T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... tarafından müvekkili aleyhine son işveren sıfatı ile ve diğer davalı ... aleyhine ise asıl işveren sıfatı ile işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle Eskişehir .İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, her iki davalı yönünden davanın kabulüne karar verildiğini, hüküm altına alınan alacaklar tüm ferileri ile birlikte Eskişehir .İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, toplam 23.976,46 TL'nin İcra Müdürlüğüne müvekkili tarafından işçiye verilmek üzere icraya yatırıldığını, işbu bedelin rücusu için davayı ikame ettiklerini, müvekkilini ... ile hizmet alım ihalesi imzaladığını, dava dışı işçilerin gerek müvekkili yanında gerekse de diğer davalılar yanında belirli süreler ile çalıştığını, dava dışı işçinin iş akdinin sonlanması sonucunda sadece asıl işveren olarak davalı ...'ye ve son işveren olarak ise müvekkiline de dava açıldığını, bu işçilik alacaklarının müvekkili tarafında ödenmek zorundu kaldığını, dava dışı işçinin müvekkili yanında son işveren sıfatı ile çalışması döneminde ise müvekkilinin söz konusu işçileri kendisinin çıkarmadığını, işçileri tamamen asıl işverenin yani davalı ...'nin bu işçileri çalıştırmak istememesi üzerine işten çıkarılmak durumunda kalındığını, Kütahya .İş Mahkemesince yapılan yargılamada asıl işverenin işçilerin çıkarılması hususunda teknik şartnameye dayalı olarak işçilerin çıkarılması talimatı verdiğinin anlaşıldığını, bu karara göre de müvekkilinin kendi çalıştırdığı dönem yönünden de davalı ...'nin 1/2 sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle de davalı kurumun bu yönden müvekkilinin sorumlu olduğu dönem yönünden ayrıca da sorumlu tutularak ödenen bedellerin yarısı yönünden hüküm kurulmasını kurulmasını, şimdilik 100,00- TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan sorumluluk oranlarının tespiti ile davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalı taraflara hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının ödediği bedelin alacak kalemleri ve dava dışı işçinin her bir işveren nezdinde çalıştığı sürelerin belirli olduğunu, buna rağmen iddia edilen alacağın tamamının değil de 100,00-TL'lik sembolik bir kısmının dava edilmesinin mümkün olmadığını, davacının ödediği bedelleri müvekkilinden bir talepte bulunmasının mümkün olmadığını, 2015, 2016 ve 2017 yılına ait ihale için davacı ile imzalanan sözleşme ve ekleri incelendiğinde işçi alacaklarından sorumluluğun ilgili yükleniciye ait olduğunun ve bu hususta müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğinin kararlaştırıldığını, benzer şekilde diğer davalılar ile imzalanan sözleşmeler ve ekleri incelendiğinde de işçi alacaklarından sorumluluğun ilgili yükleniciye ait olduğunun ve bu hususta müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğinin kararlaştırılmış olduğunun görüleceğini, teknik şartname kapsamda tüm sorumluluğun davacıya ait olduğu ve bu konuda müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenle davanın reddine ve vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Şti. vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının belirsiz alacak davası açabilmesi için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olması gerektiğini, dava dışı işçinin çalışmış olduğu işverenlerden şahsi sicil dosyalarının getirtilerek işten çıkış nedenlerinin araştırılmasını kıdem tazminatı adı altında herhangi bir ödemenin yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, dava konusu alacakların kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı olduğunu, ihbar tazminatından son işveren davacının sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin kıdem tazminatı hakkı kazanacak bir çalışması olmadığını, müvekkilinin dava dışı işçiye ödemesi gereken bir kıdem tazminatı da olmadığını, bu hususta dava konusu yapılan Eskişehir . İş Mahkemesinin ... Esas sayılı kararında müvekkilinin bir sorumluğunun olmadığı bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, davaya konu alacaklar zamanaşımına uğramış olduğunu, bu alacakların dava ile talebinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın müvekkili yönünden esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından 02/01/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.
