T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkil kurum sermayesinin tamamının devlete ait iktisadi devlet teşekküllü olduğunu, müvekkil kurum ihtiyaca binaen ... ve ... İhale Kayıt Numaralı ihaleleri yaptığını ve farklı tarihlerindeki bu ihalelere, davalının en avantajlı teklifi sunması sebebiyle "Genel Temizlik Bakım Onarım Yemekhane-Lokal-Misafirhane-Çay Ocakları Hizmetlerinde Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmeti Alımına Ait Sözleşme"ler imzalandığını, söz konusu ihalelere ait belgelerin incelenmesi neticesinde; sözleşmeye uygun şekilde işçilere fiili çalışılan gün üzerinden yol ve yemek ücretleri ödemelerinin yapıldığı fakat teşekkülümüzce davalıya yapılan ödemelerde fiili olarak çalışılmayan günler için fazla ödeme yapıldığının anlaşıldığını, her iki sözleşmede de " sözleşme bedeline dahil olan giderler" başlıklı 7.1/5 maddesinde sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilere ödenecek yol ve yemek ücretlerinin düzenlendiğini, bu kapsamda "yüklenici firma tarafından çalıştırılacak her bir personele fiili çalışılan hen gün için belirlenen miktarlarda yol ve yemek ücretleri nakdi olarak ödenecek ve bordrolarda gösterilecektir." aynı düzenleme İdari Şartnamenin 25.3.2 maddesinde ve Teknik Şartnamenin 4/son maddesinde de mevcut olduğunu, Teknik Şartnamede açıkça yol ve yemek ödemelerinin "fiili çalışılan her gün için" yapılacağını, davalı sözleşme ve ihale dokümanlarına göre işçilere fiili çalışılan gün üzerinden ödeme yapılacağını bildiğini ve kendisinin işçilere bu şekilde ödeme yaptığını, yüklenici firma işçilerine fiili çalışılan gün üzerinden ödeme yapmasına karşın kendisine yapılan bu fazla ödemeleri iade etmemiş ve müvekkil kurumun zarara uğramasına sebep olduğunu, işçilerin puantaj kayıtları, aylık ücret bordroları ve hesaplama tablolarının 2 numaralı ekte ayrıntısı ile yer aldığını, fazla ödemelerin anlaşılması üzerine 16/12/2019 tarihinde ... no'lu faturanın kesildiğini ve davalı ile yazışmalar yapıldığını fakat olumlu netice alınamadığını, bu sebeple Konya Ara buluculuk Bürosu ... numarası ile 12/06/2020 tarihinde ara buluculuk başvurusunda bulunulduğunu, 09/07/2020 tarihinde davalı ile ara buluculuk görüşmesinin yapıldığını fakat anlaşma sağlanamadığını, davalının dava konusu ihalelerden kaynaklanan alacakları mahsup edildikten sonra müvekkil kurumun bakiye 306.250,43 TL alacağı kaldığını, ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ve faizin KDV'si ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hukuk davaları ve 6102 Sayılı TTK'nun 4. maddesinde kayıtlı davalar ticari davalar olduğunu, Taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi bulunmakta olup, bu sözleşme 6102 Sayılı TTK'nun 4. Maddesinde kayıtlı hukuki ilişkilerden biri olmadığını, Davacı kurumun tacir sıfatının da bulunmadığını, Bu sebeple, eldeki dava mutlak ve nispi ticari dava mahiyetinde olmadığından, mahkemeniz iş bu davada görevli olmadığını, Davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, Dava öncesinde gerçekleşen arabuluculuk süreci sonrasında düzenlenen arabuluculuk son tutanağında ise, bunun tam aksine dava konusu ihtilaf belirsiz bir şekilde "... A.Ş. ile ... - Tiba Taahhüt arasında yapılan ... ve ... ihale kayıt numaralı hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık" olarak tanımlandığını, Bu tanım, açık ve belirgin olmaktan çok uzak olduğunu, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın mahiyeti anlaşılamadığını, Bu haliyle, arabuluculuk son tutanağının dava şartını yetine getirdiğinden bahsetmek mümkün olmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, Dava konusu ihalelerde de olduğu gibi, idarelerce ihale edilen personele dayalı hizmet alımı işlerinde, ücret dışında işçilere genellikle yemek ve yol yardımı da yapıldığını, Yemek ve yol