T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
... MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı ... A.Ş. isimli yetkili satıcı firmadan ... marka ve modelli ... şasi numaralı Çekici cinsi aracı 29.12.2021 tarihinde satın aldığını, davalı tarafından 29.12.2021 tarih ve ... numaralı fatura düzenlenerek araç müvekkiline teslim edildiğini ve müvekkilinin aracı 03.01.2022 tarihinde ... numaralı plaka ile kendi adına tescil ettirdiğini, tescil sonrası müvekkili, şehirler arası nakliyecilik için aldığı aracını ... isimli şahıs firmasında ticari faaliyeti kapsamında kullanmaya başladığını ve 120.000 km.'de yapılan ilk yağ bakımına kadar düzenli şekilde kullandığını, bu tip araçların 120.000 km.' de yapılan ilk servis bakımı geldiği için müvekkili 25.01.2023 tarihinde aracı davalı ... yetkili servisine teslim ettiğini ve bakımı yapıldıktan sonra aracı 26.01.2023 tarihinde davalı ... yetkili servisinden teslim alarak iş için yola çıkardığını, dava konusu aracın 150-160 km. yol aldıktan sonra arızalandığını ve temin edilen araç kurtarıcı ile davalı ... yetkili servisine teslim edildiğini, 27.01.2023 tarihinde teslim sonrası muhatap yetkili serviste yapılan inceleme sonucunda, aracın motorunu kilitlediği servis tarafından tespit edildiğini, bu arızanın kullanım ya da müşteri hatası ile ilgisi bulunmadığı, garanti incelemesi sonucunda arızanın araçtan kaynaklandığı müvekkiline haricen bildirildiğini, aracın bakımları yapılıp müvekkili tarafından teslim alındıktan sonra 150-160 km kullanılmadan arıza meydana geldiğini, ilgili mevzuat gereği satıcının onarıma derhal başlamalı ve onarım için ne kadar süre gerekli olacak ise o süre içerisinde de tamiri bitirmesi gerektiğini, yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalıların müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkiline arızanın giderileceği bildirildiği halde teslim edilen gün olan 27.01.2023 tarihinden 18.04.2023 tarihine kadar arıza giderilemediğini ve davalı satıcı tarafından aracın müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin bu süre zarfında ticari kayıp yaşadığını, aracına mukabil başka araçlar kiraladığını ve bu araçlara yaptırdığı nakliye işine karşılık 115.000,00 TL nakliye ve kiralama bedeli ödediğini, davalılara ihtarname gönderildiğini, müvekkiline olumlu - olumsuz dönüş yapılmadığını, arabuluculuğa başvuru yapıldığını anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve alacak haklarının saklı kalması kaydıyla; TBK m.227/I-4 hükmü kapsamında aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini ve TBK m. 227/II hükmü kapsamında bu süreçte müvekkilinin aracını kullanamaması nedeniyle aracın garanti kapsamında yetkili servise tesliminden itibaren müvekkiline iadesine kadar geçen sürede tespit edilen 115.000,00 TL zararın (fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla) ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, aksi halde ise TBK m. 227/I-3 hükmü kapsamında motor bölümünün tamamen (sandık içi motor olarak tabir edilen tüm motorun) sıfır motor ile ücretsiz değişimini, aracın parça değişimi araçta mevcut haline göre değer kaybı meydana getireceğinden oluşacak değer kaybının HMK m. 107 kapsamında şimdilik 100,00 TL'sinin ve TBK m. 227/II hükmü kapsamında bu süreçte müvekkilinin aracını kullanamaması nedeniyle aracın garanti kapsamında yetkili servise tesliminden itibaren geçen sürede tespit edilen 115.000,00 TL (Yüz On Beş Bin TL) zararının (fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla) ayıbın ortaya çıkmasından itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın müvekkili şirket tarafından üretildiğini, satışı ve servis bakımı diğer yetkili tarafından yapıldığını, TTK.23 ve TBK.223 maddesine göre, süresinde ve usulüne uygun bildirim yapılmadığını, dava konusu aracın satım tarihi 29.12.2021; aracın yetkili servise girdiği tarih 23.01.2023 olduğunu, ihtarname tarihinin ise 20.03.2023 olduğunu, öğrenme tarihi ile ayıbın ihbarı - ihtarname tarihi arasında iki aylık bir süre bulunduğunu, davacının, Kanunda belirtilen ve Yargıtay'ın aradığı derhal ayıp ihbar