/01/2020 tarihli cevabı yazısında sicil kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde “...” T.C. kimlik numaralı ..., “...” T.C. kimlik numaralı ... ve “...” T.C. kimlik numaralı ... isimli şahısların gerçek kişi kayıtlarına ve güncel şirket ortaklarına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığının 07/02/2020 tarihli cevabı yazısında “...” T.C. kimlik numaralı ...'nin 07/02/2020 tarihi itibariyle sicil kaydının devam ettiği, “...” T.C. kimlik numaralı ... defter kayıtlarında herhangi bir kaydına rastlanmadığını ilişkin bilgilerin gönderildiği görülmüştür.
... ... Şubesi Müdürlüğünün 19/10/2020 tarihli cevabı yazısında davaya konu iki çekin ihtiyati tedbir kararı gereği ödenmediğine ilişkin bilgilerin gönderildiği görülmüştür.
... Bankası ... Şubesi Müdürlüğünün 23/12/2020 tarihli cevabı yazısında davaya konu 30/11/2017 keşide tarihli, ... seri nolu. 17.000.00- TL tutarlı çeke ilişkin olarak; müşterisi ... vergi numaralı ... Ticaret Anonim Şirkeli tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
... Bankası ... Şubesi Müdürlüğünün davaya konu çeke ait ön ve arka fotokopilerinin gönderildiği görülmüştür.
... Polis Merkez Amirliğinin 04/03/2021 tarihli cevabı yazısında davalı ... hakkında sosyal ekonomik durum araştırmasının yaptırıldığı görülmüştür.
SMMM bilirkişi ... 'in mahkememize sunmuş olduğu 07/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya ekinde sunulmuş olan davacının 2017 yılına ait ticari defter kayıtları ve tarafımdan temin edilen davalılardan ...'nin 2017 yılına ait ticari defter kayıtları incelenerek yukarıda sunulan dökümler, tespitler ve açıklamalar doğrultusunda, davacı ... ile davalılardan ... arasında 2017 yılında gerçekleşen bir ticari alışverişin olduğu tespit edilmiş olup; davacının ticari defter kayıtlarından; dava konusu edilen ve toplam bedelleri 74.000,00.-TL olan 4 adet çekin davacının ticari defterlerinde ...'ye mal alışlarına istinaden avans olarak verilmiş çekler şeklinde kayıtlı olduğunun görülmekte olduğu, davalılardan ... tarafından davacıya düzenlenmiş olan 28.02.2017 tarihli ... no:u ve 339,25.-TL bedelli, 28.02.2017 tarihli ... nolu ve 3.776,00.-TL bedelli, 28.02.2017 tarihli ... nolu ve 75,52.-TL bedelli üç adet faturanın davacının ticari defterlerinde peşin mal alışları olarak kayıtlı olduğu, dava dilekçesinde bahsedilen 13.04.2017 tarihli ... nolu 1.663,80.-TL bedelli fatura ile 03.05.2017 tarihli ... nolu 8.783,92.-TL bedelli faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, yukarıda sunulan tespitler sonucunda dava tarihi ve 31.12.2017 tarihi itibariyle davacı ile davalılardan ... arasında faturalar yönünden bir cari hesap bakiyesinin görünmediği, ancak davacının davalıya (...'ye) vermiş olduğu 74.000,00.-TL bedelli çeklerin ... - VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI hesabında halen kayıtlı olduğunun görülmekte olduğu, davacının incelenen ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin olduğu, defterlerin muhasebe usulü ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu, yevmiye defterinin kapanış tasdikinin de olduğu ve süresinde yaptırılmış olduğu, davalılardan ...'nin ticari defter kayıtlarından; dava konusu edilen ve toplam bedelleri 74.000,00.-TL olan 4 adet çekin davalının ticari defterlerinde kaydının olmadığı, davacıya düzenlenmiş olan 28.02.2017 tarihli ... nolu ve 339,25.-TL bedelli, 28.02.2017 tarihli ... nolu ve 3.776,00.-TL bedelli, 28.02.2017 tarihli ... nolu ve 75,52.-TL bedelli üç adet faturanın davalının ticari defterlerinde peşin mal satışları olarak kayıtlı olduğu, davacıya düzenlenmiş olan 13.04.2017 tarihli ... nolu ve 1.663,80.-TL bedelli faturanın da davalının ticari defterlerinde peşin mal satışları olarak kayıtlı olduğu, davacıya düzenlenmiş olan 03.05.2017 tarihli ... nolu ve 8.783,92.-TL bedelli faturanın davalının ticari defterlerinde veresiye mal satışları olarak davacı ... borçlandırılmak suretiyle açık cari hesap şeklinde kayıtlı olduğu ve buna karşılık herhangi bir tahsilatın görülmediği, dolayısıyla dava tarihi ve 31.12.2017 tarihinde ...'nin davacıdan 03.05.2017 tarihli ... nolu faturadan dolayı 8.783,92.-TL alacaklı olarak görünmekte olduğu, davalılardan ...'nin incelenen ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin olduğu, defterlerin muhasebe usul ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu, yevmiye defterinin kapanış tasdikinin de olduğu ve süresinde yaptırılmış olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Davacının davaya konu çekler dolayısıyla davalılara borçlu olmadığının tespiti için işbu davayı açtığı görülmüştür.
