T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
-{YÜCE TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR}-
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
{}Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;
-{HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:}-
{}DAVACI TARAFIN İDDİASI: DAVACI TARAF VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİ İLE ÖZETLE; Müvekkilinin kooperatife üye olduğunu, kooperatifçe çekilen kura neticesinde Konya İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel D blok ... numaralı bağımsız dairenin müvekkiline verilmesine karar verildiğini, müvekkilinin kura sonucuna dayanarak kooperatife karşı tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini ve ödemelerini eksiksiz yaptığını, mevcut durumda da müvekkilinin kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen kooperatifin daireyi müvekkiline devretmediğini, dairenin üzerine konulan birçok hacizden dolayı satılma riski altında olduğunu, müvekkili tarafından Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile tapu iptali ve tescili davası açıldığını, yargılama devam etmekte iken müvekkiline ait dairenin Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kooperatif borcundan dolayı satıldığını, bu nedenle Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davanın konusuz kaldığını, bu alacağa ilişkin müvekkili ile kooperatif arasında protokol yapıldığını, bu protokol kapsamında müvekkilinin dairesinin rayiç bedelinin ödeneceğinin hüküm altına alındığını, kooperatifin 20/08/2020 tarihli genel kurulunda icra dosyası sebebi ile müvekkilinin dairesinin satıldığının kabul edilerek müvekkiline her ay kira ödenmesine oybirliğiyle karar verildiğini, Yargıtay kararlarında da kooperatif ile ortak arasındaki hukuki ilişki sebebiyle kooperatifin konut teslimi borcunu ifa etmekle yükümlü olduğunun ifade edildiğini, izah edildiği üzere müvekkilinin dairesinin kooperatif borcu nedeniyle satıldığını, kooperatifin tüm üyelerine tapuları verdiği halde müvekkilinin tapusunu kendi elinde tutması nedeniyle satılmasına neden olduğunu, müvekkilinin zararının tek ve asıl sebebinin kooperatifin sorumluluklarını yerine getirmemesi olduğundan bahisle kooperatif defter ve kayıtlarının incelenerek müvekkiline tahsis edilmesi mümkün olan bir daire varsa öncelikle bu dairenin müvekkiline teslim edilmesine, bunun mümkün olmaması halinde müvekkiline tahsis edilecek dairenin rayiç ve güncel değeri hesaplanarak bu bedelin denkleştirici adalet ilkesi gereğince belirlenerek müvekkiline taşınmazın devredilmesi gereken tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine, gecikme sebebiyle ciddi zararın doğacağından ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVACI TARAF VEKİLİ 06/11/2023 HAVALE TARİHLİ DİLEKÇESİ İLE; müvekkiline tahsil edilmesi gereken dairenin 10/08/2020 tarihli protokol kapsamında evin güncel değerinin hesaplanarak müvekkiline teslim edilmesi yönünde karar alınmış olması nedeniyle 10.000,00 TL olan dava değerini 2.140.000,00 TL artırarak 2.150.000,00 TL olarak güncellediklerini bildirmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir. Davalıya duruşma günü de tebliğ edildiği halde geçerli bir özür bildirmeksizin duruşmalara da katılmamıştır.
İşbu dava; davacının davalıdan alması gereken bir daire varsa dairenin davacıya teslimi bunun mümkün olmaması halinde daire bedelinin davacıya ödenmesine yönelik tazminat davasıdır.