vecibesini süresinde yerine getirmediğini, davanın zamanaşımından reddinin gerektiğini,araçta üretim hatasının ve ayıp olmadığını, söz konusu sorunun, kullanıcı hatası, hatalı parça kullanılması, ehil olmayan servis dışı müdahale, kaliteli yakıt kullanılmaması, takviye yağ kullanımının kalitesiz olması gibi ortaya çıkma durumunun olduğunu, bu hususun bilirkişi raporu ile tespit edilmesini, müvekkili şirketin sorumluluğunun olmadığını, araçtaki arızanın diğer davalı yetkili servis tarafından garanti kapsamında standartlara uygun olarak giderildiğini, herhangi bir ücret alınmadığını, aracın 120.000 km'de 1 yılı aşkındır kullanılan bir araç olması sebebiyle ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istenilmesi kabul edilemeyeceğini, dava dilekçesinde kazanç kaybına ilişkin taleplerinin somutlaştırılmadığını, aracın motorunun ücretsiz olarak değiştirilmesi için yasal koşulların oluşmadığını, ticari nitelikte araçların motor değişiminin değer kaybına sebebiyet vermeyeceğini, lüzumlu vasıflarında ve işlevlerinde bir bozulma ve eksilme olmadığını, estetik ve görünüş olarak da hiç bir olumsuz etki yaratmadığından eskisinden daya ziyada uzun ömürlü olarak yük taşıyacaklarını, bu sebeple değer kaybına uğramayacaklarını, bu nedenlerle; davanın reddini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bayraktar ... A.Ş. Vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın satım tarihi 29.12.2021; aracın yetkili servise girdiği tarih 23.01.2023 olduğunu, ihtarname tarihinin ise 20.03.2023 olduğunu, öğrenme tarihi ile ayıbın ihbarı - ihtarname tarihi arasında iki aylık bir süre bulunduğunu, davacının derhal ayıp ihbar vecibesini süresinde yerine getirmediğini, zamanaşımından davanın reddinin gerektiğini, aracın ... standartlarına uygun sorunsuz, çalışır ve herhangi bir eksik ve ayıbı olmadan satarak teslim ettiklerini, araçta meydana geldiği iddia edilen arızanın yetkili servislerince garanti kapsamında ... standartlarına uygun olarak giderildiğini, herhangi bir ücret alınmadığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, satış sonrası iddia edilen ayıp ve sair eksikliklerle ilgili olarak müvekkili firmanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, araçtaki motor arızasının giderildiğini, davacı tarafından terditli olarak açılan davada öncelikle aracın ayıpsız misli değişimi talep ettiğini, aracın 120.000 km de 1 yılı aşkın süredir kullanılan bir araç olduğunu, ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istenilmesi kabul edilemeyecek nitelikte olduğunu, dava konusu ticari çekici cinsi aracın kullanım şekli ve koşulları göz önüne alınarak motor bölümündeki söz konusu arızanın kullanımdan kaynaklanabileceğini, davacının kusuru ile müvekkili şirketin sorumluluğunun doğması için illiyet bağı bulunması gerektiğini, aracın orjinal ve sıfır parçaları ile değişim sağlandığından değer kaybının söz konusu olamayacağını, bu nedenlerle; fazlaya dair tüm hakları saklı tutularak; davanın reddini, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 30/01/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ve 08/08/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu görülmüştür.
(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER
Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 08/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacının Nakliyecilik meslek dalında kaydının bulunduğu bildirilmiştir.
Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün 09/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacının gerçek kişilere ait ticari işletme türü ile kaydının bulunduğu bildirilmiştir.
Konya Vergi Dairesi Başkanlığının 22/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacının bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirilmiştir.
Ankara Sanayi Odası 1. Organize Sanayi Bölgesinin 27/01/2025 tarihli cevabi yazısı ile; dava konusu aracın bir günlük kiralama bedelinin 9.000,00 TL + KDV olduğu bildirilmiştir.
Mettürk Lojistik A.Ş. 24/03/2025 tarihli cevabi yazısı ile; dava konusu aracın bir günlük kiralama bedelinin 9.000,00 TL + KDV olduğu bildirilmiştir.
