T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR : 1-
2-
VEKİLLERİ:
DAVALI : 3-
VEKİLİ:
DAVALI : 4-
VEKİLİ:
DAVALILAR : 5-
6-
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
KARARIN MAHİYETİ: GÖREVSİZLİK
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... , sevk ve idaresindeki plakasız motosikletle, 03.07.2023 günü saat 17:00-18:00 saatleri arasında, Konya İli ... İlçesi ... Mah. ... Sk. 'da seyir halinde iken ... Sk. kesişimde; davalı ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışmış ve neticede yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir. Müvekkil ... , plakasız motosiklette yolcu konumda iken kaza sebebiyle hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, kazada ciddi anlamda yaralanan müvekkil bedelsel zarara uğradığını, çalışma gücü azalmış ve tedavi giderleri harcamak zorunda kalmıştır. Öte yandan yaşadığı acı sebebiyle kişilik hakları ihlal edilen müvekkil, manevi olarak da yıpranmıştır. Bu zararların tazmini için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, geçici ödemenin talebinin kabulü ile daha sonra maddi tazminattan mahsup edilmek üzere davalılardan ... , ... , ... , ... Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketinin müteselsil sorumlu olacağı şekilde 50.000 TL geçici ödeme yapmasına, davalılardan ... , ... , ... , ... Ticaret Limited Şirketini yönünden yargılama süresi içerisinden geçerli olmak üzere adlarına kayıtlı araç ve taşınmazların devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile HMK m. 107 'ye göre artırılmak kaydıyla şimdilik; 10.000 TL sürekli iş göremezlik, 1.000 TL geçici iş göremezlik, 1.000 TL bakıcı gideri, 1.000 TL tedavi giderleri tazminatlarının; davalılardan ... , ... , ... , ... Ticaret Limited Şirketi yönünden kaza tarihininden itibaren işleyecek avans faiziyle, ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsil sorumlu olacağı şekilde tahsiline, maddi zararın, ZMMS poliçesiyle teminat altına anılan limitleri aşması halinde artan kısmının, davalı ... Sigorta Şirketinden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsil sorumlu olacağı şekilde tahsiline, talep edilen manevi tazminatın 50.000 TL 'sinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sigorta Şirketinin sorumlu olacağı şekilde; 200.000 TL manevi tazminatın kaza tarihininden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalılardan ... , ... , ... ve ... Ticaret Limited Şirketinin müteselsil sorumlu olacağı şekilde tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın müvekkiller açısından reddine, dava açılmasına müvekkil sebep olmadığından yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücreti davacı üzerinde bırakılarak karar verilmesini saygı ile vekaleten beyan ve talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Müvekkil şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; müvekkillerimize karşı açılmış bulunan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekilinin davalı aleyhine Tazminat davası açtığı görülmüştür.
6102 Sayılı TTK'nın 4. maddesi; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. 2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler." 5. Maddesi gereğince; "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder."
Mahkemelerin görevlerine ilişkin düzenlemelerin 6100 sayılı HMK.nun 1.2.3.4. maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 2.maddesinde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlendiği, yine 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 Sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5/3.maddesinde; "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılarak genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun kabul edildiği, yine 6102 sayılı TTK.nun 4. Maddesinde Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK.nun 114.ve 115.maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğunun, aynı kanunun 115.maddesinde mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağının ve taraflarında her zaman ileri sürebileceğinin, dava şartlarının noksan olması halinde davanın usulden reddine karar verileceğinin, HMK'nun 138/1.maddesinde mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Eldeki dava ile ilgili olarak 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır.
HMK'nın 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır hükümleri bulunmaktadır.
HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır.
HMK'nın 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde; "İşbu davada: davalı ... ve ... sorumluğu, kazanın meydana gelmesindeki kusurları sebebiyle TBK m.49 vd. düzenlenen haksız fiil hükümlerine; davalı ... Ticaret Limited Şirketinin sorumluğu, ... plakalı aracının maliki olduğundan dolayı KTK m. 86'da düzenlenen işletenin sorumluğuna; davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin sorumluğu, ... plakalı aracın mali sorumluluk sigortasını ... numaralı ZMMS ile üstlendiği için KTK m.91 vd. hükümlere; davalı ... Sigorta Şirketi sorumluğu, ... plakalı araç hakkında düzenlediği ... numaralı genişletilmiş kasko poliçesine; davalı ... sorumluluğu ise TMK m. 369 vd. düzenlenen ev başkanın sorumluğu hükümlerine dayanmaktadır." şeklinde bildirdiği,
4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4/1. maddesinde; "22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun Üçüncü Kısım hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 3.12.2001 tarihli ve 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava ve işler," şeklinde düzenleme yapıldığı,
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 369. Maddesinde; "Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Zorunluluk hâlinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.