(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER:
Mahkememizce Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Eskişehir . İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Kütahya . İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Eskişehir . İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
İşçi alacakları konusunda Uzman bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 11/10/2024 tarihli kök raporunda; Davacının talep ettiği alacağa ilişkin yapılan hesaplamalar; Eskişehir . İş Mahkemesi ... E. Dosyasında verilen karar, akabinde yapılan icra takibi neticesinde davacı 21.757,81 TL , davalı ... 3. Bölge Müdürlüğü 4.401,99 TL ki toplam 26.522,33 TL dava dışı işçiye ödenmiş. Davacının ödediği bedelden rücu edilebileceği tutar; Kıdem Tazminatı; 1. Dönem yönünden : davalı ... yanında çalışılan dönem için kıdem tazminatına hükmedilmemiş, davacının ödediği herhangi bir tutar yok. 2.Dönem yönünden : Davacının ödediği 4.075,57 TL kıdem tazminatı, 3.953,42 TL takipten sonra işlemiş faiz ile toplam 8.028,99 TL ödemiş, davacının sorumluluğu 4.014,49 TL, davalı ... 3. Bölge Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 4.014,49 TL olduğu, İhbar Tazminatı; Dönem yönünden : davalı ... yanında çalışılan dönem için ihbar tazminatına hükmedilmiş, ancak bu döneme ait davacı .... Tic AŞ nin ödediği herhangi bir tutar yok. Bu dönem için davalı ... 3. Bölge Müdürlüğü 1.119,23 TL ihbar tazminatı, 362,53 TL takipten sonra işlemiş faiz ödemediği, 1.Dönem yönünden : Davacı 2.860,57 TL ihbar tazminatı, 147,34 TL takipten sonra işlemiş faiz ile toplam 3.007,91 TL ödemiş, davacının sorumluluğu 1.503,95 TL, davalı ... 3. Bölge Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 1.503,95 TL olduğu, İlam vekalet ücreti- Yargılama giderleri- icra masrafı- harç- faiz hesaplaması ; Bu kalemler yönünden davacı toplam 14.003,68 TL ödeme yaptığı, Davacı ile davalı ... tarafından icra dosyasına ödenen ana paralar ile icra dosyasına yapılan toplam ödeme oranlanarak rücu edilebilecek tutarların bulunduğu, Kıdem tazminatı olarak davacı tarafından ödenen bedele düşen masraf; 7.085,08 TL davacı .... Tic AŞ tarafından dava dışı işçiye ödenmiştir. Davacının sorumluluğu 3.542,54 TL, davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 3.542,54 TL olduğu, -İhbar tazminatı olarak davacı tarafından ödenen bedele düşen masraf; 4.972,90 TL davacı .... Tic AŞ tarafından dava dışı işçiye ödenmiştir. Davacının sorumluluğu 2.486,44 TL, davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 2.486,44 TL olduğu, İhbar tazminatı olarak davalı tarafından ödenen bedele düşen masraf; 1.119,23 TL ve takip sonrası faizi davalı ... 3. Bölge Müdürlüğü tarafından dava dışı işçiye ödenmiştir. Bu ana para davalı ... tarafından ödenmişse de bu alacaktan dolayı herhangi bir masraf, harç vs. ödeme davalı ... tarafından yapılmamıştır, sair tüm kalemler davacı .... Tic AŞ tarafından ödenmiştir. Davacının bu ana para yönünden sorumluluğu olmadığı gibi bu anapara için hesaplanan masraftan da sorumlu olmayacaktır. Davalı 1.119,23 TL ihbar tazminatı ... ödediği bedele düşen masrafta ;davacı .... Tic AŞ nin davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 1.945,70 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
İşçi alacakları konusunda Uzman bilirkişisi ...'ın mahkememize sunmuş olduğu 10/11/2024 tarihli ek raporunda; Kök raporda bu doğrultuda verildiğinden asıl işveren ile yüklenicinin sorumlu olduğu değerlendirildiğinde kök raporun uygulanması gerektiğini, Davalının itirazları yönünden hesaplama yapılması halinde ; yani işveren-alt işveren arasında sorumluluğun alt işverende olduğu, ... nin sorumlu olmaması halinde yalnızca, 1. Dönem yönünden yargılama giderlerinden davalı ... nin sorumluluğu doğacaktır. Diğer alacak kalemlerinden alt işveren sorumludur. Kök raporda hesaplanan ; Davacının ödediği toplam masrafın, davalı ... nin sorumlu olduğu ve ödediği 1.119,23 TL ihbar tazminatı ile oranlanarak hesaplandığında; 14.003,68 / 8.055,37 X 1.119,23 = 1.945,70 TL masraftan ... sorumlu olduğu, Bu alacak kaleminin ana parasında davacının sorumluluğu olmadığı için masrafta da yarı yarıya sorumluluk olmaz, davacı .... Tic AŞ nin davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 1.945,70 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İşbu dava; Rücuen tazminata ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesiyle, dava dışı işçi ...'