SMMM Bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 22/04/2023 tarihli raporunda özetle; Dava konusunun, davacının davalılardan ... A.Ş.’nden almış olduğu çekicinin 25.01.2023 tarihinde arıza yaptığı ve davalının yetkili servisine teslim ettiğini, yetkili servisin tamir yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ve aracı da teslim alamadığından 27.01.2023-18.04.2023 tarihleri arasında ticari kayıp yaşamamak adına başka araçlar kiraladığını ve bu araçlara nakliye işi yaptırdığını ve maddi zararı olduğu hususunda olduğunun anlaşıldığı, davacı yan, maddi zararına delil olarak sunmuş olduğu başka firmalardan almış olduğu nakliye hizmetleri nedeniyle davacı adına düzenlenen 26.01.2023-1804.2023 tarihleri arasındaki faturaların toplam bedelinin 129.844,00 TL olduğu, bu faturaların tamamının gider hesaplarında yasal defterlerine kaydedildiği, ancak söz konusu davacı adına düzenlenen nakliye faturalarının, dava konusu aracın yerine gidip gitmediğinin tespitinin defter kayıtlarından mümkün olamayacağı, davacı defterlerinde, söz konusu tarihler arasında komisyon gelirinin bulunmadığı, dosyaya sunulan nakliye fatura içeriklerinde güzergah açıklamasının dışında, hangi firmaların taşımacılığını yaptığının yazılı olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişiler ..., ..., ...'un mahkememize sunmuş olduğu 22/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 25.03.2024 tarihinde . Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanı ve Heyeti ile birlikte ..., Çekici araç motoruna keşif mahallinde motora bağlanan ölçüm cihazı ile çalışma performansı ölçümlerinde motorda bir sorun olmadığı, ..., Çekici (BC Yarı Rom.için Çekici) aracın dizel motoruna ait 3. krank yatağı üzerinde dönme, çevrilme olduğu yetkili servisce tespit edildiği, civataların boylarında uzama(sünme) sonucu motor içinde meydana gelmesinden dolayı ayıbın Gizli Ayıp olduğu, Davalı Mercedes- Benz firması tarafından hangi motor parçaların değiştiği dosyaya sunulmadığı belirtilmemiş ancak motor testlerinde motorun herhangi bir güç düşmesi ve arızaya rastlanmadığından yapılan tamiratların ... firması tarafından usulüne uygun yapıldığı, keşif mahallinde motorun kompresyon ve performans ölçümlerinde herhangi bir arızaya rastlanmadığı, motor test çalışmalarında; motorda arıza olmadığından misli ile değişimine gerek olmadığı, ..., Çekici 26.01.2023 tarihinde arızalanmış 03.04.2023 tarihinde çıkış test protolü ile teslim edildiği, davacı ...'ya ait araç 67 gün tamirde kalmış buna karşılık yapacağı taşıma işleri dosyaya sunulan faturalardan 3. kişilere 113.500 TL ücret ödendiği belirtildiği ancak 19.02.2023 tarihinde iki adet fatura dosyaya sunulmuş olduğu, kiralama işlemi 19.02.2023 tarih itibarı ile bir tane yapılabileceğinden ikinci fatura 9.750 hesaplamalardan çıkarıldığında 104.500 TL kiralama ücreti ödendiği, ayrıca araç 03.04.2023 teslim alındıktan sonra 06.04.2023 tarihli, 10.000,00 TL tutarlı ve 10.04.2023 tarihli ve 10.000,00 TL tutarlı iki adet daha fatura kestiği, bu bedeller düşüldüğünde araç servisteyken taşıma işleriyle alakalı toplamda 84.500,00 TL'lik fatura olduğu, araç teslim alındıktan sonra da taşıma işlerine ilişkin faturaları kesildiğinden, aynı gün taşıma işine ait 2 adet fatura olduğundan, ilgili faturalar ne için kesildiği anlaşılamadığı, aracın motorundaki arızanın tespiti halinde, parça hazır halde onarımının makul süresi 15 gün olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı günlük net zararın (amortisman, yakıt, şoför vb. Hariç) 1.000,00 TL olacağı, 15 günlük süre dikkate alındığında araç mahrumiyetinden kaynaklı zararın 15.000,00 TL olacağı, aracın 67 gün serviste kaldığı dikkate alındığında (arıza tespiti, parça tedariki dahil) 67 günlük araç mahrumiyetinden kaynaklı net zararın 67.000,00 TL olacağı, ..., Çekici (BC Yarı Rom.için Çekici) dizel motoruna ait 3. krank yatağında meydana geldiği, motora ait pompalar, turbo, üst kapak ve subaplar da bir hasar olmadığından sandık motor değişimine gerek olmadığı, ... Çekici (BC Yarı Rom.için Çekici) dizel aracın 25.03.2024 tarihindeki keşif mahallinde motor ölçümlerde herhangi bir performans eksikliği olmadığı ancak araca ait motor arızasının servis kayıtlarına girdiği, normal şartlar altında araç arızalanmamış olsaydı periyodik bakımları düzgün