T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
"TÜRK MİLLETİ ADINA"
T.C. GEREKÇELİ KARAR
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, mahkememizin 21/09/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen nedenlerle davanın reddine ilişkin istinaf kanun yolu açık olan bu kararımıza karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine KONYA Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 20/03/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile istinaf talebi esastan reddedilmekle ve temyiz kanun yolu açık olan istinaf kararına karşı davacının temyiz kanun yoluna başvurması üzerine Yargıtay . Hukuk Dairesinin 17/09/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davacının temyiz talebinin kabulü ile istinaf talebinin reddine ilişkin istinaf kararı BOZULMAKLA dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle; yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ile davalının süt inekçiliği entegre tesisleri yapımı kapsamında hayvan barıkakları ve ek yapıların yapılması için üç adet sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının borç batağında olmasından dolayı bir kısım işleri hiç yapmadığını, bir kısım işleri ise yarım bıraktığını, müvekkilinin yarım kalan ve hiç yapılmayan işleri başka firmaya yaptırmak zorunda kaldığını, işin geç tesliminden dolayı da müvekkilinin ciddi zarara uğradığını, davalı tarafın edimlerini yerine getirmediği gibi alacaklı olmadığını bildiği halde kötü niyetli olarak faturaya dayalı Konya . İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, bu takipten hariç olarak davalının borçlu olduğu dosyalardan da müvekkiline İİK 89/1. maddesi gereğince haciz ihbarnameleri geldiğini, müvekkilinin uğradığı zararların bilirkişi tespiti ile ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının dava şartı olan arabuluculuk başvurusunu yapmadığını, işin esası yönünden ise; davacının Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip miktarı kadar müvekkiline borçlu olduğunu, davacı tarafın müvekkilinin gönderdiği faturalara itiraz etmeyip ticari defterlerine kaydetmesine rağmen, müvekkilinin alacaklısının Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından davacıya İİK 89/1 haciz ihbarnamesi göndermesi sonrasında imalat ve montaj işlerine yönelik olarak kötü niyetli olarak iade faturası düzenlediğini, iade faturasının bedelinin müvekkilinin başlattığı takip miktarı ile aynı olduğunu, davacının nama ifa için izin almaksızın sözleşme konusu işleri 3. kişilere yaptırmasının mümkün olmayacağını, 3. kişilere yaptırıldığı iddia edilen işlerin sözleşmenin konusu ile bir ilgisi bulunmadığını, davacı tarafın sözleşme hükümlerini ifa etmediğini, müvekkilinin yaptığı işlerin bedelinin bilirkişilerce tespit edilmesini talep ettiklerini, taraf defterleri üzerinde yapılacak inceleme ile davacının haksızlığının ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle öncelikle davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit isteminden ibarettir.
Açılan dava ilk önce Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sırasına kaydeidldiği, bu sıra üzerinden yapılan yargılama neticesinde davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Konya BAM . Hukuk Dairesi'nin 22.01.2020 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararı sonrasında davanın Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedildiği, yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Konya BAM . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı ile esastan reddine karar verildiği, bu kez temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 17.09.2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı ile "... Taraflar arasında, davacı iş sahibi şirkete ait taşınmaz üzerinde, çeşitli tesisler imal edilmesini konu alan üç adet sözleşme düzenlenmiştir. Davalı yüklenici şirket, bu sözleşmelerden kaynaklı, 1.700.356,76 TL tutarındaki cari hesap alacağının tahsili amacıyla, davacı iş sahibi şirket hakkında icra takibine girişmiş, davacı iş sahibi şirket, davalı yüklenici şirketin, bu sözleşmelere dayalı edimini yerine getirmediğini, işi yarım bıraktığını, yaptığı imalatın bedelinin ödendiğini, başkaca alacağı kalmadığını ileri sürerek, vaki icra takibi nedeniyle yüklenici şirkete borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle işbu davayı açmıştır. İlk derece mahkemesince, davacı iş sahibinin davasını icra takibine konu borç miktarına ve takibe konu faturaya özgülediği kabul edilerek, davacının söz konusu faturayı ticari kayıtlarına itiraz etmeksizin işlediği, eksik ve ayıplı imalat yönünden yükleniciye bir ihtarname göndermediği, daha sonra iade faturası düzenleyerek kendi kayıtlarında borcu sona erdirdiği, davalı yüklenicinin bu iade faturasını kabul etmediği, sonuç olarak, davacının davalıya 1.700.357,00 TL borçlu bulunduğu sonucuna varılmıştır. İlk derece mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 30.11.2017 tarihli ve 2.951.805,40 TL tutarlı faturaya dayandığının kabulüyle sonuca gidilmiş ise de işbu menfi tespit davasının konusu olan icra takibinin dayanağı, söz konusu fatura değil, cari hesap bakiyesidir. Bu nedenle, taraflar arasındaki tüm borç ilişkisi nazara alınarak, yüklenici tarafından yapılan tüm imalat ve bunun karşılığında iş sahibi tarafından yapılan ödemeler tespit edilip, bir kesin hesap çıkartılarak alacak borç miktarı belirlenmelidir. Dosya kapsamında alınan, 17.05.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda, birinci sözleşme kapsamında yapılması taahhüt edilen 2. rabotik ahırın çelik kontrüksyon imalatı dahil olmak üzere bazı imalatların yapılmadığı, yüklenici şirketin işi eksik bıraktığı, yüklenicinin hak ediş alacağının üç sözleşme kapsamında yapılan imalata göre toplam 6.220.569,20 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı iş sahibi şirket yükleniciye bu meblağdan daha fazla ödeme yaptığını ileri sürmüş, buna ilişkin delillerini dosyaya sunmuştur. Bu durumda, ilk derece mahkemesince, bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla, yüklenici tarafça yapılan imalata karşılık, davacı iş sahibinin toplam ne kadar ödeme yaptığı tespit edilerek, bir kesin hesap çıkarılması, takip tarihi itibariyle, davacının, davalı yükleniciye borcu bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır. ..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararı sonrasında dava Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sırasına kaydedilmiş ve yargılamaya bu sıra üzerinden devam edilmiştir.