ın müvekkili ve davalı ... aleyhine işçilik alacaklarını ödemesi için Eskişehir . İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın kabulüne karar verildiği, bu karara istinaden müvekkilinin Eskişehir . İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına toplam 23.976,46 TL ödeme yaptığı, dava dışı işçiye karşı asıl sorumluluğun alt ve asıl işverenin sorumlu olduğunu, müvekkilinin alacağının davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, davacının işbu davayı belirsiz alacak olarak açmasında hukuki bir yarar olmadığını, dava dışı işçi alacağında müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı .....Şti. vekili cevap dilekçesiyle, davacının şartları bulunmadığı halde işbu davayı belirsiz alacak olarak açtığını, davacı tarafından ödenen ve rücusu istenen miktarın belirli olduğu, ihbar tazminatından son işveren davacının sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin kıdem tazminatı hakkı kazanacak bir çalışması olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve genel hukuk prensiplerine göre bir sonuca gidilmelidir.
Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Mahkememizce rücuen alacağa ilişkin ödemenin, ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi de hesaplanmak üzere dosya işçi alacakları alanından uzman bilirkişiye tevdi edilmiş ve 11/10/2024 tarihli kök raporunda neticeten; Davacının talep ettiği alacağa ilişkin yapılan hesaplamalar; Eskişehir . İş Mahkemesi ... E. Dosyasında verilen karar, akabinde yapılan icra takibi neticesinde davacı 21.757,81 TL, davalı ... . Bölge Müdürlüğü 4.401,99 TL ki toplam 26.522,33 TL dava dışı işçiye ödendiği, Davacının ödediği bedelden rücu edilebileceği tutar; Kıdem Tazminatı; 1. Dönem yönünden : davalı ... yanında çalışılan dönem için kıdem tazminatına hükmedilmedilmediği, davacının ödediği herhangi bir tutar olmadığı, 2.Dönem yönünden: Davacının ödediği 4.075,57 TL kıdem tazminatı, 3.953,42 TL takipten sonra işlemiş faiz ile toplam 8.028,99 TL ödediği, davacının sorumluluğu 4.014,49 TL, davalı ... 3. Bölge Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 4.014,49 TL olduğu, İhbar Tazminatı; Dönem yönünden : davalı ... yanında çalışılan dönem için ihbar tazminatına hükmedildiği, ancak bu döneme ait davacı .... Tic AŞ nin ödediği herhangi bir tutar olmadığı, Bu dönem için davalı ... 3. Bölge Müdürlüğü 1.119,23 TL ihbar tazminatı, 362,53 TL takipten sonra işlemiş faiz ödemediği, 1.Dönem yönünden: Davacı 2.860,57 TL ihbar tazminatı, 147,34 TL takipten sonra işlemiş faiz ile toplam 3.007,91 TL ödediği, davacının sorumluluğu 1.503,95 TL, davalı ... 3. Bölge Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 1.503,95 TL olduğu, İlam vekalet ücreti- Yargılama giderleri- icra masrafı- harç- faiz hesaplaması; Bu kalemler yönünden davacının toplam 14.003,68 TL ödeme yaptığı, Davacı ile davalı ... tarafından icra dosyasına ödenen ana paralar ile icra dosyasına yapılan toplam ödeme oranlanarak rücu edilebilecek tutarların bulunduğu, Kıdem tazminatı olarak davacı tarafından ödenen bedele düşen masraf; 7.085,08 TL davacı .... Tic AŞ tarafından dava dışı işçiye ödenmiştir. Davacının sorumluluğu 3.542,54 TL, davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 3.542,54 TL olduğu, -İhbar tazminatı olarak davacı tarafından ödenen bedele düşen masraf; 4.972,90 TL davacı .... Tic AŞ tarafından dava dışı işçiye ödendiği, Davacının sorumluluğu 2.486,44 TL, davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 2.486,44 TL olduğu, İhbar tazminatı olarak davalı tarafından ödenen bedele düşen masraf; 1.119,23 TL ve takip sonrası faizi davalı ... 