olarak orijinal malzeme kullanılması halinde beş milyon kilometre yapabileceği ancak ilgili arızanın yüzyirmibin kilometrede meydana geldiği, sıfır kilometre olarak alınan aracın henüz düşük bir kilometredeyken motorunun yetkili serviste olsa fabrika dışında işlem görmüş açılmış olacağı ve bu durumun servis kayıtlarına girmiş olacağı, sıfır olarak alınan aracın motoru işlem görmemiş olanı ile işlem görmüş olanın aynı bedel olmayacağı, işlem görmüş aracın tercih edilmeyeceği nitekim fabrika dışı motoru işlem gören aracın beşmilyon kilometre yapmasının beklenmeyeceği, motorda bir tamirat yapılmasından dolayı değerinde bir düşme olacağı, sektörel piyasadan araştırmalarında ... çekici aracın motor yapımı sonrasında hasar tarihinde ayıpsız değerinin 3600.000 TL olduğu, ayıplı değerinin 3500.000 TL olduğu ve ayıplı değerinden ayıpsız değerin çıkarılması ile değer kaybın hesaplandığı ve hasar tarihi itibarı ile 3600.000- 3500.000 =100.000,00 TL değerinde bir kayıp olduğu, ... Çekici aracın motorunun davalı ... ... Tic.ve San.A.Ş tarafından sökülerek davalı ... ... A.Ş gönderilerek motor onarımı yapıldığı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişiler ..., ..., ...'un mahkememize sunmuş olduğu 29/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesinde; Motor aksamlarındaki arızalarda; arızalanan bölümdeki parçalar değiştirilip motor hizmete verildiği, arızalı motorda hasarlı parçaların diğer aksamlara etkisi motor açıldıktan sonra karar verileceği, motor değişim kararı; motor açıldıktan sonra hasarlı parçaların ekonomikliği, değişen parçaların motor verimi değerlendirilmesi gerektiği, motora ait filitresine takılan çapaklara metalin niteliğine göre hangi parçadan metal kopması olduğu kararı verildiği, Eskulab Sonucu Bayi Metni Arıza tanımı Ana Yatak Yenmiş;"Arızanın giderilmesi için komple motor değişimi gerekmektedir." motor açılmadan sadece filitre ye bakarak motor değişim kararı, acele verilmiş olan bir karar olarak değerlendirildiği, davalı ... ... Firması bu karara uymadığı, davacı ... gerçek zararının bulabilmek için KDV miktarını kiralama ücretine dahil edilmediği, davacı ... ... aracının motorunun yapılması sırasında 9 defa araç kiralamak zorunda kaldığı faturalardan tespit edildiği, kendi aracı ile bu işleri görmesi durumunda mazot harcaması, işçilk ödemesi, lastik motor yıpranmaları yaşayacağı, piyasa aktörlerinden araştırmaları sonucu aracın motor rektifiyesi sırasında kendi aracında elde edcceği 15.000 TL kazanç kaybına uğrayacağı, bu zarar günlük zarar olarak değil, motor yapımı süresinde 9 adet araç kiralama ya ödenen 84.500 TL den şoför, masraf ve amortismanların düşülmesiyle bulunması gerektiği, davacı ... 9 adet araç kiralama yapılması yerine kendi ... aracı ile taşıma yapması durumunda şoför, masraf , yakıt ve amortismanlar düşüldüğünde kazanç kaybının 15.000 TL olduğu sonucuna varıldığı, sektörel piyasadan araştırmalarına göre ... çekici aracın motor yapımı sonrasında hasar tarihinde ayıpsız değerinin 3.600.000 TL, ayıplı değerinin 3500.000 TL olduğu ve ayıplı değerinden ayıpsız değerin çıkarılması ile değer kaybın hesaplandığı ve hasar tarihi itibarı ile 3600.000- 3500.000 =100.000,00 TL değerinde bir kayıp olduğu, Mercedes Benz aracın bakımlar düzgün yapıldığında beş milyon kilometre kat edilebileceği bu kadar uzun ömürlü bir motorda,bir pistonun rektefiye yapılmış olması değer düşümünde 100.000 TL olabileceği sektörel piyasadan alınan bilgilerle değerlendirildiği, davalı ... Vekili itirazları değerlendirildiğinde; Davacı ... aracı olmadığından 9 adet araç kiraladığı faturalardan anlaşıldığı, davacı ... ... aracının üzerinden kazanç sağladığı, aracın motor arızasından dolayı kazanç kaybına neden olduğu, bilirkişi heyetlerince 9 adet kiralamadan dolayı araç amortismanı, şoför bedeli harcanacak yakıt çıkarıldığında toplam da 15.000 TL kar elde edebileceği, davalı ... tarafından motor içinin açılmasından sonra arızanın nedeni hakkında bir bilgi vermediği, heyetçe krank üzerinde yatak talaşının filitrede çıkması üzerine bir tespit yapıldığı, motordaki arızalar; genelde motor açıldıktan sonra parçalardaki uyumsuzluklar sebepleri incelenerek tespit yapıldığı, motor içindeki arızaya davacı ... müdahale etmesi mümkün olmayacağı arızanın da yağ bakımından sonra meydana geldiği, yatak civatalarının sıkma dışında ısıya göre yapısının değişebileceği mümkün olabilecek bir arıza tipi olduğu, davalı ... Firması yatağın krank üzerinde civata veya benzeri bir hatayı kabul etmemekle birlikte arızanın ne olduğu hakkında bir bilgi vermediği, davaya konu araç olan Mercedes-Ben aracının motorunun düşük kilometredeyken motorun açılıp kapanması aracın değerin düşmesine neden olduğu, davalı ... ... Tic. Ve San. A.