T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
KARAR YAZMA TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Müvekkiline ait ... plaka numaralı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı ... plaka numaralı araç arasında 28.03.2024 tarihinde Konya ili ... ilçesi ... Mah. ... Sokakta maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre ... plakalı araç %100 kusurlu olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybının giderilmesi için davalı sigorta şirketine 09.01.2025 tarihinde müvekkil vekaletnamesi ile ... kep.tr adresinden, ... kep.tr adresine başvuru yapıldığını ve işbu başvurunun aynı gün 09.01.2025 tarihinde davalı sigorta şirketine ulaştığını ve okunduğunu, 18.02.2025 tarihinde müvekkili ile davalı arasındaki ihtilafın giderilmesi için Konya Arabuluculuk merkezine başvurulduğunu, arabuluculuk bürosu tarafından ... dosya numarası verilerek dosyada Arabulucu ... görevlendirildiğini ve taraflar oturuma çağrıldığını , ancak sigorta şirketi ile müvekkil arasında anlaşma sağlanması mümkün olmadığını, görüşme sonucunda anlaşamama olarak sürecin tamamlandığını, oluşan hasar sigorta şirketleri tarafından karşılanmış olmasına rağmen müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı sigorta şirketi tarafından ödenmediğini, müvekkilinin aracı 2020 model ... marka olduğunu, malum olduğu üzere bu derece büyük bir hasara uğrayan araçların piyasa rayiçlerinde, çok ciddi miktarda düşüşler meydana geldiğini, dolayısıyla müvekkilinin hiçbir kusuru olmadığı kaza sebebiyle aracında meydana gelen değer kaybı nedeniyle de çok ciddi bir zararı bulunduğunu, bu hususun yargılama aşamasında alınacak bilirkişi raporu ile de sabit hale geleceğini, davalı sigorta şirketinin ... plaka sayılı aracın ... poliçe numarası ile 15.11.2024 bitiş tarihli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı konumunda olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, ... plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı aracına çarpması sonucunda, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla sigorta şirketine başvuru tarihi olan 09.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bilirkişi raporu sonrası tam olarak tespit edildikten sonra arttırılmak (HMK 107) üzere şimdilik 100,00 TL’nin davalıdan tahsiline, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 15/11/2023 - 15/11/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limiti araç başına 200.000 TL olup müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, sebepsiz zenginleşme teşkil eden ödemelere ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmakla ve kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirket tarafından ödeme yapılmış olup tüm sorumluluk yerine getirildiğini, ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 1518041023 numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 15/11/2023 - 15/11/2024 vade tarihli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, huzurdaki yargılamaya konu kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından 200.000,00 TL teminat limitli ... numaralı trafik poliçesi kapsamında; davacı tarafa ait ... plakalı aracı onaran kasko sigortacısı ... Sigorta A.ş.ye 30.07.2024 tarihinde olarak 114.586,74 TL maddi hasar tazminatı, davacı hak sahibi ... 'a 7.02.2025 tarihinde 50.000 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 164.586,74 tl ödendiğini, böylelikle, kaza tarihi itibariyle 200.000 TL olan poliçe teminat limitinden yapılan ödemeler neticesinde 35.413,26 tl kalmıştır. bu bağlamda poliçe teminat limiti doğrultusunda değerlendirme yapılmasını talep ettiklerini, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasını; tespiti halinde davanın reddini talep ettiklerini, ikrar anlamına gelmemek üzere müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini, itirazları baki kalmakla birlikte kabul anlamına gelmemesi kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihi esas alınması gerektiğini, davacı tarafa ait aracın işbu davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, nitekim davacı yana ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması veya araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağını, aracın ağır hasar halinin olup olmadığı tespit edilmelidir. aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı talebinin reddi gerekmektedir. davacıya ait aracın kilometre ve tescil bilgilerinin celp edilmesini talep ederiz. nitekim aracın kilometre ve yaş bilgisi davaya konu taleplerin tespiti için önem arz ettiğini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkil şirketin kdv’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken kdv ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına kdv dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulü mümkün olmamakla talebin reddi gerektiğini, müvekkili şirkete yapılan başvurunun usulüne uygun gerçekleştirilmediği için temerrüde düşüldüğünden bahsedilemeyecek olup başvuranın faiz isteme hakkı bulunmamaktadır. ekspertiz ücretine ilişkin talebin reddedilmesi gerektiğini, davacının arabuluculuk için vekalet ücreti talep etmesi haksız ve hukuka aykırıdır. işbu talebin reddedilmesini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle aleyhteki tüm hususları reddetmek suretiyle, fazlaya ve başkaya ilişkin hakları ihbar, dava, talep ve şikayet hakları saklı tutarak; İhbar olunan müvekkil hakkında hüküm kurulmamasına, müvekkil şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 23/08/2024 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak davacının aracında meydana gelen varsa değer kaybı bedeli tazminine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP üzerinden 28/03/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan 25/03/2025 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 08/07/2025 tarihli raporundan özetle;... otomobil sürücüsü ... bu kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı kusurunun %0 olduğu, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 70.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 50.000,00 TL'lik ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 20.000,00 TL olacağı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı sigorta şirketinin ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 03/11/2025 tarihli dava ıslah dilekçesinden özetle: ... plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı aracına çarpması sonucunda, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin 100,00 TL değer kaybı tazminatını artırarak, 20.000,00 TL değer kaybı tazminatının sigorta şirketine başvuru tarihi olan 09.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükeltilmesine. artırılan arttırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalıya tebliğ edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa bakiye değer kaybı bedelinin tahsiline ilişkindir. Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdürler. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 22/01/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ İLE;
- Davacının 28/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 20.000,00TL bakiye değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ŞİRKETİ'nden (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 22/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.366,20-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harcın ve 339,85-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 410,95-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Hazine tarafından karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harç ve 339,85-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.570,65-TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan 127,50 -TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 7.215,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 13/11/2025
Katip Hakim