3. Bölge Müdürlüğü tarafından dava dışı işçiye ödendiği, Bu ana para davalı ... tarafından ödenmişse de bu alacaktan dolayı herhangi bir masraf, harç vs. ödeme davalı ... tarafından yapılmadığı, sair tüm kalemler davacı .... Tic AŞ tarafından ödenmdiği, Davacının bu ana para yönünden sorumluluğu olmadığı gibi bu anapara için hesaplanan masraftan da sorumlu olmayacağı, Davalı 1.119,23 TL ihbar tazminatı ... ödediği bedele düşen masrafta; davacı .... Tic AŞ nin davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 1.945,70 TL olduğu tespit edilmiştir. 10/11/2024 tarihli ek raporunda; Kök raporda bu doğrultuda verildiğinden asıl işveren ile yüklenicinin sorumlu olduğu değerlendirildiğinde kök raporun uygulanması gerektiğini, Davalının itirazları yönünden hesaplama yapılması halinde; yani işveren-alt işveren arasında sorumluluğun alt işverende olduğu, ... nin sorumlu olmaması halinde yalnızca, 1. Dönem yönünden yargılama giderlerinden davalı ... nin sorumluluğu doğacağı, Diğer alacak kalemlerinden alt işveren sorumlu olduğu, Kök raporda hesaplanan ; Davacının ödediği toplam masrafın, davalı ... nin sorumlu olduğu ve ödediği 1.119,23 TL ihbar tazminatı ile oranlanarak hesaplandığında; 14.003,68 / 8.055,37 X 1.119,23 = 1.945,70 TL masraftan ... sorumlu olduğu, Bu alacak kaleminin ana parasında davacının sorumluluğu olmadığı için masrafta da yarı yarıya sorumluluk olmaz, davacı .... Tic AŞ nin davalı ... Genel Müdürlüğüne rücu edebileceği tutar 1.945,70 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli ve denetlenebilir, dava konusu rücu istemine ilişkin tazminat davasının görüldüğü Kütahya . İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında düzenlenen raporlar ile icra dosyası ile uyumlu bilirkişi raporları yapılan hesaplamalar itibariyle yargılamaya esas alınmıştır.
Davacı vekili 02/01/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde; talebini 13.393,12 TL'ye artırdığını beyan etmiştir.
Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki sözleşmede üst işveren konumundaki ...'nin tam sorumluluğuna veya sorumsuzluğuna ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı anlaşılmakla, yargılamada toplanan deliller ve yargılamaya esas alınan bilirkişi raporları nazara alınarak,13.393,12 TL tazminatın ödeme tarihi olan 24.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı ... ... Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın, ödeme yapılan icra takibe ve bu takibe dayanak dosyada taraf olmadığından ve düzenlenen raporlar itibariyle yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir rücu yöneltilemeyeceğinden davacının bu davalıya yönelik talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
(IV) HÜKÜM SONUCU, YARGILAMA GİDERLERİ VE KANUN YOLU:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalı ... ... Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE
13.393,12 TL tazminatın ödeme tarihi olan 24.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE
2-Alınması gereken 914,88 TL karar harcından peşin olarak alınan 427,60 TL harcı, 231,00 TL tamamlama harcın mahsubu ile bakiye 256,28 TL harcın davalı ...'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 427,60 TL peşin harç, 231,00 TL tamamlama harcı toplamı 1.147,00 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 265,00 TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam: 3.265,00 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 13.393,12 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı ......Şti. kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Şti.'ye ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 280,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'den alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
8-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının HMK'nın 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/01/2025
Katip Hakim