T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI : 1-
VEKİLİ:
DAVALILAR : 2-
3-
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
KARAR YAZMA TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numaralı, 10.05.2024 poliçe bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı bulunan ... Limited Şirketi adına kayıtlı, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın; 16.01.2024 tarihinde, müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç %100 kusurlu olup davalı sigorta şirketi ve diğer davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını, ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araca %100 kusuruyla çarpması sonucu müvekkiline ait araçta değer kaybının meydana geldiğini, aracın kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedelinin, davalı ... ve davalı ... Ltd. Şti.'den tazmini gerektiğini, taraflarınca Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş numaralı dosyası üzerinden müvekkiline ait araçtaki maddi zararın tespiti için tespit davası açılmış olup dosyada mevcut rapor uyarınca müvekkiline ait aracın ağır hasarlı olduğu hususunun sabit olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... Limited Şirketi ve ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağı hukuka aykırı olarak düzenlendiğinden yeni bir kusur raporunun alınması gerektiğini, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş numaralı "Delil Tespiti" dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunun hukuka uygun olarak düzenlenmediğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Ankara Anonim Türk Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketinin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğu 200.000TL olduğunu, davacının değer kaybı başvurusu sonrası ... numaralı hasar dosyası açıldığını, davacının başvuru evraklarının eksik olması sebebiyle davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, davaya konu trafik kazası gerçekleşmiş olup dava tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı geçtiğini, kusur durumunun gerçek değerinin belirlenebilmesi için yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretine ilişkin masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 16.01.2024 tarihinde meydana trafik kazası neticesinde davacının aracında meydana gelen varsa değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini hususunda olduğu görülmüştür.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine, Türkiye Sigortalar Birliğine, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememize sunulan 15/05/2025 tarihli duruşma zaptında dosyanını bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 21/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakıl araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, ... plakalı aracın toplam hasar onarım bedelinin 722.029,08TL olduğu bu onarım bedeli bakiyesinden davalı sigorta şirketinin ZMMS limiti olan 200.000,00TL dahilinde sorumlu olduğu, diğer davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 250.000,00TL olarak hesaplandığı bu değer kaybı bakiyesinden davalı sigorta şirketinin ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, diğer davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, dava konusu ... plakıl aracın onarımından kaynaklanan araç mahrumiyeti süresinin 20 gün günlük araç kirasının 2.600,00TL olup toplam araç mahrumiyeti tutarının 52.000,00TL olarak tespit edildiği 4.208,20TL amortisman ve yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 47.791,80Tl olacağı, bu tutardan poliçe teminatlarında olmadığından davalılar ... ve ... Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkindir.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, araç işleteni ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek yapılan hesaplama uyarınca hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının aşağıdaki hüküm uyarınca tazminine dair karar vermek gerekmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden limit dahilinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hasar bedeli yönünden taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 02/05/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.
Araç hususi araç olduğundan ve dava haksız fiil sorumluluğuna dayandığından yasal faize hükmedilmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
-Taleple bağlı kalınarak; Davacının 16/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 722.029,08TL hasar kaybı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (poliçe limit:200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 02/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ... VE ... MÜH. LTD ŞTİ'den (Kaza tarihi olan 16/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Davacının 16/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 250.000,00 TL değer kaybı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (poliçe limiti:200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 02/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ... VE ... MÜH. LTD ŞTİ'den (Kaza tarihi olan 16/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE
- Davacının 16/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 47.791,80TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının DAVALILAR ... VE ... MÜH. LTD ŞTİ'den kaza tarihi olan 16/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 69.663,96-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 1.724,83-TL peşin harcı, ve 15.691,15-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 52.247,98-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin (200.000,00/1.019.820,88) oranına isabet eden 10.246,50-TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna, )
3-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı vekili tarafından yatırılan 704,50TL ihtiyati tedbir harcının davalılar ... Ve ... Müh. Ltd Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 1.724,83-TL peşin harcı, 15.691,15TL ıslah harcı, 618,50-TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri ve 60,80 TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 25.522,88 -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (200.000,00/1.019.820,88) oranına isabet eden 5.005,37-TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... Ve ... Müh. Ltd Şti'nin tamamından sorumlu olduğuna,)
6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 158.973,13-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (200.000,00/1.019.820,88) oranına isabet eden 31.176,38-TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... Ve ... Müh. Ltd Şti'nin tamamından sorumlu olduğuna,)
7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... .. Şirketi ve ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 04/12/2025
Katip Hakim