yardımları nakdi ya da ayni yardım şeklinde yapılabildiğini, Her durumda önemli olan, yapılacak olan bu yardımların, işçinin çalıştığı gün sayısı üzerinden mi yoksa aylık sabit bir rakam olarak mı belirlendiğini, Bu noktada mevzuatta mevcut düzenlemelerin incelenmesi gerektiğini, İşverenler tarafından işçilere yemek ve yol yardımı yapılması gerektiği yönünde 4857 Sayılı İş Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta herhangi düzenleme bulunmadığını, Bu sebeple, işçilere yemek ve yol ücreti ödenip ödenmeyeceği ve ödenecekse hangi şartlarda, ne şekilde ve ne miktarda ödeneceği tamamen işçi ile işverenin anlaşmasına bağlı olduğunu, Bu husus iş sözleşmelerindeki genel uygulamanın aksine, herhangi bir sınırlama olmaksızın tarafların özgür iradeleriyle düzenleyebileceği bir husus olduğunu, Bu sebeple, idare tarafından, işçilerin izinli olduğu ve çalışmadığı günlerde müvekkile ödeme yapılmayacağı hususun açık ve net, tereddüt uyandırmayacak bir şekilde, şartnamelere ve sözleşmeye yazılması gerektiğini, ihale konusu işe dair davamız özelinde işçilerin çalıştığı ve izinli olduğu günler, işçilere ödenen yol ve yemek ücreti, puantaj cetvelleri, bordrolar ve müvekkilin hak edişlerinin tamamı idarenini gözetim ve denetimi ve onayı altında gerçekleşmiş ve gerek müvekkil tarafından işçilere, gerekse idare tarafından müvekkile yapılan ödemelerin tamamı bu süzgeçten geçerek neticelendiğini, bu durum, idarenin de ihale dokumanındaki yol ve yemeğe dair hükümleri yukarıda izah edildiği şekilde, yani, herhangi bir kesinti olmaksızın müvekkil brüt asgari ücretin %20'si oranında ödeneceği, müvekkilin ise işçilere fiili çalışılan güne göre ödeyeceği şeklinde anladığını ve uyguladığı ve ihaleye de esasen bu şekilde çıkıldığını gösterdiğini, ihaleyi gerçekleştiren ihale yetkilileri ile ihale sürecini kontrol ve takip eden ihale yetkilileri aynı olduğunu, ihale öncesinde, sürecinde ve sonrasında ihale şartlarını müvekkil ile aynı şekilde anlayan ve esasen müvekkilin bu yönde anlamasını sağlayan, tüm işlemleri bu yönde yapan davacı kurum olduğunu, Nitekim davacı kurumca, dava konusu ihaleler sonrasında gerçekleştirilen aynı mahiyetteki bir başka ihalenin teknik şartnamesinin 6.12. Maddesinde "personelin yıllık ücretli izin kullanmaları durumunda bugünlere dair yemek ve yol ücreti ödenmeyecektir." maddesinin 12. maddesine "çalışan personelin; süreli ücretsiz, idari izinli ve raporlu olmaları durumunda personle puantajda eksik gösterildiğini, yevmiye, yol ve yemek ücret ödenmeyeceğini, personelin uzun süre ücretsiz izinli ve raporlu olması halinde yerine idarenin isteği doğruştsunda yüklenici personel temin edeceğini, temin edilememesi halinde puantajda eksik gösterilir ve hakediş yapılırken bu durum göz önünde buludurularak eksik olan günler için yevmiye, yemek ve yol ücretleri ödenmez maddesinin eklendiği görüştüğünü, Bu madde, düzenlenmenin bu şekilde yapılması gerekiği ve dava konusu ihalelerde bu düzenlemeye yer verilmeyerek, yemek ve yol ücretlerinde herhangi bir kesinti yapılmasının mümkün olmadığını göstermesi açısından son derece önemli olduğunu, Müvekkil ve diğer tüm katılımcılar dava konusu ihalelere, idare tarafından kendilerine işçi ücretlerinin, asıl ücretle birlikte yemek ve yol ücretlerinden herhangi bir kesinti olmaksızın ödeneceği düşüncesiyle teklif vermişdiklerini, Zaten diğer türlü verilen teklifler bedelleriyle ihale konusu işlerin yapılması mümkün olmadığını, İdare, gerek yetkilileri, gerekse kontrol teşkilatı vasıtasıyla, mevzuatın tüm hükümlerine uygun bir şekilde, her türlü hususu denetlemiş ve onay vermediği iş ve işlemlerin tamamı müvekkil tarafından düzeltildiğini, Müvekkilin, işçi ödemelerini, bodrolar ve puantaj kayıtlarının kontrolü sonrası yaptığını, Müvekkile hak ediş ödemeleri ise, yine bu kayıtların ve