Ş. Vekilinin İtirazı değerlendirildiğinde; davacı ... kargo taşıma işleri yapmakta olduğu, ... aracının olmadığı süre içinde işini devamı için 9 adet araç kiralama yaptığı, bu kiralama için 84.500 TL nin ödediği, şoför, masraf ve amortismanların düşülmesiyle kendi aracı ile taşıma yapması durumunda 15.000 TL net kazanç sağlayacağı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişiler ..., ..., ...'un mahkememize sunmuş olduğu 07/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Dava dilekçesi ekinde ... numaralı, iş emri formunda davaya konu aracın 26.01.2023 tarihinde teslim alındığı, ... numaralı iş emri kapanış formundan davaya konu aracın 18.04.2023 tarihinde davacıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davacı taraf nakliye hizmetleri nedeniyle 26.01.2023-18.04.2023 tarihleri arasındaki faturaların toplam bedelinin 129.844,00 TL olduğu ancak 129.844,00 TL'lik nakliye bedeli içerisinde, yakıt, şoför, amortisman değerlerinin de olduğundan 129.844,00 TL'lik nakliye bedelinin net zarar olmadığı, aracın makul onarımındaki de montaj montaj, mekanik, elektrik, işçilik sürelerine ek olarak, davalı taraf parça temini ve işçilikleri sağlayan firma olduğundan parça tedarikindeki ve işçiliklerdeki gecikmelerde davalı taraftan kaynaklanacağı; Sonuç olarak 26.01.2023-18.04.2023 tarihleri arasındaki sürenin 83 gün olduğu, kök ve ek raporlarında araç mahrumiyetinden kaynaklı günlük amortisman, yakıt, şoför vb. hariç net zararın 1.000,00 TL olarak belirlendiği, 83 günlük net zararın 83.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişiler ..., ..., ...'un mahkememize sunmuş olduğu 10/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkememiz 22.05.2025 tarihli ara karar gereği yapılan hesaplamada araç mahrumiyetinden kaynaklı toplam zararın 58.396,29 TL olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişiler ..., ..., ...'un mahkememize sunmuş olduğu 12/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya içerisindeki iş emrinin kapanış formunun üst tarafında 04.04.2023 yazmasına rağmen alt kısmında el yazısı ile 18.04.2023 tarihinin yazılı olduğunun görüldüğü, 04.04.2023 tarihli iş emri teslim formu düzenlenen aracın neden 18.04.2023 tarihinde teslim alındığının, ilgili gecikmenin davacıdan mı davalıdan mı kaynaklandığının, 04.04.2023 tarihinde davalı tarafından teslim haline getirilen aracın davacı tarafından 18.04.2023 tarihine kadar teslim alınıp/ alınmadığının yahut davaya konu aracın 04.04.2023 tarihinde davalı tarafından teslim haline getirilip/ getirilmediğinin, 04.04.2023 tarihinde teslim haline getirilemeyen aracın 18.04.2023 tarihinde mi hazır hale getirildiğinin bilinemediği, 04.04.2023 tarihi kabul edildiği taktirde 68 günlük araç mahrumiyet bedelinin 124.637,40 TL + KDV %18 = KDV Dahil 147.072,13 TL olduğu, 18.04.2023 tarihi kabul edildiği taktirde 82 günlük araç mahrumiyet bedelinin 150.298,04 TL + KDV %18 = KDV Dahil 177.351,68 TL olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; ayıptan nedeniyle satılan malın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi ve ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin, davalı ... A.Ş. isimli yetkili satıcı firmadan ... marka ve modelli ... şasi numaralı Çekici cinsi aracı 29.12.2021 tarihinde satın aldığını, müvekkilinin aracı 120.000 km.'de yapılan ilk yağ bakımına kadar düzenli şekilde kullandığını, bu tip araçların 120.000 km.' de yapılan ilk servis bakımı geldiği için müvekkili 25.01.2023 tarihinde aracı davalı ... yetkili servisine teslim ettiğini ve bakımı yapıldıktan sonra aracı 26.01.2023 tarihinde davalı ... yetkili servisinden teslim alarak iş için yola çıkardığını, dava konusu aracın 150-160 km. yol aldıktan sonra arızalandığını ve temin edilen araç kurtarıcı ile davalı ... yetkili servisine teslim edildiğini, 27.01.2023 tarihinde teslim sonrası muhatap yetkili serviste