Mahkememizce; dava dilekçesi, dosya arasındaki tüm dilekçe ve belgeler, taraflar arasında imzalanan protokol örneği, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası, Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya örneği, Selçuklu Tapu Müdürlüğünden gelen cevabi yazı ve ekleri, Selçuklu Belediye Başkanlığından gelen cevabi yazı ve ekleri, mahkememizce yapılan keşif, temin edilen bilirkişi raporları ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
{}HUKUKİ DELİLLER{}
İnşaat Mühendisi, Gayrimenkul Değerlendirme Uzmanı ve Fen Bilirkişisi heyetince 26.09.2023 tarihinde düzenlenen heyet raporlarında; "...dava konusu taşınmaz Konya ili ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak NO:... giriş kapı numaralı ... Sitesi, . Kat . Giriş numaralı mesken ve tapuda Konya ili ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı 5.830,51 m2 alanlı arsa üzerinde yapılı 2 Adet 4 Katlı Betonarme Apartman vasıflı ana taşınmazda D- blok 1. Kat, bağımsız bölüm numaralı, ... arsa paylı mesken vasıflı taşınmaz; Dava konusu taşınmazın tam hisse ile ... oğlu ... adına tapunun ... cilt,... sayfasında satıştan 22.02.2020 tarihinde tescil edildiğini; Dava konusu taşınmazın 01.08.2020 tarihli protokolde “... Kooperatifi ...'ye 01.09.2020 tanzim tarihli 400.000 TL bedelli teminat senedini vermeyi kabul ve taahhüt eder. ... üyenin zararının (malen ya da nakden) giderilememesi halinde, protokol konusu evin güncel değeri üzerinden ödeme yapmayı kabul ve taahhüt eder.” yazıldığını, dava konusu taşınmazın konumu, inşa tarzı ve alanı, yapıda kullanılan malzemeler, uygulanmış olan işçilikler, mevcut hâlihazır durumu, Çevre Şehircilik ve İklim Deşikliği Bakanlığının yapı maliyetleri, yıpranma payı, ulaşım durumu, şehir merkezine mesafesi, mevcut ekonomik şartlar, arz ve talep, kiralanması halinde getirebileceği kira geliri, meskenin bulunduğu semt ve semt içindeki yeri ve günün iktisadi koşulları gibi değerine tesir edebilecek tüm faktörler göz önünde bulundurularak; yapılan değerlendirmeler sonucunda; a)Dava konusu taşınmazın dava tarihi (08.11 2022) itibariyle; 1.260.000,00 TL, b)Denkleştirme adalet ilkesine göre dava tarihi (08.11 2022) itibariyle; 991.253,82 TL, c)Dava konusu taşınmazın keşif tarihi (15.08.2023) itibariyle; 2.150.000,00 TL d)Denkleştirme adalet ilkesine göre keşif tarihi (15.08.2023) itibariyle; 1.382.142,81TL" olduğu bildirilmiştir.
İnşaat Mühendisi, Gayrimenkul Değerlendirme Uzmanı ve Fen Bilirkişisi heyetince 22.07.2024 tarihli ek raporunda; "...a)Bilirkişi heyetimizce hazırlanan raporda dava konusu taşınmazın keşif tarihi itibariyle (15.09.2023) 2.150.000,00 TL belirlenmiştir. Denkleştirme metodunda ödenecek senet bedeli 400.000,00 TL üzerinden yapılmıştır. b)davacı vekili 10.10.2023 tarihli dilekçesinde “Araştırılan hususlar doğrultusunda konut için denkleştirme adalet ilkesine göre 991.253,82 TL belirlenmiştir. İş bu dava konusu taşınmazın dava tarihi 08.11.2022 itibari ile 1.260.000,00 TL belirlenen fiyatı denkleştirme adalet ilkesine göre 991.253,82 TL olarak çok daha düşük olarak belirlenmiştir, konutun özellikleri ve müvekkilimizin maddi kaybı dikkate alındığında bu değer tarafımızca kabul edilmediklerini” belirtmiştir. c) Mahkemenizin 29.05.2024 tarihli duruşma zaptında belirtilen hususlar göz önüne alınarak yapılan
Değerlendirmede; 1-Yukarıdaki tüm unsurlar göz önüne alındığında piyasa rayiçlerine göre (kök rapordaki değer) Dava konusu taşınmazın keşif tarihi 15.09.2023 itibariyle; 2.150.000,00 TL olabileceği tespit edilmiştir. 2-Denkleştirme metoduna göre, altın, dolar, TÜİK artış oranı ve mevduat faizleri göz önüne alınarak yapılan değerlendirmeler sonunda; 15.09.2023 keşif tarihinde: Döviz (dolar) miktarı; 79.570,68, Altın miktarı (gr); 1.279,39, TÜİK-ÜFE; 2.150.000,00, M.Faizi; 2.150.000,00; 08.11.2022 dava tarihinde; Döviz (dolar) miktarı; 1.478.423,23 TL, Altın miktarı (gr); 1.290.341,57 TL, TÜİK-ÜFE; 1.584.037,70 TL, M.Faizi; 1.692.913,38 TL dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle bedeli 1.511.428,97 TL " olduğu bildirilmiştir.
