T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALI : 2-
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
KARAR YAZMA TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 26/09/2024 günü davalı ... Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın Antalya Yolu üzerinde, davacı müvekkil ... sevk ve idaresinde müvekkile Ait ... plakalı araca çarpması sonucu, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı sürücü kazaya tam (%100) kusurlu hareketi ile sebebiyet verdiğini, bu nedenle davalıların ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda müvekkili nezdinde doğan maddi zararı tazmin etme yükümlülüğü bulunduğunu, taraflarınca dava şartı olarak hem sürücü hem de araç işleteni yönünden zorunlu arabuluculuğa başvuru yapıldığını, başvurularının anlaşamama ile sonuçlandığını, müvekkilinin kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında ve yetkili servisinde yaptırdığını, kaza gerçekleşene kadar geçen süreçte aracın herhangi bir parçası değişmediği gibi kaporta ve boyasında herhangi bir kusur, çizik dahi olmadığını, kaza sonucu araçta motor kaputu, ön tapon, tampon far braketi sağ, ızgara, kapak, hava kılavuzu, horn, ön panel, far komple sağ, far bağlantı ayağı uzun, radyatör havalandırma braketi, ön tampon demiri, emici braket, çapraz eleman, sol emniyet kemeri, sağ emniyet kemeri, airbag kontrol ünitesi, srs program, ön panel ve birçok muhtelif yerler değişmiş ve onarım görmüştür, araç ciddi bir boyama işlemine tabi tutulduğunu, kazaya uğraması neticesinde aracın değerinde bir düşme yaşanacağını, bu durumun aracın 2.el satış bedelinin de ciddi şekilde düşmesine neden olacağını, müvekkilinin aracı, 2014 Model ... XC60 2.2 D4 Premıum Geartronic marka olup modelinin full sınıfı olduğunu, aracın kaza tarihi itibariyle 110.751 KM'de olup araçta kazadan önce herhangi bir değişen, boyanan parça, hasar kaydı olmadığını, ancak kazanın ardından müvekkilinin aracının piyasa değerinde çok büyük bir azalma söz konusu olduğunu, müvekkilinin hiçbir kusuru olmaksızın aracında böyle bir değer kaybının yaşanması nedeniyle bu maddi zararın, Sayın Mahkeme tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkile ait ... plakalı aracın değer kaybı, amortisman kaybı ve yokluk giderinin belirlenerek davalılardan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, meydana gelen trafik kazasında sigorta şirketinin ödeme yapma işlemi ve kusur durumu netleşmeden aracın tamir işlemine geçilemediğini, dava tarihi itibari ile araç yaklaşık 40 gün kazalı şekilde beklediğini ve 06/09/2024 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, aracın tamir sürecinde müvekkilinin aracı hiçbir şekilde kullanamadığını, müvekkilinin aracını kullanamadığı süre içinde aracın kullanamamasından ve bu süreçte ulaşımını başka araçlarla sağlamak durumunda kalmasından kaynaklanan bir maddi zarara maruz kalmış olduğundan; uygulama ve doktrinde araç mahrumiyet bedeli, ikame araç bedeli, kazanç kaybı olarak nitelendirilen maddi zararın, davalılar tarafından giderilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, mahkemece tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkiline ait ... plakalı aracın kaç günde eski haline getirilebileceği ve bu süreçte müvekkilinin kendi aracıyla aynı özellikteki bir aracı kiralama bedellerinin belirlenerek davalılardan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle haklı davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle hüküm altına alacağın tahsil edilememesi riskine karşılık olay esnasında esnasında davalı sürücünün kullanımında olan ve aynı zamanda davalılardan ... Tur Turizm Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi adına kayıtlı olan ... plakalı aracın trafik kaydına, davalıların tüm taşınır ve taşınmazlarına ve banka hesaplarına kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. Şahıslara devri engelleyici nitelikte “ihtiyati tedbir” şerhi konulmasına, meydana gelen trafik kazası nedeniyle toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek şimdilik müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen ve ödenmeyen “değer kaybı” için 5000,00-TL ve "araç mahrumiyet bedeli" için 1000,00-TL olmak üzere toplamda 6.000,00-TL maddi tazminat tutarının davalı işleten ve davalı sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Müvekkil şirket adına kayıtlı ... Plakalı araç sürücüsü tarafından ise kaza tespit tutanağında trafik lambasının kendisinin fiziki olarak görülmesi