yapılan inceleme sonucunda, aracın motorunu kilitlediği servis tarafından tespit edildiğini, bu arızanın kullanım ya da müşteri hatası ile ilgisi bulunmadığı, garanti incelemesi sonucunda arızanın araçtan kaynaklandığı müvekkiline haricen bildirildiğini, davalıların müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkiline arızanın giderileceği bildirildiği halde teslim edilen gün olan 27.01.2023 tarihinden 18.04.2023 tarihine kadar arıza giderilemediğini ve davalı satıcı tarafından aracın müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve alacak haklarının saklı kalması kaydıyla; TBK m.227/I-4 hükmü kapsamında aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini ve aracını kullanamaması nedeniyle 115.000,00 TL zararın tahsilini, aksi halde ise TBK m. 227/I-3 hükmü kapsamında motor bölümünün tamamen (sandık içi motor olarak tabir edilen tüm motorun) sıfır motor ile ücretsiz değişimini, araçta meydana gelecek değer kaybının HMK m. 107 kapsamında şimdilik 100,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesiyle; araçta üretim hatasının ve ayıp olmadığını, söz konusu sorunun, kullanıcı hatası, hatalı parça kullanılması, ehil olmayan servis dışı müdahale, kaliteli yakıt kullanılmaması, takviye yağ kullanımının kalitesiz olması gibi ortaya çıkma durumunun olduğunu, bu hususun bilirkişi raporu ile tespit edilmesini, müvekkili şirketin sorumluluğunun olmadığını, araçtaki arızanın diğer davalı yetkili servis tarafından garanti kapsamında standartlara uygun olarak giderildiğini, herhangi bir ücret alınmadığını, aracın 120.000 km'de 1 yılı aşkındır kullanılan bir araç olması sebebiyle ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istenilmesi kabul edilemeyeceğini, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.
... ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesiyle; aracın Mercedes standartlarına uygun sorunsuz, çalışır ve herhangi bir eksik ve ayıbı olmadan satarak teslim ettiklerini, araçta meydana geldiği iddia edilen arızanın yetkili servislerince garanti kapsamında ... standartlarına uygun olarak giderildiğini, herhangi bir ücret alınmadığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, satış sonrası iddia edilen ayıp ve sair eksikliklerle ilgili olarak müvekkili firmanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, araçtaki motor arızasının giderildiğini, davacı tarafından terditli olarak açılan davada öncelikle aracın ayıpsız misli değişimi talep ettiğini, aracın 120.000 km de 1 yılı aşkın süredir kullanılan bir araç olduğunu, ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istenilmesi kabul edilemeyecek nitelikte olduğunu,bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.
Davacının delil mahiyetinde sunmuş olduğu evrakların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı ve ilgili faturalar kapsamında hangi firma işlerinin yapıldığı, bu iş kapsamında komisyon alıp almadığı ile başka araçlar kullanması nedeniyle var ise oluşan zarar miktarının tespiti için dosya SMMM bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi 22/04/2023 tarihli raporunda neticeten; Dava konusunun, davacının davalılardan ... A.Ş.’nden almış olduğu çekicinin 25.01.2023 tarihinde arıza yaptığı ve davalının yetkili servisine teslim ettiğini, yetkili servisin tamir yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ve aracı da teslim alamadığından 27.01.2023-18.04.2023 tarihleri arasında ticari kayıp yaşamamak adına başka araçlar kiraladığını ve bu araçlara nakliye işi yaptırdığını ve maddi zararı olduğu hususunda olduğunun anlaşıldığı, davacı yan, maddi zararına delil olarak sunmuş olduğu başka firmalardan almış olduğu nakliye hizmetleri nedeniyle davacı adına düzenlenen 26.01.2023-1804.2023 tarihleri arasındaki faturaların toplam bedelinin 129.844,00 TL olduğu, bu faturaların tamamının gider hesaplarında yasal defterlerine kaydedildiği, ancak söz konusu davacı adına düzenlenen nakliye faturalarının, dava konusu aracın yerine gidip gitmediğinin tespitinin defter kayıtlarından mümkün olamayacağı, davacı defterlerinde, söz konusu tarihler arasında komisyon gelirinin bulunmadığı, dosyaya sunulan nakliye fatura içeriklerinde güzergah açıklamasının dışında, hangi firmaların taşımacılığını yaptığının yazılı olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.