Davacı vekili müvekkilinin davalılar ile aralarındaki satış sözleşmesine ilişkin olarak dava konusu çekleri davalılara teslim ettiğini, ancak davalıların kısmen teslim gerçekleştirdiğini, teslim edilen ürünlerinde aliud teslim niteliğinde olduğunu, teslim edilen ürünlerin toplam fatura bedelinin 10.447,72 TL olduğunu, ayıplı ürünlere ilişkin ihbarda bulunulmasına rağmen herhangi bir cevap alınamadığını, bu sebeple sözleşmeden döndüklerini ve davalılara teslim edilen çekler dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti ile ilgili çeklerin iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalı savunmalarında taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ürünlerin teslim edildiğini davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce taraflar arasındaki uyuşmazlığın tespitine ilişkin rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve düzenlenen raporda; Dava konusu edilen 4 adet çekin davalı ...'ye mal alışlarına istinaden avans olarak verildiği, davalı ... tarafından düzenlenen 339,25 TL bedelli, 3.776,00 TL bedelli, 75,52 TL bedelli, faturaların davacı defterlerinde peşin mal alışı olarak kayıtlı olduğu, dava dilekçesinde bahsedilen 1.663,80 TL bedelli ve 8.783,92 TL bedelli faturaların defterlerde kayıtlı olmadığı, davacı defterlerinin lehe değerlendirilecek niteliklere sahip olduğu tespit edilmiştir. Yine davalı ...'nin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede dava konusu edilen çeklerin kayıtlı olmadığı, 339,25 TL bedelli, 3.776,00 TL bedelli, 75,52 TL bedelli faturaların peşin mal satışı olarak kayıtlı olduğu, yine 1.663,80 TL bedelli faturanın peşin mal satışı olarak kayıtlı olduğu, 8.783,92 TL bedelli faturanın veresiye mal satışı olarak davacı borçlandırılmak suretiyle kayıtlı olduğu ve buna karşılık herhangi bir tahsilatın görülmediği, davalı defterlerinin lehe değerlendirilecek mahiyette olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı denetlenebilir gerekçeli bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.
Davacı ticari defterlerinde peşin mal alışı olarak kayıtlı olan ve davacı defterlerinde kayıtlı olmamasına rağmen, davalı defterlerinde peşin ve veresiye satışı olarak kayıtlı olan aynı zamanda dava dilekçesinde ayıp iddiası ile davacı kabulünde olan ancak mahkememiz 8.celsesinde 2 nolu ara karar ile ihtarlı kesin süre tanınmasına rağmen ayıplara ve aliud teslimine ilişkin herhangi bir açıklama ve beyanda bulunulmayan, ayıp ihbarının süresinde yapıldığına dair herhangi bir delil sunulmayan fatura içeriklerinin davacıya usulüne uygun şekilde teslim edildiği takdir ve kanaatine varılmış olup, aksi yöndeki iddialara, ispatlanamadığından, itibar edilmemiştir.
Davalı her ne kadar savunmalarında taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki tüm ürünlerin davacıya teslim edildiğini beyan etmiş ise de; ilgili hususta teslime ilişkin ispat külfeti davalı üzerinde olduğundan ve teslime dair tanık beyanlarını destekler mahiyette, davacının imzasının bulunduğu yazılı herhangi bir delil sunulmadığından bu yöndeki savunmalara ve tanık beyanlarına itibar edilmemiştir.