SMMM bilirkişisi 26.09.2023 tarihli raporunda; "...1.Davacının davalı kooperatife hali hazırda üye olup olmadığı üyeliğin normal üye ve B tipi üye olup olmadığı: Tarafımıza üye kayıt defteri sunulmamıştır. Bu nedenle üye kayıt defterinde inceleme yapılamamıştır. Ancak, yevmiye defterinde davacı ... Ortaklara Borçlar Hesabında kayıtlıdır. 2022 yılı sonu itibariyle yapılan aidat ödemesi tutarı 217.493,00 TL iken 2023 yılında 249.493,00 TL olmuştur. Yani 2023 yılında aidat ödemesi devam etmiştir. Bu durumda davacının kooperatif üyesi olduğu anlaşılmaktadır. Davacının normal üye ve B ti olup olmadığına ilişkin olarak, kayıtlarda böyle bir ayrım bulunmamaktadır. 2.Davalı kooperatife çekilen kura sonucunda davaya konu edilen bağımsız bölümün davacıya isabet edip etmediği: Mahkemece tarafımıza verilen görev çerçevesinde, kooperatif yetkililerinden “KURA ÇEKİLİŞ LİSTESİ” istenmiştir. Kooperatif Başkanı ... , Noter tarafından bir kura çekilişi olmadığı, eski yöneticilerin üyelere verilecek daireleri kendilerinin belirlediklerini, davacı ...'ye de davacının iddia ettiği gibi, Konya ili ... ilçesi ... Mah. ... Ada, ... Parsel D Blok ... nolu bağımsız dairenin verildiğini belirtmiştir. 3.Tapudan gelecek belgelere göre davacı adına tahsisi gereken taşınmaz bulunup bulunmadığı: Selçuklu Tapu Müdürlüğünün Mahkemeye gönderdiği 30.03.2023 tarihli yazısında, davacıya ait olduğu belirtilen taşınmaza ait tapu kaydı belgelerinde; Konya/... Mah. ... Ada ... parsel, D Blok 1. Bağımsız Bölüm No: 4 Meskenin ... adına 22.10.2020 tarihli satış sebebiyle edinildiği belirtilmektedir. Ayrıca, diğer tapu kayıtlarının incelenmesinden, B Blok, Zemin Kat, ... Nolu Bağımsız Bölüm (mesken)'ün malikinin kooperatif olduğu, ancak üzerinde çok sayıda haciz bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu mesken dışındaki diğer meskenlere ait tapu kayıtlarında tüm dairelerin kooperatif dışında maliklerin olduğu" bildirilmiştir.
{}DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE{}
Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede; davacı vekilince davalı kooperatif aleyhine açılan bu davada davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, çekilen kura sonucu Konya ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel D Blok ... Nolu bağımsız bölümün adına tahsisine karar verildiği, davacının davalı kooperatife ödemesi gereken herhangi bir borcu olmamasına rağmen adına tahsisli dairenin kendisine tapudan devrinin yapılmadığı, bu nedenle Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine tapu iptal ve tescil, bu mümkün olmazsa denkleştirici adalet ilkesi gereğince dairenin bedelinin tazmini için dava açıldığı, bu dosyanın yargılama süreçlerinde tarafların bir araya gelerek protokol düzenlediklerini ve düzenlenen protokol gereğince davalarını atiye bıraktıklarını ve dosyada açılmamış sayılmasına karar verildiğini, gelinen süreçte davalı kooperatifin protokol hükümlerini yerine getirmediğinden bahisle neticeten davalı uhdesinde davacıya tahsis edilebilecek bir dairenin bulunması halinde daire tahsisine, bunun mümkün olmaması halinde ise denkleştirici adalet ilkesi nazara alınarak davacı adına tahsisi gereken dairenin güncel ve raiç değerlerinin hesaplanarak davalıdan tazminine karar verilmesi talep edilmiş olup; esasen davacının davalı kooperatif üyesi olduğu ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının yargılama sürecinde taraflar arasında 01.08.2020 tarihli protokol düzenlenerek ilgili dosyanın atiye bırakıldığı ve bu dosyada davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği hususlarında taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık konularının davalı kooperatifte davacı adına tahsisi yapılabilecek bir bağımsız bölümün mevcut olup olmadığı, tahsise ilişkin yasal koşulların mevcut olup olmadığı, böyle bir bağımsız bölüm mevcut değilse davacı tarafın terditli talebi doğrultusunda davacıya bağımsız bölüm yerine ödenmesi gereken tazminat miktarında toplanmaktadır.