Dava konusu araç üzerinde inceleme yapmak üzere 25/03/2024 tarihinde keşif icra edilmiş olup, 22/05/2024 tarihli teknik heyet bilirkişi raporunda neticeten; 25.03.2024 tarihinde . Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanı ve Heyeti ile birlikte ..., Çekici araç motoruna keşif mahallinde motora bağlanan ölçüm cihazı ile çalışma performansı ölçümlerinde motorda bir sorun olmadığı, ..., Çekici (BC Yarı Rom.için Çekici) aracın dizel motoruna ait 3. krank yatağı üzerinde dönme, çevrilme olduğu yetkili servisce tespit edildiği, civataların boylarında uzama(sünme) sonucu motor içinde meydana gelmesinden dolayı ayıbın Gizli Ayıp olduğu, Davalı ... firması tarafından hangi motor parçaların değiştiği dosyaya sunulmadığı belirtilmemiş ancak motor testlerinde motorun herhangi bir güç düşmesi ve arızaya rastlanmadığından yapılan tamiratların ... firması tarafından usulüne uygun yapıldığı, keşif mahallinde motorun kompresyon ve performans ölçümlerinde herhangi bir arızaya rastlanmadığı, motor test çalışmalarında; motorda arıza olmadığından misli ile değişimine gerek olmadığı, ..., Çekici 26.01.2023 tarihinde arızalanmış 03.04.2023 tarihinde çıkış test protolü ile teslim edildiği, davacı ...'ya ait araç 67 gün tamirde kalmış buna karşılık yapacağı taşıma işleri dosyaya sunulan faturalardan 3. kişilere 113.500 TL ücret ödendiği belirtildiği ancak 19.02.2023 tarihinde iki adet fatura dosyaya sunulmuş olduğu, kiralama işlemi 19.02.2023 tarih itibarı ile bir tane yapılabileceğinden ikinci fatura 9.750 hesaplamalardan çıkarıldığında 104.500 TL kiralama ücreti ödendiği, ayrıca araç 03.04.2023 teslim alındıktan sonra 06.04.2023 tarihli, 10.000,00 TL tutarlı ve 10.04.2023 tarihli ve 10.000,00 TL tutarlı iki adet daha fatura kestiği, bu bedeller düşüldüğünde araç servisteyken taşıma işleriyle alakalı toplamda 84.500,00 TL'lik fatura olduğu, araç teslim alındıktan sonra da taşıma işlerine ilişkin faturaları kesildiğinden, aynı gün taşıma işine ait 2 adet fatura olduğundan, ilgili faturalar ne için kesildiği anlaşılamadığı, aracın motorundaki arızanın tespiti halinde, parça hazır halde onarımının makul süresi 15 gün olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı günlük net zararın (amortisman, yakıt, şoför vb. Hariç) 1.000,00 TL olacağı, 15 günlük süre dikkate alındığında araç mahrumiyetinden kaynaklı zararın 15.000,00 TL olacağı, aracın 67 gün serviste kaldığı dikkate alındığında (arıza tespiti, parça tedariki dahil) 67 günlük araç mahrumiyetinden kaynaklı net zararın 67.000,00 TL olacağı, ..., Çekici (BC Yarı Rom.için Çekici) dizel motoruna ait 3. krank yatağında meydana geldiği, motora ait pompalar, turbo, üst kapak ve subaplar da bir hasar olmadığından sandık motor değişimine gerek olmadığı, ... Çekici (BC Yarı Rom.için Çekici) dizel aracın 25.03.2024 tarihindeki keşif mahallinde motor ölçümlerde herhangi bir performans eksikliği olmadığı ancak araca ait motor arızasının servis kayıtlarına girdiği, normal şartlar altında araç arızalanmamış olsaydı periyodik bakımları düzgün olarak orijinal malzeme kullanılması halinde beş milyon kilometre yapabileceği ancak ilgili arızanın yüzyirmibin kilometrede meydana geldiği, sıfır kilometre olarak alınan aracın henüz düşük bir kilometredeyken motorunun yetkili serviste olsa fabrika dışında işlem görmüş açılmış olacağı ve bu durumun servis kayıtlarına girmiş olacağı, sıfır olarak alınan aracın motoru işlem görmemiş olanı ile işlem görmüş olanın aynı bedel olmayacağı, işlem görmüş aracın tercih edilmeyeceği nitekim fabrika dışı motoru işlem gören aracın beşmilyon kilometre yapmasının beklenmeyeceği, motorda bir tamirat yapılmasından dolayı değerinde bir düşme olacağı, sektörel piyasadan araştırmalarında ... çekici aracın motor yapımı sonrasında hasar tarihinde ayıpsız değerinin 3600.000 TL olduğu, ayıplı değerinin 3500.000 TL olduğu ve ayıplı değerinden ayıpsız değerin çıkarılması ile değer kaybın hesaplandığı ve hasar tarihi itibarı ile 3600.000- 3500.000 =100.000,00 TL değerinde bir kayıp olduğu, ... Çekici aracın motorunun davalı ... ... Tic.ve San.A.Ş tarafından sökülerek davalı ... ... A.Ş gönderilerek motor onarımı yapıldığı tespit edilmiştir.