" şeklinde düzenleme yapıldığı,
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 37. Maddesinde; "hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz." şeklinde düzenleme yapıldığı,
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05/05/2004 tarih ve ... Esas ... K. Sayılı ilamı; (Özü: davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu durumlarda, bunlar hakkında birlikte açılan davalar, birbirinden bağımsız olduğundan görevli mahkemenin her bir dava bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmekte ise de ihtiyari dava arkadaşı durumundaki davalılardan biri (veya birkaçı) hakkındaki dava genel mahkemenin diğeri(veya diğerleri) hakkındaki dava özel bir mahkemenin görevine giriyorsa, davaların aynı dava dilekçesi ile özel mahkemede açılması gerekir.)
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 12/12/2017 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı (... : 4721 Sayılı TMK'nın 369. Maddesinde ev başkanının, ev halkından olan küçüğün verdiği zarardan alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğu veya bu dikkat ve özen gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engellemeyeceğini ispat etmedikçe sorumlu olacağı düzenlenmiştir...Uyuşmazlığın Aile Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekmektedir.)
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 24/01/2019 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı( ... : "Davalıların velayeti altındaki ... ehliyetsiz araç kullanmak suretiyle tam kusurlu olarak ... kullandığı motorsiklete çarpması sonucu ölümlü ve yaralamalı trafik kazası yaşandığı, davalı tarafın 15 yaşındaki bir çocuğun araç kullanmasına izin verdiklerini... TMK'da düzenlenen ev başkanının sorumluluğunun olduğunu ve hukuki sorumluluklarının bulunduğunu, kaza anında davalılara ait aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve Kaskosu olmadığını, bu nedenle Güvence Hesabı'na dava açtıklarını..." İş bu davanın İstanbul Anadolu 16. Aile Mahkemesinde görülmüş olması)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... Esas ... Karar sayılı kararı da benzer mahiyette olduğu anlaşılarak,
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... Esas ... Kararında; "4722 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun hükümleri arasında 4721 sayılı Kanunun 369. Maddesine dayalı davaların Aile Mahkemelerinde görülmesini ve yukarıda açıklanan yasal hükümlerin uygulanmasını engelleyen ayrık bir düzenleme de bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; 4721 sayılı kanunun 369. Maddesi, kanunun ikinci kitabının ikinci kısmında yer almakla, bu maddeye dayalı aile hukukundan doğan uyuşmazlıkların çözümü de "Aile Mahkemeleri'nin görev alanına girmektedir." bildirildiği anlaşılmakla,
Somut olayımızda; davacı yanın davasının temeli aile başkanın sorumluluğuna dayanmaktadır. Ticaret Mahkemesi kendi alanında ihtisas mahkemesidir. Aynı şekilde Aile Mahkemesi de ihtisas mahkemesidir. Bu durumda iki özel Mahkemenin görev değerlendirmesini yaptığımızda, YHG kararı da dikkate alındığında somut olayımız için Aile Mahkemesi daha özel bir Mahkemedir. Dolayısıyla görev ve yetkili Mahkeme Aile Mahkemesidir.
Tüm dosya kapsamı, dosyadaki mevcut delil durumu, bilgi ve belgeler, Yüksek Yargıtay kararları, ve kanunun yukarıdaki maddeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde Konya Nöbetçi Aile Mahkemelerinin görevli olduğuna dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE
1-Dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2- Konya Nöbetçi Aile Mahkemelerinin GÖREVLİ olduğuna,
3-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurması halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,
4-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kanun yoluna başvuru halinde bu başvurunun reddi halinde red kararının veya görevli yargı yerinin belirlenmesi halinde bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurması halinde dava dosyasının Konya Nöbetçi Aile Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, bu süre içerisinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,
5-6100 sayılı HMK.nun 331/2.maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin davaya görevli mahkemece devam edilmesi halinde görevli mahkemece, aksi takdirde talep halinde mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalıların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/06/2024
Katip Hakim