işçilerin ücretlerine dair banka kayıtlarının kontrolü sonrasında yapıldığını, Dava konusu her bir ihale 1'er yıllık olup, toplamda aralıksız 2 yıl sürdüğünü, ifade edilen kontrollerin ve kabullerin mevcudiyeti de düşünüldüğünde 2 yıl boyunca dava konusu ödemelerin yanlış yapıldığının idare tarafından fark edilemediğini kabul etmek elbette mümkün olmadığını, Bu durum, müvekkile yemek ve yol ücretleri olarak herhangi bir kesinti yapılmaksızın brüt asgari ücrerin %20'si oranında ödeme yapılacağı hususunun idare tarafından da kabul edildiğinin, ihale sürecinin bu şekilde işletildiğinin açık bir göstergesi olduğunu, kesin kabul ve kesin hesap işlemleri yapılmış ve teminat mektupları iade edildiğini, bu işlemler sonrasında müvekkilin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, davacı tarafından yapılan ücret hesaplamasının yanlış olduğunu, Davacı kurum tarafından müvekkile, ... İKN ihale için günlük brüt 13,67 TL ... İKN ihale için ise, brüt 15,61 TL yemek ve yol ücreti ödediğini, Eldeki dava ise, bu ücretlerin işveren maliyetleri hesaplanarak ikame edildiğini, Davacı idare, yapılan fazla ödemenin iadesini talep ederken, hangi gerekçe ile, işveren maliyeti hesaplaması yaptığı tarafımıza anlaşılamadığını, Bu hususa dair ihale evraklarında bir hüküm bulunmadığını, Nitekim, yukarıda davacı idarenin dava konusu ihalelerden sonra gerçekleştirdiği teknik şartnamesini sunduğumuz örnek ihalenin İdari Şartnamesinin 25.3.2. Maddesine "Yemek ve yol giderleri: Sözleşme kapsamında çalıştırılacak her bir personele fiili çalışılan her gün için ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 22,64 TL yol ücreti ve ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 22,64 TL yemek ücreti yüklenici tarafından personele her ay nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterecektir. Ayrıca idarece yükleniciye işveren maliyeti dahil yemek ve yol ödendiği için yüklenicinin hakedişinden kesilmesi gereken yol ve yemek ücretleri işveren maliyeti dahil kesilecektir. İdarece prime esas kazançtan (yemek) istisna olacak tutarlar güncel olan asgari ücret dikkate alınarak hesap edilecektir." maddesinin eklendiğini, Bu durum da, aslında dava konusu ihalelerde işveren maliyetinin dahil edilemeyeceğini açıkça gösterdiğini, taraflar arasında mevcut sözleşme ve diğer ihale evraklarında faize dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, Bu sebeple, faiz miktarı kanuni düzenlemelere göre belirlenecek olup, hizmet alım ihalelerinde yasal faiz uygulaması bulunduğunu, Faiz için KDV talep edilmesi de hukuken mümkün olmadığını, yargılama sonunda davanın reddi, tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
2.KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:
Mahkememizin 24/05/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararında özetle: "Dava dosyası ve tüm içeriği ile taraf vekillerince dosyaya sunulan belgeler ve alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı incelemesi neticesinde; alınan bilirkişi raporunun ihale evraklarının incelenmesi ile oluşturulduğu, bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda ayrıntılı olarak özetlenen bilirkişi raporunda da belirtilen " davacının hazırlamış olduğu sözleşmelerde yol ve yemek ücretleri için sabit bir rakam belirlendiği, fiili çalışılan her gün için ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 13,67.-TL. ve 15,61 TL yol ücreti ve ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 13,67.