Dava konusu aracın güncel kira bedelleri mahkememizce ilgili kurumlarda yapılan araştırma neticesinde ortalama olarak tespit edilmiş, düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu aracın tamir de kaldığı gün sayısının, tespit edilen güncel kira bedelinin tamir tarihine uyarlanması sonucu bulunacak bedel ile çarpım yapılarak mahrumiyet bedelinin hesaplanması için dosya yeniden teknik heyet bilirkişilere tevdii edilmiş olup, bilirkişiler 12/07/2025 tarihli raporunda neticeten; Dosya içerisindeki iş emrinin kapanış formunun üst tarafında 04.04.2023 yazmasına rağmen alt kısmında el yazısı ile 18.04.2023 tarihinin yazılı olduğunun görüldüğü, 04.04.2023 tarihli iş emri teslim formu düzenlenen aracın neden 18.04.2023 tarihinde teslim alındığının, ilgili gecikmenin davacıdan mı davalıdan mı kaynaklandığının, 04.04.2023 tarihinde davalı tarafından teslim haline getirilen aracın davacı tarafından 18.04.2023 tarihine kadar teslim alınıp/ alınmadığının yahut davaya konu aracın 04.04.2023 tarihinde davalı tarafından teslim haline getirilip/ getirilmediğinin, 04.04.2023 tarihinde teslim haline getirilemeyen aracın 18.04.2023 tarihinde mi hazır hale getirildiğinin bilinemediği, 04.04.2023 tarihi kabul edildiği taktirde 68 günlük araç mahrumiyet bedelinin 124.637,40 TL + KDV %18 = KDV Dahil 147.072,13 TL olduğu, 18.04.2023 tarihi kabul edildiği taktirde 82 günlük araç mahrumiyet bedelinin 150.298,04 TL + KDV %18 = KDV Dahil 177.351,68 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir 22/05/2024 tarihli değer kaybı ve diğer tespitler yönüyle düzenlenen kök rapor ve 12/07/2025 tarihli araç mahrumiyet tamirat hesabı yönüyle düzenlenen ek heyet bilirkişi raporları mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.
Bilirkişi raporunda her ne kadar aracın hangi tarihte teslim alındığına ilişkin çelişki olduğu belirtilmiş ise de; 04/04/2023 tarihli iş emrinin açılış fişi olduğu, 18/04/2023 tarihli iş emrinin kapanış fişi olduğu anlaşılmakla; aracın 18/04/2023 tarihinde teslim edildiği takdir ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 30/01/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; değer kaybı bedelini 100.000,00 TL'ye artırdığını beyan etmiştir.
Davacı vekili 08/08/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; araç mahrumiyet bedelini 177.351,68 TL 'ye artırdığını beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporları, bedel artırım dilekçesi ve ıslah dilekçesi nazara alınarak; dava konusu araçta meydana gelen arızanın davalı ... tarafından giderildiği ve motorda arıza olmadığından misli ile değişimine gerek olmadığı tespit edildiğinden davacının aracının ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve motor bölümünün tamamen sıfır motor ile ücretsiz değiştirilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Dava konusu aracın motorunun işlem görmesi ve bu haliyle aracın değer kaybına uğrayacağı anlaşılmakla; dava konusu araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin 100.000,00 TL'nin ve aracın tamirat dönemdeki mahrumiyet zararlarına ilişkin 177.351,68 TL'nin ayıbın ortaya çıktığı tarih olan 26/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(IV) HÜKÜM SONUCU, YARGILAMA GİDERLERİ VE KANUN YOLU:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davacının aracının ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve motor bölümünün tamamen sıfır motor ile ücretsiz değiştirilmesi taleplerinin REDDİNE,
Dava konusu değer kaybına ilişkin 100.000,00 TL'nin ve aracın tamirat dönemdeki mahrumiyet zararlarına ilişkin 177.351,68 TL'nin ayıbın ortaya çıktığı tarih olan 26/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 18.945,89 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 1.965,63 TL peşin harcı, 1.706,04 TL tamamlama harcı, 1.064,81 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik olan 14.209,41 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 1.965,63 TL peşin harcı, 1.706,04 TL tamamlama harcı, 1.064,81 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.044,73 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 9.700,00 TL bilirkişi ücreti, 6.230,00 TL posta tebligat gideri toplamı olan 15.930,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 44.376,27 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. Bendine göre; arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hazineden ödenen toplam 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
7-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/09/2025
Katip Hakim