T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALI : 2-
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; 27/03/2024 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araç ile davalı ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında davalı sürücünün tam ve asli kusurlu olduğunu, kaza sonucu müvekkile ait araçta değer kaybı, tamirat masrafları, işçilik, parça ve kullanım mahrumiyeti zararlarının doğduğunu, kusurun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, davalı sigorta şirketine 14/03/2025 tarihinde yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, sigorta şirketinin poliçedeki limitlerle bağlı bulunduğunu, müvekkil zararının tazmini amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik araçtaki değer kaybı için 250 TL, tamir/işçilik/parça bedelleri için 250 TL, araç mahrumiyet bedeli için 10 TL olmak üzere toplam 510 TL’nin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini, ayrıca davalı ...’e ait ... plakalı aracın trafik kaydına karar kesinleşinceye kadar cebri icra yoluyla satışı ve üçüncü kişilere devrini engelleyici ihtiyati tedbir şerhi konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; dava konusu trafik kazası nedeniyle müvekkil sigorta şirketi tarafından davacıya ... ’e 12.750,00 TL + 2.550,00 TL KDV, ... ’ya 7.053,93 TL + 1.410,79 TL KDV ve davacı vekiline 25.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam ödemeler yapıldığını, bu ödemelerle müvekkil şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, aksi kanaatte olunması halinde ise sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ayrıca tüm talepler yönünden zamanaşımı def’ini ileri sürdüklerini, hasar tazminatları bakımından 04.12.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni genel şartlara göre bildirim ve eksper çalışmaları yapılarak ödeme gerçekleştirildiğini, yedek parça ve işçilik bedellerinde iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkilin orijinal parça bedelinden sorumlu tutulamayacağını, KDV yönünden de sorumluluğunun bulunmadığını, değer kaybı taleplerinde ise 04.12.2021 tarihli genel şartlardaki formülasyonun uygulanması gerektiğini, bu kapsamda aracın rayiç değerinin, kilometre ve hasar katsayılarının dikkate alınarak hesap yapılması icap ettiğini, teminat dışında kalan hallerin ayrıca araştırılmasını, talep edilen faiz bakımından da ancak temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini belirterek, haksız ve dayanaksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini istemiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi (... , ... ) 23.05.2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; 27/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın sürücüsü ...’in yeterli ve güvenli takip mesafesini korumayarak kazaya sebebiyet verdiği, bu nedenle %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü ...’nın ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Davalı aracın kaza tarihinde ... numaralı ZMMS poliçesi ile ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalandığı, poliçe limitinin araç başına 200.000,00 TL olduğu belirlenmiştir. Davacı aracın onarımı için sigorta şirketi üzerinden hasar dosyası açtırarak anlaşmalı serviste tamirat yaptırdığı, bu kapsamda 23.764,72 TL tutarında ödeme yapıldığı ve bu meblağın hasar masraflarını karşıladığı görülmüştür. Değer kaybı yönünden aracın kaza öncesi ve sonrası rayiç değer farkına göre reel kaybın 30.000,00 TL olduğu, sigorta şirketinin 22/05/2025 tarihinde 25.000,00 TL ödeme yaptığı, bakiye 5.000,00 TL değer kaybı alacağı bulunduğu hesaplanmıştır. Ayrıca aracın makul onarım süresinin 5 gün olduğu, bu süreye göre araç mahrumiyet tazminatının 8.750,00 TL olacağı kanaatine varılmıştır.
3. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun haksız fiile dayalı maddi tazminata ilişkin olduğu görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 49:
"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
TBK madde 50:
"Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır"
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 86/1:
"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur",
KTK madde 85:
“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar”
KTK madde 88:
“Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine TBK madde 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir
Ayrıca davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; davacının mülkiyetine fakat dava dışı sürücü ...'nın kontrolünde olan ... plakalı araç ile davalı ...'in mülkiyetinde ve kontrolündeki ... plakalı araç arasında trafik kazası gerçekleştiği, davacının davalı sigorta şirketine ZMSS şartlarına göre başvurduğu fakat kısmi ödemenin yapıldığı, davacının hasar tazminatı ve mahrum kalma bedelini talep ettiği, kusur bilirkişi tarafından verilen raporun; davalı sürücünün KTK madde 56/1-c güvenli ve yeterli mesafede izleme kurallarına uymadığı bu sebeple yüzde yüz (%100) oranında, dava dışı sürücü ...'nın ise herhangi bir kusurunun olmadığının belirlendiği, davacının sahip olduğu araç yönünden hasar bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin; bakiye hasar bedelinin bulunmadığı, 5.000,00 TL reel değer kaybının bulunduğu ve 8.750,00 TL mahrum kalma bedeli olarak belirlendiği, ilgili kusur ve hasar raporlarının hukuka ve kanuna uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen haksız fiil sebebiyle davalı sürücünün zarar veren diğer davalı sigorta şirketinin ise ZMSS kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları belirlenmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere):
DAVANIN KISMEN KABULÜ İle,
1-) 250,00 TL HASAR BEDELİ TALEBİNİN REDDİNE,
2-) 13.750,00 TL'nin davalı sürücüden olay tarihi olan 27/03/2024'den sigorta firması yönünden 01/04/2025 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti dahilinde) işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-) Kabul miktarı üzerinden hesaplanan toplam 939,26 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin ve ıslah harcı toplamı olan: 615,40 TL'nin masubu ile bakiye 323,86 TL'nin; 117,77 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 206,09 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-) Davacı tarafça yatırılan peşin ve ıslah harcı toplamı olan: 615,40 TL'nin; 223,78 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 391,62 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-) Davacı tarafça ödenen 615,40 TL başvuru harcının kabul ret oranı nazara alınarak 604,41 TL 'sinin; 219,79 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 384,63 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-) Davacı tarafça yapılan 9.000,00 TL masrafın kabul/ ret oranına göre 3.214,29 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 5.625,00 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-) Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-)Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
9-)Karardan sonra yapılacak masrafların % 98,21 oranında (kabul oranı) (% 36 'lik kısmının tüm davalılara müştereken ve müteselsilen, % 63 'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıya müştereken ve müteselsilen) ; % 1,79 oranında (ret oranı) davacıya yüklenmesine,
10-) Artan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
11-) Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 13.750,00 TL vekalet ücretinin 5.000,00 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 8.750,00 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
12-) Davalı sigorta şirketi kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibari ile KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/10/2025
Katip Hakim
-TASHİH ŞERHİ-
Mahkememizin 03/10/2025 tarih ve ... Esas sayılı duruşmasının HÜKÜM bölümünün 2 nolu fıkrasında "13.750,00 TL'nin davalı sürücüden olay tarihi olan 27/03/2024'den sigorta firması yönünden 01/04/2025 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti dahilinde) işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE..." şeklinde SEHVEN YAZILDIĞI ANLAŞILMAKLA;
"13.750,00 TL'NİN;
- 5.000,00 TL'sinin araçta meydana gelen DEĞER KAYBININ davalı sürücüden olay tarihi olan 27/03/2024'den sigorta firması yönünden 01/04/2025 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti dahilinde) işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
- 8.750,00 TL'sinin ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİNİN olay tarihi olan 27/03/2024'den sigorta firması yönünden 01/04/2025 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti dahilinde) işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacıya VERİLMESİNE..."olarak DÜZELTİLMESİNE ilişkin bu tashih şerhi düzenlenmiştir. 18/11/2025
Katip Hakim