mümkün olmaması sebebiyle ışığı görmediğini davacı tarafın müvekkil şirkete ait araca çarptığını belirttiğini, mahkemece takdir edileceği üzere huzurdaki davada davacı tarafça değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli talep edilmişse de huzurdaki davada öncelikle kusurun tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete ait sürücüsü meydana gelen trafik kazasında kusurlu olmadığını, iş bu sebeple de öncelikle dava konusu kazanın meydana geldiği Konya İli, Meram İlçesi Yaylapınar Semti , ... Yolu, ... Cadde Kavşağı'na ait mobese kayıtlarının Konya Emniyet Genel Müdürlüğü'nden celbini talep ettiklerini, gelen kayıtlar doğrultusunda da öncelikli olarak kusur yönünden tespit yapılması gerektiğini, gerçekleşen trafik kazasında müvekkil şirkete ait araç zarar görmüş olup dava açma haklarını saklı tuttuklarını, davacı tarafça tahsil edilememesine karşılık ... plakalı aracın trafik kaydına ve davalı araç sürücüsün ve işletenin tüm taşınır taşınmazlarına, banka hesaplarına kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yolu ile satışı ve 3.şahıslara devri engelleyici nitelikte ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiğini, ancak iş bu tedbir talebi yerinde olmadığını, zira dava konusu talep edilen alacak kalemlerinin talep edilebilmesi için öncelikle meydana gelen trafik kazasında kusursuz olduğunun tespiti gerektiğini, müvekkiline şirkete ait araç sürücüsü gerçekleşen kazada kusursuz olup Mahkemece yargılama yapılması gereken bir durum olması sebebiyle davacının ihtiyati tedbir talebi yerinde olmadığını, kaldı ki hem kanunda hem de yerleşik yargı kararları doğrultusunda da salt olarak uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebildiğini, davanın görevsiz mahkemede ikame edildiğini, davacı tarafça ticaret mahkemesinde dava açılması için hangi gerekçeye dayanıldığı hususu taraflarınca anlaşılamadığını, davacı tarafça talep edilen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli kalemleri gerçekleşen trafik kazası bakımından TBK uyarınca haksız fiile dayalı istenen tazminat kalemlerinden olduğunu, davacı tarafın talep etmiş olduğu ticari kazanç kaybı için ne iş ile iştigal edildiği hususu da dava dilekçesinde belirtilmemiş olup neye istinaden ticari kazanç kaybı talep edildiği taraflarınca anlaşılmadığını, mahkemece davacının tacir kaydının /sıfatının olup olmadığına ilişkin müzekkere yazıldığını, gelen müzekkere cevabında davacının tacir sıfatına rastlanmadığı bildirildiğini, bu bakımdan da davacının huzurdaki davayı görevsiz mahkemede ikame etiği ortada olduğunu, mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise davacının gayrisafi iş hasılatının ilgili vergi dairesine müzekkere yazılarak esnaflık sınırının aşılıp aşılmadığının ve davacının ne iş ile iştigal ettiğinin araştırılması gerektiğini, davacı ile Müvekkil Şirket Arasında Yapılan Arabuluculuk Görüşmesinde Araç Mahrumiyet Bedel Tazminatı yönünden Arabuluculuk Dava Şartı Sağlanamadığını, davanın Müvekkil Şirket Yönünden Pasif Husumet Ehliyeti Yokluğundan Davanın Reddi Gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin kusuru olmadığını, davacı tarafça araç mahrumiyet bedeli ile ticari kazanç kaybı ile değer kaybına ilişkin herhangi bir delil sunulmadığını, karışan müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası ihbar edilen ... Sigorta A.Ş tarafından yapıldığını, sigortacının poliçe limiti dahilinde sorumluluğu bulunmadığını, kaza nedeniyle kusur veya tazmin sorumluluğu kabul etmemekle birlikte, davanın aleyhe neticelenmesi halinde sigortaya rücu imkanı bulunduğunu, bu nedenle davanın sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle;davacının huzurdaki davayı görevsiz Mahkemede açtığı; aksi ispat olunsa dahi; davacının müvekkil şirket yönünden araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden arabuluculuk dava şartını gerçekleştirmediği; ve huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağı müvekkili şirketin meydana gelen kazada kusurunun bulunmaması ve davanın müvekkil şirkete yöneltilmemesi gerektiği için pasif husumet yokluğu nedeniyle ve neticeten davacının hukuki yararının bulunmaması sebebiyle davacının davasının usulden reddi Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise de esasa ilişkin cevaplarında belirtildiği üzere davacı tarafın davasını ispata yönelik hiç bir belge ve delil listesinde delil sunmadığı dikkate alınarak davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.