- ve 15,61 TL. yemek ücreti yüklenici tarafından personele her ay nakdi olarak ödenecek maddesinde belirtildiği üzere, personellere ödeme yapıldığının görüldüğünü, Bordro ve faturaların incelemesinde fiilen çalışılmayan günlerde personellere herhangi bir hususun ihale makamının fiili çalışılan gün ibaresinde yanıltıcı olmadan Dini Tatil, Resmi Tatil, Raporlu Günler, Ücretli İzinler, Ücretsiz İzinler vb. gibi durumlar da hangisinin yemek ve yol ücreti haklarına dahil edilip hangisinin dahil olmadığını belirten bir ibare koyması gerektiği, İhale Makamının bu hususta kusurlu olduğu, Personelin fiilen çalışılmayan gün ile zorunlu çalışılmayan gün ayrımı yapması gerektiği, Yapılan incelemede fiilen çalışılmayan günler için davalı tarafından fatura düzenlenemediği gibi hakkediş de talep edilmediği belirlendiğini, Davacı idarenin Daha sonraki ihalelerde bu durumu açıklıkla gösterir şekilde ihale şartnameleri düzenlediği tespit edildiğini, 4857 sayılı iş kanunu hükümleri gereğince bu maddelerin açıkta olduğu ve herhangi bir net hüküm bulunmaması nedeni ile ihale makamı davacının ihale sürecinde tüm hak ediş ve kabul süreçlerinde bu evrakların elinde olduğu, bunların tamamını kusursuz ve eksiksiz kabul ederek imzalaması ve kesilen toplam faturaların ihale bedellerinin üzerinde olmadığı, İhale sonrasında dosyanın kapatılarak teminat mektuplarının da ihale makamı davacının izni ile davalıya teslim edildiği hususları dikkate alınarak, (ihale öncesinde ve sonrasındaki tüm süreçlerin her iki taraf açısından da kanuna uygun bir şekilde hazırlanıp tamamlandığı dava dosyasındaki belgelerden görülmüş olup bahsi geçen ihaleler sorunsuz bir şekilde tamamlandığı görülmüştür.) ihale makamının günleri belirten ek bir tablo hazırlamadığı fazla ve yersiz olarak kesildiğini, Kanunu ve Tebliğ ve Yönetmelikleri gereğince, idarenin hazırlamış olduğu sözleşme şartnamelerin ilgili maddelerinin incelenmesi neticesinde, davacı idarenin kendi kusurundan kaynaklanan zorunlu çalışılmayan günler için haksız yere iade faturası düzenlediği ve bu fatura üzerinden davalının borçlandırılmasının taraflar arasındaki sözleşme ve ihale şartnamesine ve eklerine aykırı olduğu görüş ve kanaat " mahkememizce de benimsenmiş ve davacının davasının reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.
3.KALDIRMA ÖNCESİ TOPLANAN DELİLER
Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne 07/09/2020 tarihinde yazılan müzekkereye cevabı; istenilen çalışanların aylık ücretlerini gösteren bilgilerin mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
TEİAŞ 9. Bölge Müdürlüğüne 18/05/2021 tarihinde yazılan müzekkereye cevabı; istenilen belgelerin mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
Nitelikli Hesaplama Bilirkişi ... 25/06/2021 tarihli raporunda özetle; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Kamu İhale Genel Tebliği ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği kapsamında EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu ) üzerinden ... (...) .Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen ihaleler kapsamında açılmış olan davanın dava dosyasındaki iddia ve talepler ile sınırlı kalmak kaydı ile yapılan detaylı incelemeler neticesinde; İKN (İhale Kayıt No):... nolu 1.924.169,65.-TL. bedelli 07.03.2017 tarihinde imzalanan Genel Temizlik, Bakım Onarım, Yemekhane-Lokal-Misafirhane-Çay Ocakları Hizmetlerinde Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım Sözleşmesi ile İKN (İhale Kayıt No):... nolu 2.306.176,12.-TL. bedelli 13.04.2018 tarihinde imzalanan Genel Temizlik, Bakım Onarım, Yemekhane-Lokal-Misafirhane-Çay Ocakları Hizmetlerinde Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım Sözleşmesi neticesinde hizmet alımı işlemleri taraflar arasında her iki sözleşmede 12 ay olmak süre ile uygulandığı, İKN (İhale Kayıt No):... nolu 1.924.169,65.-TL. bedelli 07.03.2017 tarihinde imzalanan sözleşmenin 7.maddesinde; MADDE 7.SÖZLEŞME BEDELİNE DAHİL OLAN GİDERLER: yemek ve Yol Giderleri ;Sözleşme kapsamında çalıştırılacak her bir personele fiili çalışılan her gün için ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 13,67 TL yol ücreti ve ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 13,67 TL. yemek ücreti yüklenici tarafından personele her ay nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.' Denilmekte olduğu, İKN (İhale Kayıt No):... nolu 2.306.176,12.