T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/768 Esas
KARAR NO: 2022/716
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
DAVALI : ... - ... ...
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
KARAR YAZMA TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit Davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİANIN ÖZETİ : Davacı dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyasıyla takip başlatıldığını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, 01/09/2021 tarihinde ... Yurdu ile Eskişehir'de üniversiteye başlayacağından dolayı anlaştığını, 1 yıllık yurt hizmeti karşılığında 13.500,00-TL'lik senet imzaladığını, toplam ücretten düşülmek üzere 1.000,00 TL'yi makbuz karşılığı ödediğini, 25/09/2021 tarihinde odayı teslim edeceklerini söylemelerine rağmen anılan tarihte odanın teslim edilmediğini, aradığında ise aparttın kullanımda olmadığını öğrendiğini, şartlara uyulmadığından sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiğini, yönetimin fesih işlemi yaptığını ve ödenen peşinatın iade edileceğini söylediklerini, apartda da hiç kalmadığını, 12/10/2022 tarihinde yazıyı iadeli taahhütlü olarak yönetime gönderdiğini, ödediği peşinatın iade edilmesi için gereken bilgileri verdiğini, 15/10/2021 tarihinde Karesi Kaymakamlığı İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına başvurarak ücret ve sözleşmenin iptalini talep ettiğini, ödediği peşinatın da tarafına iadesinin yapılmadığını, ... Öğrenci Apartı ile yapılan sözleşmeye konu 13.500,00 TL olan borcun 1.350,00 TL'lik 10 taksit halinde ödeneceğini, bu sebeple senedin teminat senedi olduğunu, yurttan herhangi bir hizmet almadığından senedin bedelsiz olduğunu, alacaklı olarak gösterilen ...'i tanımadığını, alacaklı ile ticari ilişkisi olmadığını, konu ile ilgili olan bedelsiz senedi kullanma suçundan Konya Cumhuriyet Başsavcılığına şikayetçi olduğunu, Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyası ile yapılan takip nedeniye borçsuzluğunun tespitini, davalının takibinin tedbiren durdurulmasını, haksızlık nedeniyle dava konusu alacağın en az %20 si oranında tazminat ödemesini ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; bedelsiz kalan senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulan 01/10/2021 tarih ve 13.500,00-TL bedelli senetten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı husunda olduğu hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Davacı yanca bildirilen deliler toplanılmış, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası UYAPtan celbedilmiş, senet sureti, tahsilat makbuzu, yazışmalar ve tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.
İşbu dava yönünden öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı hususu üzerinde durulması gerekmektedir.
6100 sayılı HMK'nın 1.maddesinde; Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir” hükmüne yer verilmiştir. 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 S.Y. ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5.maddesinin 3.fıkrası değiştirilmiş ve "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmü getirilmiştir. Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılmış ihtisas mahkemesi haline getirilmiştir. Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.nun 4/1. Maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ..."denilmek suretiyle bu madde de sayılan taraflar tacir olmasa veya ticari işletmeye ilişkin olmasa da ticaret mahkemelerinde bakılacak davalar sayılmıştır.
Davacı taraf tacir olmayıp, esasen kök ilişki davacının ... Yurdunda kalmak istemesi nedeniyle ve fakat kalamaması üzerine verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine yöneliktir.
Bu nedenle davacısı tacir olmayan ve mutlak ticari dava olarak da nitelendirilmesi mümkün bulunmayan huzurdaki davada Ticaret Mahkemeleri görevli olmayıp, Tüketici Mahkemeleri görevlidir. Nitekim bu mahiyetteki uyuşmazlıklardan sebep açılan davalarda Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğuna ilişkin emsal ilamlardan aşağıda ayrıca bahsedilecektir.
Tüketicinin Korunması Hakkındaki 6502 sayılı ve 7/11/2013 tarihli kanunun;
3/1-k maddesinde tüketici; Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
3/1-i maddesinde satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
3/1-l maddesinde tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemler "tüketici işlemi" olarak kabul edilmiştir.
Aynı kanunun 73/1 maddesinde " Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda" tüketici mahkemelerinin görevli olduğu ifade edilmiş, 83/2 maddesi de "taraflardan birinin tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez." Hükmünü amirdir.
Diğer taraftan tüketici işleminden kaynaklanan bir uyuşmazlığın veya sözleşmenin T.T.K'.nın 4 ve 5.madde hükümleri kapsamında kalan, kanunda özel olarak düzenlenen ve ticari dava sayılan bir sözleşmeden kaynaklanmasının bu açıdan herhangi bir önemi de yoktur. Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olduğundan (H.M.K. md.1) yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilir. (Yargıtay .HD'nin 07/03/2018 tarih ve ... Esas ... Karar)
Mahkemelerin görevi dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gerekmektedir. HMK.’nun 1.maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla belirlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.
28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun”un (TKHK) 2. maddesinde kanun'un kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinin (l) bendinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.
6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tükecici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birinin tükecinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenlene olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir. Bunun yanında aynı yasanın 83. maddesi uyarınca, eğer taraflardan bir tanesi tüketici ise onun yaptığı işlemler ile ilgili olarak diğer yasalarda bir düzenleme varsa, buna rağmen bu işlemin tüketici işlemi olduğu ve bu yasanın görev ve yetkiye dair olan düzenlemesini engellemeyeceği, belirtilmiştir.
Somut olaya bakıldığında esasen kök ilişki 6502 sayılı Yasanın 3/1. maddesi kapsamında kalan tüketici işlemlerinden kaynaklanmaktadır. 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı "Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun"un yürürlükte olduğu işbu davada Tüketici Mahkemeleri görevlidir.
Nitekim benzer mahiyetteki uyuşmazlıklara ilişkin olarak;
Yargıtay .Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı ve 24/12/2010 tarihli ilamında kurs ücretinin talep edildiği bir davada Tüketici Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermiştir.
Yine Yargıtay . HD.'nin ... E, ... K. Sayılı ve 09.11.2009 tarihi ilamında, Yargıtay . HD.'nin ... E, ... K. Sayılı ve 14.11.2011 tarihi ilamında, Yargıtay . HD.'nin ... E, ... K. Sayılı ve 09.03.2012 tarihi ilamında Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasındaki temel ilişkinin tüketici işlemi olduğu ve tüketici işlemlerinden kaynaklı davalara Tüketici Mahkemelerince bakılması gerektiği, mahkemece görev hususunun yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden ve de mahkemenin açılan davada görevli olması hususu HMK 114/1-c maddesi gereğince dava şartı olarak düzenlendiğinden dolayı, davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Açılan davada mahkememiz görevsiz olduğundan dolayı davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-) H.M.K.'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, verildiği anda kesin olan kararlarda kararın tebliği tarihinden, süresinde kanun yoluna başvurulmadığından kesinleşen kararlarda kararın kesinleştiği tarihten ve kanun yoluna başvurulan kararlarda da kanun yolu başvurusunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren yasal iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halindedava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Belirtilen iki haftalık süre içinde talepte bulunulmaması veya süresinden sonra talepte bulunulması halinde mahkememizce re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar (ek karar) verileceğinin taraflarca bilinmesine,
3-) H.M.K.'nun 331/2. maddesi gereğince harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece bir karara bağlanmasına, görevsizlik kararından sonra dosyanın Konya Nöbetçi Tüketici Mahkemesine Gönderilmemesi halinde talep üzerine mahkememizce verilecek ek karar ile yargılama giderleri ile harç hususunun karara bağlanmasına,
Dair; Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/11/2022
Katip ...Hakim ...