T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -...- ...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVALI : ... -...- ...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının araç kurtarma ve çekme işleri ile uğraştığını, 2023 yılı Mayıs ayında davalının ... adresli internet sitesinde ilana koymuş olduğu oto kurtarıcı taşıyıcı aracı gördüğü ve satın almak için davalıya ulaştığını, yapılan görüşmelerde davalının kasanın ilanda da yazılı olduğu gibi sıfır olduğunu söylediğini, davacının aracı almak için gittiğinde gerekli özeni göstererek aracı incelediğini ve sıfır olduğuna kanaat getirip aracı almaya karar verdiğini, alınan aracın... plakalı (yeni plaka ... ) ... marka 2009 model ... tipli araç ve monte edilmiş halde bulunan araç kurtarma ekipmanı olduğunu, 2 adet kurtarıcı taşıyıcı aracın 1750000 sayılması ve müvekkilin 50000 TL değerinde bono düzenlemesi ile toplam 1800000 TL bedele aralarında anlaştıklarını, davacının Beyşehir'e araçları götürdüğünü, aynı gün Beyşehir . Noterliği'nde hem davacıya ait araçların davalıya satışı hem de dava konusu aracın davacıya satışı yapıldığını, düzenlenen bononun davalı tarafından icra takibine konu edildiğini ve müvekkilini tarafından davalıya ödendiğini, müvekkili tarafından davalıya satışı yapılan araçların davalı tarafından satış ilanlarında paylaşıldığını, müvekkilinin araçla Tavşanlı'ya geldikten bir süre sonra kasayı yıkadığını ve kurulama yaparken kasada boya kırığı fark ettiğini, sıfır kasa olarak bildiği için araçta bilgileri bulunan ... isimli şirketi aradığını ve bilgi almak istediğini, şirket yetkililerinin kasasının sıfır olmadığını, çekme yaparken kırılmış olan kasayı kendilerinin tamir ettiğini ve servis kayıtlarının bulunduğunu söylediklerini, şirketle görüşmesinden sonra müvekkilinin davalıyı aradığını ve durumu anlattığını, davalının sattığı aracı geri almayacağını söylediğini, araçtaki ayıbın tespiti için müvekkili tarafından Tavşanlı . Asliye Hukuk Mahkemesine delil tespiti başvurusu yapıldığını, ... değişik iş numaralı dosyada alınan 09/09/2023 tarihli raporda bilirkişinin araçtaki ayıbı gereki teknik inceleme neticesinde fotoğraflayarak tespit ettiğini, ... arabuluculuk numaralı dosya kapsamında yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığını, kasanin tamir edilmesi kesin bir çözüm sunmayacağından onarım veya bedelde indirim seçeneklerinin müvekkilinin zararını gidermeyeceğini, aracı iade etmeye hazır olduklarını, müvekkilinin sözleşmeden döndüğünü beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000 TL bedelin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçsinde özetle; taraflar arasındaki satımın ticari nitelikte olduğunu, davalının ikametgahının Konya ili Beyşehir ilçesinde olduğunu, satış sözleşmesinin Beyşehir ilçesinde yapıldığını, davada görevli ve yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyanın görevli ve yetkili Konya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, müvekkili tarafından davacıya satılmış olan ... plakalı aracın ayıpsız olarak davacıya teslim edildiğini, araç satılırken davacı tarafından araç ve kasasının kontrol edildiğini, sonra da davacı tarafından müvekkiline herhangi bir ayıp bildirimi yapılmadığını ve ihtarda bulunulmadığını, satış sonrasında davacı tarafından borcun bir kısmı ödenmediği için taraflar arasında borca ilişkin görüşmeler ve mesajlaşmalar yapıldığını, fakat davacı tarafın herhangi bir ayıptan bahsetmediğini, satım konusu aracın müvekkilindeyken kesinlikle tamir görmediğini, araç tamir gördüyse dahi satımdan sonra davacının elindeyken görmüş olabileceğini, dava konusu aracın 1.800.000 TL bedelle satıldığı iddiasının doğru olmadığını, aracın 1.500.000 TL bedelle satıldığını, satıma konu aracın satış tarihi 01.06.2023 tarihinden bu yana davacı tarafından kullanıldığını, davacı taraf sözleşmeden dönmek istiyorsa araçtan faydalanmayı bırakarak aracı müvekkiline teslim etmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
ÖNCEKİ YARGILAMA:
Dava ilk olarak Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemesine açılmış olup anılan mahkemenin ... esas ve ... karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Yetkisizlik kararı sonrasında dosya Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesi esasına kaydedilmiş olup yapılan yargılama sonunda anılan Mahkemenin ... Esas ve ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Her ne kadar görevsizlik kararında "Somut olayda; uyuşmazlığın davalı tarafından davacıya satılan ... Marka 2009 Model Pro 522 LHT 6X2 tipli araç ve monte edilmiş halde bulunan araç kurtarma ekipmanında gizli ayıbın varlığından kaynaklı alacak talebinden kaynaklanmakta olduğu, UYAP sisteminden alınan iş yeri tescil bilgilerinde davacının çekici ve yol yardım faaliyetine ilişkin iş yeri tescil kaydının yer aldığı, davalının pansiyon işletmesi, nakliyecilik ve karayolu ile şehirler arası yük taşımacılığına ilişkin iş yeri tescil kayıtlarının yer aldığı, dava dilekçesinde de davacının araç kurtarma ve çekme işleri ile uğraştığının beyan edilmiş olması hususları göz önüne alınarak iki tarafı da tacir olan iş bu davada ticaret mahkemelerinin görevli olduğu sabittir" açıklamalarına yer verilmişse de Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ve ... karar sayılı dosyası kapsamında yapılan araştırmada davacının ticaret sicilinde kaydının bulunmadığı ve vergi bakımından işletme esasına göre defter tuttuğu ve dahi 07/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda da davacının esnaf olduğu tespiti yapılmıştır.
Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).
Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.
Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.
Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.
Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.
Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.
Bu durumda eldeki somut davaya bakıldığında; Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ve ... karar sayılı dosyası kapsamında yapılan araştırmada davacının ticaret sicilinde kaydının bulunmadığı ve vergi bakımından işletme esasına göre defter tuttuğu ve dahi 07/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda da davacının esnaf olduğu tespiti yapılmakla davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.
Bu hali ile bu davalara bakma görevinin Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE.
2-Daha önceden görevsizlik kararı veren BEYŞEHİR . ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA.
3-Mahkememiz ile adı geçen mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan işbu görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde varsa gider avansından harcama yapılarak resen; gider avansı bulunmadığı takdirde talep edilip gerekli posta giderlerinin verilmesi halinde GÖREV UYUŞMAZLIĞININ ÇÖZÜMÜ (MERCİ TAYİNİ) İÇİN DOSYANIN KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE.
4-HMK nun 331. maddesi gereğince harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece bir karara bağlanmasına.
5-İşbu karar duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda verildiğinden ve talep olmadan gerekçeli karar tebliğe çıkarılamayacağından varsa gider avansından gerekli harcama yapılarak; davanın karara bağlandığı ve talep halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğe çıkarılabileceği hususlarının tüm taraflara tebliğine.
6-Artan gider avansının dosyasına aktarılmasına.
Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere evrak üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 14/05/2025
Katip ...Hakim ...