UYAP üzerinden 26/09/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına müzekkere yazılarak davacının kendi adına tacir olup olmadığı sorulmuş, 18/03/2025 tarihli cevabi yazıda davacının 26/06/2015 tarihinde şeker ve çikolata imal ve satıcılığı meslek dalında kayıt yaptırdığını, bu kayda 11/01/2017 tarihinde silindiği, 05/05/2016 tarihinde pastanecilik meslek dalında kayıt yaptırdığını, sicil kaydının 01/05/2019 tarihinde silindiği, 11/01/2017 tarihinde şeker ve çikolata imal ve satılıcılığı meslek dalında tekrar kayıt yaptırdığını, bu kaydın 14/11/2019 tarihinde silindiğini, 10/05/2022 tarihinde pastanecilik meslek dalında tekrar kayıt yaptırdığını, sicil kaydının 18/03/2025 tarihi itibari ile devam ettiği bildirilmiştir.
Konya Defterdarlığına müzekkere yazılarak davacının kendi adına tacir kaydının olup olmadığı sorulmuş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 14/07/2025 tarihli raporundan özetle;... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ün meydana gelen kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 120.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu değer kaybı bedelinden araç maliki ... Tur Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, dava konusu ... plakalı aracın onarımından kaynaklanan araç mahrumiyeti süresinin 15 gün, günlük araç kirasının 2.500,00 TL toplam araç mahrumiyet tutarının 37.500,00 TL olarak tespit edildiği, 3.077,40 TL AMORTİSMAN VE yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 34.422,60 TL olacağı, bu tutardan sigorta teminatlarda olmadığından araç maliki ... Tur Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu bulundukları rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan varsa değer kaybı ve mahrumiyet bedeli zararının tazmini olduğu anlaşılmıştır. Öncelikle görev hususunun tartışılması gerekir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1. maddesi uyarınca ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır. TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez.
Somut olayda, davacı ile davalının kullanımındaki araç trafik kazasına karışmıştır. Davacı, aracında oluşan zararın tazminini talep etmiştir. Davalı taraflardan biri limited şirkettir. Davacı ise gerçek kişi tacir olup "hamur tatlıları imalatı" faaliyeti yaptığı belirlenmiştir. Buna karşın her iki tarafın tacir olması davanın Asliye Ticaret Mahkemesi görülmesini gerektirmez. Elbette davacının trafik kazasını kendi ticari faaliyeti ile ilgili bir işi yerine getirirken geçirmesi halinde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olacağı muhakkaktır. Ancak davacıya ait aracın hususi araç (... XC 60) olduğu, aracın hamur tatlıları imalatı işinde kullanıldığına dair herhangi bir belge/bildirim bulunmadığı, dava dilekçesinde de davacının aracı şahsi kullanımı amacıyla ve şahsi ulaşımını sağlamak amacıyla kullandığının belirtildiği, değer kaybı ile birlikte araç mahrumiyet zararının talep edildiği, davacının aksi yönde bir iddiasının da olmadığı görülmekle davanın nispi ticari dava olmadığı anlaşılmıştır. O halde davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Bu itibarla; davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmesi gerekir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C. KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Görevsizlik Kararımız Kesinleştiğinde ve Mahkememizin görevsiz olduğu yönünde hüküm kurulması durumunda; 6100 Sayılı Kanunun 20/1. Maddesi gereğince iki haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talepte bulunulması halinde DOSYANIN GÖREVLİ T.C. KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde dava açılmamış sayılacağının ve bu konuda resen karar verileceğinin İHTARINA,
3-6100 Sayılı Kanunun 331/2. Maddesi gereğince yargılama giderlerinin GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEMECE DEĞERLENDİRİLMESİNE,
4-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekili ile davalı ... şirket vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 20/11/2025
Katip Hakim