-TL. bedelli 13.04.2018 tarihinde imzalanan sözleşmenin 7.maddesinde;MADDE7.SÖZLEŞME BEDELİNE DAHİL OLAN GİDERLER: Yemek ve Yol Giderleri ;Sözleşme kapsamında çalıştırılacak her bir personele fiili çalışılan her gün için ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 15,61 TL yol ücreti ve ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 15,61 TL. yemek ücreti yüklenici tarafından personele her ay nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.' Denilmekte olduğu, Her iki sözleşme içinde İdari Şartnamenin Madde 25 Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler bölümünün, 25.3.2 bendinde Yemek ve Yol Giderleri kısmında yukarıdaki gibi aynı metinler ile ve ; her iki sözleşme içinde Teknik Şartname'nin Madde 4 Çalışma Saatleri ve Personel Ücretleri d bendinde de yukarıdaki gibi aynı metinler ile tanımlamaların yapıldığı, 3.İKN:... nolu ihalede toplamda 13 adet fatura kesildiği bu faturaların KDV hariç bedellerinin 1.837.946,95.-TL. KDV 418 bedellerinin 330.470,27.-TL.Toplamda 2.166.416,26.-TL.olduğu, 297.423,25.-TL. 9/10 Tevkifat kesintisi yapıldıktan sonra Toplam 1.868.993,02.-TL. lik hak ediş hesaplandığı, bu rakamın sözleşmede imzalanan 1.924.169,65.-TL. bedeli aşmadığı, İKN:2018/50673 nolu ihalede toplamda 13 adet fatura kesildiği bu faturaların KDV hariç bedellerinin 2.170.199,23.-TL. KDV %18 bedellerinin 390.635,86.-TL. Toplamda 2.560.835,12.-TL.olduğu, 351.572,27.-TL.9/10 Tevkifat kesintisi yapıldıktan sonra Toplam 2.209.262,83.-TL.lik hak ediş hesaplandığı, Bu rakamın sözleşmede imzalanan 2.306.176,12.-TL. bedeli aşmadığı, Fatura dökümlerinin yukarıda tablo halinde belirtildiği, Faturalara ait olan ödemelerin yukarıdaki tabloda belirtildiği gibi gününde ve zamanında tam olarak ödendiği, Bordrolarda Normal Gün, Hafta Sonu, Bayram Günü, Resmi Tatil, Ücretli İzin, Yıllık İzin, Normal Çalışma , Toplam Gün, Prim Günü şeklinde puantaj yani gün hesaplaması yapıldığını, İlaveler Yemek, Yol, Kazançlar şeklinde ise bordro hesaplamaları yapılmıştır. Prim Matrahı ve Vergi Matrahları , Vergiler , Diğer Kesintiler, Ödenecek Ücretler şeklinde genel puantaj ve bordro düzeni şeklinde hazırlandığı görüldüğünü, Tüm bordrolarda Yemek, Yol ve diğer olmak üzere ilave ödemeler yapıldığı da görüldüğünü,İKN.2017/9866 daki hesaplamalarda Yemek ve yol hesaplamalarında sadece nr.gün hesabı üzerinde 13,67 TL. birim fiyatından hesaplama yapıldığı,İKN... daki hesaplamalarda Yemek ve yol hesaplamalarında sadece gün hesabı üzerinde 15,61 TL. birim fiyatından hesaplama yapıldığı, Mevcut 4857 Sayılı İş Kanunu'nda yol parası ile ilgili bir madde geçmediği, bu konunun sözleşmeler ile belirlendiği, Her iki ihalenin de fatura ve diğer belgeler olan kısımlarının yukarıda detaylı şekilde incelendiği üzere tam ve eksiksiz olarak teslim edildiği, hata ve kusur görülmediği, davacı idare makamı tarafından oluşturulan Kontrol Teşkilatı ve Kabul Komisyonu tarafından onaylandığı, İhale sonrasında ise Teminat Mektuplarının iade edilerek ihale dosyasının kapatıldığı, Yapılan kabul incelemelerinde personellerin fiilen çalışmadığı günlere herhangi bir maaş ve yan ödeme hesabının yapılmadığı, Bunlara ait tabloların yukarıda belirtildiği, TEİAŞ .Bölge Müdürlüğü Tarafından Hazırlanan Fazla Hesaplandığı Belirtilen Yol ve Yemek ücretlerinin, İKN: ... -2017-2018 YILI YOL YEMEK FAZLA ÖDEME ÇİZELGESİ: Hazırlanan tablo 10-31 Mart 2017- Nisan — Mayıs — Haziran — Temmuz — Ağustos —Eylül — Ekim — Kasım — Aralık — Ocak — Şubat — 01-09 Mart 2018 olarak her ay için Yol Gün Sayısı — Yol Ücreti — Yemek Gün Sayısı — Yemek Ücreti - Toplam Fazla Ödenen Yol + Yemek Ücreti (İşveren Maliyeti Dahil) olarak hazırlandığını, Toplam Yol Sayısı 3742 Gün Yol Ücreti 62.678,50.Toplam Yemek Sayısı 3742 Gün Yemek Ücreti 59.577,30.Toplam 120.131,39.