04.12.2024 tarihli celsede bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E... K. Sayılı ilamı; "... Usuli kazanılmış hak kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle Yargıtayca da re'sen dikkate alınır. Yargıtayın bozma kararı nedeniyle doğan hak iki çeşit olup, (1) mahkemenin Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına kazanılmış hak, (2) bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalması ile doğan usuli kazanılmış haklardır. Mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymuş olması halinde bu uyma kararı ile bağlı olup, usuli kazanılmış hak ilkesi uyarınca lehine bozulan taraf yararına araştırma ve inceleme yapması zorunludur. Yargıtayın ve Dairemizin istikrarlı uygulamaları da bu yöndedir. ..." şeklindedir.
Bozma ilamına uyulması karşısında yapılması gereken, işin bedelinin 6.220.569,20 TL olduğu kabul edilmek suretiyle, yüklenici tarafından yapılan ödeme tutarını netleştirip, yüklenicinin alacaklı olup olmadığı ile varsa alacak tutarının ne kadar olduğunu belirlemekten ibarettir. Bozma ilamına uyulması karşısında, yapılan işin bedeli konusunda yeni ve farklı bir değerlendirme yapılması mümkün değildir. Her ne kadar davalı tarafça bozma ilamının maddi hataya dayalı olduğu ileri sürülmüş ise de, karar içeriğinden ve mevcut dosya kapsamından kararın maddi hataya dayalı olmadığı açık olduğundan aksi yöndeki davalı savunmalarına itibar edilmemiştir.
Davalı bilirkişi ... yönününden ret isteminde bulunmuş ise de ret isteminin hazırlanan bilirkişi raporuna ilişkin olduğu, hazırlanan raporda bilirkişinin tarafsızlığını ortadan kaldıracak herhangi bir emarenin bulunmadığı, yapılan görevlendirme kapsamında bilirkişi tarafından inceleme ve tespitlerde bulunulduğu ve raporun tanzim edildiği, dolayısıyla davalının bilirkişinin reddi isteminin yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 30.01.2025 tarihli bilirkişi raporu ile davacı iş sahibi tarafından yapılan ödeme tutarının 7.022.166,31 TL olduğu tespit edilmiştir.
Somut olayda, davalı yüklenici tarafından yapılan işin bedelinin 6.220.569,20 TL olduğu, yapılan işe karşılık olarak davacı iş sahibi tarafından 7.022.166,31 TL tutarında ödeme yapıldığı, dolayısıyla davalı yüklenicinin bakiye alacağının bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
2004 sayılı İİK'nın 72/5. Maddesi uyarınca davacı lehine tazminata hükmedilebilmesi için takibin haksız ve kötüniyetli olduğunun ispatlanması gerekir. Takibin haksız olduğu ortada ise de, davacı lehine tazminata hükmedilebilmesi için takibin aynı zamanda kötü niyetli olması gerekir. Davalının alacak iddiasının usulünce ispatlayamaması tek başına kötü niyeti ortaya koymaz. Başkaca delillerle kötü niyetin ispatı gerekir. Davacı tarafça takibin kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı da tazminat isteminde bulunmuş ise de davanın davalı lehine neticelenmemesi nedeniyle tazminat şartlarının oluşmadığı sonucuna varıldığından davalının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-DAVANIN KABULÜ ile, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibi nedeniyle DAVACININ DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Tarafların tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine,
3-2004 s. İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibinin derhal durdurulmasına,
4-Alınması gereken 116.151,37 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 29.111,26 TL. harcın mahsubu ile kalan 87.040,11 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 29.111,26 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvuru harç gideri, 384,90 TL keşif harcı gideri ve 14.000,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 14.429,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320,00 TL. yargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ye tayin ve takdir olunan 247.039,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak (ve 30 TL olacağı değerlendirilen) yargılama giderinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen taraflara iadesine,
12-Önceki karar sonrası yazılan harç tahsil müzekkerelerinin iadesi için ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili YARGITAY Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/10/2025
Başkan Üye Üye Katip