Mahkememizce toplanan deliller, celep edilen Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamına göre; davacıya tahsisli davaya konu bağımsız bölümün dava dışı ... adına cebri icra suretiyle satışla tescil edildiği anlaşılmıştır.
Celp edilen tapu kayıtlarına göre davalı kooperatif adına kayıtlı sadece B Blok Zeminkat ... nolu bağımsız bölümün bulunduğu ve bu bağımsız bölümün kayıtlarında ihtiyati tedbir ve onlarca icrai haczin bulunduğu anlaşıldığından davacının terditli taleplerinden bedelin tazmini hususunda delillerin toplanmasına geçmek gerekmiştir.
Mahkememizce mahallinde yapılan keşif, alınan bilirkişi raporu ve özellikle 22.07.2024 tarihli ek rapor ile, davacının adına tescili yapılamayan dairesinin denkleştirici adalet ilkesi nazara alınarak yapılan hesaplamada dava tarihindeki güncel raiç değerinin 1.511.428,97 TL olduğu kanaatine varıldığından davacının terditli taleplerinden alacak talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
-{HÜKÜM:}- Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;
1-DAVACININ TERDİTLİ TALEPLERİNDEN ALACAK TALEBİNİN DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE; 1.511.428,97 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE.
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine.
3-Alınması gereken 103.245,71 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin ve sonradan alınan 36.716,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 66.528,93 TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına.
4-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 2022 yılı ücret tarifesine göre 1.560 TL arabuluculuk ücretinin Arabuluculuk Kanununun 25/9. maddesi gereğince davanın kabul/talep oranı olan %70,30 oranına isabet eden 1.096,68 TL arabulucuk giderinin davalıdan, davanın red/talep oranı olan %29,70 oranına isabet eden 463,32 TL arabulucuk giderinin ise davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına ve Harçlar Kanununun 28. ve 130. maddeleri, HMK'nun 302. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 206. maddesi hükümleri kıyasen uygulanarak işbu kararın arabuluculuk ücreti yükümlüsüne tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ayın bitiminden sonraki 15 gün içinde mahkememizce arabuluculuk ücretinin yükümlüsünden tahsili için müzekkere yazılmasına.
5-Yargılama giderinden ayrı olarak davacının peşinen karşıladığı 80,70 TL başvuru harcı, 36.716,78 TL peşin ve ıshalen karşılığı karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 36.797,48 TL harcın davalıdan alınarak davacıya1 verilmesine.
6-Davacının yaptığı 1.256,50 TL taraf davetiye gideri ile 5.500,00 TL bilirkişi ücretleri gideri olmak üzere toplam 6.756,50 TL yargılama giderinin davanın kabul/talep oranı olan %70,30 oranına isabet eden 4.749,82 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.
7-Davalının yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına.
8-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kısmen kabul edilen miktara göre takdir ve hesaplanmış olan 192.914,32 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine.
9-İşbu hükümden sonra gerekli olan 185,00 TL karar tebliğ giderinin davacı tarafından karşılanmasına ve hükümden sonraki bu masrafların davanın kabul/talep oranı olan %70,30 oranına isabet eden 130,05 TL sının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacının kendi üzerinde bırakılmasına.
10-HMK nun 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde tarafların sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra varsa tarafların yatırdığı avanstan artanının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine.
Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere yapılan duruşma sonunda oy birliği ile verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı temsilcisinin yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/09/2024
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...