-TL. olarak belirlendiği, İKN: ... -2018-2019 YILI YOL YEMEK FAZLA ÖDEME ÇİZELGESİ: Hazırlanan tablo 10-31 Mayıs 2018 — Haziran — Temmuz — Ağustos — Eylül — Ekim —Kasım — Aralık — Ocak — Şubat — Mart — Nisan - 01-09 Mayıs 2019 olarak her ay için Yol Gün Sayısı — Yol Ücreti — Yemek Gün Sayısı — Yemek Ücreti - Toplam Fazla Ödenen Yol + Yemek Ücreti (İşveren Maliyeti Dahil) olarak hazırlandığını, Toplam Yol Sayısı 3465 Gün Yol Ücreti 66.250,80.-Toplam Yemek Sayısı 3465 Gün Yemek Ücreti 62.836,53.-Toplam 129.087,33.-TL. olarak belirlendiği, Fazla hesaplama ile ilgili olarak öncelikle davacı ile davalı arasında özetleri yukarıda olan yazışmaların yapıldığı daha sonra 16.12.2019 düzenleme tarihli ... — sıra nolu — Toplamda 376.365,63.-TL. bedelli — faturalar, kazımdalgic&hotmail.com adresi üzerinden elektronik olarak davalıya tebliğ edildiği, davalının ise bu faturaya 20.12.2019 tarihli Konya .Noterliğinin ... Yevmiye Nolu İhtarnamesi ile süresinde itiraz edildiği, İtirazlar sonrasında fazla hesaplandığı düşünülen ve iadesi istenilen bu nedenle kesilen faturanın itirazı neticesinde durumun yargıya taşındığı, yargıya taşınmadan önce Ara buluculuk merci ile görüşüldüğü ve bu aşamada herhangi bir anlaşmanın sağlanamadığı, Tespitlerinin yapıldığı ve tarafların iddiaları ve talepleri doğrultusunda yapılan ve dava dosyası ve eklerinin tamamının detaylı bir şekilde yapmış olduğum inceleme neticesinde özet olarak; davacının hazırlamış olduğu sözleşmelerde yol ve yemek ücretleri için sabit bir rakam belirlendiği fiili çalışılan her gün için ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 13,67.-TL. ve 15,61 TL yol ücreti ve ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %20 si oranında 26 gün üzerinden günlük brüt 13,67.- ve 15,61 TL. yemek ücreti yüklenici tarafından personele her ay nakdi olarak ödenecek maddesinde belirtildiği üzere, personellere ödeme yapıldığının görüldüğünü, Bordro ve faturaların incelemesinde fiilen çalışılmayan günlerde personellere herhangi bir hususun ihale makamının fiili çalışılan gün ibaresinde yanıltıcı olmadan Dini Tatil, Resmi Tatil, Raporlu Günler, Ücretli İzinler, Ücretsiz İzinler vb. gibi durumlar da hangisinin yemek ve yol ücreti haklarına dahil edilip hangisinin dahil olmadığını belirten bir ibare koyması gerektiği, İhale Makamının bu hususta kusurlu olduğu. Personelin fiilen çalışılmayan gün ile zorunlu çalışılmayan gün ayrımı yapması gerektiği. Yapılan incelemede fiilen çalışılmayan günler için davalı tarafından fatura düzenlenemediği gibi hakkediş de talep edilmediği belirlendiğini, Davacı idarenin Daha sonraki ihalelerde bu durumu açıklıkla gösterir şekilde ihale şartnameleri düzenlediği tespit edildiğini, 4857 sayılı iş kanunu hükümleri gereğince bu maddelerin açıkta olduğu ve herhangi bir net hüküm bulunmaması nedeni ile ihale makamı davacının ihale sürecinde tüm hak ediş ve kabul süreçlerinde bu evrakların elinde olduğu, bunların tamamını kusursuz ve eksiksiz kabul ederek imzalaması ve kesilen toplam faturaların ihale bedellerinin üzerinde olmadığı, İhale sonrasında dosyanın kapatılarak teminat mektuplarının da ihale makamı davacının izni ile davalıya teslim edildiği hususları dikkate alınarak, (ihale öncesinde ve sonrasındaki tüm süreçlerin her iki taraf açısından da kanuna uygun bir şekilde hazırlanıp tamamlandığı dava dosyasındaki belgelerden görülmüş olup bahsi geçen ihaleler sorunsuz bir şekilde tamamlandığı görülmüştür.) ihale makamının günleri belirten ek bir tablo hazırlamadığı fazla ve yersiz olarak kesildiğini, Kanunu ve Tebliğ ve Yönetmelikleri gereğince, idarenin hazırlamış olduğu sözleşme şartnamelerin ilgili maddelerinin incelenmesi neticesinde, davacı idarenin kendi kusurundan kaynaklanan zorunlu çalışılmayan günler için haksız yere iade faturası düzenlediği ve bu fatura üzerinden davalının borçlandırılmasının taraflar arasındaki sözleşme ve ihale şartnamesine ve eklerine aykırı olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