Dava konusu çeklerden ... nolu 30.000,00 TL bedelli çekin ...'ye diğer çeklerin ...'ye imzaları mukabil teslim edildiğine dair delil sunulduğu, davalıların ilgili belge üzerindeki imzaya herhangi bir açık itirazlarının olmadığı anlaşılmıştır. Yapılan akıbet sorgulamasında ... 'a ait ... nolu 15.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından hamiline olarak düzenlendiği, daha sonra paraflanmak suretiyle ... lehine tanzim edildiği, ... cirosuyla üçüncü kişilerin eline geçtiği ve karşılıksız işlemi gördüğü anlaşılmıştır. ... 'a ait ... nolu 30.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından keşide edildiği, davalı ... lehine düzenlendiği, ... cirosuyla üçüncü kişilere teslim edildiği anlaşılmışır. ... Bank'a ait ... nolu 17.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından ... lehine düzenlendiği ve ... cirosuyla üçüncü kişilere teslim edildiği anlaşılmıştır. ... Banka ait ... nolu 12.000,00 TL bedelle çekin davacı tarafından ... lehine düzenlendiği ve ... cirosuyla üçüncü kişilere teslim edildiği anlaşılmıştır. İzah edilen hususlar nedeniyle dava konusu çeklerin aynı ticari iş kapsamında ayrı ayrı davalılara teslim edildiği görülmekle aksi yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir.
Davacının icra tehdidi altında ödeme yapıldığı iddia olunan Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; Konya . İcra Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasındaki yargılama giderlerine ilişkin olduğu ve yapılan tahsilatların işbu davadaki menfi tespit kapsamında olmadığı, dolayısıyla istirdata konu olmayacağı anlaşılmıştır.
Davalılardan ...'nin yargılama devam ederken vefat ettiği, ... dışındaki tüm mirasçıların mirası kayıtsız şartsız reddettiği, Serik 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/1240 esas. 2021/1279 karar sayılı ilamında anlaşılmakla daha evvel dosyaya davalı olarak eklenen ve mirası reddeden mirasçıların taraf sıfatları silinmiştir.
Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında dava konusu edilen çeklerin davalılara teslim edildiği ve davalılar tarafından bu çeklerin cirolanarak üçüncü kişilere verildiği, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacı ticari defterlerinde kayıtlı olan ve davacı kabulünde olan 339,25 TL bedelli, 3.776,00 TL bedelli, 75,52 TL bedelli, 1.663,80 TL bedelli ve 8.783,92 TL bedelli fatura içeriklerinin davacıya usulüne uygun şekilde teslim edildiği anlaşılmakla teslim edilen çek bedellerinden toplam fatura bedeli olan 14.638,49 TL'nin, davalılara teslim edilen toplam çek bedeli olan 74.000,00 TL'den mahsubu ile bakiye 59.361,51 TL miktarınca davacının, davalılara borçlu olmadığı takdir ve kanaatine varılmıştır. Dava konusu çeklerin tamamında davalılar ciroları ile çekler üçüncü kişilere teslim edildiğinden ve sair ciro sahipleri davalı olmadığından, çeklerin davalılar nezdinde bulunduğunda dair herhangi bir delil sunulmadığından çek istirdat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(IV) HÜKÜM SONUCU, YARGILAMA GİDERLERİ VE KANUN YOLU:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1- ... A.Ş.'nin ... seri no'lu 25/08/2017 keşide tarihli ... tarafından keşide edilmiş ... emrine 30.000 TL bedelli çek; ... 'ın ... no'lu 30/09/2017 keşide tarihli ... tarafından keşide edilmiş ... emrine 12.000 TL bedelli çek ile yine ... 'ın ... , no'lu 30/11/2017 keşide tarihli ... tarafından keşide edilmiş ... emrine 17.000 TL bedelli çek; ... A.Ş.'nin ... seri no'lu 24/10/2017 keşide tarihli ... tarafından keşide edilmiş 15.000 TL bedelli hamiline (Sonrasında ... adına düzenlenen ve cirolanan) düzenlenen çekler dolayısıyla davalılara 59.361,51 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE , fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Dava konusu çekler dava dışı kişiler elinde bulunduğundan çek iade taleplerinin REDDİNE
3-Alınması gereken 4.054,98 TL karar harcından peşin olarak alınan 1.263,74 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.791,24 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 8,50 vekalet harcı, 51,70 TL tedbir talep harcı, 1.263,74 TL peşin harç toplamı 1.355,34 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesince ve mahkememizce 583,00 TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam: 1.083,00 TL'nin kabul red oranına göre hesaplanan 868,76 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 8.517,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalılar kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının HMK'nın 333. Maddesi gereğince karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/02/2022
Katip ...Hakim ...