4.KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ
Konya BAM . Hukuk Dairesinin ... esas ve ... karar sayılı kararı ile ;"Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, zorunlu çalışmayan günler yönünden yemek ve yol yardımı yapılmayacağına ilişkin sözleşme ve şartnamelerde bir düzenleme olmadığı kanaati ile rapor tanzim edildiği, ancak raporda davalı yüklenici nezdinde çalışan işçilerin, zorunlu çalışılmayan günler de dahil olmak üzere fiilen çalışmadıkları günlerin belirlenmediği, fiilen çalışılmayan günler nedeniyle davacı tarafça yapılan ödeme bulunup bulunmadığının ve varsa miktarına yönelik bir inceleme yapılmadığı, bu haliyle raporun denetime elverişli ve açıklayıcı olduğunun söylenemeyeceği, ayrıca davacı vekilince rapora karşı yazılı ve sözlü şekilde ile sürülen itirazlar hakkında mahkemece olumlu yada olumuz bir karar da verilmediği anlaşılmış olup, belirtilen nedenlerle ve davacının bilirkişi raporuna itirazlarını da değerlendir şekilde, taraflar arasında imzalan sözleşme ile ihale şartnameleri çerçevesinde, içerisinde kamu ihale mevzuatı konusunda uzman hesap bilirkişi ve emekli sayıştay denetçisinin de yer aldığı yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak, sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü" şeklindeki gerekçe ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
5.MAHKEMEMİZCE KALDIRMA SONRASI TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Kaldırma kararı sonrasında mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi Heyetinin Ankara . Asliye Ticaret Mahkemesi ... Talimat sayılı dosyasına sunmuş olduğu 10/05/2024 tarihli raporunda; "Mahkemece yapılan görevlendirme konusuyla sınırlı olmak üzere, detayları raporun bir önceki bölümünde izah edildiği şekilde, istinaf mahkemesinin kaldırma kararına konu ettiği hususlarla sınırlı olarak, huzurda görülen davaya ilişkin, davacının davalı tarafa yaptığı ödemelerde, fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne miktar olduğu ve davalıdan varsa fazla ödemenin iadesinin / tahsilinin istenip istenemeyeceği, Hususlarında, bilirkişi heyetimizce dava dosyası üzerinde yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 1) FAZLA ÖDEME YAPILIP YAPILMADIĞI, İlgili sözleşme ve eki idari ve teknik şartname hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yemek ve yol ücretlerinin personelin iş başında ve işverenin emrinde olduğu günler için fiili çalışma karşılığında ödenmesi gerektiğinin anlaşılması gerektiği, ancak davalının yıllık izin, ücretli izin, sıhhi izin sebebiyle çalışmamış olan personele yol ve yemek bedeli ödemediğinin davacı tarafından tespit edildiği ve ilgili personelin bordrolarının sair ödeme kısımları incelendiğinde, davaya konu ihaleler nedeniyle davalı tarafından çalıştırılan personele yalnızca fiilen çalışılan günler dikkate alınarak yol ve yemek bedeli ödendiği tespit edildiğinden, yemek ve yol ücretlerinin hakedişlerde 26 gün üzerinden ödeneceği belirlenmekle birlikte, bu ödemelerin fiili çalışma günleri karşılığı olarak ulaşım ve iaşe giderlerine karşılık fiili çalışma şartına bağlı tutulduğunun açık ve net olduğu, Teknik şartnamenin madde-11 Mali Hükümler başlıklı bölümünde açıkça tanımlandığı şekliyle "Aylık istihkak bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) TELAŞ 9. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şefliğince ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir." Hükümlerine göre, davaya konu hizmet alım ihalesinin ve hakedişlerin bu ihalelerin sürelerinin bitmiş olmasının davacı tarafından sözleşme ve şartname hükümlerine göre "fiili çalışma şartına bağlı tutulan yemek ve yol ücreti tutarlarının" puantaj cetvellerinin sözleşme süresi sonrasında kontrol edilmesi neticesinde fazladan ödenmiş olan yol ve yemek ücretleri nedeniyle fazladan ödenen davaya konu fatura muhteviyatı yemek ve yol tutarının davacı tarafından SEHVEN davalıya fazladan ödemesinin yapıldığı; 2) YAPILMIŞ İSE NE MİKTAR OLDUĞU: Detayları dava dilekçesi ekinde yer alan onlarca sayfa dolusu evrak içerisinde iki ihalenin uygulamasına ilişkin aylara ait puantaj cetvelleri içeriğine göre tespit edilmiş ve raporun 9. Sayfasında aylık gün sayıları belirtilmiş sürelere ilişkin olarak, 16.12.2019 tarih ... nolu Satış E Arşiv faturası ...'a gönderilen fatura içeriğinde yer aldığı şekliyle, 318.953,92.-TL ana para turarı ile KDV tutarı 57.411,70.-TL. olmak üzere toplam tutar 376.365,63.-TL davaya konu edilen yemek ve yol ücreti tutarının davacı tarafından davalıya fazla ve yersiz ödenen tutar olarak hesap edildiği; 3) FAZLA ÖDEMENİN İADESİNİN / TAHSİLİNİN İSTENİP İSTENEMEYECEĞİ, Bu bölümde 1) madde de özetlenen gerekçeler ve raporun bu bölümüne ilişkin genel değerlendirmeler kapsamında, Sözleşme, idari ve teknik şartname hükümlerinde davaya konu edilen yemek ve yol ücretinin ancak fiili çalışma karşılığı ödeneceğinin taraflarca önceden kararlaştırıldığı, Yemek ve yol ücretlerinin işe ulaşım ve iaşenin karşılanmasını teminen fiili çalışma karşılığı ödemesinin kararlaştırıldığının taraflarca bilinmesi gerektiği, Davacı idare tarafından davaya konu edilen ve fiili çalışma şartına bağlı kılınan yemek ve yol ücretinin davalı tarafından hizmet alım ihalesi ile çalıştırılan işçilere bordro kayıtlarına göre fiilen ödenmediğinin tespit edildiği ile, Bu durumda normal ihaleden kaynaklı yüklenici karına ilaveten, kamu ihalesine konu hizmet alımı nedeniyle, işçilerin fiili çalışma karşılığı elde etmesi gereken yemek ve yol giderlerinin doğrudan yüklenici karı olacak biçimde neticelendiği huzurda görülen davaya konu işlemde, Yemek ve yol ücreti tutarı olan davaya konu tutarın davacı tarafından talep edilmesi gerektiği," şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları; hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne miktar olduğu ve davalıdan varsa fazla ödemenin iadesinin / tahsilinin istenip istenemeyeceği hususlarındadır.
Dosya kapsamında sunulan belgeler ve bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı tarafın fazla ödeme olarak aldığı aşağıdaki yazılı tutarın iade edilmesi gerektiği anlaşılmış olduğundan davanın kabulü yönünde hüküm kurmak gerekmiş olup temerrüt tarihi fazla ödemelere ilişkin davacı kurum tarafından yazılan yazının davalıya tebliğ edildiği 31/10/2019 tarihine -yazı içeriklerinde karşı tarafa 15 gün verilmiş olduğundan - 15 gün eklenmek suretiyle 16/11/2019 olarak belirlenmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Davanın kabulü ile 306.250,43 TL nin 16/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 20.919,97 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç olan 5.230,00 TL nin mahsubu ile eksik kalan 15.689,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç olan 5.230,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 54,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 10.550,60 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Daha önceki karara istinaden davacı tarafça karşılanmış olan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 49.000,07 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
11-Karar kesinleştiğinde dosya ekinde yer alan 7 adet klasörün (1 çuval) ilgili birime iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/02/2025
Katip ... Hakim ...